توجه ! این یک نسخه آرشیو شده میباشد و در این حالت شما عکسی را مشاهده نمیکنید برای مشاهده کامل متن و عکسها بر روی لینک مقابل کلیک کنید : شهرستان های فارس
.............................
شهرستان های فارس....
.............................
آباده...ارسنجان... استهبان...اقلید...بوانات... پاسارگاد......جهرم
خرم*-بید...داراب...زرین*-دشت...سپیدان...شیراز... فراشبند... فسا
فیروزآباد...قیر و کارزین...کازرون... لارستان... لامِرد... مرودشت
ممسنی...مهر... نیریز
.......................
شهر های فارس....
.......................
آباده طشک...آباده...اردکان...ارسنجا ...اسير...ا*-*-*-ان...اقلید...اهل
اوز...ایج...ایزدخواست...باب*-انار...بالاده...بنارویه...بهم ...بیرم...بیضا
جنت*-شهر...جهرم...جویم...حاجی*-آباد...خاوران...خرامه...خشت...خ نج
خور...داراب...داریان...رونیز... زاهدشهر...زرقان...سده...سروست ن
...سعادت*-شهر...سوريان...سیدان...ششده...ش هر پیر...شیراز...صغاد
صفاشهر...علامرودشت...فتح*-آباد...فراشبند...فسا...فیروزآ اد...قائمیه
قادرآباد...قطب*-آباد...قیر و کارزین...کازرون...کامفیروز... ره*-ای...کنارتخته
کوار...گراش...گله*-دار...لار...لامرد...لپوئی...مرو دشت... مشکان...مصیری
مُهر...میمند...نودان...نورآبا ...نیریز...وراوی
شما عزیزان می تونید درباره ی این شهر ها و شهرستان ها موضوع خودتون رو ارسال کنید.
آباده در 638 كيلومتری تهران واقع شده است. قدمت اين منطقه خيلی بيشتر از هزار سال است؛ البته فقط بعد از اينكه كريم خان زند شيراز را به عنوان پايتخت ايران انتخاب كرد، شروع به رشد كرد. اين شهر اولين شهر كوهستانی واقع در شمال فارس است و در دشت وسيعی روی ارتفاع 2000 متری به نام «سرحد» واقع شده است. اين منطقه زمينهای حاصلخيزی دارد به طوری كه قبيله ها و ايل های مختلفی از جمله قشقايی در تابستان و بهار آنرا به عنوان اقامتگاه تابستانی حود انتخاب می كنند. در اين شهر بناهای مذهبی و تاريخی گوناگونی بر جای مانده است.
باز دلم را به مهرِ یار زجا می برد.............................. باز مرا خاطرات سوی فسا می برد
گلشن و گرمابه ها مسجد و میخانه ها...................... هر چه در این شهر است یاد ز ما می برد
1- پیشینه تاریخی (زبان، فرهنگ و آداب و رسوم، قومیت ها، آثار و ابنیه و اماکن تاریخی)
شهرستان فسا در جنوب ایران و از شهرستانهای شرقی فارس می باشد. در سنگ نوشته های کشف شده در تخت جمشید نام فسا همراه با چند نام از مناطق دیگر فارس در دوران هخامنشیان آمده است. در این کتیبه ها از فسا به پشی یاد شده و در عهد ساسانیان به پرشیا و بعد به پسا تبدیل شده که در دوره اسلامی همانطوری که پارس به فارس تبدیل شده پسا هم به فسا تبدیل گردید.
فرصت الدوله در آثار عجم چنین می نویسد:
فسا شهریست آباد که سابقاً آنرا پاساگرد ( بر وزن داربگرد) می خوانده اند که به تدریج تخفیف یافته به پسا تبدیل شده ... و این شهر را پسا پسر پارس پسر تهمورس بنا نهاده و ....
زبان: زبان مردم شهرستان فارسی می باشد که به تدریج لهجه محلی آن صاف شده و به صورت فارسی سلیس صحبت می کنند البته در روستاها برخی از کلمات و اصطلاحات به صورت پارسی یا پهلوی قدیم تلفظ می شود و تعدادی از اهالی که در دهستان قره باغ از بخش ششده و قره باغ ساکنند علاوه بر فارسی به ترکی نیز تلفظ می کنند.
تعدادی از عشایر عرب نیز در جنوب شهر فسا در دهستان جنگل از بخش مرکزی چند روستا در بخش های نوبندگان و شیبکوه سکونت دارند که علاوه بر فارسی به عربی محلی صحبت می کنند.
فرهنگ مردم شهرستان متاثر از فرهنگی اسلامی و ملی می باشد و به آداب و رسوم و سنن مذهبی پایبند می باشد و به لحاظ بینش فرهنگی از شهرستانهای همجوار بر جسته تر هستند چنانچه درصد تحصیل کرده ها در مقاطع عالی و حضور آنان در مجامع علمی و فرهنگی محلی، استانی و کشور موید این نظر می باشد.
2- وضعیت جمعیتی جغرافیایی و سیاسی فرهنگی شهرستان:
جمعیت شهرستان فسا به لحاظ تراکم جمعیتی با داشتن 220.000 نفر جمعیت که در 4 شهر و 4 بخش استقرار یافته اند جزء پرجمعیت ترین شهرستانهای استان فارس می باشد که بافت و ترکیب جمعیتی تشکیل دهنده آن نیز در بسیاری از فاکتورهای اقتصادی، فرهنگی، امنیتی و ... تاثیرگذار بوده است زیرا به طور عمده 5 نوع بافت جمعیتی در شهرستان وجود دارد که عبارت است از:
1- بومی شهری 2- روستایی 3- عشایر ترک 4- عشایر عرب 5- مهاجران که اینها خود بر دو قسمتند.
الف: مهاجران درون شهرستان: شامل عشایر ترک و عرب و روستاییان
ب- مهاجرانی که خارج از شهرستان وارد شده اند: شامل (دانشجویان، کارکنان ادارات، مشاغل آزاد، اتباع بیگانه)
جغرافیایی: شهرستان فسا به لحاظ موقعیت جغرافیایی و استراتژیکی اهمیتی ویژه و حساس دارد چون علاوه بر اینکه شهرستان فسا مرکزیت استان فارس را داراست و در مسیر جاده های ترانزیتی استانهای شرقی ( کرمان و سیستان و بلوچستان و جنوب و جنوب شرقی هرمزگان) قرار دارد که همین موضوع پدیده های مثبت و منفی را برای شهرستان به بار آورده که از جمله نقاط منفی وفور مواد مخدر و کالای قاچاق و تردد قاچاقچیان و مجرمین به این شهرستان است.
به لحاظ درونی این شهرستان با توجه به کوهستانی بودن منطقه و تعداد کوهها و راههای فرعی و همجواری آنها به روستاها و شهرستانهای همجوار موجب پدید آمدن محلی مناسب برای اختفاء مجرمین تحت تعقیب از جمله سارقان مسلح و قاتلان بومی و غیر بومی شده است.
الف: ویژگیها و روحیه های خاص مردم در مسائل سیاسی، اجتماعی و مشارکت مردم در صحنه های انقلاب اسلامی:
قابل ذکر است ویژگیهای اخلاقی و روحی مردم هر منطقه و قومی ذاتی نبوده بلکه عارضی و دارای علل و اسباب پیچیده ای است که در طی قرون با عملکرد وابستگی به هر قومی ایجاد می گردد و چنانچه ملتی از هوش و استعداد خود به نحو مطلوب بهره برداری نموده و این فطرت خدادادی را به نحو شایان پرورش دهد مردمی دانا و هوشیار و خداجو و سرزمینی سرسبز و پربار را شاهدند و اگر محیط نا مناسب گردد مضراب آن و اثرات نا مطلوب آن سالها دامن گیر اجتماع خواهد بود.
اهالی شهرستان فسا مردمی با استعداد و باهوش بوده که در تمام ادوار با داشتن افرادی دانشمند در دستگاههای اداری و فرهنگی و اقتصادی و نظامی از فسا نقشی مهم در زمانه خود ایفاء می نموده اند و وجود همین فطرت خدادادیست که گفته اند فسایی هر راهی انتخاب نموده خواه مثبت، خواه منفی و هر موقعیتی پیدا نمود در ان موفق و سرآمد زمانه می گردد.
همانطور که فسایی به دیار خود عشق می ورزد به وطن خود ایران عزیز نیز علاقه مند است و این مهم را در علاقه مندیشان به شغل نظامی چه در زمانهای قبل از انقلاب اسلامی و چه در بعد از انقلاب و حال نشان داده اند که جوانان انقلابی شهادت طلب فسا خالصانه و شجاعانه در جهت حفظ و حراست میهن اسلامی از گزند دشمنان، از هیچ تلاشی فروگذار نمی نمایند.
3- آمار شهدا، مفقودین، آزادگان و جانبازان شهرستان
الف شهداء:
شهرستان فسا 980 نفر شهید در راه احیای اسلام ناب محمدی تقدیم نموده است قابل ذکر است از این شهدای شهرستان فسا 475 نفر بسیجی، 220 نفر پاسدار و پاسدار وظیفه و بقیه پرسنل کادر وظیفه سایر نیروهای مسلح و جهاد سازندگی بوده اند و مجموعاَ 311 نفر متاهل بوده اند.
تعداد شهدای شهر 450 نفر تعداد شهدای روستایی 530 نفر، تعداد شهدای نیروی انتظامی 75 نفر، سردادران شهید 36 نفر، تعداد طلبه های شهید 25 نفر، تعداد ورزشکاران شهید 34 نفر، تعداد هنرمندان شهید 5 نفر، تعداد خانواده دارای 3 شهید 2 خانوار، تعداد خانواده دارای 2 شهید 10 خانوار، تعداد آزادگان 124 نفر، تعداد جانبازان بالای 25 درصد، 700 نفر و بیشترین شهدا در سن 20 سالگی بوده اند.
وضعیت شهرستان از نظر: تقسیمات کشوری
- تعداد شهر:
چهار شهر
- تعداد بخش:
چهار بخش
- تعداد دهستان:
8 دهستان
- تعداد آبادی:
208 آبادی
- وسعت:
4000 کیلومتر مربع
- جمعیت کل شهرستان:
220.000 نفر
- جمعیت مردان:
116800 نفر
- جمعیت زنان:
10320084 نفر
- جمعیت شهری:
140800 نفر
- جمعیت روستایی:
79200 نفر
- جمعیت غیر ساکن:
400 نفر غیر بومی
- جمعیت فعال:
74800 نفر
- نرخ بیکاری:
19%
وضعیت شهرستان از نظر: آموزش و پرورش و آموزش عالی
- تعداد دانش آموزان: 51250 نفر
- تعداد مدارس و واحدهای آموزشی: ابتدایی 186 واحد- راهنمایی 92 واحد- متوسطه و پیش دانشگاهی 93 واحد- مدارس استثنایی ابتدایی و راهنمایی 6 واحد
- مراکز آموزش عالی موجود در شهرستان: 4 مرکز آموزش عالی
- تعداد دانشجویان دانشکده علوم پزشکی: 465 نفر
- تعداد دانشجویان دانشگاه پیام نور: 1156 نفر
- تعداد دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی: 3700 نفر
- تعداد طلبه های حوزه علمیه: 130 نفر طلبه
- تعداد کتابخانه های عمومی: 10 واحد
- امکانات تربیت بدنی: مجموعه ورزشی انقلاب شامل زمین فوتبال چمن- پیست دومیدانی- سکوی تماشاچیان- سالن تیراندازی- استخر شنا- سالن کشتی- سالن جودو- سالن تنیس روی میز- استخر سرپوشیده انقلاب
وضعیت شهرستان از نظر: کشاورزی
- میزان کل اراضی زیر کشت: 44 هزار هکتار
- میزان اراضی تحت اشغال باغات: 6 هزار هکتار
- میزان اراضی زیر کشت زراعی: 44 هزار هکتار
- میزان کل محصولات زراعی و باغی: 515 هزار تن
- محصولات عمده باغی شامل: مرکبات، خرما، انگور، زیتون و انجیر
- میزان محصولات تولیدی زراعی: 400 هزار تن
- محصولات عمده زراعی: گندم، جو، ذرت ، پنبه،کلزا، گوجه فرنگی، بادمجان
- تعداد چاههای کشاورزی: 2043 حلقه چاه
- تعداد چاههای عمیق: 1214 حلقه چاه
- تعداد چاههای عمیق برقدار: 1149 حلقه چاه
- تعداد چاههای نیمه عمیق دستی: 739 حلقه چاه
- تعداد قنوات: 80 رشته
- تعداد چشمه ها: 10 رشته
وضعیت شهرستان از نظر: صنعت
- تعداد واحدهای صنعتی فعال : 36 واحد
- شامل: رب گوجه فرنگی- ذرت خشک کنی- لبنیاتی- کارخانه آرد- کارخانه قند- لوله پلی اتیلن- پنبه طلای سفید
- تعداد شاغلین در صنعت: 1500 نفر به صورت فصلی و دائمی مشغول به کار می باشند.
وضعیت شهرستان از نظر: خدمات زیر بنایی
الف، راهها:
- طول راههای آسفالته و فرعی : 138 کیلومتر اصلی – 87 کیلومتر فرعی
- طول راههای در دست احداث: 6 کیلومتر راه روستایی- 20 کیلومتر راه اصلی
- طول راههای روستایی: 225 کیلومترآسفالته
ب، گاز:
- تعداد کل انشعابات گاز: 14 هزار مشترک
- تعداد علمکهای منصوبه: 14 هزار علمک
- طول شبکه های گازرسانی: 302 کیلومتر
- تعداد روستاهای برخوردار از گاز: یک روستا ، کوشکقاضی
- تعداد شهرهای برخوردار از کاز: 2 شهر؛ شهرهای: فسا ، زاهد شهر و ششده در دست اقدام می باشد.
ج، ارتباطات:
- تعداد مراکز تلفن شهری: 5 مرکز
- تعداد مراکز تلفن روستایی: 22 مرکز
- تعداد شماره تلفنهای ثابت منصوبه: 47 هزار خط
- تعداد شماره تلفنهای همراه فعال: 12 هزار خط
د، آب و برق:
- تعداد مشترکین برق : 77866 مشترک
- تعداد مشترکین آب آشامیدنی: 35944 مشترک
- تعداد مشترکین آب آشامیدنی شهری: 23560 مشترک
- تعداد مشترکین آب آشامیدنی روستایی: 12384 مشترک
- تعداد سدهای موجود با آب و خاک شامل : سیلاب بندهای سنگ و سیمانی، بندهای خاکی، گوراب، حوضچه ها: 70
ه، امور بهداشتی و درمانی:
- تعداد مراکز بهداشتی : 16 واحد
- تعداد خانه های بهداشت فعال: 48 واحد و 4 مرکز شبانه روزی
- تعداد تختهای بیمارستانی: 234 تخت
ب- قابلیتهای شهرستان در امور اقتصادی، تولیدی، زیربنایی، صنعتی و مهارت، منابع زیرزمینی، کشاورزی، جنگلداری، امور دام و ...
فعالیت نشانگر آن است که نیروی فعال شاغل جامعه به ترتیب در بخش های کشاورزی، خدمات و صنعت مشغول به فعالیت می باشند که در این میان شهر فسا در سطح شهرستان دارای کار کرد و نقش خدماتی، بازرگانی می باشد. شهرستان فسا به لحاظ آنکه از مناطق مهم کشاورزی استان فارس محسوب و از نظر صنعتی در حدود 500 واحد در شهرستان فعال بوده که صنایع غذایی در این شهرستان از رشد و گسترش مطلوبی برخوردار بوده آب و هوای مناسب خاک حاصلخیز و بالا بودن سطح دانش فنی کشاورزان فسایی باعث گردیده است که این شهرستان از نظر میزان تولید در واحد سطح در محصولات زراعی و باغی و به ویژه گندم و صیفی جات مقام اول استان و کشور را به خود اختصاصی بدهد بیش از 500 کارگاه و کارخانه های الکل سازی و قند شهر فسا بیش از 50 سال سابقه بهره وری دارند. به غیر از این در کارخانه می توان به کارخانجات تولید شیر پاستوریزه و محصولات لبنی، ذرت خشک کنی، یخ سازی، آرد سازی، تولید رب گوجه فرنگی ، ماکارونی سازی در دسته صنایع غذایی اشاره نمود. از دیگر گروههای صنایع که در شهرستان فسا موجود می باشد می توان به صنایع ریسندگی (کاخانه پنبه پاک کنی، کارگاه تولید کفش چرمی) صنایع فلزکاری (تراش فلزات، ذوب فلزات، تهیه ادوات کشاورزی، مخازن، مصنوعات آلمینیومی، ریخته گری، صنایع کانی غیر فلزی ( سنگ بری، آهک پزی، تولید شن و ماسه، موزائیک سازی، تولید بلوک سیمانی، تولید سقف سبک، ... ) اشاره نمود.
بر اساس نقشه های ژئوفیزیکی هوایی و نقشه های ملی شرکت نفت ایران آثاری از کانسارهای فلزی در این شهرستان مشاهده نمی شود لذا فعالیتهای معدن به کانسارهای غیر فلزی محدود است در بخش معدن، شهرستان فسا دارای معادن فعال (سنگ آهک، زیتونک) سنگ گچ (غرب شهرستان فسا) شن و ماسه می باشد. در بعد صنایع دستی باید گفت قالی، قالیچه، گبه، حصیر، رویه گیوه و ... از دیر زمان در این شهر رایج بوده و در قرن چهارم هجری، شهر فسا از مراکز صادر کننده مصنوعات پارچه ایی به ممالک اسلامی و اروپا بوده است.
در بخش کشاورزی:
شهرستان فسا با دارا بودن 5500 هکتار اراضی زراعی زمینه اشتغال 8500 خانوار روستایی را فراهم کرده است، به طوری که بیشترین سهم اشتغال معادل 30% جهت شهرستان از طریق کشاورزی امرار معاش می نمایند. این شهرستان از لحاظ متوسط تولید در هکتار اغلب محصولات نظیر گندم، ذرت دانه ای، گوجه فرنگی، پنبه مقام اول را در استان دارا بوده و با 7/3 درصد کل سطح زیر کشت استان سالیانه 4/7 کل تولید استان را به خود اختصاص داده که بیانگر میزان بهره وری در کشاورزی شهرستان می باشد که 834 هکتار زیر کشت وجود دارد و پنبه با سطحی معادل 3050 هکتار یکی دیگر از محصولات عمده شهرستان است. منابع آب شهرستان 1800 موتور پمپ و الکترو پمپ و 90 رشته چشمه و قنات می باشد ده رشته چشمه و قنات به علت خشک سالیهای اخیر از حیث انتضاع خارج شده است.
وضعیت دامداری:
در شهرستان فسا تعداد 1500 خانوار گاودار با دارا بودن 120 هزار راس گاو و تولید 80 تن شیر در روز و همچنین 3393 خانوار گوسفنددار با دارا بودن 717052 راس گوسفند و بز تولید گوشت قرمز و 8000 تن در سال و گوشت سفید 470 تن دامداری دارای 24 واحد دامداری دارای پروانه بوده که اکثر فعال و همچنین 260 واحد مرغداری گوشتی با ظرفیت 155900 قطعه در هر دوره می باشد.
صنایع تبدیلی شهرستان:
کارخانه رب گوجه فرنگی، 16 کارخانه ذرت خشک کنی و یک کارخانه روغن کشی زیتون، یک کارخانه قند، کارخانه تولید ماکارونی، کارخانه تصفیه وش پنبه، کارخانه شیر ارمغان، کارخانه صنایع لبنی در حال احداث در بخش و تعدادی کارگاههای تولید پنبه می باشد.
جاذبه های طبیعی و تفرج گاهها
ابنیه و آثار تاریخی عبارتند از:
1- تل ضحاک که از آثار ما قبل اسلام است و ویرانه های کاخ یکی از شاهان ساسانی به همین نام می باشد که آثار باستانی زیادی بر اثر کاوش در اطراف آن بدست آمده و در موزه های کشور نگهداری می شود.
2- آثار شهری مربوط به دوران ساسانی در حوالی روستای تنگ کرم واقع در 15 کیلومتری شهر فسا بنام شهر وال وجود داشته که آثار و بقایایی از آن باقی است.
3- تل نعلکی واقع در جنب روستای جلیان از بخش نوبندگان که قبور ماقبل تاریخ بوده و از لحاظ مهر پرستی بررسی و اهمیت است.
4- ساختمان نقاره خانه واقع در اول بازار شهر فسا مربوط به دوران قاجار
5- سنگ قبر (سنگ سیمان) به طول 2 متر و عرض 5/0 متر که خطوط گرانبهایی روی آن حک شده و مربوط به دروازه شهر فسا در زمان ساسانیان بوده است.
6- آتشکده سامانی مربوط به دوره ساسانی واقع در 15 کیلومتری شمال فسا
فرمود در جهرم بنا، چندان بنای دلگشا........................تا باغ خلدش در جزا بخشد خدای انس و جان (قا آنی)
شهرستان جَهرُم یکی از شهرستانهای زیبا و باستانی استان فارس می باشد.
این شهرستان از شمال به شهرستان فسا، از غرب و جنوب به شهرستان فیروزآباد، از شرق به شهرستان داراب، از شمال غربی به شهرستان شیراز و از جنوب شرقی به شهرستان لار محدود می*-شود.
گردشگاه "بنیز" از مهم ترین جاذبه های طبیعی این منطقه از نظر آنوبانینی است.
مسجد جامع جهرم از آثار دوره صفوی است و همچنین در جنوب شهر جهرم روی تپه ای باصفا، آتشكده قدمگاه دیده می*-شود كه بر تمام جهرم مشرف است و از جمله آثار باستانی و دیدنی منطقه به شمار می*-*-آید.
مقبره جاماسب حکیم نیز از دیگر جاذبه های تاریخی منطقه است که به دوره ساسانی مربوط می*-شود.
بزرگ*-ترین غار دست ساز جهان که بنام " غار سنگ*-*-*-*-" معروف است در این شهر قرار دارد.
غار ورا نیز از دیگر جاذبه*-های طبیعی این منطقه است.
این منطقه در تاریخ ایران از دیر باز با اهمیت بوده و به آن اشاره شده است.
از جمله در شاهنامه فردوسی که نام آن به دفعات ذکر شده است:
جهاندار دارا به جهرم رسید..........................که آنجا بدی گنجها را کلید (شاهنامه)
منابع:
wikipedia (dot) org
دیوان اشعار، خاقانی شروانی
شاهنامه، فردوسی
اقلید شهری در استان فارس و حدودا ۲۵۰ کیلومتر با اصفهان و ۲۵۰ کیلومتر با شیراز ۲۰۰ کیلومتر با یزد و ۱۶۰ کیلومتر با یاسوج فاصله دارد.درباره واژه اقلید گمانهایی چند وجود دارد اما گمانی که بیشتر تاریخ نویسان نسبت به آن اتفاق نظر دارند،این واژه همانا عربی شده واژه کلید است. در گویش مردم نیز به صورت کلید و کلیل هنوز به کار می*-رود که گونه*-ای از واژه اکلیل است.
علت نامگذاری
درباره واژه اقلید گمانهایی چند وجود دارد اما گمانی که بیشتر تاریخ نویسان نسبت به آن اتفاق نظر دارند،این واژه همانا عربی شده واژه کلید است. در گویش مردم نیز به صورت کلید هنوز به کار می*-رود که گونه*-ای از واژه اکلیل است.) از آنجا که اقلید ششمین شهر مرتفع ایران و مرتفع*-ترین شهر استان فارس به شمار می*-رود تا جایی که این ارتفاعات به علت مشرف بودن و جایگاه فلاتی شکل آن بر سرزمین فارس در ادوار گذشته بوده، موقعیت و تسلط خاص دفاعی داشته و دارای پایگاه نظامی بوده، به گونه*-ای که فتح آن به منزله تصرف تمام خاک فارس بشمار می*-آمده است و بدین ســبب آن را کلــید فارس گفته اند.
پیشینه منطقه با توجه به نشانه*-هایی که در دسترس است به پایان دوره نوسنگی یعنی یک هزار سال پیش از میلاد می*-رسد. آثار تاریخی مانند حوضچه دختر گبر، کتیبه تنگ براق، کوشک زر، کتیبه کوه بل، باتلاق گور بهرام و چشمه شیرین، تل باکون (بکان) و چند نشانه کوچک و بزرگ دیگر گواه بر قدمت تاریخی این قلمرو است. بر خلاف امروز که اقلید در حاشیه قرار گرفته است، در گذشته جاده اصلی اصفهان ـ شیراز از اقلید می*-گذشته است وبهمین دلیل نقشی مهم*-تر و کلیدی تر از سایر شهرستانها در تحرک فعالیتهای اقتصادی واجتماعی سرزمین پارس داشته است. این شهر زمانی گوشه*-ای از شاهنشاهی هخامنشیها به نام آزارگاتا و مرکز تربیت اسب جنگی کوروش به شمار می*-آمده است.
بزرگان و نام آوران اقلید
از اقلید بزرگان چندی برخاسته*-اند از جمله:
۱ علی ابن محمود اقلیدی: خطاطی معروف و توانا که به مدت ۳ ماه در سال ۷۱۴ هـ ش نسخهء نفیس از روی کتاب مولانا خطاطی و در ترویج آیین مولویه همت داشته است. ۲ محمد ابن احمد اقلیدی فارسی : صاحب کتاب جواهر الحدیث که از محمد پیامبر اسلام نقل کرده است. ۳ شیخ عبد العزیز اقلیدی: امامی متبحر در فنون علمیه خصوصا علم فقه و حدی و اول کسی است که بساط علم را در شیراز مبسوط نموده و در سال ۶۱۰ هـ ش وفات یافت و در قبرستان باهلیه مدفون است.
۴ شیخ عبد الرحمن محمد ابن اقلیدی: از زاهدان عصر خود بود و از علوم ظاهری نصیبی وافر و حظی متکاثر داشت و درهای فتوحات بر وی گشوده بود. او نیز متوفی به سال ۵۶۵ هـ ش است.
۵ شیخ عبدالله ابن احمد اقلیدی خالدی: عالمی فقیه بود و در صدق و صفا سخن می*-گفت و در سال ۶۱۵ هـ ش در شیراز وفات یافت و در مقبرهء شیخ کبیر (ابن حفیف)مدفون است.
۶ عبد السلام اقلیدی: دستور ارشاد از شیخ جنید داشته و در ترویج طریقت صفوی نقش مهمی داشته است.
۷ درویش کمال اقلیدی: جزء سلسله حروفیه بوده که در سال ۱۰۰۲ هجری به دستور شاه عباس به قتل رسیده است.
۸ شیخ السلام اقلیدی: رهبری نهضت جنوب را علیه انگلیسی*-ها بر عهده داشت و در ایجاد وحدت میان مردم اقلید نقش مهمی داشته است.
۹ شیخ مهدی فقیه اقلیدی: که در سده اخیر می*-زیسته و عارفی وارسته و مجتهدی بزرگ با جایگاهی ممتاز در نزد اهالی اقلید بوده است و هم اوست که در هنگام سلام نمازجواب سلام را از محمد ابن عبد الله می*-شنیده است. نقل است که در حرم ائمه*-ای داخل نمی*-شد مگر آنکه جواب سلام خویش را از آن امام می*-شنید، و زهد و توکل او به عنایت الهی سبب داشته است که در عبادت و فقاهت زبانزد خاص و عام گردد.
۱۰ دو شاعر بزرگ اقلید به نامهای غلام حسین روحانی سراج و روح الامین نیز در نزد مردم معروفند.
۱۱ خواجه کافی زاویه دار معوف در قرن هفتم است که اموال خویش را در سبیل خیرات و مبرات و ابناء سبیل خرج می*-کرده است.
۱۲ شاه محمد پیر غیب اقلیدی استاد محمد نجار اقلیدی از منبت کاران بنام و هنرمندان معروف بوده اند.
اقلید از منظر تاریخ
شرحی بر اقلید کهن در کتاب پرتو وحید در اسرار تخت جمشید همانطور که قبلاً اشاره شد معنای کلمه آزارگارتا را از اقلید تا آسپاس نگاشته و کار مردم را کشاورزی و دامداری بخصوص تربیت اسب جنگی قلمداد نموده است. این برنامه بخصوص با روند زندگی مردم مطابقت دارد چرا که در زمان هخامنشیان از اسبان جنگی این منطقه استفاده می*-شده است. در کتابهای دیگر قدمت اقلید را بر دورهء ساسانیان نسبت داده، این مورد با توجه به سنگ نوشته*-های تنگ براق و حوضچه دختر گبر عنوان شده و در کتابهای دیگر از اکلیل و اکلیات نام برده شده است و با احتمال زیاد همان کلمه اکلیل و اکلیل است که به مرور زمان به اقلید تغیر نام یافته است و در کتابهای زیادی از اقلید نام برده شده است. وجود آثار مانده از تل نقاره خانه در شمال اقلید قدمت آن را به دوره هخامنشیان و آثار و بقایای موجود در منطقه قدمت شهرستان را قبل از دوران تاریخی می*-رساند. جمعیت شهرستان در آخرین سرشماری حدود یکصد هزار نفر بوده که در زمان ییلاق حدود هفتاد هزار نفر عشایر به آن افزوده می*-شود. زبان مردم اقلید فارسی است اما به خاطر وضعیت منطقه، لهجه*-های متفاوتی دارند. آداب و رسوم مردم اقلید با توجه به ویژگی*-های مخصوص خود بیشتر به آداب و رسوم مردم فارس می*-ماند. از نظر زندگی و برخورد با مردم منحصر به فرد است، منجمله خون گرم بودن، زود آشنا شدن، با نیتی پاک و باطنی با صفا با میهمان بر خورد کردن و در مورد بعضی از مراسم مانند عروسی، عزاداری، عید نوروز، عید غدیر و سایر برنامه*-ها با ظرافتی خاص برنامه ریزی کرده که مورد توجه و منحصر بخود است. اقلید را در زمان قــدیم حصاری بوده است که در اصطلاح عوام به آن ماربست گفته می*-شود قسمتی از آثار و بقایای آن هنوز بر جای است و این بیانگر این قضیه است که اطراف شهر دیواری بوده، مردم برای حفاظت از شهر در پشت دیوار سنگر می*-گرفته ونگهبانی می*-داده*-اند و هیچ احدی بدون اجازه حق ورود به شهر را نداشته اند، در بعضی از محلها دروازه*-هایی به فراخور وجود داشته، ورود و خروج از آن محل صورت می*-گرفته است. از ابتدای ورود به اقلید تا محل فعلی میدان شهدا (یا قلعه میدان اسبق) کانالی بوده که این کانال در زیر زمین حفر و به صورت بسته بوده که مردم به آن آدربسته (یا هادربسته) می*-گویند (هادر در لفظ اقلیدی به نام نگهبان است)، این کانال شعباتی به تعدادی از محل*-ها داشته است و در هر چند صد متر یک روزنه برای عبور هوا در آن تعبیه شده است. استفاده از این کانال در زمان حمله دشمن به خاطر محفوظ ماندن آذوقه و نیز حمله ناگهانی از پشت به دشمنی که وارد منطقه شده است حفر گردیده، هنوز آثار آن وجود دارد. در محل تقر اقلید آثار و بقایای یک استخر عظیم وجود دارد که آن در عوام سخل گزین یا سخر آدربسته گویند و بیانگراین است که در این مکان کاخی بزرگ وجود داشته و این استخر مربوط به کاخ بوده که احتمالاً در آن استخر، آبهای روان منطقه جمع آوری و از آن برای زراعت و غیره استفاده می*-نموده*-اند و نیز به سخل گزین هم معروف است. آثار و بقایای مربوط به عمارات بهرام گور نیز موجود می*-باشد که از قصرهای بهرام در منطقه اقلید بوده است، تونل یا کانال موجود که هنوز آثارش باقی است از مرکز شهر اقلید به این محل امتداد داشته است، با توجه به موقعیت منطقه در آن زمان احتیاج بوده که مکانهایی یا شهرهایی در بعضی نقاط احداث گردد، که کاخ موجود در محل تقر یکی از آن مکانها بوده است که نظامی در اشعار خود هفت گنبد را که موءید وجود کاخهای زمان بهرام عنوان می*-نماید.
شهرستان بوانات در شمال شرقی استان فارس و در فاصله ۲۴۰ کيلومتری شهر شيراز قرار دارد که مساحت آن ۲/۴۹۹۲ کيلومترمربع می باشد. از شمال به استان يزد و شهرستان آباده، از جنوب به شهرستانهای ارسنجان و نی ريز، از غرب به شهرستانهای خرم بيد و مرودشت و از سمت شرق به شهرستان خاتم از استان يزد منتهی می*-گردد. در مورد واژه بوانات دو وجه نام گذاری وجود دارد. يکی بون به معنی بهره است که بعدها با ات تازی جمع شده است و ديگری به معنی بوان (بهشت) است که به مکان سر سبز دلالت دارد. مرکز اين شهرستان شهر سوريان است ، بوانات دارای دو بخش مر کزی و سرچهان است.
جمعيت
جمعيت شهرستان ۴۹۰۴۵ نفر است که در قالب ۱۰۰۰۹ خانوار می*-*-باشد و ميانگين بعد خانوار شهرستان برابر ۹/۴ نفر است.۲۰٪ جمعيت شهرستان شهرنشين و ۸۰٪ آن روستانشين اند. ۳۴٪ جمعيت شهرستان را فعالان اقتصادی تشکيل داده و نرخ بيکاری در اين شهرستان ۱۴٪ است و حدود ۸۰٪ جمعيت شهرستان باسواد هستند. بوانات دارای دو بخش مرکزی و سرچهان است که شامل دهستانهای سوریان، سروستان، باغستان، توجردی، باغ صفا، سيمکان و سرچهان است و در کلً دارای ۱۱۰ روستا است.
جاهای ديدنی
از جاهای ديدنی آن می*-توان امامزاده شاه ميرحمزه و تفريح*-گاه محمد حنفيه را نام برد.درباره بنای امامزاده شاه مير حمزه:اين بنا از نظر گچ بری،معجر،درهای خاتم،منبتكاری،اسلوب معماری طاق و گنبد در رديف ۳۰۵ ثبت آثار تاريخي شده است. اين امامزاده از فرزندان امام موسي كاظم(ع) است كه با گروه زيادی به ايران آمد.ورود اين كاروان به ايران مصادف با شهادت امام رضا(ع) و پيگرد آنان از طرف حاکمان شد كه اولين برخورد آنهادر خانه زنيان فارس بود و از آنجا بني هاشم به اطراف پراكنده شده و هر كس برای حفظ جان خويش راه دياری را در پيش گرفت. همزه و خواهرش در محلی به نام دهكده بزم که اکنون در ۲۲ كيلومتری سوريان] قرار دارد به قتل رسيده و مقبره آنها به فاصله دويست متر از يكديگر قرار گرفته است.
آثار کنونی بنا
بناي كنونی امامزاده عبارت است از يک گنبد مدور به ارتفاع تقريبي ۱۶ متر كه سبك طاق مدور آن عيناً به قيصريه بازار لار شباهت دارد. دور تا دور بدنه طاق در فواصل معين كتيبه هاي كوچكي از خط كوفي تزييني قرار گرفته. سه شاه نشين در جهات شمال، جنوب و مشرق واقع شده و درب ورودي رو به مغرب باز می*-شود. محوطه امام زاده عبارت است از فضاي نسبتاً بزرگي كه درختان چنار كهنسال آن حاكي از آن است كه لااقل از هفتصد سال پيش امامزداه مورد توجه مردم بوده است.
درب ورودي حياط امامزاده نيز در سمت باختر قرار دارد كه سردر آن فرو ريخته و تنها قسمت جزيي از گچ بري هاي آن باقي مانده است. اين گچ بري*-ها يكي از نفيس ترين آثار هنري قرن دهم هجري به شمار می*-*-رود. تناسب عجيب و خوش حالت اسليمي*-ها با نقوش بديع و زنده و صحنه هاي جاندار نزاع شير و آهو علاوه ب اين كه حاكي از چربدستي هنرمندان است به وضعي خيال انگيز مبين هيجانات و مظاهر روحي مردم در سواحل كوير است.
در ضلع دست راست ورودي اشعاري بر قطعه سنگي منقور است كه نصب آن به دستور ميرزا محمدحسين وزير صورت گرفته و تاريخ آن معادل با مجموع حروف ابجدي اين مصرع (بحمدالله دعاي خير حاصل) يعني سال ۱۰۷۴ است.
درب امامزاده نيز قديمي است و در قسمت بالايي آن آيه هايي از قرآن به صورت برجسته نقر گرديده است. محوطه اي كه درب ورودي بدان منتهي می*-شود و به وسيله درب ديگري از حرم جدا شده عبارت از طاقي است كه داراي اشكال هندسي است و گچ بري هاي بسيار زيبايي از سقف آن فرو ريخته و قسمتي نيز زير گچ كاري هاي بعدي پنهان مانده. در ضلع دست راست درب دو لنگه اي خاتم كاري اتاقي است كه آن هم از آثار دوران صفوي است.در وسط درب نوشته شده (عمل استاد علي بمان نجار ۹۹۳) و دور تا دور قسمت بالايي چهارچوب با خط ثلث زيبايي اسامي دوازده امام كنده كاري شده. معجر چوبي از سه طرق منقش به كنده كاري هاي برجسته می*-*-باشد كه به دستور شاه عباس بزرگ (۹۹۴ - ۱۰۳۸) تهيه شده. بر روي درب معجر با خط ثلث نوشته شده (كتبه الفقير بماند علي في السنه الف و سبع)
در ضلع ديگر معجر اشاعري حاكي از اني كه به دستور شاه عباس اول معجر تهيه شده نقره می*-*-باشد و ماده تاريخ تهيه آن هم كه در سنه ۱۰۰۷ می*-*-باشد چنين سروده شده:
چو فيض لـم يزلی است اين،تو نيز تاريـخش اگر طلـب كنی از ( فيض لـم يزل ) درياب
روی ديوار غربي نيز گچ بری زيا و خوش خطي ديده می*-شود كه نام استاد كار آن را چنين نقش نموده (عمل استاد شمس الدين عبدالحسين اصفهاني بنا).
گچ بري جرزها يكي از شاه نشين هاي داخل حرم نيز بيانگر اين است كه قبل از پادشاهي شاه عباس كبير گچ بري*-ها تهيه شده و بيت زير تاريخ آن را نشان می دهد:
به اهـتمـان هـمام الا نام گشـت تمـام به سال نهصد و پنجاه و سه به فتح و ظفر
شهرستان پاسارگاد درمیان دو رشته کوه زاگرس واقع شده است. از سردسیرات استان فارس است که مرکزیت آن سعادت*-شهر مى*-باشد. که بین مدارهاى 30 تا 20و30 عرض شمالى و 45/52 تا 30/53 طول شرقى قرار دارد. ارتفاع شهرستان از سطح آب هاى آزاد حدود ۱۷۰۰ متر است. این شهرستان از شمال به شهرستان خرم*-بید و آباده از غرب به شهرستان اقلید و مرودشت از جنوب به شهرستان مرودشت و از شرق به شهرستان ارسنجان مشرف مى باشد.
مردم
مردم این شهرستان از طوایف تاجیک لُر، کردشولى، ترک، عرب، على شاقلى، میش مست، کلمبه، حنایى، ایل خاص و لبو موسى می*-باشند. دین مردم اسلام است و شیعه اثنی عشری هستند و به زبان های فارسی و شمار اندکی به زبان های ترکی و عربی صحبت می کنند.
آب و هوای این شهرستان به علت کوهستانی بودن در زمستان ها توأم با ریزش باران و برف و در تابستان ها معتدل می باشد. از نظر بارش حدود 180 تا 380 میلی متر بارش سالانه دارد که عمدتاً به صورت باران و برف می بارد. برای آبیاری زمین های مزروعی از تلمبه و در بعضی از شبکه ها از آب های زیر زمینی قنات و آب رودخانه استفاده می شود.
تنها رود این منطقه رودخانه پلوار سیوند است که از کوه های جنوبی شهرستان خرم*-بید و سرحد چهار دانگه سرچشمه می گیرد و در جنوب شهر مرودشت به رود کر پیوسته و سپس به سوی دریاچه بختگان جریان پیدا می کند که به علت اهمیت آب این رودخانه، در تنگه بلاغی سد سیوند بر روی آن در حال احداث است.
این شهرستان از لحاظ کشاورزی و دامداری یکی از مهمترین مناطق استان فارس می باشد که بیش از 65% مردم به این شغل اشتغال دارند. وجود زمین های حاصل خیز با بیش از 23 هزار هکتار سبب تولید محصولاتی از جمله گندم، جو، ذرت، چغندر قند، صیفی جات، برنج کاری و حبوبات و 536 هکتار باغات و محصولاتی از جمله انگور، بادام، گردو، انار موجب رونق باغداری گردیده است. از لطافت انگور این شهرستان در فارس*-نامه ناصری یاد شده است. سوغات شهرستان انگور، کشمش، بادام، گردو، رب انار، آبغوره شوریجات، حبوبات نیز می باشد. با توجه به مرتفع بودن، کوه های منطقه دارای آب و هوای مساعد می باشد.
یکی از ثروت*-های طبیعی منطقه جنگل*-ها و مراتع می*-باشد که با معیشت عده*-ای از مردم پیوند خورده است. درختان تناور از جمله بنه (پسته کوهی) و گیاهان داروئی و خوراکی و درختان مثمر علاوه بر سود دهی از نظر اکولوژی نقش حساسی را در منطقه ایفا کرده است.
این شهرستان از نظر جاذبه های طبیعی یکی از زیبا ترین شهرهای شمالی استان فارس است. وجود تفریگاهی از جمله چشمه شهید بابایی، تنگه پیرچوپان، بلاغی، نهالستان منابع طبیعی، جنگل سرپنیران، باغ قوام، پایانه مسافربری و بخش هخامنش جاذبه های متعددی را فراهم کرده و موجب جلب توریست در منطقه شده است. وجود بقاع متبرکه و مقدس از جمله امام*-زاده حسین، امام زاده سلطان سید حمید، امام زاده عقیل و زیارتگاه شاه مردان باعث گردیده که سالانه از دیگر مناطق جهت زیارت و تفریح در این شهرستان حضور یابند. در سال*-های اخیر احداث پروژه های اساسی و زیر بنایی اثرات مفیدی برای شهرستان و روستاهای آن داشته است.
شهرستان داراب در جنوب شرقی استان فارس قرار دارد. این شهرستان دارای ۲ شهر به نامهای داراب و جنت*-شهر می*-*-باشد. مرکز شهرستان شهر داراب می*-*-باشد.
پیشینه تاریخی داراب
شهر داراب یکی از کهنترین شهرهای ایران است. به عقیده اصطخری دارابگرد سومین ولایت بزرگ فارس بود. پس از حمله اعراب به ایران و اشغال این شهر، به دلیل عدم وجود حرف{گ}در زبان عربی، اعراب نام دارابجرد را بر این شهر گذاشتند. نام شهر بعدها به داراب تغییر کرد.
موقعیت جغرافیایی
هم اکنون شهرستان داراب در جنوب شرقی استان فارس قرار دارد. این شهرستان از جنوب با استان هرمزگان و شهرستان حاجی آباد این استان همسایه است. داراب در شمال شرقی با استهبان و نیریز، در شمال با فسا، در شمال غربی با جهرم و در شرق با لارستان و زرین دشت همسایه است.
فراورده های کشاورزی داراب
محصولات مهم شهرستان شامل گندم، مرکبات، پنبه، ذرت و خرما است. مرکبات داراب شامل پرتقال، لیمو، نارنگی، نارنج، دارابی، بکرئین می*-*-باشد. داراب یکی از بزرگ*-ترین توایدکنندگان گندم در کشور است. مناطق تیزاب، هشیوار و فسارود بیشترین میزان گندم، ذرت و پنبه داراب را تولید می*-*-کنند. کاشت گندم در داراب از مهر و آبان آغاز می*-*-شود. برداشت گندم در اردیبهشت آغاز و تا خردادماه ادامه می*-*-یابد. پس از برداشت گندم، کشاورزان جای گندمها را که به کلور معروف است آتش می*-*-زنند تا برای کشت بعدی آماده شود. در منطقه تیزاب کشاورزان عمدتاً پس از برداشت گندم، ذرت دانه*-ای می*-*-کارند اما در هشیوار پنبه رایجتر است. اما مرکبات داراب بیشتر مربوط به فسارود(گونان، کوهگرد، پاسکن، حسن آباد و...) و جنت شهر(دهخیر) می*-*-باشد. مرکبات داراب بویژه پرتقال آن بسیار شیرین، آبدار و لذیذ است. در شهر داراب حتی در بلوارها هم نارنج کاشته شده است و این به طراوت و زیبایی شهر می*-*-افزاید. در بیشتر منازل شهر داراب، جنت شهر، تیزاب، نصروان و دیگر روستاها درختان زیبای مرکبات وجود دارد.
مراکز آموزشی و دانشگاهی
دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب وابسته به دانشگاه شیراز می*-*-باشد. این دانشکده در مقاطع کاردانی و کارشناسی دانشجو می پذیرد.
لامرد نام شهرستانی است در استان فارس. شهرستان لامرد در جنوب استان فارس با ۵۶۸۳/۴ کیلومتر مربع مساحت در طول جغرافیایی ۵۲ ۵۴ و عرض جغرافیایی ۲۷ ۲۸ در جنوبی*-ترین نقطه استان فارس واقع شده*-است و ۴٫۶٪*- از مساحت کل استان را به خود اختصاص داده*-است. از شمال با شهرستان «لار» و «فیروزآباد» و از طرف جنوب با استان هرمزگان و از جنوب و غرب با شهرستان مُهــرهمسایه می*-باشد. با اختلاف ارتفاع ۴۵۰ تا۵۰۰ متر از سطح دریا و متوسط بارندگی سالیانه حدود ۲۵۰ میلیمتر با ویژگی سیل آسا در مدت کوتاهی از سال (سه ماه سال) و تبخیر سالیانه ۴۰۰۰ میلیمتر دارای آب و هوای گرم و خشک می*-باشد، حداکثر گرما در فصل تابستان ۵۰درجه سانتیگراد بالای صفر و سردترین زمان آن صفر درجه سانتیگراد می*-باشد.
محدوده شهرستان لامرد
شهرستان لامرد از شمال و شمال شرقی به شهرستان لارستان، از جنوب و جنوب شرقی شهرستان گاوبندی و شهرستان بندر لنگه ، از جنوب غربی وغرب شهرستان مُهر ، واز سمت مشرق به شهرستان بستک محدود می*-گردد.
وضعیت توپوگرافی
شهرستان لامرد از جمله هموارترین مناطق استان فارس است، شهرستان لامرد، از چند رشته کوه موازی که جهت آنها از شمال غربی به سوی جنوب شرقی است تشکیل یافته و دشتهای هموار و نسبتاً پهناوری چون «علامرودشت»، «دشت مرکزی» که در میان رشته کوههای مذکور جای دارند نواحی هموار و مس*-*-*-*- آن را تشکیل می*-دهند. رشته کوه سادول، واقع در جنوب، آن را از شهرستان «بندر گاوبندی» جدا می*-کند و کوههای «تخته سروه دیوانی»، «تنگ خور و هوا» آن را از شهرستان «لار» جدا می*-سازد و کوههای «ماده» و «هفتچین» مرز میان این شهرستان و شهرستان کنگان را تشکیل می*-دهند. کوه لنگه آسیایی با ارتفاع ۱۶۹۴ متر بلندترین کوه این شهرستان است و کوههای «تنگ خور» (۱۴۶۳ متر) و «علامرودشت» (۱۴۳۰ متر) نیز از دیگر کوههای بلند شهرستان لامرد به شمار می*-آیند و رودخانه*-های «بیرمی» و «گاوبندی» که خشکرودهایی بیش نیستند، رودهای این شهرستان را تشکیل می*-دهند. آب و هوای شهرستان لامرد بسیار گرم و خشک است. وجود یک رشته*-کوه بلند، شهرستان لامرد را به دو بخش و قسمت مجزا یکی دشت مرکزی (شامل قسمت اعظم بخش مرکزی، بخش ا*-*-*-ان) و دیگری دشت علامرودشت (شامل قسمتی از بخش مرکزی و بخش علامرودشت) تقسیم نموده*-است. بافت روستاهای آن طولی، در کنار محورهای ارتباطی اصلی به شهرستان شکل گرفته*-است و غالباً در دامنه کوه هستند.
پیشینه
در دوران گذشته و پیش از آنکه لامرد به شهر تبدیل شود خود روستائی از دهستان تراکمه از توابع بخش کنگان شهرستان بوشهر بوده*-است. اما با تغییر در تقسیمات کشوری روستای لامرد دهستان تراکمه به مرکز بخش لامرد تبدیل شد. لامرد تا سال ۱۳۶۸ یکی از بخش*-های شهرستان لار بود، اما از این سال شهرستان شد و هم*-اکنون دارای سه بخش است که شامل ۹ دستان وروستا می*-باشد.
بخش*-ها
شهرستان لامرد شامل ۳ بخش به نامهای زیر است:
بخش مرکزی شهرستان لامرد
دهستانها :
تراکمه
وراوی
سیگارو
گله*-دار
چاهورز
بخش ا*-*-*-ان
دهستانها :
ا*-*-*-ان
كال
اهل
بخش علامرودشت
دهستانها :
علامرودشت
خیرگو
تمرو
[ویرایش] راه*-های ارتباطی
راه*-های ارتباطی شهرستان لامرد با شهرستان*-های اطراف کشور عبارتند از:
محور لامرد _ خنج: این مسیر به طول ۱۴۰ کیلومتر تا خنج می*-باشد، که ارتباط این شهرستان با شهرستان*-های شمالی فیروزآباد، لار، جهرم و مرکز استان میسر می*-سازد.
محور لامرد_ مُهر : این محور به طول ۴۵کیلومتر، لامرد را به شهرستان مُهر منتقل می*-سازد.
فرودگاه بین*-المللی: یکی از ایده*-آل*-ترین راههای ارتباط این شهرستان با سایر نقاط کشور و جهان وجود همین فرودگاه می*-باشد که علاوه بر پروازهای داخلی، پروازهای خارجی نیز در آن صورت می*-گیرد و در زمان وقوع حوادث بهترین وسیله کمک*-رسانی به آسیب*-دیدگان ناشی از حوادث طبیعی می*-باشد.
لار نام شهریست در جنوب استان فارس. شهر لار در ۵۷ فرسنگی جنوب شرقی شهر شیراز قرار دارد. ودر حد فاصل شهرستانهای داراب ، جهرم ، فیروزآباد و استان بوشهر و استان هرمزگان واقع شده*-است. این شهر در استان فارس قرار دارد و ارتفاعش از سطح دریا ۹۱۵ متر است. در میان ۷۵ بلوک فارس «بلوک لار» تحت عنوان (لارستان) وسیعتر از همه و۴۵x۵۷ فرسخ یعنی در حدود ۱۲۶۰۰۰ کیلومتر مربع مساحت دارد. حد شمال غربی لار مرکز لارستان بنارو، وحد جنوب شرقی پل لاتیتون است که لارستان را از ناحیه بندر عباس جدا می*-سازد ونواحی اطراف این پل متعلق به یک زنجیره امراء محلی مخصوص به نام (شاهزادگان کلات هرمز) بوده*-است. از سمت مغرب لار همسایه ناحیه الا مردشت و خنج ، واز سمت شمال غربی با بلوک جویم همسایه واز شمال شرقی سبعه محدود است.
[Only registered and activated users can see links]
راه قديمى لار , بندر عباس
[Only registered and activated users can see links]
پل لاتيدان سر راه قديمى لار , بندر عباس
منطقهٔ لارستان
منطقهٔ لارستان آکنده از زنجیره کوههای موازی است که به موازات ساحل خلیج فارس کشیده واقلیم گرم وسوزائی را به وجود آورده*-است. آبها در این نواحی کم وشور هستند و رودخانهٔ «لارستان» که در طول خود به نام*-های رودخانه «شور گله دار» و «شور هنگ» و غیره نامیده می*-شود، در امتداد جنوب غربی لار جریان دارد.
تاریخچه
در قدیم به منطقه وسیعی از جنوب ایران لارستان اطلاق میشده*-است. بندر گمبرون(بندر عباس) ، بندر لنگه و بستک ، لامرد مهر ، عسلویه ، شهرستان کنگان و گزدان جزو ایالت لارستان به مرکزیت لار بوده*-است.
زلزله*-های فراوان لار را ویران کرده*-است که از۷۰۰ سال پیش تاکنون در تاریخ ثبت شده*-است. تقریبا هر ۴۵سال یا ۹۰ سال یک بار لار ویران شده*-است. زلزله قبلی در سال ۳۹ پیش رخداده*-است احتمال فراوان میرود که حوالی سالهای۸۶-۸۴ زلزله سنگینی لارستان را بلرزاند .
لارستان در عصر صفویه به دلیل واقع شدن در جاده تجارتی اصفهان به خلیج فارس از اهمیت بسیار زیادی برخوردار بوده*-است. عصر قاجاریه را در لار می*-توان آرامش قبل از طوفان نامید. با مرگ فتحعلیخان حاکم قدرتمند منطقه، خلاء قدرت سیاسی در لارستان نمایان شد و در نهایت منجر به دعوت از آیت الله سید عبدالحسین لاری به لار و آغاز نهضت مشروطیت گردید.
لارستان پیش از اسلام
کهن ترین بنای تاریخی لارستان – مربوط به دوران اشکانیان در دو هزار سال قبل – آتشکدهُ کاریان است ،که یکی از سه آتشکده بزرگ ایرانی در دوران قبل از اسلام است و نام آن را به زبان فرس قدیم، «آذر فَرَنْبَعْ»گفته*-اند. بنای این آتشکده اکنون به صورت تلی از خاک به نام (تمب تشی) در نزدیکی روستای کاریان، از توابع بخش جویم به چشم می*-خورد. آگاهی ما از تاریخ لارستان پیش از اسلام بسیار اندک است. بر اساس آنچه دراسطوره*-ها و افسانه*-های قدیم ایران زمین آورده*-اند، گرگین میلاد از پهلوانانِ باستان، بنیانگذار شهری بود که با نام او به (لاد) شهرت یافت. چنانچه مطابقت تاریخی گرگین میلاد با مهرداد اشکانی پذیرفته شود، می*-توان اظهار کرد که شهر لار قریب دو هزار سال پیش بنا شده*-است. طبق روایات موجود، پس از گرگین میلاد فرزندان آن پهلوان افسانه*-ای، نسل اندر نسل به حکومت این منطقه منصوب شده*-اند و تا سال ۱۰۱۵ ق، پادشاهی شان بر جای بوده*-است.
وجود راه*-های باستانی که از فیروزآباد و استخر از طریق خنج ، و علامرد شت و فال به طرف بندر باستانی سیراف ، و جنوب می*-رفته*-است و آثار بر جای مانده در این مسیر، از نشانه*-های وجود فرهنگ و تمدن پیش از اسلام در این منطقه*-است. نام این شهر در متن*-های تاریخی پیش از اسلام به شکل*-های مختلف آمده*-است که از آن جمله در شاهنامه*- فردوسی لاد، و در تاریخ طبری (اَلار) و در متن*-های ارمنی پیش از اسلام (گِلار) ذکر شده و مشخص می*-شود که نام کنونی برگرفته از اسامی پیش از اسلام می*-باشد که در طول زمان، به دلایل مختلف، تغییر شکل یافته*-است.
آنچه از جمع بندی تاریخ این دوره می*-توان ذکر کرد، این است که منطقهُ لارستان پیش از اسلام، به دلیل وجود آتشکدهُ کاریان و نیز عبور جاده*-های کاروانی مسیر سیراف از نواحی شمالی آن، دارای اهمیت خاصی بوده*-است و همین امر باعث شده تا در اوایل دورهُ اشکانیان مراکز شهری مختلفی به وجود آید ؛ که از آن جمله می*-توان شهرهای لار ، ا*-*-*-ان ، خنج ، کاریان و فرشته جان را نام برد.
از جمله بناهای تاریخی پیش از اسلام در لارستان آتشکدهُ کاریان، قلعه اژدها پیکر در لار، آتشکدهُ محلچه در بین راه اصلی لار به شیراز ، قلعهُ سفید خنج ،قلعهُ فرشته جان، قلعه ایلود ، کاروان سراهای واقع در بین جادهُ خنج، قلعهُ ایلود ، کاروان سراهای واقع در بین جادهُ خنج به فال و فال به سیراف، قلعهُ جبرئیل در بنارویه، قلعهُ کیقباد در جویم، و آثار و بقایای جادهُ باستانی عصر ساسانی بین جویم و جهرم و بین فال به سیراف و فیروزآباد به خنج و خنج به کاریان را می*-توان ذکر کرد.
ناحیه مضافات شهر لار
شهر لار مرکز این ناحیه ومرکز منطقهٔ لارستان است، ومشتملست بر:بریز,ارد ، اناخ ، باغ ، بائن ، پدز ، براق ، پس هشه ، (هفت فرسخ میانه جنوب وشرق شهر لار). ، پیشور (فیشور) ، بنارو ، تنگنو ، خور ، دشتی ، دنگ ، دهکو ، دیده بان ، رئیسی ، سردشت ، سه نخود ، صحرای باغ ، علی آباد ، عماده ده ، اوز ، فداغ ، کاسه دار ، کراش ، کرمستج ، گزدان ، کورده ، کهنه علی آباد ، کهنه مربوت ، لطیفی ، مربوت ، نیمه ، هرمز ، جویم ،بلغان ، دهفیش ، هرم ، کاریان ، (پنج فرسخ میانه جنوب ومغرب لار است).
روحانیان
سید عبدالحسین لاری از روحانیون تراز اول نجف و از شاگردان آیت الله میرزای شیرازی بود که بنا به دعوت مردم و توصیه میرزای شیرازی از نجف به لار هجرت نمود. از فرزندان او می*-توان به آیت الله سید عبدالمحمد و آیت الله سید علی اصغر اشاره نمود. بعد از فوت پدر و تبعید فرزند ارشد او (آیت الله سید عبدالمحمد) به شیراز زمام اداره امور مردم در اختیار آیت الله سید علی اصغر لاری قرار گرفت. ایشان از سال ۱۳۰۸ تا ۱۳۳۴ در این شهر به فعالیت پرداخت. هم اکنون نیز برادرزاده او، آیت الله سید عبدالعلی آیت اللهی در این منطقه به عنوان مرجع حضور دارد. همچنین آیت الله شیخ باقر نخبه و برادر مرحومش از فقهای باکمالات این شهرستان به شمار می*-آیند
شهر سوریان (Surian) مرکز شهرستان بوانات از شهرستان های استان فارس است. جمعیت این شهر نزدیک به 15000 نفر می باشد. تاريخچه سوريان در بخش بندي هاي کشوري:
1)در سال 1316 بوانات داراي بخشداري شد و از همان هنگام سوريان مرکز بخش بوانات بود.
2)در سال 1343 سوريان داراي شهرداري شد.
3)در سال 1374 بخش بوانات به شهرستان فزوني يافت اينک از ديدگاه رسمي مر کز شهرستان بوانات شهر بوانات ناميده مي شود که اين دگرگوني نام شهر سوريان به شهر بوانات در همين چند سال گذشته اتفاق افتاده است.
مردمان سوریان
همه مردم این شهر به زبان فارسی سخن می گویند و از دیدگاه دسته بندی قومی، فارس هستند.
ویژگی های جغرافیای
شهر سوریان به وسیله باغ های سرسبز و انبوه و دو رشته کوه در میان گرفته شده است. کوه ختابون از رشته کوههای زاگرس و از کوههای شهرستان بوانات است که بلند ترین قله این کوهها در بخش جنوبی شهر سوریان جای دارد. همچنین یک رودخانه فصلی از این شهر می گذرد.
جاهای دیدنی
سوریان طبیعتی زیبا و سرسبز و دیدنی دارد، باغ های انبوه این شهر و کناره سرسبز رودخانه و کوههای باصفا و چشمه های گوارا بینندگان را شاد و خرسند می کند. تفریح گاه و زیارتگاه محمد حنیفه که در دامنه کوه ختابون جای دارد در بهار و تابستان مردم را به سوی خود می کشاند. این تفریح گاه چشمه پرآب و درختان تنومند و سالمند چنار و یک قدمگاه را در بر می گیرد. گفته می شود که این قدمگاه در زمان پیش از ورود اسلام به ایران، آتشکده بوده است.
آثار تاریخی
شهر سوریان چندین بنای تاریخی مانند مسجد جامع سوریان و پل آجری روی رودخانه اصلی که هر دو از بناهای دوره دیلمیان هستند را در خود به یادگار دارد. منبر معروف مسجد جامع سوریان در موزه ایران باستان نگهداری می شود.
شهر خرامه، مركز بخش كربال واقع در استان فارس ، با مساحت حدود ۱۶۲۱ كيلومتر مربع در ۸۰ كيلومتري شمال شرقي شيراز واقع گرديده است. با استفاده از شواهد و اسناد معتبري كه در دست است قدمت شهر خرامه و كربال به ۱۵۰۰ سال قبل و به سال ۵۰۰ ميلادي مي رسد. در كتابها و سفرنامه هايي از جمله نذهت القلوب، فارسنامه ابن بلخي و المسالك و الممالك ، آثار العجم وفارسنامه ناصري ، شيرازنامه، معجم البلدان ،تاريخ برگزيده، برهان قاطع و تاريخ سرزمينهاي فلات شرقي، تاريخ ابن خلدون وديگر كتب از خرامه و كربال ذكر فراوان به ميان آمده است. رودكر «رودخانه كربال» كه استخري آن را كروانه «"Korva-enaho»ذكر كرده است و برخي نيز رودكر يا كورش (Kuros) خوانده اند، در دشت كربال و شمال خرامه روان بوده، آب آن شيرين و مسيرش از غرب به شرق به پهناي ۴۰ متر و عمق ۶ تا ۱۰ متر مي باشد. ابن جوقل در قرن چهارم هجري اين رود را قابل كشتيراني توصيف كرده وابن بلخي در وصف آن چنين آورده است: «منبع اين رودكر از نواحي كلار (Kilar) است و رودي عاصي است كه هيچ جاي را آب ندهد الا جاهايي را كه بند كرده اند». به همين دليل شش بند به نامهاي امير (amir) ، فيض آباد (feyz- abad) تيلكان (tilakan) موان (Mavan) و جهان آباد (Jahan-abad) بر روي آن بسته شده است. اين رود نهايتاً به درياچه بختگان مي ريزد. استخري، متوفي به قرن چهارم هجري كربال را جزء كوره استخر آورده ،اين ناحيه را طسوج (tasuj) و قصبه آن خرمه (Xormah) ناميده است. به گفته مردم اين نام از خورمه به معني «خورشيد» و مه به معني «ماه» اخذ شده است، اما با مراجعه به برخي از تواريخ علي رغم گفته هايي كه به آن رنگ افسانه اي داده اند زنان يا دختران بهرام نبوده اند كه نام خود را بر اين شهر نهاده باشند. فرض ديگر اين است كه اين نام مأخوذ از «خورماه» كه نام روز يازدهم از ماههاي ايران است باشد. ميراثهاي باستاني، چون قلعه بهرام گور (QALE-BAHRAN) ،چهارطاقي (Cahar-tagi) و كاروانسراي جهان آباد دال بر قدمت تاريخي منطقه ما را به قبل از اسلام سوق مي دهند. اما تل تپه اي معروف به قلعه بهرام يا قلعه بالا (gale-bala) دقيقاً شناسايي و حفاري نگرديده است. محمد حوافي چنين يادآور مي شود كه يعقوب ليث صفاري بعد از رفتن به فارس و جنگ با ابن واصل، قلعه خرامه را گرفت وچهل هزار بار درم كه در آن قلعه بود بدست آورد. پناه بردن وزير امير منصور به اين قلعه در واقع، كاليجار كه تركان قصر تاراج اموال وي را داشته اند به اهميت موقعيت سوق الجيشي آن مي افزايد. اين قلعه كه تا چند سال اخير محل سكونت دهها خانوار بود به صورت تلي دست ريز از خاك رس، حدود ۸ تا ۱۰ متر از سطح زمين ارتفاع دارد، در گذشته توسط شهرداري تخريب شد و آثاري از آن برجاي نماند. يكي از آثار تاريخي منطقه كه از زمان ساسانيان برجا مانده و در فاصله ۵۰۰ متري مغرب خرامه قرار دارد بناي آتشكده اي است كه در محل به چهارطاقي گبران معروف است كه از نظر ساختمان گنبد و كاربندي تا حدودي شبيه آتشكده بهرام است. اين اثر به علت بي توجهي در حال تخريب و ويراني است. توجه خاص سردمداران ديالمه در ترميم بندهاي عصر ساسانيان در مسير تنها رود عاصي كربال دلالت بر عمارات فراواني ونفوسي مي كند كه دركناره هاي اين رود مي زيسته اند . از آثار باقي مانده اين عصر «بندامير» است كه به وسيله عضدالدوله ديلمي ترميم شده است. صدمه ديدن بعضي ازبندهاي رود كه نظر سلاجقه را نيز به خود جلب كرده است ، چنانچه بند قصار (gesar) يا فيض آباد به وسيله اتابك چاولي از امراي محمدبن ملكشاه درحدود سال ۵۰۶ ترميم مي شود و بنام وي فخرستان نام مي گيرد. از ديگر بناهاي سلجوقيان كاروانسراي خان كت (Xane - Ket) در نزديكيهاي درياچه بختگان مي باشد كه سبك معماري آن را مربوط به اين دوره دانسته اند. اين كاروانسرا به علت عدم رسيدگي به ثبت آن اكنون ويران گشته و درحال نابودي است. (كاروانسراي ديودان). درهمين ادوار به سنگ قبرهايي برخورد مي كنيم كه اخيراً درمركز باغهاي خرامه كشت گرديده و خطوط ثلث و كوفي منقوش به آ نها گوياي حال عارفاني متعبد بوده كه از قرون ۶تا ۸ هجري دراين بلد مي زيسته اند. يكي از اين سنگها متعلق به عالم رباني به نام شيخ غياث (علي) ابن ابي جعفربن طيب است كه روي آن سوره نور و آية الكرسي و شرح حال وي مشاهده مي شود. صفويان كه بيشترين همت آنان، عمران و آبادي بلاد بود، علاوه بر اينكه برروي «كر»پلي در زمان امام قلي خان والي فارس مشهور به پل خان بنا كرده اند، درشهر خرامه نيز ردپايي از خود به جا گذاشته اند. بناي حمامي مشهور به «حمام كهنه» به آنها نسبت داده شده و چنين حدس زده اند كه اين حمام همزمان با حمام گنجعلي خان دركرمان ساخته شده است كه اكنون اين حمام نياز به رسيدگي و مرمت دارد. به احتمال زياد همزمان با احداث حمام كهنه ، نهال درختان باغ مصفايي مشهور به «باغ خان (bage-Xan) كاشته شده است. اين باغ با وسعت حدود ۱۲هكتار درقسمت شمال خرامه خارج از حصار قديمي واقع گرديده است. درابتدا انواع درختان، گل و سرو و توت و غيره درآن وجود داشته است اما امروزه تنها فقط قطار سروهاي آن به جاي مانده كه بيش از يك سوم اين سروهاي بلند درحال خشك شدن است درحالي كه هيچكدام از مسؤولان منطقه فكري به حال اين درختان نمي كنند. نصيرالملك از رجال فارس دريكي از مراجعاتش به خرامه ، حصاري دور شهر احداث مي كند. اين حصار كه هنوز آثاري از آن به چشم مي خورد، ارتفاع آن ۷متر و ضخامت آن ۲/۵متر و طول آن ۲۰۵۰ متر بوده و چهار دروازه به نامهاي كربالي (Korbali ) ، قبله اي (qeblei) كرماني (Kermani) و باغي (bagi) درجهات جغرافيايي آن قرار داشته و برجهايي جهت ديده باني و كشيك شبانه اين حصار را مزين مي نموده است كه امروز هيچ چيزي ازاين دروازه هاي باقي نمانده است. نصيرالملك براي رتق وفتق امور جاريه، دستور به ساختن مكاني مشهور به نام عمارت مي دهد. اين ساختمان محل تجمع مردم و رفع مشكلاتشان با ناميان و مالكان بوده است. اين بنا كه درقسمت جنوبي حصار قديمي و دركنار دروازه قبله اي قرار داشته امروزه به دست عده اي افراد سودجو به كلي ويران گشته و تبديل به ساختمانهاي آنچناني گشته است. درقسمت جنوبي خرامه به يك رشته قنات مشهور به جمشيدي (Jamshidi) برمي خوريم كه زمان حفر آن مشخص نيست. منطقه خرامه با وجود داشتن جاذبه هاي خاص كشاورزي و جهانگردي ، يكي از مناطق خاص كشور است كه كمتر توانسته نظرمسؤولين را به خود معطوف داشته باشد. آثار جاودان باستاني بهتر مي تواند موردنظر افراد وطالبان قرارگيرد برخي ازاين ابنيه جزوآثار تاريخي ثبت نشده اند . جا دارد كه ابنيه، بخصوص «قلعه بالا» را باستان شناسي و درحفظ و نگهداري آن بكوشند. همچنين «باغ خان» را كه حتي درآن كلنگ دانشگاه زده شده ولي دانشگاه را جاي ديگري ساخته اند به صورت پاركي براي عموم درنظربگيرند.
منبع: [Only registered and activated users can see links] ([Only registered and activated users can see links])
شهرستان مهر در جنوبی ترین نقطه استان فارس با مساحتی حدود 2354 کیلومتر مربع بین مدارهای 52 درجه و 45 دقیقه عرض شمالی و 27 درجه و 42 دقیقه جنوبی از نصف النهار گرینویچ قرار گرفته*-است. از شمال و شرق به شهرستان لامرد، از غرب به شهرستان جم وریز ( استان بوشهر ) و از جنوب به منطقه ویژه اقتصادی پارس جنوبی منتهی می*-شود. از لحاظ تقسیمات کشوری این شهرستان دارای 4 بخش و 8 دهستان و مجموعا دارای 4 شهر و 122 روستا می*-باشد. از لحاظ زمین شناسی و توپوگرافی این شهرستان بر روی یک دشت ساختمانی واقع شده که شمال و جنوب آن را دو رشته کوه موازی احاطه کرده*-است. ارتفاع این کوه*-ها نسبتاٌ بریده و فرسایش یافته زیاد نیست و ازمارنهای آهکی گچی، نمکی و ماسه ایی با شیب 50 تا 70 در صد تشکیل شده*-است. آب و هوای منطقه بیابانی و گرم و خشک است که قسمت*-های وسیع ای از خاک ایران از جمله جنوب فارس شامل می*-شود. متوسط درجه حرارت به دست آمده با در نظر گرفتن موقعیت ارتفاعی و مختصات جغرافیایی حداکثر 50 درجه و حداقل تا صفر درجه سانتی گراد متغیر بوده*-است. متوسط رطوبت 42 درصد است که از اواخر خرداد به مدت 45 تا 60 روز تا سطح90 درصد در نوسان می*-باشد. میزان بارندگی طبق آمار ده ساله 298 میلی متر برآورد شده که از سالی به سال دیگر متغیر است و شدت این تغییر نیز زیاد می*-باشد. سرعت وزش باد در منطقه بین 5 تا 7 کیلومتر در ساعت به مدت 75 روز از سمت جنوب به سمت شمال شرقی است که از جمله آن می*-توان به بادهای موسمی اشاره کرد. از لحاظ پوشش گیاهی به صورت خود رو ی مرتعی می*-توان بادام کوهی، بنه، انجیر، گون، ساری سولماز، شکر تیغال، قیچ، قره گز، بارهنگ، تنگرس، انار شیطان، گزوناترک که در زیر آنها علفهایی مانند شبدر، بهمن و بعضی گیاهان مشخص منطقه مدیترانه ایی می*-رویند را نام برد. از گیاهان دارویی منطقه می*-توان به یولاف با نام علمی sativa، origanavalgre، avena گل شقایق با نام علمی paveathoeasو… اشاره کرد که از آن در درمان بسیاری از بیماریها استفاده می*-شود. از نظر زندگی جانوری منطقه دارای تنئوع خاص می*-باشد و انواع پستانداران مانند شغال، کفتار، خرگوش کل ( بزکوهی) ،روباه، گرگ و… پرندگانی چون تیهو، کبک، بلبل، کلاغ، کبوتر، گنجشک، جغد، باز شکاری، دم جنبانک، شاهین، عقاب و… در آن زندگی می*-کنند.
از مناظر و چشم انداز طبیعی شهرستان می*-توان موارد ذیل را برشمرد:
طبیعت بکر و کم نظیر تنک مهر و مناظر دیدنی و آبشار زیبای چک چک در بخش اسیر از دیگر جاذبه*-های چشم نواز این شهرستان می*-باشد.
نرگس زارهای واقع در نو آباد اسیر که از حیث نوع پرچم، ژنوم، گلازین و عطر در کشور ما منحصر به فرد می*-باشند.
تالاب فصلی وراوی، هرج که پذیرای پرندگانی همچون درنا و لک لک از مناطق سیبری است. یکی از منابع منطقه آب رودخانه شور است که به علت عدم کیفیت قابل استفاده نمی*-باشد. آب مورد نیاز کشاورزی و آشامیدنی شهرستان از طریق زیر زمینی چون قنات، چشمه و آب انبارها تأمین می*-گردد.
جمعیت
در سال 1382 کل جمعیت شهرستان مهر 61300 نفر بوده که از این تعداد 18300 نفر در بخش مرکزی و 14850 نفر در بخش وراوی و 15650 نفر در بخش گله دار و 12000 نفر در بخش اسیر ساکن بوده*-اند از این تعداد 68 درصد در نقاط روستایی و 32 درصد در نقاط شهری ساکن هستند.تراکم نسبی جمعیت در سال 83 برای کل شهرستان 26 نفر در هرکیلومتر مربع بوده که این رقم برای بخش مرکزی7 برای بخش گله دار 42و برای بخش وراوی و برای بخش اسیر 16 نفر برآورد شده*-است.[نیاز به ذکر منبع]
وضعیت اقتصادی
این شهرستان با هزاران هکتار اراضی وسیع کشاورزی یکی از قطبهای کشاورزی در جنوب استان فارس به شمار می*-رود .
زنبور داری
تعداد کندوی عسل موجود در منطقه بیش از 350 کلنی می*-باشد که از آن 2000 کیلو عسل به دست می*-آید.
صنایع
در بخش صنایع می*-توان به وجود پالایشگاه عظیم پارسیان، کارخانه اسیر ماکارون، کارخانه یخ سازی، صنایع بسته بندی پلاستیک و تولید ظروف یکبار مصرف در اسیر اشاره کرد که در ذیل پالایشگاه مختصراٌ مورد بررسی قرار می*-گیرد.
پالایشگاه پارسیان
در بخش انرژی با توجه به وجود ذخایر و منابع عظیم چهار گانه گازی آینده*-ای روشن در انتظار منطقه*-است.وجود پلایشگاه پارسیان به عنوان یکی از پارامترهای مهم، رشد و رونق اقتصادی شهرستان را بیش از پیش سرعت بخشیده*-است .منابع تأمین گاز پالایشگاه در حال حاضر شامل میادین تابناک و شانول می*-باشد و در آینده میادین وراوی و هما نیز به آن اضافه خواهد شد.
برآورد تعداد چاههای مورد نیاز حفاری حوزه تابناک، شانول و وراوی و هما بالغ بر حدود 25، 10، 7و 14 حلقه چاه می*-باشد. طراحی این پالایشگاه به منظور تصفیه گاز شیرین، تفکیک میعانات گازی به محصولات با ارزش تر شامل اتان، پروپان، بوتان و بنزین طبیعی می*-باشد که بخش اول آن با حضور ریاست محترم جمهوری در تاریخ 25/6/82 با ظرفیت 21 میبلیون متر مکعب و 12 هزار بشکه در روز فعالیت خود را آغاز نموده*-است. به منظور انتقال گاز طبیعی تولیدی لوله گازی از پالایشگاه پارس جنوبی / پارسیان/ جهرم /ارسنجان/ اصفهان دردست احداث است. گاز مورد نیاز خط از طریق فاز 4و5 پارس جنوبی به میزان 50 (م م م ر ) و پارسیان تا میزان ( م م م ر ) تأمین می*-گردد. خط لوله علاوه بر تأمین بخشی از گاز مورد نیاز شمال کشور، گاز مورد نیاز شهرستانهای جنوب استان فارس را نیز تأمین خواهد نمود. ازصنایع روستایی منطقه می*-توان به تأ سیسات شارژر سیلندر گاز مایع، عصاری، کارگاههای بلوک زنی، تیرچه بلوک، تهیه پودر سنگ و صنایع دستی که مهم*-ترین آن قالی، قالیچه و جاجیم اشاره نمود .از معادن قابل توجهن منطقه نفت و گاز می*-باشد که قبلاً به آن اشاره شد.
امور حمل و نقل
بخش حمل ونقل به عنوان یکی از مهم*-ترین مزیتهای اقتصادی در این شهرستان به شمار می*-رود. نزدیکی به آبهای خلیج فارس، قرا گرفتن در فاصله نزدیک با فرودگاه بین المللی عسلویه، قرار گرفتن برسر راه ارتباطی پالایشگاه پارسیان به پارس جنوبی راه ارتباطی شیراز / فراشبند / جم / عسلویه، محور گله دار / علامرو دشت و اتوبان مهر/ فرودگاه شهرستان را به یکی از نقاط مهم استراتژیک تبدیل نموده*-است. نزدیکی به کشورهای خلیج فارس که موجب انتقال سرمایه*-های کلانی به شهرستان شده، خیرات و برکات فراوانی رابه ویژه در زمینه*-های مذهبی و آموزشی نصیب شهرستان نموده*-است. می*-توان با هدایت صحیح این سرمایه*-ها در بخش اقتصادی به ایجاد اشتغال در این شهرستان کمک شایانی کرد.
وضعیت تاریخی
سابقه تاریخی
وجود ابنیه و آثار باستانی موجود حکایت از قدمت چندین هزار ساله این منطقه دارد. برای نمونه می*-توان به مسجد جامع اسیر و محوطه باستانی تمب بت واقع در روستای شلدان در بخش اسیر اشاره کرد که مربوط به اوخر دوره هخامنشی و اوایل دوره ساسانی است.
وقایع تاریخی
نقش منحصر به فرد قشون اعزامی از بخش*-ها ی مرکزی، وراوی ،اسیر و گله دار شهرستان در سرعت بخشیدن به تشکیل اولین حکومت اسلامی به رهبری سید عبدالحسین لاری بر هیچ کس پوشیده نیست.
نقش مجتهد بزرگ فارس آیت الله سید علی اکبر فال اسیری در نهضت تنباکو و پیشوائی مردم شیراز در اکثر آثار مربوط به آن زمان ذکر شده*-است. همچنین با شروع جنگ تحمیلی در سال 59 همگام با سایر هم میهنان در دفاع از کیان اسلامی با اهداء صدها شهید وفادار خود را به انقلاب آرمانهای بلند آن اعلام نمودندبه گونه*-ای که از یک خانواده در بخش اسیر چهار نفر به درجه رفیع شهادت رسیده*-اند.
آثار تاریخی
تمب بت
آثار به جا مانده از يكي از كاخهاي هخامنشيان در بخش اسير بوده و قدمت آن بيش از دو هزار وپانصد سال مي باشد. این اثر از لحاظ معماری و نقش و نگاره هایی که در دل آن کنده شده است شباهت بسیار نزدیکی به معماری تخت جمشید دارد. حمام وراوی
یکی از جالب ترین حمامهای دوره قاجاری که از دو فضای پنج ضلعی همراه با تون حمام تشکیل شده*-است.
تخت پرس
در ارتفاع 400 متری روی سطح بخشی از کوهستان شمال روستای هرج در بخش اسیر دیوار دفاعی به طول یکصد و پنجاه متر باقی مانده*-است.
استودانهای خوزی
این محوطه در دشت جنوبی به فاصله 9 کیلومتری جنوب شرقی مهر در جنوب شرقی شهر مهر در جنوب روستای خوزی قرار دارد.
مسجد جامع اسیر
این مسجد در سال 99 هجری قمری در زمان خلافت عمربن عبدالعزیز ساخته شده و تا کنون چندین بار بازسازی شده*-است.استودانهای موجود در اسیر نیز از دیگر آثار تاریخی شهرستان محسوب می*-گردد.
دیگر آثار تاریخی شهرستان
قلات دیلا در اسیر، قبرستان قدیمی زیغان، تنب زین : آثار به جا مانده از پادگان نظامی واقع در کوه مشرف به روستای قلعه محمد علی قناتهای واقع در تنگ مهر، تنگ فاریاب، تنگ خوزی، تنگ صادره، جایشور، تنگ شول و تنگ زیغان که به دوره ساسانیان باز می*-گردد.
برجهای نگهبانی واقع در شهر مهر و روستاهای صادره و فاریاب، مسجد جامع فال، قبرستان شاه محمد واقع در بخش اسیر، قلعه سرگاه، قلعه میر اسماعیل فال، غارهای ( کله کله )وقلعه تاریخی دیلا واقع در بخش اسیر .
فرهنگ
مردم شهرستان همگی مسلمان و دارای مذهب شیعه و در بعضی مناطق سنی می*-باشند. نژاد آنان آریایی و زبانشان فارسی است که به علت نزدیکی با کشورهای خلیج فارس و سابقه تاریخی هجوم انگلیسیها بعه بنادر بعضی واژه*-های انگلیسی نیز بدان وارد شده*-است. در زمینه برگزاری مراسم مذهبی و هم چنین مراسم ازدواج و غیره رسم و رسومات خاص خود را دارا است که در فرصتهای آتی بیشتر بدان پرداخته می*-شود. به علت علاقه وافر مردم منطقه به اسلام و ائمه معصومین برگزاری مراسم سوگواری ائمه به ویژه امام حسین با تشریفات خاص صورت می*-پذیرد که ابعاد گسترده این سوگواری به گونه*-ای ملموس در تعزیه داری سید الشهداءّ نمود پیدا کرده*-است.
[Only registered and activated users can see links]
شهر شيراز ، مركز استان فارس به طول 40 كيلومتر و عرضي متفاوت بين 15 تا 30 كيلومتر با مساحت 1268 كيلومتر مربع به شكل مستطيل در جنوب غربي ايران قرار دارد.
اطراف شيراز را رشته كوههاي نسبتاً مرتفعي به شكل حصاري استوار ، احاطه كرده اند كه از لحاظ سوق الجيشي و حفظ شهر اهميت ويژه اي دارند.
شهر شيراز مركز استان فارس مي باشد كه تقريبا از لحاظ جغرافيايي در مركز استان قرار گرفته است. مختصات جغرافيايي شيراز عبارتست از 33 درجه و دقيقه طول شرقي و 36 درجه و 29 دقيقه عرض شمالي. ارتفاع از سطح دريا بيش از 1500 متر مي باشد.
كهن ترين اثر نوشتاري كه نشان مي دهد شيراز در چه زماني بنا شده است ، مربوط به الواح گلي تخت جمشيد مي باشد كه واژه آن را «شي رازي ايش» ذكر كرده است.
همچنين شيراز در ادوار گذشته طي چندين دوره پايتخت ايران بوده است. شيراز از دوران باستان تاكنون پيوسته وارث فرهنگ و تمدن ايران و زادگاه بسياري از بزرگان دين ، دانش ، هنر ، حكمت و عرفان بوده كه در دامان خود پرورده است ؛ كه آثار جاويدان آنها ميراث علمي و ادبي ايران را زنده و جاويد نگه داشته است.
شيراز در طي چند دهه اخير توسعه و گسترش قابل توجهي يافته و به يكي از شهر هاي مهم و زيباي ايران تبديل شده است.
میمند فارس شهری است در بخش میمند از توابع شهرستان فیروزآباد استان فارس در جنوب ایران.
مسافت این شهر از مرکز استان فارس (شیراز) ۹۵ کیلومتر بوده و تا شهر فیروزآباد ۶۵ کیلومتر است.
ميمند در صد كيلومتري جنوب شيراز واقع شده است.اين بخش در آخرين مناطق پيشرفتگي ارتفاعات زاگرس در منطقه گرم و خشك جنوب قرار گرفته و موقعيت مذكور باعث شده است تا ميمند داراي آب و هوايي معتدل و نسبت به مناطق همجوار خنك تر باشد. ميمند در جلگه ميان دو رشته كوه نسبتا بلند از سلسله جبال زاگرس به نامهاي سپيدار و پادنا (ميمند) كه بصورت دو رشته با جهت شمال غربي و جنوب شرقي كشيده شده اند، قرار گرفته است. كوه سپيدار در طرف شمال شهر ميمند قرار دارد و دنباله كوه سبزپوشان شيراز است كه داراي جنگل و منابع طبيعي فراواني است و ارتفاع قله آن متر مي*-باشد. در قسمت جنوب و جنوب شرقي ميمند كوه پادنا (در اصطلاح محلي پيدنو و در فرهنگهاي جغرافيايي ميمند نيز گفته مي*-شود) قرار دارد كه ارتفاع قله آن متر مي*-باشد. در غرب نيز كوه كم ارتفاعي به نام قلات وجود دارد كه از سيرزجان خواجه*-اي تا ميمند به موازات پادنا قرار گرفته است. از مشرق نيز به خرمن كوه (يا كوه سور) كه از ميمند به شكل يك نيم دايره ديده مي شود متصل است.
اطراف شهر ميمند را باغهاي و مزارع فراگرفته است كه در تمام فصلها زيبايي و شكوه خاصي به شهر مي بخشند. پوشش گياهي جنگلهاي كوهستاني بيشتر پسته كوهي (بنه) و بادام كوهي (اهلوك) مي باشد. آب و هواي ميمند از نوع معتدل كوهستاني است. از اواخر اسفند تا اواسط خرداد هواي معتدل بهاري و مطبوع است و از اين زمان رو به گرمي مي رود. تابستانهاي نسبتا معتدل و خشك و پاييز و زمستانها معتدل مرطوب مي باشد. حداكثر دما بيشتر در مردادماه و حداقل دما در بهمن ماه رخ ميدهد. بيشترين بارش فصلي نيز در بهمن ماه است و ميانگين بارندگي سالانه به ميزان 450 ميليمتر است كه در ارتفاعات بيشتر به صورت برف مي*-باشد.
در تقسيمات كشوري بخش ميمند يكي از بخشهاي شهرستان فيروزآباد و در محدوده بين بخشهاي كوار و كوهمره شهرستان شيراز، خفر و سيمكان شهرستان جهرم، و بخش مركزي شهرستان فيروزآباد واقع شده است. اين بخش شامل يك شهر به نام ميمند و 3 دهستان به نامهاي خواجه*-اي، پرزيتون و دادنجان و تعداد 34 روستا و آبادي مي باشد كه برخي از آنها عبارتنداز: كوشك سرتنگ، چاربيد، صحراسفيد، گنك، آبگل، افرا، اميرسالار، تركسلويه، تنگريز، بنه خفرك، مرادآباد، اسماعيل آباد، جوكان، زنجيران، موك، سريزجان، دارنجان، مرجان
--------------------------------------------------------------------------------
طول جغرافيائي 45/52 شرقي عرض جغرافيائي 52/28 شمالي ارتفاع از سطح دريا 1545 متر در شهر ميمند كه در كوههاي اطراف تا 3200 متر مي رسد. جمعيت بالغ بر40000 نفر وسعت بخش 3/1942 كيلومتر مربع
تاریخ
ميمند شهري تاريخي است و قدمت آن براساس مدارك و بناهاي تاريخي بر جاي مانده به چند هزار سال مي رسد. در زمان ساسانيان سرزمين پارس كه مقر اصلي حكومت بوده است به پنج ولايت يا كوره(خُرٌه) تقسيم شده كه هر كوره در واقع مجموعه*-اي از شهرهاي يك مسير است كه به مركز حكومت مي رسد. ولايت اردشيرخوره يكي از مهمترين كوره*-هاي پنجگانه فارس بود كه در مسير شيراز تا درياي پارس و جزاير جنوبي قرار داشته و از آنجا مسير مهم ديگري از كيش و قشم به هند و سرانديب (سريلانكا كنوني) برقرار بوده است.
نام ميمند در منابع جغرافيايي تاريخي سده هاي نخستين اسلام بعنوان يكي از نواحي كوره اردشير فراوان مشاهده مي شود. آنچه در اغلب اين منابع تكرار شده اين است كه: ميمند شهري است كوچك در ناحيه گرمسير فارس با هواي معتدل. داراي آب روان و انواع ميوه. محصول عمده آن انگور و گلاب. شغل مردم بيشتر پيشه*-وري و توليد گلاب و عطريات.داراي كاروانسرا و مسجد جامع و مردمي بصلاح.
از قديمي ترين نوشته*-هاي جغرافيايي در اين مورد در كتاب صورالاقليم نوشته ابوزيد سهل بلخي (322 هـ ق) از ميمند بعنوان يكي از نواحي اردشيرخوره نام برده است كه در مسير عبور شاهراه مهمي قرار داشته است. و همچنين گويد: . . . گلاب پارس از آن خيزد و به بدريابار و حجاز و يمن و شام و مصرو مغرب و خراسان برند . . . ابن بلخي مي نويسد: اسكندر چون مي خواست شهر گور (جور) را غرق سازد آب رودخانه را به طرف صحراي ميمند منحرف كرد همچنين حمدالله مستوفي در كتاب نزهة القلوب و اصطخري در المسالك و الممالك باز درباره مسير شيراز تا كيش (كوره اردشير) از ميمند بعنوان يكي از نواحي و يكي از ايستگاههاي مسافران نام ميبرد.
به هر حال در آن زمان ميمند بر سر يك شاهراه تجاري مهم از شيراز به بنادر و جزايرجنوبي و از آنجا به هند قرار داشته است و داراي كاروانسرا و بازار مهمي بوره است. پس از تغيير مسير شاهراه فوق به، از اهميت اقتصادي ميمند كاسته شد اما همچنان شهرت خود را بعنوان شهري زيبا و فرهنگي و صاحب توليدات متنوع بويژه عطر و گلاب، حفظ نمود.
اوژن فلاندن جهانگرد مشهور فرانسوي در سال 1841 ميلادي (1257هـ ق) با اين كه در يك زمستان سخت از ميمند گذر كرده است، از مزارع و باغها و بناهاي زيبا و مردمان باصفا و آزاد ميمند تعريف نموده و مي نويسد: « . . . اين شهر كوچك در ايران نادر و بلكه منحصر بفرد است . . .»
وضعيت كشاورزي
به علت محدوديت شديد در منابع آبي منطقه، بيشتر اراضي ميمند به صورت ديم زراعت مي گردد. كشتهاي آبي از طريق چشمه هاي موجود و بعلاوه در قديم بوسيله تعداد زيادي قنات و هم اكنون از طريق چاه و تلمبه هاي كشاورزي انجام مي شود. متاسفانه به دليل خشكسالي هاي متوالي و برداشت بي رويه در حوزه آبهاي زيرزميني اكثر چشمه ها و قناتها از بين رفته يا دچار كم آبي شده اند. مجصولات كشاورزي ميمند عبارتند از: گندم، جو، حبوبات، بادام، گردو، انگور، سيب، انار، زردآلو، عسل، گلاب و ساير عرقهاي گياهي نام ميمند از دو جزء مي + مند تشكيل شده و بطور كلي به معناي محلي است كه داراي انگور است.هم اكنون نيز باغستانهاي انگور زيادي در ميمند وجود دارد كه بعد از گلاب و عرقيات از توليدات عمده آن مي*-باشد. گلابگيري و عرقياتگيري از زمانهاي بسيار قديم در ميمند رواج داشته است كه هم اكنون نيز به دو روش سنتي و صنعتي رايج است.
باغات ميمند با سطحي بالغ بر 5000 هكتار و داراي شرايط فصل كشاورزي منحصر يكي از مناطق مهم معتدل سرد استان است. عمده محصولات اين مناطق عبارتند از انگور، انار، سيب، گل سرخ، گل نسترن، گردو و بادام، انجير كه اكثراً در دهستانها و روستاهاي بخش و شهر ميمند قرار دارند. عمده ترين گونه هاي گياهي ميمند در مراتع كوهستاني و جنگلي را محصولات بنه- بادام- كهكم- زيتون- ارژن- سقز(كيالك) زالزالك- انجير- آلبالو وحشي- كلختك- كنار- بنگرو- ارس- خوشك- ريش بز- كنگر- شبدر- يونجه- جاشير- گاوزبان- شاطره- كاهو و زنبق وحشي- اسپند- لاله كوهي- پياز و كرفس وحشي- بومارزان(سرزرد) شيبو و شنبليله- گل بنفشه و .. تشكيل مي دهند.
وضعيت صنايع
به دليل در محروميت نگه داشتن منطقه و اينكه محور فعاليت مردم حول فعاليتهاي كشاورزي و دامپروري مي باشد، اين منطقه از وجود صنايع چشمگيري برخوردار نبوده و صنايع موجود عبارتند واحد كارخانه صنعتي توليد عرقيات (گلاب) ، واحد كارگاه توليدي سنتي انواع عرقيات و چند كارگاه پنيرسازي و ماست بندي ، و كارگاه زنبورداري و توليد و بسته بندي عسل در كنار گلابگيري و براي ظروف گلاب و عرقها صنعت شيشه گري نيز داير بوده است كه در حال حاضر صرفا بصورت توليد صنايع دستي فعال است.
وضعيت دامپروري
در ميمند، پرورش گاو و گوسفند از ديرباز رواج داشته و در كنار كشاورزي شغل اكثري مردم شهرستان را شامل مي شود. در حوزه تحت پوشش اين شهرستان علاوه بر اكثر روستائيان، جامعه عشايري سيار و نيمه سيار نيز اقدام به پرورش و نگهداري دام مي نمايند كه اكثراً نيز بصورت سنتي مي باشد و با توجه به وضعيت مراتع كه اغلب كوهستاني بوده و همچنين وجود پسچراي زراعت به مقدار زياد مساعد در پرورش گوسفند به شمار مي رود. در اين منطقه به جز پرورش گوسفند نسبت به پرورش گاو و گوساله، زنبور عسل نيز اقدام مي گردد. تعداد دام موجود در شهرستان به 000/500 راس بالغ مي شود و حدود 6000 كلني زنبور عسل وجود دارد كه توليد عسل هر كلني بطور ميانگين 35 كيلوگرم مي باشد. مضافاً توليدات فرآورده هاي دامي نظير پوست- پشم- شير- ماست- پنير- دوغ- كره محلي- خامه و ... نيز فراوان مي باشد. همچنين اخيراً پرورش ماهي قزل آلا نيز در رودخانه زيباي آتشگاه انجام ميگيرد.
خاوران شهری است در بخش خفر شهرستان جهرم استان فارس در جنوب ایران. این شهر در ۱۲۰ کیلومتری شیراز و ۶۵ کیلومتری جهرم واقع شده است و حدود سه کیلومتر با محور اصلی شیراز-جهرم فاصله دارد. موقع ورود به این شهر زیبا اولین منظره*-ای که چشم بیننده را خیره می کند منظره بسیار زیبای باغهای سبز و خرم خرما است که این شهر را مانند مروارید در آغوش گرفته است. این شهر به دلیل کوهستانی بودن از آب وهوای مطبوعی برخوردار است که موجب شده اکثر درختان سردسیری و گرمسیری درکنار هم رویش یابد. این شهر سرسبز پوشیده از درختان و چشمه سارانی است که می تواند آن را به عنوان یکی از مراکز گردشگری منطقه تبدیل کند.
شغل اغلب مردم این شهر کشاورزی و مرغداری و باغبانی است. این شهر دارای قناتهایی است که درواقع منابع اصلی آبیاری باغ*-های این شهر به شمار میروند. یکی از مهمترین این قناتها «قنات شیخ احمدی» است که محلی تفریحی نیز برای مردم این شهر می*-باشد.
جویم یکی از شهرهای استان فارس می*-باشد که از شمال به شهرستان جهرم، از غرب به شهرستان قیر و کارزین، از شرق به شهرستان داراب و زرین*-دشت و از جنوب به بخش اوز لارستان محدود می*-گردد. طول و عرض جغرافیایی جویم به ترتیب 54و33 و 15و28 می باشد . ارتفاع جویم از سطح دریا به طور میانگین 835 متر و مساحت آن 3260 کیلومتر مربع است.
آب و هوای جویم به*-طور کلی گرم و خشک و از لحاظ وفور آب، غنی*-ترین بخش شهرستان است.
تاریخ*-نگاران، این شهر را به نام جویم ابواحمد شناخته*-اند. جویم از دو واژه ی "جو" و "یم" تشکیل شده است. "جو" به معنای جویبار و "یم" به معنای دریاست.
بنابر مستندات تاریخی، در گذشته*-های بسیار دور استخرهای آب راکد، چشمه*-ها، جویبارها و رودها گرداگرد جویم را فرا گرفته و در مرغزارها و جنگل*-های سرسبز آن، جانوران گوناگون می*-زیسته*-اند.
عمده*-ترین محصولات کشاورزی جویم گندم، پنبه، ذرت و مهمترین محصولات باغی، مرکباتی مانند پرتقال (محلی، والنسیا، توسرخ، نافی) و انواع نارنگی (کله مانتین و کینو)، لیمو ترش، لیمو شیرین، گریپ فروت، نارنج و ... هستند.
سطح زیر کشت محصولات کشاورزی و باغی به شرح زیر است :
گندم آبی 8000 هکتار ، جو آبی 450 هکتار ، پنبه2439 هکتار ، جو دیمی 6700 هکتار ، ذرت 800 هکتار ، پرتقال 350 هکتار ، نارنگی 150 هکتار ، لیمو ترش 750 هکتار ، لیمو خاگی 5/67 هکتار ، نارنج 20 هکتار ، ترنج 15 هکتار ، خرما 340 هکتار ، گریپ فروت 2 هکتار ، زیتون 4 هکتار و لیمو شیرین 700 هکتار .
بخش جویم با تولید سالانه بیش از 55000 تن گندم و 6000 تن پنبه و نزدیک به 100.000 تن انواع مرکبات و هزاران تن انواع دیگر محصولات کشاورزی ، همچون نگین سبزی در جنوب استان فارس می درخشد . بخش جویم در تولید اکثر محصولات ذکرشده ، در لارستان دارای مقام اول می باشد .
متاسفانه جویم در بخش کشاورزی نیز به رغم تولید این همه محصول گوناگون ، همچنان در گمنامی به سر می برد و محصولات این خطه ی زر خیز اغلب به نام شهرهای همجوار ثبت می شود که این مسئله ، ناراحتی کشاورزان را به دنبال داشته است و دارد .
بخش جـویم استعداد کشت اغلب گیاهان دارویی ، دانه های روغنی و محصـولات باغی مانند زیتون و زرد آلو را در سطح وسیع دارا می باشد .زمینه های سرمایه گذاری فراوانی در این بخش وجود دارد که از آن جمله می توان به کارخانه ی پنبه پاک کنی ، تولید آب میوه ، بسته بندی خرما ، تولید کنستانتره خوراک دام ، صنایع و ... اشاره کرد
به نقل و برداشت يكي از ساكنان سروستان.
سروستان روستاي تاريخي و قديمي است كه مردماني بسيار گرم و صميمي را دارد.سروستان كوهها دشتها و مكانهاي طبيعي و تفريحي بسيار و دلباز دارد كه مردم اين روستا بيشتر وقت خود را به تفريح در اين مناطق مي گذرانند.در سرتاسر سروستان و كناره هاي خيابان و پياده روها درختاني بلند و قديمي زياد ديده مي شوند.سروستان از باغهاي بسياري برخوردار است كه ميوه اكثر اين باغات انار و تشكيل دنده 80درصد درختانش را درخت انار و بادام تشكيل ميدهد. سروستان از چشمه هاي زلالي برخوردار است كه خيلي از مردم سروستان براي تهيه چاي از اين آبها استفاده مي كنند و دم كردن چاي با آب اين چشمه ها واقعا طعمي بي نظير دارد.يكي از اين چشمه ها، چشمه " آب رباط" نام دارد كه اين چشمه از ديرباز داراي آبي زلال و شفاف است...
دانشگاه آزاد سروستان ([Only registered and activated users can see links])
[Only registered and activated users can see links]
دربارهٔ گراش
گراش شهری است در جنوب استان فارس و در ۲۶۰ کیلومتری جنوب شرقی شیراز و ۲۱۰ کیلومتری شمال غربی بندرعباس قرار دارد. جمعیت این شهر بالغ بر ۴۹۰۰۰ نفر است.
گراش در ۲۷ درجه و ۳۹ دقیقه و ۳۵ ثانیه عرض شمالی و ۵۴ درجه و ۸ دقیقه و ۱۵ثانیه طول شرقی نصف النهار گرینویچ قرار دارد. شهر گراش در ۱۵ کیلومتری «لارستان» که شامل شهرها و روستاهای: «خور، براک، لطیفی، لار و بائن» در استان تاریخی فارس است. این شهر، که در ناحیه گرم و خشک بیابانی جای گرفته، از دریای آزاد ۹۱۵ متر ارتفاع دارد. مساحت دشت گراش بالغ بر ۳۰۰۰ هکتار می*-باشد، که حدود ۶۰۰ هکتار آن را بافت شهری و بقیه را نخلستان، باغها، مزارع کشاورزی و زمین های بایر تشکیل می*-دهد.
جغرافیای طبیعی
گراش را می*-توان از خشک*-ترین شهرهای ایران قلمداد کرد، کشاورزی در این منطقه وابستگی شدید به ریزش باران، در فصول پاییز و زمستان دارد و به علت خشونت آب و هوا، مردم در شرایط نامساعدی روزگار می*-گذرانند. سطح رطوبت بسیار پایین و دمای هوا از صفر تا ۴۲ درجه سانتی گراد متغیر است. همچنین یک دوره خشک از اردیبهشت تا آبان در منطقه وجود دارد. البته این دوره همیشگی نیست و گاهی اوقات در تیر و مرداد بارندگیهای اتفاقی که مدت چهل روز ادامه می*-یابد و به «چهل پسین» معروف است، شهر را از شادابی سرشار می*-سازد.
این شهر در میان ناهمواری*-هایی که ادامه رشته کوههای زاگرس می*-باشد، قرار گرفته، در سمت شمالی آن ارتفاعات سه گروه، کوه تنگ نرگس و گوه چاقو در قسمت شرقی و جنوب شرقی ارتفاعات بادامی، کوه سیاه، کوه بن بش و در جنوب غربی آن ارتفاعات معروف به دره زیتون به چشم می*-خورد.
گراش به علت کوههای مرتفعی که پیرامونش واقع شده، هیچ رابطه*-ای با اوضاع و احوال خلیج فارس ندارد. مهمترین عاملی که بر آب و هوای شهر تاثیر می*-نهد. بادهای خشکی است که از سوی صحرا و کویر عربستان می*-وزند و کمترین بخار آب ممکن را به ارمغان می*-آورند.
فراوانی روزهای آفتابی، کمی بارندگی، جمعیت اندک، دامپروری پراکنده. دورافتادگی و بطور کلی محرومیت آب و هوایی مردم را به ذخیره*-سازی آب واداشته است . بدین ترتیب برکه*-های گوناگون در منطقه پدید آمده *-است. برکه*-هایی که چون تاولی بر پوست کشیده صحرا روییده*-اند و نشان از ناسازگاری آسمان با زمین دارند. برکه*-ها مخزن همیشگی آبند که سقفی گنبدین بر فرازشان قرار گرفته است. نحوه ساخت این مخزن ها نبوغ خاص مردمان منطقه را آشکار می*-سازد. این آب*-انبار ها در جهت رفع نیازهای حیاتی منطقه در دل زمین حفر شده*-اند و با وجود تعداد زیادشان همگی از یگ شیوهٔ*- هماهنگ پیروی می*-کنند؛ یک حوض یا گودال عمیق (دایره*-ای یا مستطیلی) و یک سقف گنبدی شکل که از کنار هم قرارگرفتن دایره*-وار آجر یا خشت، پدید آمده *-است.
گراش یعنی چه؟
این نام که به گونه*-های مختلف تغییر پیدا کرده است ودر گذشته*-های دور تحت عنوان «گریش» از آن سخن به میان آمد، با صورتهای دیگر زبانی نیز در آمیخته است. گریش، جریش، گراش و جراش، در حقیقت حالت تطور یافتهٔ «گرشه» (geresha) است. و گرشه به رگه*-هایی از سنگهای سست آهکی می*-گویند که طبقه مانند بر روی هم قرار می*-گیرند. بنابر این با توجه به رگه*-هایی که هم اینک نیز در«کلات» قابل دیدن است، نام*-گزاری بدین اسم قابل توجیه می*-نماید. این شهر با دو محله بزرگی که محله*-های کوچکتر را در خود جای داده، در دو سوی شهر گراش گسترده شده است: محله بله لئز (برق روز) و ناساگ.
اماکن دیدنی گراش:
قلعهٔ گراش (همایون دژ)
[Only registered and activated users can see links]
این قلعه که در حال حاضر، فقط مخروبه*-های آن باقی است. بر روی تل بزرگی به ارتفاع ۱۰۷۰ متری، از سطح دریا، بنام «کلات» قرار دارد که شهر گرداگرد آن، توسعه یافته است.
این قلعه نظامی، یکی از نقاط مهم منطقه بوده که ساخت آن،*- مربوط به دوره*-های مختلف تاریخی بوده است و در زمان حکومت فتحعلیخان گراشی، بیگلربیگی لارستان و بنادر (متوفی ۱۳۱۲ ه*-. ق) در درگیری خان گراش با قشون دولتی، تخریب شده است.
مصالح بکار رفته در این قلعه شامل: سنگ، ملاط گچ، ملاط ساروج و کاشی است. قسمت پایین این قلعه که فضای وسیعی را شامل می*-شود، با حاری کوتاه، جهت سنگر گیری و دفع مهاجمان، محصور بوده است و در این قسمت نیز مخروبه*-های تعدادی آب آنبار به چشم می*-خورد. توصیف این قلعه، در کتب و سفرنامه*-های سیاحتگران نیزآمده است که نمونه*-هایی از آن، در قسمت تاریچه گراش ذکر شد.
علأالدوله در تاریخ لارستان می*-نویسد:
این قطعه، دارای سه قلعه فوق هم بوده که قلعه*-اول محل سکونت مردم قریه گراش بوده و قلعه دوم، محل تفنگچیان و مستحفظین قلعه و قلعه سوم آن محل سکونت حاکم گراش و خانواده*-اش بوده است این قلعه دارای (هشتاد) آب*-انبار، مسجد، حمام، عمارت عالیه، مأمن و پناهگاه مردم لارستان بوده که در زمان رضاشاه، آن قلعه خراب گردیده است.
قلعه شامل : چند باب خانه، مسجد، حمام- در قسمت غربی نارنج قلعه با کاشی*-های لاجوردی لوزی شکل به ابعاد ۱×۹ و ۲×۹ سانتيمتر، زندان و چندین آب*-انبار ساروجی است. در سمت شمالی قطعه خانه*-ای بزرگ که به حاکم وقت تعلق داشته و به نارنج قلعه موسوم بوده با دو برج دیده بانی در قسمت شمالیو اطاقهای آینه کاری درقسمت شرقی بنا وجود داشته در سمت جنوبی قطعه، بالای در ورودی، برجی بنام «برج بارگاه» نیز وجود داشته.
بئر گال (تپه گال)
تپه*-ای است، سنگی با خاکی قرمز رنگ که اکنون در سمت جنوب غربی شهر واقع است و اطراف آن را نخلستان*-ها پوشش می*-دهند. آثار وبناهای برجای مانده از گذشته، در اطراف این تپه، نشان دهنده وجود آبادی و سکونت مردمانی است که به احتمال قوی، ساکنان اولیه گراش بوده*-اند. امتداد آثار و بنا*-های برجای مانده از دو سوی این تپه در جهت جنوب غربی تا ابتدای دشت بالا و در جهت جنوب شرقی تا محله فخی (fakhi). ادامه دارد و دست ساخته*-های سنگی و سفالی با قدمت بیش از چهارصد سال که در این نواحی پیدا شده است، خود گویای وجود زندگی متفاوت با زندگی مردم گراش در قرنهای اخیر است و بنا بر اقوال، ساکنان این آبادی*-ها، از پیروان آیین زردتشتی یا به اصطلاح امروزی مردم گراش- گاور(گبرها) بوده*-اند که باگذشت زمان به هندوستان و کشورهای حوزه خلیج فارس، مهاجرت کرده*-اند.
سد تنگ*-آب (تگ آو)
این سد که در تنگه*-ای به همین نام در جهت جنوب غربی هر گراش واقع در کوه سیاه در زیر قله*-ای بنام «بن مرک bon-e-morok» قرار دارد و مربوط به دوره ساسانی است مه در دوره صفویه بازسازی شده و سه پشتبند جهت جالو گیری از تخریب آن ساخته شده است. مصالح بکار رفته در سد و پشتند آن از سنگ و ساروج بوده و جوی آبی از همان جنس، جهت آبیاری مزارع، از کنار سد تا دشتی موسوم به دشت بالا (دشت برا dasht-e-bara) کشیده شده است که در مسیر این جوی تا دهانه*-*-های تنگه دو استخر ساروجی نیز احداث گردیده است. هم اکنون، پشت این سد، به طور کامل با روسوب پرگردیده و در روی آن درخت*-های کنار بزرگی مشاهده می*-شود. این بنا، در شمار آثار ملی است که از تابستان (۱۳۸۰) به ثبت رسیده است.
برکه اسدالله
این آب*-انبار، در سال (۱۲۸۶ ه*- ق.) به همت حاج اسدالله فرزند دهباشی کربلائی، علیرشا گراشی ساخته شده است و پس از برکه کل (berka-e-kal) (گنج البحر) بزرگتراین آب*-انبار گراش است این آب*-انبار داری شش دهنه و دو مجرای ورودی و یک مجرای خورجی آب است که ساخت مخزن و طاق مجرهای ورودی و خروجی از سنگ و ملاط ساروج استفاده شده، و در دیوار بدنه (شاوره)، طاق دهنه*-ها و سردرها سنگ و ملاط گچ بکار رفته است که در بعضی از سردرها با گچ تزیینات مقرنس کار شده است. طاق دهنه*-ها و سردرها، به شکل تیره*-دار است و طاق مجر*-های ورودی و خروجی آب که سطح پایین تر از سایر دهنه*-ها و اندازه آنها نیز کوجچکتر است به شکل هلالی ساخته شده است که دو مجرای ورودی در سمت شمالی و دو مجرای خروجی در سمت جنوبی تعبیه گردیده است.
سقف آب*-انبار، به شکل گنبد عظیمی است که بر روی آن بامصالح سنگ، ملاط گچ و اندود ساروج، گرفته شده استو سنگ پله*-های پاکله (pakona) آن در بدنه شرقی تا انتهای مخزن ادامه دارد. در بالای طاق یکی از سردرها سنگ اوحی نصب گردیده و ابیاتی که شخص بانی سروده بر روی آن حک شده است:
این بنا از تابستان (۱۳۸۰)، از سوی میراث فرهنگی، در شمار آثار ملی به ثبت رسیده است.
برکه کده*-بان
آب*-انبار به احاظ شکل و مخزن سقف آن، متفاوت با آب*-انبار*-های دیگر منطقه است. آب*-انبارهایی از این نوع که در گراش. انگشت شمار است به برکه گبری موسوم بوده بنا بر اقوال، دارای قدمتی بیش از اب انبارهای دیره*-ای شکل است. این آب*-انباردر منطقه*-ای بنام (چارلسی charlessi) (چهار ردیفی) در محله برق روز بله لئز (bela lez) واقع است مخزن آن مستطیلی و گوش*-های آن قوس دار است و سقف آن، از داخل بصورت طاق و بیرون، بصورت مسطح ساخته شده است. قابل توجه است که چرا آب*-انبارهایی از این نوع، دارای پله *-نمی*-باشد. دو دهانه*-*-*-های اصلی آن که مانند اغلب آب*-انبارهای طویل در سمت شرقی و غربی، قرار دارد، به اندازهپهنا و در عرض آب*-انبارها بوده و دو دهانه*-دیگر که در طول آب*-انبار ساخته شده، کوچکتر از دهانه*-*-*-های اصلی که در جهت شمالی و جنوبی قرار دارد. این دهانه*-*-ها که مجرای ورود و خروج آب است، کمی پایین تر از دهانه*- اصلی واقع شده است.
فاصله دهانه*- جنوبی از طاق غربی ۱۴ متر و فاصله دهانه*- شمالی از طاق غربی ۶ متر است. مصالح بکار رفته در مخرن شامل: سنگ، ملاط ساروج و در دهنه*-ها و سقف آب*-انبار از سنگ*- و گچ ساخته شده است.
چاه زیت (زیتون)
این چاه در تنگه*-ای بنام «خاگ زیت khag-e-zite» در جهت شمال غربی گراش واقع است که گفته می*-شود در گذشته*-های دور در این منطقه، باغ*-های زیتون وجود داشته است که نامگذاری این چاه به «زیت یا زیتون» به همین علت است این چاه توسط حاج ذکریا و جاج زینل عظیما (متوفی ۱۳۲۷ ه*-ق.) ترمیم شده او مورد استفاده قرار گرفت.
دهانه*- چاه که به شکل مربع و به ضلع یک متر و عمق آن حدود ۳۰ متر است دارای دیواره سنگ چین امتداد دارد. این پچاه گبری است و قدمت آن مشخص نیست.
مسجد آخوند
یکی از قدیمی*-ترین مساجد بجامانده در گراش واقع در محله ناساگ (nasag) است که توسط شیخ عبدالحسین و برادرش شیخ محمد باقر، بنا شده است. این مسجد دارای دو سنگ لوح: یکی مربوط به بنای مسجد که سال ساخت این بنا، با توجه به تاریخ ذکر درنوشته ۱۰۴۵ ه*-.ق) توسط حاج زینا آخوند و پسرش ابراهیم انجام شده است. سالن این بنا، دارای طاق*-های تیزه دارای است که بر روی چهارستون حمال در چهار بر آن قرار گرفته است و در چهار ظلع سالن طاق نماهایی در مقابل هر کدام از طاق*-هاساخته شده است. شبستان مسجد نیز دارای چهارستون دایره*-ای شکل با طاق*-های هلالی در جهت شرقی، غربیو سقفی هلالی شکل است و حیا آن دارای کلی نا منظم در جهت شرق بنا ساخته شده است، این بنا شامل:سالن اصلی، حیاط و شبستان است.
بقعه شیخ عبدالله
این مکان که از بزرگترین بقاع متبرکه گراش محسوب می*-شود، در مرکز شهر قرار دارد که بنا بر اقوال (قدمگاه شیخ عبدالله انصاری) است.
اولین گنبدی که برای این بقه ساخته شده است، گنبدی به شکل هرم هشت وجهی با کاشی*-های سبز رنگ بوده است که توسط فتح علی خان گراش و بیگلر بیگی لارستان و بنادر (متوفی ۱۳۱۲ ه*-.ق.) احداث شده است و به علت فرسودگی در دهه (۱۱۳۰ ه*-.ش) توسط ا... قلی خان مقتدری، گنبدی به شکل هرم چهار وجهی با کاشی*-های آبی رنگ، بر روی این بقعه تجدید بنا گردید؛ همچنین ضریح چوبی آن به همت قهرمان خان اقتداری ساخته شد. در سال ۱۳۷۴ (ه*-.ش) بنای قبلی آن به طور کامل تخریب شد و نمای گنبدی کاشی کاری شده و نمای آجری به همت حاج ابراهیم بازسازی شد.
حسینیه سنگ*-آوی
این بنا به همت حاج اسدالله فرزند دهباشی کربلایی، علیرضا گراشی در سال (۱۲۸۲ه*-. ق) بنا شده است. علت نامگذاری این حسینیه به «سنگ آوی» این است که ظرف سنگی بزرگی به شکل [u] در زیر طاقی با تزئینات مقرنس ظرف در کنار درب ورودی، ساخته شده قرار دارد که به منظور نگهداری از این ظرف، در سقف طاق، سوراخی تعبیه شده است که از طریق این سوراخ، آب باران از پشت بام حسینیه، به داخل این ظرف سرازیر می*-شود و از این ظرف در مناسبتهای مذهبی جهت تهیه شربت برای عموم استفاده می*-شده است.دربالای درب ورودی، سنگ نوشته*-ای نصب شده و ابیاتی که توسط خود بانی، سروده شده است، بر روی آن، حک گردیده است.
این بنا شمال: یک سالن روضه خوانی، یک ایوان بزرگ روبروی سالن، یک اشپزخانه، چند اطاق انباری، حیاط و حوض قدیمی است. لازم به ذکر است که این بنا، دارای دو بادگیر، در دو طرف شرقی و غربی ایوان بوده است.
اما در حال حاضر فقط قسمت*-های هدایت کننده باد به اما در حال حاضر فقط قسمت*-های هدایت کننده باد به طرف پایین سالم مانده است. سالن روضه خوانی آن، دارای نه در، به فواصل مساوی است که هفت درب آن رو به حیاط و دو درب دیگر، یکی در راهرو شرقی و دیگری در دالان ورودی باز می*-شود. بالای درب*-هایی که رو به حیاط باز می*-شود، پنجره*-های چوبی گره کاری شده و در فواصل بین پنجره*-ها طاق نماهایی به اندازه پنجره*-ها، ساخته شده است، در مقابل هر کدام از پنجره*-ها و طاق نماها و درپایین هر طاق نما، طاقچه*-ای تعبیه شده است.این سالن به ارتفاع حدود یک متر از سطح حیاط قرار دارد که پله*-هایی در جلو درب اول، وسط و آخر ساخته شده است. سقف آن، مانند خانه*-های قدیمی گراش با تیرهای چوبی بزرگ و کوچک تیرومئر (tir-o-mar) پوشانده شده است و ایوان آن، به ارتفاع حدود یک متر از سطح حیاط واقع شده و ورودی به ایوان از طریق پله*-هایی که در راهرو شرقی قرار دارد، میسر است.
برکه چهارتاخ
آب*-انباری است که به لحاظ داشتن چهار طاق در جلوی دهانه *-شرقی آن، با دیگر آب آنبارهای گراش، تفاوت دارد. این آب انبار، در خارج از شهر، در نزدیکی صحرایی، موسوم به باغ موسی واقع است که به علت از بین رفتن سنگ لوج، بانی این باغ و همچنین سال ساخت آن به طور دقیق مشخص نیست. این آب*-انبار (برکه حاج حسن)، به همت شخصی بنام حاج حسن (برادر حاج اسد الله بانی آب*-انبارهای کشکول و کل) ساخته شده است که این آب*-انبار، دارای چهار دهنه شرقی، غربی، شمالی و جنوبی است و همچنین بر خوردار از دو مجرای ورودی آب، در کنار دهانه*-*-ٔ غربی و شمالی بوده که سنگ پله*-های آن در کنار دهانه*- شرقی ساخته شده است. طاقهای دهنه*-ها، سردرها و همچنین چهار طاقی که طاق*-های آن، رو به چهار جهت اصلی قرار دارد و طاق غربی آن، که همان دهانه*- آب*-انبار است. به شکل تیزه*-دار بوده و مصالح یکار رفته در طاق*-ها و همچنین دیوار بدنه (شاوره shavara) آب*-انبار، سنگ و ملاط گچ است و مصالح بکار رفته در مخرن و طاق*-های مجرا*-های ورودی و خورجی که به شکل تویزه ساخته شده است، از سنگ و ملاط ساروج، تشکیل گردیده است.
برکه کل (گنج البحر)
این آب*-انبار، یکی از عجیب*-ترین، باشکوه*-ترین و به احتمال زیاد، از بزرگترین آب*-انبارهای ساخته شده در ایران است. متاسفأنه هیچ نشانی از کتیبه یا نوشته*-ای بر ساختمان این بنای عجیب وجود ندارد و اگر در گذشته وجود داشته. اکنون به طور کامل نابود شده است...»
برکه کل در محله مصلا واقع شده و به همت حاج اسدالله فرزند دهباشی کربلایی، علیرضا گراشی و توسط استاد حسن شیرازی ساخته شده اسن که بنابر اقوال، تاریخ ساخت آن بعد از آب*-انبار کشکول، حدود سال (۱۲۹۰ه*-. ق) بوده و سقف گنبدی شکل و عظیم آن به علت تامشخصی پس از مدتی ریزش کرده است.
مخزن آن. همانند اکثر آب*-انبارهای موجود، دایره*-ای شکل بوده و مصالح بکار رفته در آن از ساروج است و این نکته قابل توجه است که برای آسانتر شدن آب کشی از آن، قطر ته آب*-انبار، به اندازه حدود یک متر بیشتر از قطر بالای آن شده است. دیوار بدنه (شاوره) که بر روی کف در گاه*-های ورودی، دارای قطر ۲۰.۱ متر و با افزایش ارتفاع و شروع قوس گنبدی به ۲ متر می*-رسد همچنین طاق*-های سردرها و دهنه*-های اب*-انبار که به شکل تیزه*-دار هستند، با مصالح سنگ و ملاط گچ ساخته شده است و فقط طاق*-های مجراهای ورودی و خروجی آن که مانند دیگر طاقها تیزه*-دار است از سنگ و ملاط ساروج تشکیل شده است و سنگ پله*-های این*- آب انبار، در قسمت شمالی بدنه قرار دارد.
این بنا از تابستان (۱۳۸۰) از سوی میراث فرهنگی کشور در شمار آثار ملی به ثبت رسیده است.
هفت برکه
این هفت اب انبار که در اندازه*-های مختلف و زمانهای*- متفاوت ساخته شده است. در فاصله*-کمی نسبت به هم قرار دارند و در مسیر رود خانه فصلی بنام بزئرد (bezerd) در محله ناسگ، واقع می*-باشد، از این هفت آب*-انبار، پنج حلقه *-آن دارای سقف گنبدی شکل و دوحلقه دیگر بدون سقف است که بزرگترین و معرفترین آنها به برکه حاج ابوالحسن موسوم گردیده که مشخصات آن بشرح ذیل است.
بر طبق سنگ نوشته*-ای که در دهانه*- شمالی شرقی نصب است این*- آب*-انبار به همت حاج ابوالحسن، فرزندحاج حسن (بانی برکه چهار تاخ)، ساخته شده است خصوصیت منحصر به فرد آن، این است که در دیواره مخزن در سمت دهنه جنوب شرقی تا کف آب*-انبار و در سمت بقیه دهنه*-ها تا چهار ردیف، ادامه دارد. مخزن آن دایره*-ای شکل بوده، همچنین طاق*-های مجراهای ورودی و خورجی آب که در سمت غربی دهانه*- شماره یک و چهارقرار دارد وکف آن، بر خلاف دیگر آب*-انبارها هم سطح دهانه*-*-ها و طاق*-هاآن، بصورت هلالی است. طاقها سردرها و دهنه*-ها به شکا تیزه دار ساخته شده که طاق*-های سر در شماره دو و پنج تزئینات مقرنس و سردرها از دیواره مرتفع*-تر بوده و مانند دیوار بدنه (شاوره)، از سنگ و ملاط گچ تشکیل شده است.
گنبد آب*-انبار با سنگ ملاط گچ ساخته شده و با ساروج اندود شده *-است.
کنار زیارت
زیارتگاهی است. واقع ۱۳ کیلومتری غرب شهر گراش که بواسطه وجود درخت کنار (سدر) کهنسالی به قطر حدودی سه متر که در مجاورت آن، بقعه*-ای ساخته شده مورد احترام وتقدیس مردم قرار گرفته است. درپیرامون آن، خانه*-ها و اتاقک*-هایی جهت اسکان زوار و همچنین کسانی که برای تفریح، به این مکان مراجعه می*-کنند. ساخته شده است.
این بقعه که در سمت شرقی کنار قرار دارد، دارای گنبدی کوچک با کاشی های لاجوردی است. بقعه، توسط درب کوچکی در سمت شرقی بحیاط بنا راه دارد. این بنا شامل: حیاط و یک اتاق در ضلع جنوبی بقعه است.
کارونسرای برمیر
این کاروانسرا در غرب شهر گراش در مسیر جاده کاروان*-رو گراش- لامرد واقع شده است. با توجه به معماری بنا، ساخت آن، متعلق به دروه*- قاجاریه است.نام این کاروانسرا به دلیل مجاورت با برکه میر به کاروانسرای بر میر مشهور شده است. مصالح ساخت کاروانسرا شامل: سنگو ملاط کچ است. ایوان (سردر ورودی) بنا، در سمت شمال واقع شده است. ضلع جنوبی و ضلع شمالی فاقد ساخت و ساز بوده و تنها به وسیله یک دیوار محصور شده است. ساخت و ساز کاروانسرادر ضلع شرقی و غربی آن است. دیوارهای خارجی بنا، دارای پشتیبان*-هایی است که خطر ریزش بنا جلوگیری می*-کند. این پشتیبانها در بدنه شمالی و جنوبی و غربی دو عددی و در بدنه شرقی سه تایی است.
در بدنه شرقی، فضای مرکزی آن دارای طاق و تویزه است که یک ورودی آن را به دو اتاق تو درتو با پوشش گنبدی شکل متصل می*-سازد. در بخش جنوبی آن نیز یک فضای مرکب از فضای گنبد دار که پشت آن فضا با پوشش طاق و تویزه ساخته شده است. این تغییر ات در این بناً به دلیل نوع کابردی فضا*-ها بوده است. قسمت غربی کاروانسرا، پوشش یکستانی دارد به نحوی که فضای مرکزی دارای پوشش گنبدی شکل بوده و در دو طرف آن، در شمال و جنوب دو اتاق گنبددار، ساخته شده است. دو اتاق مجاور اناق مرکزی دو در ورودی جهت دسترسی به حیاط کاروانسرادارند. طاقهای ورودی*-ها به صورت تیزه*-دار است قطر دیواره*-های بنا ۵۰ سانتیمتر و فقط دیوار بیرونی ضلع شرقی ۸۰ سانتیمتر است.
این بنا، از تابستان ۱۳۸۰ جز اثار ملی به شمار می*-آیدو به ثبت میزاث فرهنگی کشور رسیده است.
مسجد جامع (جمعه)
این مسجد در محله (پاقلعه) واقع است که بعلت نداشتن سنگ لوح، تاریخ ساخت و بانی آن، مشخص نیست، ولی بنابر اقوال، این مسجد که در زمان حکمرانی دهباشی کربلایی، علیرضا گراش کلانتر و ضابط بیشتر نواحی لارستان (متوفی ۱۲۷۹ هجری قمری در سن ۱۱۸ سالگی) فرسوده شده بود، به همت وی به طور کامل تخریب و به شکل امروزی آن ساخته شد که در این مدت، یکبار توسط حجت الاسلام و المسلمین آقای سید حبیب الله، سید افقهی (روحانی محل) و بادیگر و باردیگر نیز توسط حاج حسین رضا زاده (نواده*-های دهباشی و متولی کنونی مسجد جامع) تعمیرات و تغییرات جزئی بر روی آن صورت گرفته است. این بنا شاما: یک حیاط، سالن اصلی، شبستان، حیاط خلوت چند اتاق انباری و حوضخانه است. سالن بنا اداری سیزده ستون وچهار پنجره سنگی مشبک، در سمت محراب است و سقف آن با طاق*-های تیزه*-دار شرقی و غربی در قسمت جلوی سالن و طاق*-های شمالی و جنوبی، در قسمت*-های عقب قرار گرفته است. در سه ضلع بنا نیز طاق*- نماهایی به همان اندازه ساخته شده، و در ضلع غربی آن به تعداد طاق*-ها، درهای بزرگی که رو به حیاط باز می*-شود، در نظر گرفته شده است.
حیاط حوضخانه و اتاقهای*-انباری در جلو ساختمان و در سمت غربی بنا واقع شده است و حیاط خلوت که به بیرون از ساختمان نیز راه می*-یابد، در سمت شمالی آن، قرار دارد.
خانهٔ فضل*-الله*-خان شکوه*-زاده
این خانه، که در محله بازار، در مرکز شهر، قرار دارد دارای سبک معماری قاجاری است همانند دیگر خانه*-های شهر دارای ساخت و ساز در چهار جهت حیاط بوده و وجود یک ارسی آیینه کاری شده، در ضلع جنوبی آن، این بنا را از دیگر خانه*-ها، متمایز ساخته است.
سرتاسر این ارسی با آینه*-هایی به رنگ*-های سفید، سبر، آبی نارنجی و قرمز که به شکل گلو بته، پرنده و اشکال هندسی بوده تزیین شده است.
این ارسی دارای هشت درچوبی معرق کاری شده با چوب،فلز و صدف است، به شکل گل وبته. که در ضلع شمالی ارسی، دو در رو به حیاط، در دو طرف در اصلی وجود دارد که در ضلع شرقی و غربی هر کدام از این درها یک در است که به کفش کن راه دارد. ودر ضلع جنوبی، دارای چهار دراست که به اتاق پشت آن باز می*-شود. در دو طرف درهای ضلع شرقی و غربی، دو طاقچه با طاق هلالی شکل تعبیه شده و بالای هر کدام از درها و طاقچه*-ها در چهر ضلع اتاق، طاق نمایی چهار گوش ساخته شده است. در اصلی بزرگ و چوبی رو به حیاط این ارسی، ساختی گره چینی داشته و دارای پنجره*-های کشویی با شیشه*-های رنگا رنگ بوده که رو به بالا باز می*-شده است، و در حال حاضر جای خود را به درب آهنی بزرگی داده است. سقف ارسی، به وسیله تیره*-های چوبی و ملاط گچ گرفته شده است.
حسینیه اعظم
[Only registered and activated users can see links]
این حسینیه که در سالهای اخیر ساخته شده است بعلت عظمت و شکوه خاصی که از لحاظ معماری اسلامی در آن به چشم می*-خورد مورد توجه مسافران و توریستا قرار گرفته است. این بنا که از آغاز ساخت آن تا کنون دوبار بازسازی، تغییر شکل و همچنین گسترش یافته است، شامل: دوسالن مردانه و زنانه، حیاط، وضوخانه زنانه و مردانه، سقاخانه، آشپزخانه، اطاقهای وباغچه*-های در دو سوی دالان ورودی بوده و در گوشه*-شمال غربی بنا پاسازی با کاربرد تجاری ساخته شده است.
وسعت و بدون ستون بودن سالن*-ها، کاشی کاری نمای بیرونی، منازه*-ها و همچنین درهای معرق کاری شده این حسنیه از مشخصات بارزی است که به زبیایی و شکوه آن افزوده است.
مجتمع علوم پزشکی امام جعفر صادق(ع)
مجتمع علوم پزشکی امام جعفر صادق(ع)گراش، در قسمت شمالی شهر واقع است.
کلنگ این مجتمع، در سال (۱۳۶۸) ه*-. *-ش توسط وزیر بهداشت و در مان وقت (جناب آقای دکتر ملک زاده) به زمین زده شد مجتمع ذکر شده که زیر نظر دانشگاه علوم پزشکی شیراز است، در زمینی به مساحت ۱۲۰ هکتار محصور شده است.
مساحت زیر بنای آن ۵۰ هزار متر مربع شامل :
کلاس*-های آموزش، ساختمان اداری، ازمایشگاه، خوابگاه خواهران، و برداران، مسجد، سالن غذا خوری، اشپزخانه، انبارو...است. همچنین این مجتمع شامل ۴۰ هکتار فضای سبز و محوطه خیابان است که منابع این مقدار فضای سبز از اب چاه و آب باران تأمین می*-شود. لازم به ذکر است که آب باران از کوه مشرف به مجتمع سه استخر بزرگ آب با گنجایش بیش از ۱۲۰ هزار متر مکعب هدایت و جمع آوری می*-شود. گفتنی است که که کلیه*-ی*- هزینهساخت این مجتمع بزرگ توسط خیرین شهر تأمین می*-شود.
بیمارستان امیر*-المومنین علی (ع)
بیمارستان ۱۱۰ تخت خوابی امیرالمومنین علی (ع) گراش، که در سال (۱۳۶۸) با حضور وزیر بهداشت و درمان وقت (جناب آقای دکتر ملک زاده) افتتاح شد دارای زمین به مساحت ۱۵۰ هزار متر مربع زیربنایی حدود ۳۰ هزار متر مربع است، که شامل ساختمان بیمارستان، درمانگاه، خانه*-های مس***********، قسمت اداری و موتور خانه است که بخش درمانی آن، از بخش*-های داخلی، اطفال، زنان جراحی، گوش و حلق و بینی، چشم پزشکی، جراحی مغز و اعصابو ارولوژی، روان پزشکی، آی سی*-یو، سی سی*-یو، زایشگاه، آزمایشگاه، رادیو لوژی، آتاق عمل و اورژانس می*-باشد.
به غیر از مرکز استان بیمارستان گراش، تنها مرکزی است که دارای بخش*- آی سی*-یو، سی*-تی اسکن و جراحی مغز و اعصاب است و به این علت، مرکز ارجاعی بیماران تصادفی است همچنین این بیمارستان دارای امکانات و تجهیزاتی به شرح ذیل است:
سونوگرافی، لکوکاردیوگرافی،تست ورزش، اندوسکوپی، ارتوپدی بیومتری وفیکو.
این بیمارستان، با داشتن ۷۰ واحد مس*********** و فضای سبز، در حدود ۹۰ هزار متر مربع و زمین ورزش، محیط آرامی را برای سکونت پزشکان و پرسنل غیر بومی فراهم آورده و تحت نظارت دانشگاه عاوم پزشکی شیراز، اداره می*-شود.
لازم به ذکر است که کلیه هزینه ساخت و تجهیزات این بیمارستان توسط خیرین این شهر، تامین شده است
شهرستان سپیدان يا اردكان فارس، در شمال استان فارس، در منطقه*-ای كوهستانی و جنگلی كه اغلب پوشيده از درختهای جنگلی کم پشت و تنک مانند بادام وحشی است، قرار دارد.
مرکز این شهرستان، شهر اردکان است که در حدود ۸۰۰ سال قدمت دارد.
این شهر بواسطه آب و هوای خوش و پیستهای اسکی شهرت دارد.
آب و هوای آن در زمستان بسیار سرد و در بهار و تابستان خنک و معتدل است.
این شهر دارای یک بنای امامزاده تاریخی است.
مردم این شهر گویش خاص و منحصر به فردی دارند که مشابه آن در کشور به سختی یافت می شود.
شهرستان اردکان طبق سرشماری سال ۱۳۸۵، جمعیتی برابر با ۹۰٫۳۳۹ نفر داشته است.
تقسیمات کشوری
بخش مرکزی شهرستان سپیدان
دهستان خفری
دهستان کمهر
شهرها: اردکان
بخش بیضا
دهستان بانش
دهستان بیضا
دهستان کوشک هزار
شهرها: بیضا
بخش همایجان
دهستان سرناباد
دهستان شش پیر
دهستان همایجان
شهرها: هما شهر
-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-
اطلاعات کاملتر
پیشینه تاریخی ( زبان - فرهنگ و آداب - رسوم - قومیتها - آثار تاریخی )
شهرستان اردکان مرکز شهرستان سپیدان از شهرهای قدیم و کهن استان می باشد و آخرین منزل و توقفگاه اسکندر مقدونی در حمله به تخت جمشید بوده است. در تاریخ عالم آرای عباسی آمده است که اردکان در زمان شاه تهماسب صفوی وجود داشته است و شهری آباد بوده است. در کتاب ریاض الصیاحه حاج زین العابدین شیروانی اظهار شده که ارکان شهری کوچک و هوایش بسیار سرد و دارای آب نیکویی است. آثاری از تمدن 350 سال پیش از میلاد در جنوب غربی سپیدان دیده شده است. آثار تاریخی موجود در شهرستان بقعه سید نورالدین علوی در شهر اردکان (وفات 456 هـ.ق) ، تل ملیان در روستای ملیان بخش بیضاء مربوط به تمدن ایلامی، تل بیضاء ، تل زری، تل اسفیان.
زبان : از نظر زبان در سطح شهرستان مردم به زبان ها و لهجه های مختلفی تکلم می کنند. که عمده ترین آنها عبارتند از لهجه مخصوص اردکانی که مخصوص مردم اردکان و روستاهای بهرغان، ابنو، دالین و خلار بوده و با آن تکلم شده و تقریباً در کشور منحصر به فرد می باشد زبان لری که در روستاهای بخش مرکزی، بیضاء، همایجان مردم با آن صحبت می کنند.
زبان فارسی که در روستاهای بخش بیضاء، رایج است. علاوه بر این زبان ترکی نیز در بین تعداد کمی از مردم که عمدتا عشایر بوده و در بعضی از روستاهای شهرستان ساکن شده اند وجود دارد.
آداب و رسوم: مردم شهرستان بیشتر دارای آداب و رسوم سنتی خاص فرهنگ ایران اسلامی می باشد. پایبندی به مسائل مذهبی ، اعتقاد به روزهای مذهبی مانند عاشورا ، تاسوعا، ایام شهادت و ولادت ائمه و پیامبر نیز در حد بالایی بوده و اعتقاد خاصی به ابن ایام دارد. برپایی مراسم عزاداری دهه اول محرم، شبهای قدر، سالروز رحلت پیامبر اسلام از دیگر آداب و رسوم شهرستان بوده و جایگاه والایی در بین مردم دارد.
در سطح شهرستان سپیدان سه قوم عمده اردکانی، لر، بیضاوی وجود دارد و از اقوام ترک و کرد تعداد محدودی نیز وجود دارد.
در مجموع شهرستان دارای فرهنگ مذهبی بالا بوده و اعتقادات مردم نیز پیرامون مسائل مذهبی خیلی خوب و درجه بالائی بوده و میزان پایبندی خوب است. شرکت گسترده در مراسم مذهبی ، در مراسم روضه خوانی ، مراسم ختم ، عدم انجام بعضی مراسم شادی و سرور در روزهای وفات و شهادت امامان و پیامبر و ماههای محرم ، صفر نیز از دیگر خصوصیات فرهنگی ومذهبی مردم شهرستان می باشد.
موقعیت جغرافیائی و اقلیمی شهرستان
شهرستان سپیدان به مرکزیت شهر اردکان با وسعت 14/2859 کیلومتر مربع در شمال غربی استان فارس قرار دارد و 1/2 مساحت استان را به خود اختصاص داده است. این شهرستان از شمال به شهرستان اقلید، از غرب استان کهکیلویه و بویر احمد از جنوب به شیراز و ممسنی و از شرق به شهرستان مرودشت محدود می باشد. بر اساس آخرین تقسیمات کشوری شهرستان دارای سه بخش مرکزی، همایجان، بیضاء و دو نقطه شهری به نام اردکان و بیضاء ، 8 دهستان و 210 روستا و مکان می باشد. از نظر آب و هوایی دارای آب و هوای سرد کوهستانی با تابستانهای معتدل و خنک و در زمستانهای سرد و یخبندان می باشد.
از نقاط پر بارش استان فارس بوده که میزان بارش در بعضی سالها به 1400 میلیمتر می رسد و بیشتر بارش آن بصورت برف می باشد. و میزان متوسط بارندگی سالیانه آن 700 میلیمتر است . در منطقه بیضاء و همایجان بیشتر زمینها جلگه ای و حاصلخیز و در بخش مرکزی اراضی کوهستانی و ناهموار است.
وضعیت شهرستان از نظر تقسیمات کشوری
- تعداد شهر:
2 شهر؛ اردکان و بیضاء
- تعداد بخش:
3 بخش؛ مرکزی، همایجان، بیضاء
- تعداد دهستان:
8 دهستان
- تعداد آبادی:
350 آبادی
- وسعت:
2859 کیلومتر مربع
- جمعیت کل شهرستان:
84838 نفر (سال 84)
- جمعیت مردان:
38566 نفر
- جمعیت زنان:
38658 نفر
- جمعیت شهری:
13273 نفر
- جمعیت روستایی:
64951 نفر
- جمعیت غیر ساکن:
14767 نفر عشایر
- جمعیت فعال:
57639 نفر
- نرخ بیکاری:
12%
وضعیت شهرستان از نظر آموزش و پرورش و آموزش عالی
- تعداد دانش آموزان:
19700 نفر
- تعداد مدارس و واحدهای آموزشی:
253 واحد
- مراکز آموزش عالی موجود در شهرستان:
1. دو واحد دانشگاه آزاد اسلامی (واحد سپیدان و واحد بیضاء)
- تعداد دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی:
2808 نفر
- تعداد طلبه های حوزه علمیه :
17 نفر
- تعداد کتابخانه های عمومی:
2 واحد
- امکانات تربیت بدنی:
1. 4 باب سالن سرپوشیده
2. 2 زمین چمن
3. 1 باب استخر روباز
4. 2 پیست اسکی که یکی متعلق به بخش خصوصی و دیگری دولتی می باشد.
وضعیت شهرستان از نظر کشاورزی
- میزان کل اراضی زیر کشت:
76174 هکتار
- میزان اراضی تحت اشغال باغات:
14553 هکتار
- میزان اراضی زیر کشت زراعی:
61621 هکتار
- میزان کل محصولات زراعی و باغی:
437100 تن
- محصولات عمده باغی شامل:
سیب (مقام اول استان)، هلو، گردو، بادام، انگور (مقام سوم استان)، زردآلو
- میزان محصولات تولیدی زراعی:
324000 تن
- محصولات عمده زراعی شامل:
گندم (مقام اول استان)، ذرت دانه ای (مقام سوم استان)، برنج، لوبیا، چغندرقند، کلزا، شلغم، جو، عدس، گوجه فرنگی
وضعیت شهرستان از نظر صنعت
- تعداد واحدهای صنعتی فعال:
× کارخانه فراسان
× کارخانه پولیمر
× کارخانه اخشان
× کارخانه سپیدان چوب
× کارخانه آرد سپیدان
× شرکت کشت و صنعت سپیدان
× مجتمع مرغ مادر سپیدان
× کارخانه لیموندیس
× کارخانه آب معدنی سپیدان
× آب معدنی منکو
× آران گستر
همچنین 40 واحد مزرعه پرورش ماهی نیز در شهرستان فعالیت دارند.
- تعداد شاغلین بخش صنعت:
حدود 6500 نفر
وضعیت شهرستان از نظر آمار شهدا، مفقودین، آزادگان و جانبازان
تعداد شهداء: 400 شهید
تعداد آزادگان: 576 نفر
تعداد جانبازان : 10 نفر
وضعیت شهرستان از نظر خدمات زیر بنایی
الف) راهها:
- طول راههای آسفالته و فرعی :
1446کیلومتر
- طول راههای در دست احداث:
170 کیلومتر
- طول راههای روستایی:
400 کیلومتر
ب) گاز:
- تعداد کل انشعابات گاز:
3224
- تعداد علمکهای منصوبه:
2616
- طول شبکه های گازرسانی:
70125 متر
- تعداد روستاهای برخوردار از گاز:
4 روستا
- تعداد شهرهای برخوردار از گاز:
1 شهر
ج) ارتباطات:
- تعداد مراکز تلفن شهری:
3 مرکز
- تعداد مراکز تلفن روستایی:
21 مرکز
- تعداد شماره تلفنهای ثابت منصوبه:
19059 خط
- تعداد شماره تلفنهای همراه فعال:
1153 خط
د) آب و برق:
- تعداد مشترکین برق :
21278 مشترک
- تعداد مشترکی آب آشامیدنی:
17184 مشترک
- تعداد مشترکین آب آشامیدنی شهری:
3914 مشترک
- تعداد مشترکین آب آشامیدنی روستایی:
13270 مشترک
- تعداد سدهای موجود با ذکر نام:
2 سد ششپیر و جورگ در حال مطالعه می باشند و تحقیقات احداث آنها شروع شده است.
ه) امور بهداشتی و درمانی:
- تعداد مراکز بهداشتی :
12 واحد
- تعداد خانه های بهداشت فعال:
58 واحد
- تعداد تختهای بیمارستانی:
96 تخت در بیمارستان جدیدالحداث شهر اردکان وجود دارد که هنوز همه تختها فعال نمی باشد.
و) جاذبه های گردشگری ومیراث فرهنگی:
1) بقعه سید نوالدین علوی
2) تل ملیان
3) تل بیضاء
4) تل زری
5) تل اسفیان
6) تل گاملی
7) تل آخوندی
8) تل حامی
9) تل آسیابی
10) تل شعبان
11) تل ولی بیگی
12) تل قاسمی
13) تل بابا صادقی
14) تل خندق
15) تل پهن
16) تل بی بی شاه خاتون
17) درخت چنار
18) تل دروازه
19) تل محمد یکه ور
- جاذبه های طیعی و تفرج گاهها:
شهرستان سپیدان به لحاظ موقعیت آب و هوایی دارای مکانهای تفریحی و طبیعی می باشد که عبارتند از:
1. آبشار مارگون
2. آبشار چیکون
3. سرمورد کهمر و قله برم فیروز و پیست اسکی و دهها چشمه و تفرجگاه دیگر در دهستان کمهر
4. چله گاه بزرگ
5. چله گاه کوچک
6. تنگ آب سرد
7. تنگ آلوند
8. چشمه های ترگاه و دشت مور، چشمه بهرغان در حومه شهر اردکان
9. تنگ تیزاب
10. تنگ براق
11. تنگ بغدادیان در دهستان خفری
12. چشمه و برم ششپیر
13. سراب کهکران
14. تنگ بهشت مکان
15. تنگ گمبیل
16. تنگ دلخان
17. تنگ جورگ
18. تنگ غوره دان
19. تنگ تورممو
20. چشمه حسین آباد
21. تنگ خرسان شهید آباد
22. چشمه هفتخوان
23. چشمه ملوسجان بیضاء
[Only registered and activated users can see links]
moza6465
09-27-2009, 16:52
با سلام و تشكر از اطلاعات كامل شما
اگه براتون امكان داره نام و آدرس چند تا از گاوداري هاي شهر و شهرستان ها را برايم ايميل كنيد . من دانشجوي دامپزشكي هستم و تزم روي بيماري تيلريوز ( نوعي بيماري روي دام ها) در شهرستان هاي خرم آباد و شيراز و تبريز است . مي خوام اگه ممكن باشه با مسئولين مربوطه در دامداري ها صحبت كنم و پروژه ام پيش بره . راستش كارم يك كم گير كرده و منتظر هستم.
اگه بتونين كمكم كنين خيلي ممنون مي شم.
ان شالله بتونم جبران كنم
vBulletin® v4.2.0, Copyright ©2000-2013, Jelsoft Enterprises Ltd.