آشنایی با بورس اوراق بهادار

[*MoNa*]

در ابتدا مفهوم بازار



مقدمه:



هیچ کس به درستی نمی داند که اولین بازار چه موقع و در کجا پدید آمد اما بدون شک قدمت عمر بازار به قدمت عمر بشر است بازار های سنتی و قدیمی در کشور های مختلف به صورت های متنوع و متناسب با آداب و فرهنگ و سنن مردم ساکن در آن کشور ها و به منظور پاسخ گویی به نیاز های مردم همان سرزمین ها ایجاد شده اند به نظر میرسد علیرغم اشکال متنوع بازارها در دوران گذشته اما همگی از مشکلات ساختاری کم و بیش مشابهی رنج می بردند.که اصلی ترین آنها مشکل عدم شفافیت معاملات و دادو ستد های بازار بوده است.
بنابراین شکل جدید و نو ظهوری از بازارها بنام بازار بورس در
کشور های توسعه یافته پدیدار شد که مشکل عدم شفافیت بازارهای قدیمی در آن رفع شده بود و هم دارای مزایای بی شمار دیگری نیز بود .برای مثل در بازارهای جدید همه ی اقشار ملتها می توانستند با نقدینگی و پس انداز های کوچک خود وارد بازار شوند و اقدام به معامله کنند.در حالیکه بازارهای سنتی گذشته ویژه ی طبقه اشراف و ثروتمندان بود و طبقه کارگر و مستضعف جامعه صرفا جهت مشاغل پادویی به بازار راه می یافت به همین دلیل به نظر می رسید در این جوامع قدیمی شکاف بین طبقه کارگر و کار فرما روز به روز بیشتر و عمیق تر می شد و گروهی از مردم را قارون و گروه دیگر را گدا میکرد.
خوشبختانه کشور های توسعه یافته در زمینه بازارهای جدید تجربیات بسیار مثبتی دارند و امروزه در کشوری مثل آمریکا حدود 87% مردم سهامدار هستند و به نوعی در بازار جدید بورس فعالیت دارند و از این راه درآمدی مناسب و سالم کسب می کنند.
متاسفانه در ایران بدلیل عدم تبلیغات لازم و عدم آشنایی مردم با این بازار های نوپا تنها حدود 5% مردم سهامدار می باشند و دربازار بورس فعالیت اقتصادی می کنند امیدوارم شماخواننده ی گرامی با مطالعه این مطالب نحوه سر مایه گذاری در بازار بورس ایران را به خوبی بیاموزی و بتوانی در این بازار سرمایه گذاری کنی و سودی منطقی و مناسب کسب نمایی و در راه گسترش این بازار در نزد هم وطنانمان کوشا باشی.
ضمنا گروه هدف این مطالب عموم مردم ایران هستند به همین دلیل دشوار ترین مفاهیم اقتصادی در قالبی ساده و روان ارایه شده است. به گونه ای که مردم آن را بخوانند و لذت ببرند.در ادامه انشاالله مفاهیم بورس علمی تر برسی می شود.دراین مطالب سعی من بر این بوده است که شما را با الفبای بازار بورس آشنا کنم و شما بتوانید پس از مطالعه این مطالب به راحتی اقدام به خرید و فروش سهام کنید .

[*MoNa*]

تاریخچه بورس اوراق بهادار

بورس اوراق بهادار تهران در سال 1346 تاسيس گرديد. اين سازمان از پانزدهم بهمن ماه آن سال فعاليت خود را با انجام چند معامله بر روي سهام بانك توسعه صنعتي و معدني آغاز كرد. در پي آن شركت نفت پارس ، اوراق قرضه دولتي ، اسناد خزانه ، اوراق قرضه سازمان گسترش مالكيت صنعتي واوراق قرضه عباس آباد به بورس تهران راه يافتند. اعطاي معافيت هاي مالياتي شركتها و موسسه هاي پذيرفته شده در بورس در ايجاد انگيزه براي عرضه سهام آنها نقش مهمي داشته است. طي 11 سال فعاليت بورس تا پيش از انقلاب اسلامي در ايران تعداد شركتها و بانكها و شركتهاي بيمه پذيرفته شده از 6 بنگاه اقتصادي با 2/6 ميليارد ريال سرمايه در سال 1346 به 105 بنگاه با بيش از 230 ميليارد ريال درسال 57 افزايش يافت. همچنين ارزش مبادلات در بورس از 15 ميليون ريال در سال 1346 به بيش از 150 ميليارد ريال سرمايه در سال1357افزايش يافت. در سالهاي پس از انقلاب اسلامي وتا پيش از نخستين برنامه پنج سال توسعه اقتصادي ، دگرگوني هاي چشمگيري در اقتصاد ملي پديد آمد كه بورس اوراق بهادارتهران را نيز در بر گرفت . نخستين رويداد ، تصويب لايحه قانون اداره امور بانك ها در تاريخ 17 خرداد 1358 توسط شوراي انقلاب بود كه به موجب آن بانك هاي تجاري و تخصصي كشور در چهار چوب 9 بانك شامل 6 بانك تجاري و3 بانك تخصصي ادغام و ملي شدند . چندي بعد و در پي آن شركتهاي بيمه نيز در يكديگر ادغام گرديدند و به مالكيت دولتي در آمدند و همچنين تصويب قانون حفاظت و توسعه صنايع ايران در تير 1358 باعث گرديد تعداد زيادي از بنگاه هاي اقتصادي پذيرفته شده در بورس از آن خارج شوند . به گونه اي كه تعداد آنها از 105شركت و موسسه اقتصادي در سال 1357 به 56 شركت در پايان سال 1367 كاهش يافت . بدين ترتيب در طي اين سالها بورس و اوراق بهادار دوران فترت خود را آغاز كرد كه تا پايان سال 1367ادامه يافت . از سال 1368 ، در چهارچوب برنامه پنج ساله اول توسعه اقتصادي ، اجتماعي و فرهنگي تجديد فعاليت بورس اوراق بهادار تهران به عنوان زمينه اي براي اجراي سياست خصوصي سازي ، مورد توجه قرار گرفت.

بر اين اساس سياست گذاران در نظر دارند بورس اوراق بهادار با انتقال پارهاي از وظايف تصدي هاي دولتي به بخش خصوصي ، جذب نقدينگي و گرد آوري منابع پس اندازي پراكنده و هدايت آن به سوي مصارف سرمايه گذاري ، در تجهيز منابع توسعه اقتصادي و انگيزش موثر بخش خصوصي براي مشاركت فعالانه در فعاليتهاي اقتصادي نقش مهم و اساسي داشته باشد . در هر حال ، گرايش سياست گذاري هاي كلان اقتصادي به استفاده از ساز و كار بورس ، افزايش چشمگير شمار شركتهاي پذيرفته شده و افزايش حجم فعاليت بورس تهران را در بر داشت كه بر اين اساس طي سال هاي 1367 تا نيمه اول سال جاري تعداد بنگاه هاي اقتصادي پذيرفته در بورس تهران از 56 شركت به 325 شركت افزايش يافت .شركتهاي پذيرفته شده و شركتهاي فعال در بورس به دو دسته تقسيم مي شوند.1 - شركت هاي توليدي 2 - شركت هاي سرمايه گذاري شركت هاي توليدي معمولا به توليد كالاي خاصي مبادرت مي ورزند و در گروه صنايع فعال در بورس قرار مي گيرند ودر سازمان بورس بانام شركت و كد خاص خود ، مشخص مي شوند . اما شركتهاي سرمايه گذاري شركت هايي هستند كه به عنوان واسطه هاي مالي فعاليت ميكنند. كه اين گونه شركت ها يا فعاليت توليدي ندارند ويا فعاليت آنها به گونه اي است كه با كمك هاي مالي از طريق خريد سهام شركت هاي توليدي و صنعتي و يا مجموعه اي از آنها به توليد و سرمايه گذاري اين شركت ها مبادرت مي نمايند كه بر اين اساس در حال حاضر شركت هاي سرمايه گذاري فعال در بورس 19 شركت است و شركت هاي توليدي 298 شركت مي باشند . همچنين اكنون زمينه هاي لازم براي حضور شركت هاي خدماتي نيز در بورس فراهم شده است

[*MoNa*]

مفهوم بورس:



بورس به مكاني گفته مي‌شود كه در آنجا پاره‌اي از كالاها و اوراق بهادار قيمت‌گذاري مي‌شوند و سپس بر روي آن كالاها و اوراق بهادار معامله انجام مي‌گيرد. آنچه در بورس قيمت‌گذاري و معامله مي‌شود:

- اگر كالا باشد، آن را بورس كالا مي‌نامند و به نام آن كالا نام‌گذاري مي‌كنند مانند بورس غلات، بورس پنبه، بورس قند و شكر، بورس قهوه و ...

- اگر سهام شركت‌ها، ارزها و ساير اوراق بهادار باشد، آن را بورس اوراق بهادار مي‌نامند.
بدين گونه نبض بازار هاي جهان در بورس‌هاي مهم كالاها و اوراق بهادار مي‌تپد و بورس نيز نوعي بازار و تدبيري است براي منحرف كردن مقدار قابل ملاحظه‌اي از منابع كشور به سوي توليد كالاها خدمات.

[*MoNa*]

وظايف بورس




بورس براي سوق دادن پس‌اندازها به سوي سرمايه‌گذاري در فعاليت‌هاي توليدي عملياتي را انجام مي‌دهد. مجموعه‌ي اين عمليات را «وظايف بورس» مي‌نامند. پاره‌اي از وظايف بورس عبارتند از:

۱- تعيين قيمت كالاها، سهام شركت‌ها و ساير اوراق بهادار مورد معامله در بورس، تنها تحت تاثير قانون عرضه و تقاضا و اوضاع و احوال اقتصادي موجود است بدون آنكه تحت تاثير نظرها و خواسته‌هاي شخص يا اشخاص قرار گيرد.

۲- تهيه آخرين آمارها و اطلاعات درباره وضعيت مالي و اقتصادي شركت‌هايي كه سهم آن در فهرست نرخ‌هاي بورس قرار دارد و گذاشتن اين آمارها و اطلاعات در اختيار تمام كساني كه قصد انجام معامله بر روي سهام شركت‌هاي مزبور را دارند.

۳- مشورت كردن در زمينه تهيه، تنظيم و تجديد نظر درباره مقررات مربوط به انتشار اوراق بهادار دولتي و خصوصي با در نظر گرفتن امكانات پس انداز در جامعه و شرايط بازار پول و سرمايه.

توضيح اينكه اطلاعات، با ارزش ترين دارايي در بازار سرمايه است و بازاري كه در آن اطلاعات به طرز عادلانه‌اي در دسترس همگان قرار دارد، بازاري است «شفاف». بورس تهران همچون بسياري از بورس‌هاي جهان شركت‌هاي عضو خود را ملزم كرده است تا اطلاعات مورد نياز خود را هر از گاهي ارائه كنند. بخشنامه جديدي كه در سال ۱۳۷۹ صادر شده شركت‌هاي عضو بورس را ملزم ساخته است كه اطلاعات ميان‌دوره‌اي حسابرسي شده شامل آمار توليد و فروش، ترازنامه و صورت سود و زيان خود را حداقل هر سه ماه يكبار منتشر سازند. اين اطلاعات بهترين راهنما براي تصميم گيري سهامداران و فعالان بورس است.

به ميزان انتشار اطلاعات مالي از سوي شركت‌هاي عضو بورس، حسابرسي دقيق اين اطلاعات نيز اهميت شاياني دارد. به همين خاطر سازمان بورس تهران اخيراً آيين نامه استفاده از حسابرسان معتمد را تصويب كرده و بر طبق اين آيين نامه گروهي از موسسات حسابرسي را برگزيده است كه از ضوابط اخلاقي، حرفه‌اي، تجربه و سلامت مورد نظر برخوردارند و در شركت‌هاي عضو بورس ذينفع نيستند.

موضوع مهم ديگر، اطلاعات دروني شركت‌ها است و منظور از آن اطلاعاتي است كه هنوز منتشر نشده و به طور مستقيم يا غير مستقيم با مسائل شركت‌ها مربوطند و مي‌توانند بر وضعيت بازار سهم موثر باشند. در بسياري از بورس‌هاي جهان دادوستد بر مبناي اين اطلاعات منع شده است. چنين منعي در بورس تهران هم ضرورت دارد. از اين رو در سال ۱۳۷۸ آيين نامه‌اي براي افشاي اين نوع داد و ستدها در شوراي بورس به تصويب رسيد و اقداماتي هم صورت گرفت هم اكنون (مرداد ۱۳۷۹) ويرايش دوم آيين نامه در دست تهيه است كه كاستي‌هاي موجود در ضمانت هاي اجرايي آيين نامه مزبور را برطرف كند. بدين ترتيب حركتي كه در بورس تهران، در جهت شفاف كردن اطلاعات، صورت گرفته است سه بعد دارد:

۱- ايجاد جرياني به هنگام و مستمر از اطلاعات مالي شركت‌هاي عضو بورس.

۲- حسابرسي و مميزي اين اطلاعات توسط حسابرسان معتمد بورس.

۳- منع اشخاص از سوء استفاده از اطلاعات دروني شركت‌هاي عضو بورس.

از اين رو، مي‌توان اميدوار بود که اين حالت زمينه ساز توزيع عادلانه اطلاعات بازار سرمايه در سطح جامعه، به ويژه در سطح سهامداران و فعالان بازار بورس تهران باشد.

[*MoNa*]

مزاياي بورس



وجود بورس و فعاليت‌هاي آن آثار و نتايج مطلوب فراواني در اقتصاد جامعه دارد که پاره‌اي از آنها عبارتند از:

1- بورس وسيله‌اي است براي ايجاد تماس بين عرضه کنندگان و تقاضا کنندگان سرمايه و تنظيم معاملات بازار سرمايه.

2- بورس با جذب و به کار انداختن مقدار قابل توجهي از سرمايه‌هاي راکد، حجم سرمايه‌گذاري را در جامعه بالا مي‌برد و نرخ تورم را تخفيف مي‌دهد و توزيع ثروت و درآمد را در جامعه عادلانه‌تر مي‌سازد.

3- بازرگانان و صاحبان صنايع مي‌توانند اوراق پذيرش در بورس را نزد بانک‌ها و موسسات اعتباري وثيقه بگذارند و اعتبار مورد نياز خود را دريافت وجريان نقدينگي بنگاه‌هاي خود را تنظيم کنند.

4- وجود بورس و قيمت گذاري کالاها و اوراق بهادار در آن از نوسانات شديد قيمت‌ها جلوگيري مي‌کند و ثبات و اطمينان لازم را در عرصه فعاليت بازرگاني پديد مي‌آورد و راه را براي گسترش بازرگاني داخلي و خارجي هموار مي‌سازد.

5- وجود بورس و مشارکت تعداد زيادي از مردم جامعه در سرمايه‌گذاري‌ها، تفکيک مديريت بنگاه‌ها را از مالکيت آنها امکان‌پذير مي‌سازد و راه را بر کارآيي و اثربخشي سازمانهاي اقتصادي جامعه هموار مي‌کند.

6- بورس اوراق بهادار يک بازار رقابتي کامل و از مزاياي رقابت کامل برخوردار است. زيرا کالاهاي متجانسي در آن معامله مي‌شود، تعداد خريداران و فروشندگان بسيار زياد و سهم هريک از آنها در خريد و فروش ناچيز است، ورود به اين بازار و خروج از آن براي همگان آزاد است.

[*MoNa*]

فوايد بورس براي سرمايه‌گذاران



خريد سهام شرکت‌هاي عضو بورس براي سرمايه‌گذاران فوايدي به شرح زير دارد:

1- پوشش در برابر تورم و آسيب نديدن از آن: سودي که شرکت‌ها در پايان هر دوره مالي به صاحبان سهام مي‌پردازند و افزايش قيمت سهام، (بر اثر مديريت خوب شرکت و همچنين افزايش قيمت واقعي دارائي‌هاي آنها بر اثر بالا رفتن سطح عمومي قيمت‌ها) در معاملات روزمره بورس، سرمايه‌کذاران را منتفع مي‌کند و از گزند تورم مصون نگه مي‌دارد.

2- قابليت نقدينگي خوب اوراق بهادار: در بين مجموعه اموال و دارائي‌هاي شخص، اوراق سهام به آساني قابل تبديل به پول نقد است. اوراق سهام، از لحاظ قابليت نقدينگي در موقعيتي بعد از اسکناس، طلا و ارز قرار دارد.

3- اطمينان از محل سرمايه‌گذاري: اصولاً سرمايه‌گذاري در بورس اوراق بهادار در مقايسه با انواع ديگر سرمايه‌گذاري‌ها، خطر کمتري دارد. زيرا پس از مطالعة صورت‌هاي مالي شرکت‌هاي عضو بورس و مقايسة آنها و پس از دريافت نظر مشورتي کارگزار بورس که بر وضعيت مالي شرکت‌ها اشراف دارد، شرکت مورد نظر خود را انتخاب و سهامي از آن شرکت را خريداري مي‌کنيم.

4- متنوع کردن سرمايه‌گذاري‌ها: سرمايه‌گذاران در بورس همواره مي‌توانند سرماية خود را صرف خريد سهام شرکت‌هاي مختلف و متنوعي بکنند و از اين راه خطر سرمايه‌گذاري خود را کاهش دهند و مصداق آن آدم عاقلي باشند که تمام تخم‌مرغ‌هاي خود را در يک سبد نمي‌گذارد.

5- حق تقدم خريد سهام جديد: دارندگان سهام عادي يک شرکت براي خريد سهام جديدي که آن شرکت صادرمي‌کند، از اولويت برخوردارند. دادن اولويت به دارندگان سهام عادي دو هدف دارد:

- کنترل سهامداران بر ادارة امور شرکت حفظ شود.

در برابر کاهش بهاي سهام که پس از انتشار سهام جديد رخ مي‌دهد، حقوق سهامداران عادي شرکت حفظ شود.

6- برخورداري از حق رأي در مجامع عمومي شرکت: تمام تصميمات مهم مربوط به اداره شرکت در مجمع عمومي عادي و مجمع عمومي فوق‌العاده شرکت اتخاذ مي‌شود. سهامداران شرکت در اين مجامع حق راي دارند. بدين گونه هم منافع آنان حفظ مي‌شود و هم آنان با احساس مشارکت در امور توليدي و بازرگاني شرکت به اقتصاد ملي دلبستگي پيدا مي‌کنند.

7- معافيت‌هاي مالياتي: به خاطر تشويق سرمايه‌گذاران به خريد سهام، مقررات مالياتي بسياري از کشور‌ها منافع حاصل از خريد و فروش سهام و سود سهام را از پرداخت ماليات معاف کرده است.

[*MoNa*]

فوايد بورس براي بنگاه‌هاي عرضه کننده اوراق بهادار



تأمين مالي طرح‌هاي توليدي و بازرگاني از راه فروش سهام، براي بنگاه‌هاي عرضه کننده آن سهام دو مزيت عمده دارد:

1- پرداخت هزينه آن مشروط به تحصيل سود است و اگر فعاليت‌هاي بنگاه منجر به سود نباشد، هزينه‌اي هم از اين بابت پرداخت نخواهد کرد.

2- سررسيد معني ندارد. اگر فعاليت شرکت در يک دورة مالي به سود قابل تقسيم بين سهامداران منجر شود، به فاصلة حداکثر 8ماه از تاريخ برگزاري مجمع عمومي شرکت بايد اين سود را به سهامداران بپردازد.

[*MoNa*]

آيا سرمايه‌گذاري در بورس زيان‌ها و خطراتي هم دارد؟



بديهي است که پاسخ به اين سؤال مثبت است. سرمايه‌گذاري در بورس هم مانند تمام سرمايه‌گذاري‌هاي ديگر خطراتي دارد. سرمايه‌گذاري در بورس اوراق بهادار اصولاً با دو نوع خطر همراه است: خطر بازار و خطر تجاري.

-خطر بازار شامل از دست رفتن بخشي از اصل سرمايه به دليل کاهش قيمت سهام بر اثر حوادثي مانند جنگ، تغيير ناگهاني نرخ ارز در جهت کاهش قيمت پول ملي، تنش‌هاي سياسي و ... اين حوادث بيش از هر نماگر اقتصادي ديگري روي قيمت سهام بورس اثر مي‌گذارند.

-خطر تجاري عبارتست از ناتواني يک شرکت در حفظ نرخ رشد و سوددهي بر اثر عواملي مانند ضعف مديريت شرکت، نوسانات اقتصادي، بالا رفتن قيمت مواد اوليه، انواع هزينه‌ها به ويژه هزينه‌هاي ثابت و ... .

به عنوان شاهد مثال با آن که در سال 1379 بورس اوراق بهادار تهران بازاري شاد و پر رونق است، زيان انباشته 21 شرکت عضو بورس بيش از نصف سرماية آنان بوده است. در تاريخ 25/5/79 سازمان بورس اسامي 21 شرکت مشمول ماده 141 قانون تجارت را تعيين و به کارگزاران بورس و سهامداران عضو شرکت‌هاي بورس اعلام کرد. در اين ماده از قانون تجارت آمده است که اگر بر اثر زيان‌هاي وارده حداقل نصف سرماية شرکت از ميان برود، هيأت مديره مکلف است بلافاصله مجمع عمومي فوق‌العادة صاحبان سهام را دعوت کند تا موضوع انحلال يا بقاي شرکت مورد شور و رأي قرار گيرد. هرگاه مجمع مزبور به انحلال شرکت رأي ندهد، بايد در همان جلسه و با رعايت مقررات ماده 6 اين قانون، سرمايه شرکت را به مبلغ سرمايه موجود کاهش دهد. در صورتي که بر خلاف اين ماده هيأت مديره به دعوت مجمع عمومي فوق‌العاده مبادرت نکند يا مجمعي که دعوت مي‌شود نتواند مطابق مقررات قانوني عمل کند، هر ذينفع مي‌تواند انحلال شرکت را از دادگاه صلاحيت‌دار درخواست کند.

البته بايد دانست که اصولاً به دليل مراقبت ويژه‌اي که در پذيرش شرکت از جانب بورس اعمال مي‌شود و به دليل امکان مطالعة وضع مديريت و صورت‌هاي مالي شرکت‌هاي پذيرفته شده در بورس وسط سرمايه‌گذاران، خطر سرمايه‌گذاري در بورس کمتر از سرمايه‌گذاري‌هاي ديگر است. وانگهي هر خريد و فروشي در بورس منحصراً به دست کارگزاران بورس انجام ميگيرد و آنان افراد مطمئن و خبره‌اي هستند که سهام مختلف را به خوبي مي‌شناسند. در نتيجه خريداران و فروشندگان سهام در بورس تا حدود زيادي از زيان و خطر حفظ و حراست مي‌شوند.

[*MoNa*]

چه سهامي را چه موقع بايد خريد و چه موقع بايد فروخت؟


پاسخ اين سؤال به روش سرمايه‌گذاري شخص بستگي دارد. و سه روش متداول در سرمايه‌گذاري عبارتند از:

1- روش تحليل بنيادي (Fundamental Analysis): سرمايه‌گذاراني که به سود سهام دلبستگي دارند اين روش را به کار مي‌برند. آنان براي خريدن سهام، وضع عمومي اقتصاد کشور، وضع اقتصادي صنعت مورد نظر، و وضع مالي-اقتصادي شرکت مورد نظر خود را تحليل مي‌کنند. مثلاً اگر قصد دارند سهم يک شرکت توليد کننده لاستيک را بخرند، علاوه بر بررسي وضع اقتصاد کشور، وضع اقتصادي صنعت لاستيک و پلاستيک، و بالاخره وضع مالي – اقتصادي شرکت مورد نظر خود را مورد بررسي قرار مي‌دهند. بدين گونه سهام با کيفيت بالا را پيدا مي‌کنند و مي‌خرند و آن را براي مدتي طولاني، يعني تا زماني نگه مي‌دارند که بازده بالا دارد. اما به محض اين که قيمت بازار از قيمت حقيقي سهام بالاتر رفت، سهام مزبور را مي‌فروشند.

2- روش تحليل فني (Technical Analysis): بورس بازان (اسپکتولارها) که به افزايش قيمت سهام در معاملات دلبستگي دارند، اين روش را به کار مي‌برند. آنان قيمت‌ها و حجم معاملة سهام را در گذشته بررسي مي‌کنند و (مثلاً با رسم خط رگرسيون) روند تغيير قيمت سهام مورد نظر خود را در آيندة نزديک (مثلاً در يکي دو هفتة آينده) مشخص و در صورت رضايت بخش بودن اين روند آن سهام را خريداري مي‌کنند. از نوسان قيمت بهره‌برداري و سهام مزبور را در قيمتي بالاتر از قيمت خريد خود مي‌فروشند. بورس بازان بيش از کيفيت سهام به نوسان قيمت سهام در يک مقطع از زمان مي‌انديشند.

3- روش نظريه نوين مجموعه‌اي از اوراق بهادار (Modern Portfolio Theory Approach): اين روش مورد علاقه سرمايه‌گذاراني است که معتقدند بازار بورس بازاري است کاملاً رقابتي و اطلاعات مربوط به هريک از سهام مورد معامله در اين بازار در دسترس تمام مردم است و درنتيجه تغيير قيمت سهام از تازه‌ترين اطلاعات ناشي مي‌شود و از قيمت معامله پيشين سهم کاملاً مستقل است. در چنين بازاري سود بادآورده وجود ندارد و هر خريداري به دليل حجم ناچيز خريدش (در مقايسه با حجم بالاي تمام معاملات) ناگزير از قيمتي تبعيت مي‌کند که مکانيزم عرضه و تقاضا پديد مي‌آورد. او مجموعة متنوعي از اوراق بهادار را خريداري مي‌کند و نگه مي‌دارد تا نرخ بازدهي معادل نرخ بازده کل بازار بورس عايدش شود.

در وراي سه روش فوق چندين دستور وجود دارد که از آنها در ارزيابي سهام مي‌توان به عنوان راهنما استفاده کرد:

-بدانيد که به هنگام انحلال يا تصفيه شرکت، دارايي‌هاي آن ابتدا صرف بدهي‌هاي شرکت خواهد شد. اگر چيزي از آن باقي ماند، صرف پرداخت سرمايه صاحبان سهام ممتاز خواهد شد و مابقي بين سهامداران عادي به نسبت سهمشان تقسيم خواهد شد.

-روند تغيير قيمت سهام را بررسي کنيد:

-اگر اهل خطر کردن هستيد، سهامي را بخريد که قيمت آنها در گذشته دستخوش نوسان‌هاي شديد شده اشت.

-اگر اهل سرمايه‌گذاري مطمئن و کم بازده هستيد سهامي را بخريد که قيمت آنها در گذشته افزايش ملايمي داشته است.

-ساختار مالي شرکت را بررسي کنيد. براي اين منظور حداقل سه نسبت زير را محاسبه و آنها را با نسبت‌هاي مشابه شرکت‌هاي ديگر مقايسه کنيد.

موجودي کالا – دارايي جاري
ـــــــــــــــــــــــــ ـــــ ــــــ = نسبت سريع

بدهي جاري

اين نسبت قدرت نقدينگي شرکت را در پرداخت بدهي‌هاي جاري‌اش نشان مي‌دهد.

دارايي جاري
ـــــــــــــــــــ = نسبت جاري

بدهي جاري

اين نسبت قدرت شرکت را در پرداخت بدهي‌هاي جاري‌اش نشان مي‌دهد.

اگر اين نسبت کمتر از 1 باشد، بدان معني است که شرکت براي انجام تعهدات جاري خود ناگزير از توسل به منابع ديگر مانند استقراض، افزايش سرمايه، فروش داراييهاي ثابت و ... است.

سود به دست آمده
ــــــــــــــــــــــــ = پوشش سود سهام

سود تقسيم شده

اين نسبت نشان مي‌دهد که آيا شرکت درصدد تقسيم سود است يا توسعه فعاليت‌ها چنانچه اين نسبت کمتر از 1 باشد نشان مي‌دهد که شرکت قسمتي از سودي را که بين سهام‌داران تقسيم کرده از اندوختة سال‌هاي پيش تأمين کرده است.



-نسبت بازده کل سهام تقسیم بر قیمت سهام را حساب کنید منظور از بازده کل تمام


منافعي است که عايد دارنده سهام شده است از قبيل سود سهام، افزايش قيمت سهام، سهام جايزه[1] ([Only registered and activated users can see links]_ftn1)، نفع ناشي از حق تقدم خريد سهام جديد.

نسبت P/E را حساب کنيد. P آخرين قيمت هر سهم و E درآمد سالانه هر سهم است.

اگر اين نسبت در مورد سهامي بنا به دلايل منطقي، در حال افزايش است مردم عادي آن سهام را خريداري مي‌کنند. اما بورس بازان وقتي به خريد سهام معيني اقدام مي‌کنند که نسبت P/E در مورد آنها در حال کاهش است. اين کاهش را ناشي از مشکلات موقتي مي‌دانند که به زودي برطرف خواهد شد.

ضمناً چنانچه بين P/E هاي شرکت‌هاي متعلق به يک صنعت تفاوت وجود دارد، دلايل آن را بايد کشف و سپس به سرمايه‌گذاري اقدام کرد.

-مديريت شرکت را بررسي کنيد. اگر مديران افراد باکفايت، خوشنام و معتبري هستند و خودشان در شرکت سهامدارند، سهام چنين شرکتي را بخريد. جالب است بدانيد که در ژاپن نيروهاي متخصص شرکت‌ها را در پاورقي ترازنامه‌هاي آنهامي‌نويسند و با جابه‌جا شدن آنها قيمت سهام شرکت‌ها تغيير مي‌کند.

-تعداد و مقدار داد و ستد‌ها رابر روي سهام شرکت بررسي کنيد. هرچه تعداد و مقدار مزبور بيشتر باشد:

اولاً، قيمت سهام به قيمت حقيقي نزديک‌تر است.

ثانياً، در صورت نياز، فروش سهام سريع‌تر و آسان‌تر انجام مي‌گيرد.

اندوخته‌هاي شرکت را بررسي کنيد:

-

-

-

- درآمد هر سهم (Earning Per Share=EPS) را بررسي کنيد. درآمد هر سهم خرج قسمت سود ويژة شرکت استبر جمع تعداد سهام شرکت. سودي که از دورة مالي به هر سهم تعلقگرفته است ولي ممکن است شرکت به دلايلي فقط بخشي از آن را که سود تقسيم شده (Dividened per Share=DPS) ناميده مي‌شود، به سهامداران پرداخت و بقيه را اندوخته کرده باشد.

[*MoNa*]

آداب داد و ستد در بورس اوراق بهادار




فروشنده و خريدار سهام بايد به يکي از کارگزاران بورس مراجعه کنند و حسب مورد دستور فروش يا دستور خريد سهام مورد نظر خود را بدهند. البته آنان براي تصميم گيري در فروش يا خريد سهام با کارگزار خود مشورت مي‌کنند زيرا کارگزاران بورس افراد قابل اعتماد و در زمينههاي مالي خبره‌اند و از تغييرات مالي شرکت و اخبار مالي، اقتصادي و سياسي کشور و جهان مطلعند و به خوبي مي‌توانند فروشندگان و خريداران را راهنمايي کنند.

متقاضي خريد بايد فرم دستور خريد را پر کند.متقاضي فروش سهام هم فرم دستور فروش و نيز فرم دادن وکالت به کارگزار را بايد پرکند.

[*MoNa*]

هزينه‌هاي خريد و فروش سهام در بورس تهران




کارگزار در ازاي خدمتي که به خريدار و يا فروشندة سهام مي‌کند، براي معاملات کمتر از يکصد ميليون ريال معادل 1 درصد بهاي سهام مورد معامله حق کارگزاري دريافت مي‌کند. (نيم درصد از خريدار و نيم درصد از فروشنده) در صورتي که مبلغ مورد معامله از يکصد ميليون ريال بيشتر باشد، براي مازاد بر يکصد ميليون ريال حق کارگزاري حداکثر نيم درصد است.

البته بايد دانست که فروشنده علاوه بر حق کارگزاري، بايد معادل نيم درصد بهاي سهام فروش رفته را نيز به عنوان ماليات بپردازد. اين ماليات هم توسط کارگزار از مبلغ قابل پرداخت به فروشنده کسر و به حساب خزانة دولت واريز مي‌شود.

همچنين معادل نيم درصد از بهاي سهام معامله شده نيز (25/0 درصد از خريدار و 25/0 درصد از فروشنده) تحت عنوان تسهيلات توسط کارگزار از طرفين دريافت مي‌شود. اين مبلغ براي کامپيوتريکردن فعاليت‌هاي بورس، نصب آنتن‌هاي مخابراتي و اتصال شبکه کامپيوتري بورس به شبکه جهاني هزينه مي‌شود

[*MoNa*]

اعلامية خريد واعلامية فروش



کارگزار پس از خريد سهام مورد نظر براي مشتري يک نسخه از اعلامية خريد را به خريدار تحويل مي‌دهد.

همچنين کارگزار پس از فروش سهام مورد نظر مشتري يک نسخه از اعلاميه فروش به فروشنده تحويل مي‌دهد

[*MoNa*]

ورقه سهم



مطابق ماده 25 قانون تجارت ايران، اوراق سهام بايد متحدالشکل، چاپي و داراي شماره ترتيب باشد وحداقل 2 نفر که به موجب مقررات اساسنامه تعيين مي‌شود بايد آن را امضا کنند. در ورقه سهم بايد نکات زير قيد شود:


-نام شرکت و شمارة ثبت آن

-مبلغ سرمايه ثبت شده و سرمايه پرداخت شده

-مبلغ اسمي سهم و مقدار پرداخت شدة آن به حروف و با عدد

[*MoNa*]

تاريخچة مختصر بورس تهران



انديشة تأسيس بورس در ايران براي اولين بار در سال 1315 شمسي مطرح شد. کارشناسان خارجي به ايران آمدند تا مقررات مربوط به فعاليتهاي بورس اوراق بهادار را تنظيم کنند. ليکن جنگ جهاني آغاز شد و کار آنان ناتمام ماند.


در سال1333 به اتاق بازرگاني و صنايع و معادن مأموريت داده شد که به تشکيل بورس اوراق بهادار اقدام کند. اين اقدام هم به نتيجه نرسيد.


در سال 1345 قانون تأسيس بورس اوراق بهادار به تصويب مجلس رسيد و بانک مرکزي موظف شد که آيين‌نامه‌هاي اجرائي قانون مزبور را تنظيم و به تأسيس بورس اقدام کند.


فعاليت بورس اوراق بهادار تهران عملاً از بهمن ماه سال 1346 آغاز شد. بانک صنعت و معدن و نفت پارس سهام خود را در بورس تهران عرضه کردند. در سال 1347 در مجموع 6 شرکت با 6/2 ميليارد ريال سرمايه به بورس تهران راه يافتند. در سال‌هاي بعد با اجراي برنامة گسترش مالکيت سهام واحدهاي توليدي که براساس آن واحدهاي خصوصي و دولتي مکلف بودند به ترتيب 49 و 99 درصد سهام خود را به مردم عرضه کنند و نيز برقراري معافيت‌هاي مالياتي براي شرکت‌هاي پذيرفته شده در بورس فعاليت‌هاي بورس توسعه يافت. به طوري که تاسال 1357 تعداد 105 شرکت جمعاً با 9/229 ميليارد ريال به عضويت بورس درآمدند.


در سال 1358 – به علت ملي شدن بانک‌ها و شرکت‌هاي بيمه و خدمات و حذف نام بانک‌ها و شرکت‌هاي بيمه عضو بورس از فهرست نرخ‌هاي بورس تهران، همچنين به علت تصويب قانون حفاظت و توسعة صنايع ايران و حذف شرکتهاي مشمول اين قانون از فهرست نرخ‌هاي بورس تهران – قيمت سهام به شدت پايين آمد و رکود بورس آغاز شد که تا سال 1368 ادامه داشت.


از سال 1368 بورس تهران دوباره فعال شد. علت اين بود که برنامة اول توسعة‌اقتصادي – اجتماعي تصويب شد و واگذاري سهام کارخانه‌ها به مردم به منظور اصلاح ساختار اقتصادي کشور مورد تأييد مسؤولان قرار گرفت.


در سال‌هاي 1369 و 1370 فعاليت بورس هم به لحاظ تعداد سهم‌هاي مورد معامله و هم به لحاظ حجم ريالي معاملات پر رونق بود. قيمت سهام به دليل وجود تقاضاي زياد، به سرعت افزايش يافت. اما در سال 1371 بازار سرمايه در کشور دستخوش بحران شد و بازار بورس سال سختي را گذراند و حجم معاملات کاهش يافت. سال‌هاي 1372 و 1373 براي بازار بورس سال‌هاي نسبتاً خوبي بود. تعداد سهام معامله شده و حجم ريالي معاملات افزايش يافت. در سال‌هاي 1374 و 1375 فعاليت بازار بورس اوراق بهادار تهران اوج گرفت به طوري که به لحاظ افزايش شاخص قيمت سهام، بورس تهران در ميان کشورهاي عضو فدراسيون بورس‌هاي جهان مقام دوم را کسب کرد. اما در بررسي‌هاي بعدي معلوم شد که متأسفانه اين افزايش بي‌منطق و ساختگي بوده است. مردمي که فاقد هر نوع آگاهي از مسائل مالي به اميد رسيدن به سود بادآورده به بورس تهران هجوم آوردند و مثلاً سهمي را که وعدة 2500 ريال سود سالانه داده بود به مبلغ 40000 ريال (p/e=40000/2500=16) خريدند. جالب آن که تمام اين سود هم صرف 200 درصد افزايش سرمايه و ماليات شد و پولي عايد سهامدار نکرد. و بالاخره وقتي از اواخر سال 1375 فعاليت بازار بورس تهران از رونق افتاد همين سهم به 2500 ريال معامله شد و دارندة خود را به شدت متضرر کرد (هر 40000ريال سرماية او شده بود 7500 ريال يعني نزديک به 20 درصد اصل سرماية او باقي مانده و بيش از 80 درصد سرماية او از بين رفته بود


20 ماه شاخص کل قيمت سهام روند نزولي داشت تا بالاخره از اوايل سال 1377 به تدريج شاخص کل قيمت سهام روند صعودي پيدا کرد و دوران رونق بورس آغاز شد که تاکنون (شهريور 1379) ادامه دارد. مهمترين عوامل شکل دهندة رونق عبارت بودند از:ارائه دقيق آمار و اطلاعات شرکت‌هاي پذيرفته شده، نرخ گذاري درست سهام پس از برگزاري مجمع عمومي و تقسيم سود، شفافيت هرچه بيشتر اطلاعات و ماشيني کردن سيستم اطلاع رساني، برخورد با شرکت‌هاي خاطي و تدوين آيين نامة انضباطي براي عملکرد کارگزاران، که عموماً پس از تغيير هيأت مديره بورس صورت گرفت. ايجاد بورس کالا (مانند بورس فلزات، بورس کشمش و ...) همچنين جلب اعتماد مردم و بالا بردن فرهنگ بورس در جامعه، بهسازيساختار بورس و تجديد نظر در قوانين بورس و به روز در آوردن آنها که با کمک آنها مي‌توان حجم و اندازة کوچک بورس تهران را متناسب و مطلوب کرد. و در نهايت بسيار بجاست که بورس و فعاليت‌هاي مربوط به آن به عنوان يک شاخة علمي در سيستم دانشگاهي کشور وارد شود.






البته اين مورد حقيقت دارد ولي تمام شرکت‌ها هم چنين نبودند.

[*MoNa*]

ارکان بورس تهران


بورس اوراق بهادار تهران، بنا بر قانون تأسيس آنداراي 4 رکن است:
1- شوراي بورس
2- هيأت پذيرش اوراق بهادار
3- سازمان کارگزاران بورس
4- هيأت داوري بورس
- شوراي بورس عالي‌ترين رکن اخذ تصميم در بورس است و وظيف اصلي آن تصويب آيين نامه‌ها و مقررات و نظارت بر حسن اجراي آنهاست. رياست اين شورا به عهدة رئيس کل بانک مرکزي است
- هيأت پذيرش اوراق بهادار. وظيفة اين هيأتاخذ تصميم در مورد قبول يا رد اوراق بهادار در بورس تهران و يا حذفاوراق بهادار موجود در بورس است که صلاحيت لازم را از دست داده‌اند. رياست اين هيأت به هدة قائم مقام رئيس کل بانک مرکزي است.
- سازمان کارکزاران بورسو ايت سازمان زير نظر هيأت مديرة بورس انجام وظيفه مي‌کند و وظيفة آن ادارة بورس اوراق بهادار تهران است. کارگزاران بورس بايد داراي شرايط زير باشند:
- تابعيت ايران
- نداشتن پيشينه کيفري مؤثر
- داشتن حسن شهرت
- دارا بودن لااقل 25 سال سن
- داشتن لااقل سه سال سابقة کارآموزي نزديک با چند کارگزار بورس
- گذراندن امتحان نظري
- دريافت اجازة‌اشتغال به کارگزاري از هيأت مديرة بورس
- هيأت داوري بورس مرجعي است که وظيفة‌آن عبارتست از رسيدگي به اختلافات ميان کارگزاران و نيز اختلافاتي که بر اثر معاملات بورس بين خريدارانيا فروشندگان با کارگزاران ايجاد شده است. رياست اين هيأت به عهدة نمايندة وزير دادگستري است.


ديگر اعضاي آن عبارتند از: دادستان کل کشور، معاون وزير اقتصاد، خزانه‌دار کل، رئيس کانون بانک‌ها، رئيس اتاق صنايع و معادن ايران، رئيس اتاق بازرگاني تهران، رئيس هيأت مديره بورس و سه نفر شخصيت مالي و اقتصادي به پيشنهاد وزير امور اقتصادي و دارايي و تصويب هيأت وزيران.

ديگر اعضاي آن عبارتند از: رئيس هيأت مديرة بورس، يک کارشناس به نمايندگي از کانون بانک‌ها، يک کارشناس به نمايندگي از اتاق بازرگاني و دو نفر حسابدار خبره به انتخاب شوراي بورس.

ديگر اعضاي آن عبارتند از: نمايندة شوراي بورس و نمايندة اتاق بازرگاني و صنايع و معادن

[*MoNa*]

برنامه‌های سازمان بورس اوراق بهادار تهران




1- تدوین دستورالعمل بازارسازی و بازارگردانی سهام و اجرای آنها:






سهامداران عمده شرکت‌های بزرگ پذیرفته شده در بورس باید نوسان قیمت‌های سهام این شرکت‌ها را کنترل کرده و نقدشوندگی سهام را برای سهامداران جزء تأمین کرده و عرضه و تقاضا را متعادل نمایند. برای قاعده‌مندتر کردن عملیات این سهامداران در راستای چنین هدفی، دستورالعمل بازارسازی تدوین شده و در حال سیر مراحل تصویب است. یکی از برنامه‌های بورس، تسریع این مراحل و تصویب این دستورالعمل و سپس اجرای آن است.






به منظور پیشرفت دادن در قواعد موجود بازارگردانی و نزدیک‌تر شدن این عملیات به آنچه در بورس‌های پیشرفته دنیا انجام می‌شود، دستورالعملی تحت عنوان دستورالعمل بازارگردانی تدوین شده که باید مراحل بررسی و تصویب آن طی گردد. هدف از بازارگردانی کاهش دامنه نوسان قیمت سهام و افزایش نقدشوندگی آن است. در این دستورالعمل فعالیت بازارگردانی به صورت یک فعالیت سودآور تعریف می‌شود و بازارگردان الزاماً سهامدار عمده نیست.






2- اعطای مجوز فروش سهام همراه با حق اختیار فروش به متقاضیان:






از جمله اوراق مشتقه قابل معامله در بورس‌های معتبر جهان، حق اختیارها هستند کارکرد این اوراق مشتقه برای مدیریت ریسک و تعمیق بازار حائز اهمیت بسیار است. در شرایط کنونی که به اعتقاد بسیاری از تحلیل‌گران مالی، قیمت‌های برخی از سهام در سطحی پایین‌تر از ارزش ذاتی آنها قراردارد، (و از نظر آنان احتمال افزایش قیمت‌ها به سطحی واقعی‌تر زیاد است،) باید ابزار لازم برای انعکاس دیدگاهشان در متن بازار وجود داشته باشد. به عبارت دیگر این افراد، باید بتوانند براساس این دیدگاه اقدامی عملی در انجام معاملات انجام دهند. این اقدام عملی می‌تواند به تقویت ثبات قیمت‌ها و جلوگیری از کاهش آن‌ها کمک کند. ابزار مورد نیاز، همان اختیار فروش است. فروشنده این اختیار تعهد می‌کند که در صورت تمایل خریدار در تاریخ معینی در آینده، سهام معینی را به قیمت از پیش تعیین شده‌ای، خریداری کند. به این ترتیب خریدار اختیار اطمینان می‌یابد که قیمت سهام مورد نظر برای وی از حد معینی کمتر نخواهد شد. بدین ترتیب ریسک کاهش قیمت سهام از خریدار به فروشنده منتقل می‌شود.






سازمان بورس اوراق بهادار تهران، یک نوع اختیار فروش ضمنی طراحی نموده است. فروشنده سهام همزمان با عقد بیع، اختیار فروش سهام به خودش را به قیمت معین و در محدوده زمانی معینی به خریدار سهم می‌دهد. برای این اختیار فروش برگه جداگانه‌ای صادر نمی‌گردد، ولی مکانیزمی برای شناسایی سهامی که دارای این نوع اختیار هستند پیش‌بینی شده است. اگر خریدار سهم و اختیار ضمنی آن، سهام خود را قبل از سررسید اختیار، در بازار بفروشد، اختیار فروش، خود به خود باطل می‌گردد. دستورالعمل‌های لازم برای این منظور تدوین و تصویب شده است. برنامه آتی بررسی پیشنهادهای ارائه شده در این زمینه و صدور مجوز فروش اختیار برای درخواست کنندگان است.




3- اجرای قانون جدید بازار اوراق بهادار:

باتوجه به ابلاغ قانون جدید بازار اوراق بهادار، سازمان بورس جهت اجرای آن در ظرف زمانی تعیین شده – که حداکثر چهار ماه است – تمامی تلاش خود را می‌نماید. اساسنامه سازمان بورس اوراق بهادار، اساسنامه شرکت‌های بورس (اعم از بورس‌های کالا و اوراق بهادار)، اساسنامه کانون‌های پیش‌بینی شده در قانون، و تدوین یا اصلاح آئین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های مورد نیاز از اهم وظایف برای اجرای قانون است.

مدیریت و یکپارچه کردن کلیه دیدگاه‌های مختلف و بعضاً متضادی که در تدوین این اساسنامه‌ها و آئین‌نامه و همچنین در چگونگی تنظیم روابط بین نهادها و سازمان‌های پیش‌بینی شده در قانون، از طرف کارشناسان مطرح می‌گردد – آن هم در یک زمان کوتاه – پیچیده است. با این حال سازمان در نظر دارد که از طیف وسیعی از کارشناسان در زمینه‌های مالی، اقتصادی، حقوقی و احتمالاً علوم بانکی بهره بگیرد.

4- جذب سرمایه‌گذاران خارجی

هم اکنون بیش از 7 ماه از تصویب آئین نامه اجرایی بند ج ماده 15 قانون برنامه چهارم توسعه می‌گذرد. تاکنون مجوز سرمایه‌گذاری خارجی در حدود 250 میلیون دلار در بورس اوراق بهادار تهران، توسط سازمان سرمایه‌گذاری‌ها و کمک‌های فنی و اقتصادی ایران (به اختصار سازمان سرمایه‌گذاری ها) برای چهار سرمایه‌گذار خارجی (حقیقی و حقوقی) صادر شده است. سایر مراحل برای اجرایی کردن این مجوزها در دست اقدام است. سازمان بورس در نظر دارد، بستر را برای حضور سرمایه‌گذاران خارجی در بورس تهران فراهم‌تر نماید. به این منظور تهیه کتابچه "راهنمای سرمایه‌گذاران خارجی در بورس تهران"، و طراحی و پیاده‌سازی یک پایگاه اطلاع‌رسانی الکترونیکی به زبان انگلیسی که حاوی بهترین درخواست‌های خرید و فروش، قیمت‌های معامله، اطلاعیه‌های شرکت‌ها و شاخص‌های بورس باشد، در دستور کار این سازمان قرار دارد.

پذیرش سرمایه‌گذاران خارجی علاوه بر افزایش میزان سرمایه‌گذاری در کشور و افزایش تولید و اشتغال، باعث می‌شود کیفیت اطلاعات شرکت‌ها نیز افزایش یابد؛ چرا که سرمایه‌گذار خارجی اطلاعاتی با کیفیت بالا مطالبه می‌کند و برای جذب این سرمایه‌گذاران لاجرم باید کیفیت این اطلاعات ارتقاء یابد.

5- پیاده سازی سیستم جدید معاملات:

باتوجه به این‌که سیستم قبلی معاملات جوابگوی حجم فعالیت و نیازهای کنونی نبوده است، سیستم دیگری خریداری شده است كه در ماه‌هاي آتي پياده‌سازي مي‌شود.

6- پذیرش شرکت‌های بزرگ در بورس:

یکی دیگر از برنامه‌های سازمان بورس، پذیرش شرکت‌های بزرگی نظیر سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران می‌باشد. عرضه سهام این شرکت‌ها می‌تواند سرمایه‌گذاران بیشتری را به بازار سرمایه جلب نماید. بزرگی این شرکت‌ها می‌تواند در تعیین قیمت‌های صحیح و عادلانه مؤثر باشد. بدین ترتیب سرمایه‌گذاران امکان خرید سهام با ثبات قیمتی بیشتری را خواهند داشت.

7- افزایش سهام شناور آزاد شرکت‌ها:

درحال حاضر متوسط سهام شناور آزاد شرکت‌ها راضی کننده نیست. افزایش سهام شناور آزاد می‌تواند به واقعی‌تر کردن قیمت‌ها کمک زیادی نماید. یکی از برنامه‌های سازمان بورس، استفاده از همه راه‌کارهای ممکن برای افزایش سهام شناور شرکت‌های پذیرفته شده است.

8- معرفی صندوق‌های مشاع سرمایه‌گذاری

هم اکنون چندین صندوق سرمایه‌گذاری مشاع در حال تشکیل هستند. سرمایه‌گذارن غیرحرفه‌ای می‌توانند با خرید برگه‌های مشارکت این نوع صندوق‌های سرمایه‌گذاری، سرمایه خود را در اختیار متخصصین امر گذارند. ورود هر چه بیشتر متخصصین و خروج هر چه بیشتر غیر متخصصین می‌تواند رفتار بازار را منطقی‌تر و کیفیت اطلاعات را بیشتر نماید.

9- فرهنگ‌سازی از طریق آموزش عموم مردم:

افزایش آگاهی‌های مردم به تقویت رفتار منطقی در بازار کمک می‌کند. برگزاري دورة آموزشي بورس در تالارهاي استاني، ازجمله برنامه‌های سازمان بورس برای فرهنگ‌سازی در بازار سرمایه است.

[*MoNa*]

پيام دبير كل





گرچه تاريخچه بورس اوراق بهادار در ايران نشان از فراز و نشيب‌هايي دارد، ولي روند کلي آن درسال‌هاي پس‌از بازگشايي (در سال 1368) روبه گسترش بوده است. تلاش براي قاعده‌مندترکردن سازمان بورس، اعضاي بورس و فعالان بازار، به همراه تلاش براي شفافيت هر چه بيشتر اطلاعات شرکت‌هاي پذيرفته شده و انتشار به موقع، کافي و بدون تبعيض اين اطلاعات و آسان سازي دسترسي عموم مردم به اطلاعات منتشر شده و جلوگيري از دستکاري قيمت‌ها و معامله براساس اطلاعات نهاني، به همراه تلاش براي ارتقاء فرهنگ سرمايه‌گذاري و گسترش فيزيکي و ارتقاء نرم‌افزاري، در اين دوره همواره وجود داشته است. بعضي از اين تحرکات به مانع نبود ظرف قانوني برخورد کرده و متوقف مانده‌اند. از اين رو گام بلند اصلاح قانون بازار اوراق بهادار پس از قريب چهل سال برداشته شده است.

اکنون نوبت بهره‌گيري از اين بسترها براي تنومندسازي درخت کاشته شد? پيشينيان است. تفکيک مقام ناظر از عامل در بازار سرمايه به تقويب تلاش‌هاي پيشين مي‌انجامد. اين تفکيک باعث مي‌شود تا:






1- استانداردهاي گزارشگري و کيفيت اطلاعات منتشره توسط شرکت‌ها ارتقاء يابند.






2- بازار سرمايه قواعد منظم‌تري براي عمليات اعضاء و فعالان وضع نمايد.






3- نظارت بر معاملات به منظور جلوگيري از دستکاري قيمت‌ها و عدم استفاده از اطلاعات نهاني، تقويت گردد.






4- اطلاعات مهم، به موقع و عادلانه منتشر گردند.






5- دسترسي به اطلاعات و امکان مشارکت در بازار براي عموم مردم تسهيل گردد.






براي عملي کردن اين تفکيک و چيدن ثمرات آن، قانون بازار اوراق بهادار به شکلي نوين تدوين يافته و به تصويب مجلس شوراي اسلامي و تأييد شوراي محترم نگهبان رسيده است. اين قانون به‌علاوه خصوصيات عمده زير را نيز داراست:






1- تأسيس شرکت‌هاي سهامي عام تحت نظارت سازمان بورس اوراق بهادار قرار گرفته است. مطابق قانون، اين شرکت‌ها ملزم به افشاي برخي از اطلاعات شده‌اند. سازمان بورس اوراق بهادار استانداردهايي براي اطلاع‌رساني اين شرکت‌ها تدوين خواهد کرد و سپس بر رعايت اين استانداردها نظارت مي‌نمايد. عرضه ساير اوراق بهادار به عموم مردم نيز تحت نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار قرار خواهد گرفت. بدين ترتيب بازار اوليه سرمايه در کشور، داراي متولي مي‌گردد که اين باعث افزايش نظم و انضباط در اين بازار خواهد شد.






2- امکان طراحي ابزارهاي جديد براي تأمين مالي شرکت‌ها و مديريت ريسک پيش‌بيني شده است. تاکنون ابزارهاي تأمين مالي محدود به سهام و اوراق مشارکت مي‌گرديد و هيچ‌گونه ورقه‌ بهاداري براي مديريت ريسک در اختيار نبود. از اين پس شاهد ابزارهاي متنوع تأمين مالي و مديريت ريسک خواهيم بود. مرجع صدور مجوز براي چنين ابزارهايي شوراي‌عالي بورس است. اين شورا، ابزارهاي جديد را به پيشنهاد سازمان بورس و اوراق بهادار، تصويب مي‌کند.






3- براساس اين قانون امکان تأسيس نهادهاي جديد مالي به‌وجود آمده است. درحال حاضر تأسيس صندوق‌هاي مشترک سرمايه‌گذاري (Mutual Funds) با سرمايه باز، در کشور ميسر نبود. همچنين مرجعي براي صدور مجوز براي شرکت‌هاي تأمين سرمايه (Investment Banks) پيش‌بيني نشده بود. از اين پس شوراي‌عالي بورس، مرجع صدور مجوز بورس‌ها، بازارهاي خارج از بورس، شرکت‌هاي سپرده‌گذاري مرکزي اوراق بهادار و تسويه وجوه، و شرکت‌هاي تأمين سرمايه خواهد بود. ساير نهادهاي مالي نيز به تصويب سازمان بورس و اوراق بهادار مجوز فعاليت دريافت خواهند کرد. وظيفه نظارت بر عملکرد نهادهاي مالي و فعالان بازار سرمايه نيز بر عهده سازمان بورس اوراق بهادارخواهد بود. علاوه بر اين سازمان براي صلاحيت حرفه‌اي اعضاي هيأت مديره و مديران نهادهاي مالي، استانداردهايي را وضع خواهد نمود.






4- در صورتي‌که در اثر انتشار اطلاعات ناقص يا خلاف واقع، خسارتي متوجه سرمايه‌گذاران گردد، براي مقصرين و مشارکت‌کنندگان در اين تقصير مجازات‌هايي در نظر گرفته شده است.






5- معامله براساس اطلاعات نهاني و دستکاري قيمت‌ها جرم محسوب گرديده و مجازات‌هايي براي مرتکبين پيش‌بيني شده است.





اين قانون نقاط قوت بسياري دارد که همة علاقه‌مندان به توسعة بازار سرماية کشور را براي تلاش جهت اجراي آن، همدل نمايد.

[*MoNa*]

تاریخچه بازار فارکس




نخستین خشت تجارت با انجام اولین معاملات پایاپای بر زمین خاکی نهاده شد .با گذشت زمان مشکلات موجود ازجمله حمل ونقل کالا موجب شد که این روش به معاوضه کالا با اشیاء قیمتی نظیر طلا و نقره تبدیل شود و این پایه ای شد برای ضرب سکه . روند تبادلات تا به جایی پیش رفت که در قرون وسطی منجر به چاپ اسکناس شد . اما مشکل موجود در این زمینه ، انتخاب پشتوانه مناسب برای چاپ اسکناس بود . اساس کار بر این بود که به ازای میزان طلایی که هر کشور داشت ، می توانست اسکناس چاپ کند و هر شخص می توانست در ازای اسکناس از بانک طلا دریافت کند . اگر در یک زمان مراجعه کنند گان زیادی تقاضای تبدیل اسکناس به طلا می کردند ، خزانه تخلیه شده و میزان تورم افزایش می یافت .
بزرگترین مشکلات سیستم ( طلا پشتوانه پول ) همین عدم کنترل پول بود . استاندارد تبادلات ارزی در این زمان توسط نماینده ارشد سیستم اقتصاد بین المللی تعیین می شد و بدین طریق ، ارزهای مختلف ارزش گذاری می شدند . به عبارتی نرخ طلا ، موجب افزایش یا کاهش نرخ ارزهای مختلف می شد . به دلیل مشکلات فراوان این سیستم ، در جولای 1944 ، کشورهای متحد شامل آمریکا ، بریتانیای کبیر و فرانسه طی کنفرانسی که در برتون وودز بر پا شد ، پیمانی به تصویب رساندند . در این پیمان که با نام برتون وودز معروف شد ، یک ارز مشترک که دلار بود انتخاب و ارزهای دیگر برحسب دلار ارزشگذاری شدند . برای مشخص کردن ارزش دلار از طلا استفاده می شد ، بدین صورت که ارزش هر اونس طلا 35 دلار تعیین شد .
این پیمان باعث تک قطبی شدن اقتصاد جهانی شد . در این پیمان کشورهای عضو پذیرفتند که محدوده تغییر ارزش ارزهای خود را در صد مشخصی ( کمتر از 10% ) در نظر بگیرند و تغییرات بیشتر از محدوده را مهار کنند . این سیستم تا سال 1967 استفاده می شد تا اینکه در این سال شخصی به نام پروفسور ( میلتون فریدمن ) به بانک شیکاگو مراجعه کرد و زمانیکه ارزش پوند کم شده بود در خواست وام پوند کرد . به عبارتی وی در نظر داشت که از افزایش نرخ پوند استفاده کرده و سود ببرد ( یک موقعیت buy ) ، اما بانک با اعطا ی وام مخالفت کرد و پیمان برتون وودز نقض شد . گسترش بازار جهانی و تبادلات ارزی باعث شد که رفته رفته پیمان برتون وودز اعتبار خود را از دست بدهد و درسال 1979 کمیته اقتصادی اروپا سیستم جدیدی با نام سیستم مالی اروپا که باعث ثبات ارزهای اروپایی می شد ، ارائه کرد .
این پیمان درسال 1990 با تلاش تعدادی از کشورهای اروپایی در جهت ارزش گذاری ارزهای خود به طور کلی نقض شد و به دنبال این روند کشورهای اروپایی در سال 1991 در ما ستریخ نشستی برگزار کردند که طی آن یک ارز انتخاب شد . طبق پیمان ماستریخ یورو به عنوان ارز مشترک کشورهای عضو اتحادیه اروپا تعیین شد . بدین شکل تک قطبی بودن دلار به نوعی حذف شد . در سال 2002 یورو رسما وارد تجارت جهانی شد و معاملات جهانی بر حسب یورو به دلار انجام گرفت . در حال حاضر ، دلار و یورو در کنار ارزهای قدرتمند دیگر همچون پوند ، ین ، فرانک و ... بازار تبادلاتی را شکل داده اند که باعث معاملات روزانه به ارزش 6/1 تریلیون دلار شده است . این بازار ، بازار فارکس است .

[*MoNa*]

بازار جهانی در دستان شما


بازار فارکس یک بازار بین بانکی است که در آن ارزهای مختلف معامله می شوند در این بازار یک ارز را توسط ارز دیگری معامله می کنید . برای مثال اگر احساس می کنید که ارزش ارزی در حال افزایش است آن ارز را خریداری می کنید و هنگامیکه ارزش آن افزایش یافت به فروش آن می پردازید.
البته این معامله می تواند بر عکس نیز انجام پذیرد . بدین معنا که ارز گران را ابتدا بفروشید و پس از ارزان شدن بخرید . این ویژگی، دو طرف بودن بازار است . پس در هر معامله دو ارز وجود دارد، ارزهایی که در برابر دلار قرار می گیرند را ارزهای Major و ارزهایی که برابر دلار نمی باشند را Cross rate گویند . برابری ارزها به شکل، EUR/USD ، USD/JPY و... نمایش داده می شود .
معامله در فارکس را می توان در دو شعار خلاصه کرد : ( ابتدا در نرخ بالا بفروشید و سپس در نرخ پایین بخرید یا ابتدا در نرخ پایین بخرید و سپس در نرخ بالا بفروشید ) .
بازار فارکس بزرگترین بازار تجاری جهان بوده و حجم معاملات روزانه بسیار بالایی دارد . این بازار در ابتدای شکل گیری تنها بر روی بانکها و سایر موسسات دولتی بزرگ باز بود اما با گسترش علم ارتباطات و الکترونیک امروزه این بازار فرا گیر شده است . نحوه شکل گیری این بازار در بخش تاریخچه فارکس آمده است . برای موفقیت در این بازار باید تدابیری در نظر گرفته شود، این تدابیر را می توان به طور کلی به دو گروه تجزیه و تحلیل فنی، تجزیه وتحلیل خبری تقسیم کرد .
چرا و چگونه در بازار تبادل ارز جهانی معامله کنید ؟
برای تجزیه وتحلیل فنی سه نظریه اصلی وجود دارد :
1- همه چیز در روند بازار خلاصه می شود.
2- تغییر نرخها هدفمند است .
3- تاریخ تکرار پذیر است .
بازار فارکس بزرگترین وشناورترین بازار جهان است . این بازار تا کنون عرصه فعالیت بزرگترین موسسات اقتصادی همچون بانکهای مرکزی ، تعاونی های جهانی و ... بوده است .
امروزه در کنار این شرکتهای بزرگ، معامله گران شخصی نیز به این بازار دسترسی داشته و از موقعیتهای موجود آن سود می برند ودر حقیقت این اشخاص بازیگران بزرگترین بازار اقتصادی جهان هستند . در این قسمت به بررسی برخی از تفاوتها بین بازار فارکس و بازار سهام و کالا به عنوان یک بازار ثابت می پردازیم .



بازار فارکس


بازار سهام وکالا


زمان انجام معامله


24 ساعته بودن بازار


7 ساعت زمان برای انجام معامله


نقدینگی بازار


20 تریلیون دلار


50 بیلیون دلار


مکان فیزیکی


عدم نیاز به مکانی خاص


وجود مکان فیزیکی برای تبادلات روزانه


اعتبار


اعتبار 100 تا 300 برابر


اعتباری وجود ندارد


در گیر نمودن کل سرمایه


با استفاده از اعتبار کل سرمایه ما درگیر بازار نمی باشد .


برای هر خرید نیاز به پرداخت کل وجه


می باشد.


حال با استفاده از تحلیل آماری و ریاضیاتی ، قادر خواهید بود تا حد موثری روند بازار را تخمین بزنید .
در بخش تجزیه و تحلیل خبری باید وضعیت کنونی ارز را از دیدگاه اقتصادی ، سیاسی و اخبار بررسی کرد و با پیش بینی تاثیر این اخبار بر روی بازار ، روند تغییر نرخ را حدس زد . رخدادهای مهمی که دراین بخش موثرند شامل نرخ تورم ، نرخ بیکاری ، نرخ بهره بانک مرکزی و ... می باشند .
برای شناخت بیشتر بازار فارکس به بخش مزایا و ویژگیهای فارکس مراجعه نمائید.

[*MoNa*]

چگونه یک کار گزار خوب انتخاب کنیم .




پیش از انتخاب یک کار گزار باید وظایفش را بشناسیم . بدین منظور ابتدا مختصری از وظایف یک کار گزار را ذکر می نماییم
باید دانست که سه نمونه کار گزار در بازار جهانی موجود بوده که حیطه عملکرد شان با یکدیگر متفاوت است .
1 - کارگزار با خدمات نا محدود :


وظیفه کار گزار با خدمات نامحدود شامل تمام خدمات مربوط به فارکس می شود . این کارگزار می تواند تمام معاملات شما را انجام دهد، خرید وفروشهای شما را ثبت کند و اخبار مهم را در اختیار شما قرار دهد و معمولا به علت خدمات بیشتری که ارائه می دهد کارمزد بیشتری نیز دریافت می کند .
2 - کار گزار با خدمات محدود :


این کار گزار تنها در ثبت خرید وفروش و سفارشات شما دخالت دارد و خدمات محدودی را به شما ارائه می دهد .
3 - کارگزار واسطه یا IB :


این کار گزار تمام خدماتی که یک کار گزار نا محدود ارائه می دهد را به شما عرضه می کند . سفارشات خرید وفروش و حد ضرر و غیره را به ثبت می رساند ، اطلاعات خبری مهم را ارائه و شما را به بازار جهانی متصل می کند .
حال که با مختصری از وظایف یک کار گزار آشنا شدیم ، به نکاتی می پردازیم که با تکیه بر آن می توان یک کارگزار خوب را انتخاب کرد .
روش انتخاب یک کار گزار خوب :


برای سهولت کار ، روشهایی که می توانید در انتخاب یک کار گزار خوب به کار ببرید و همچنین سوالاتی که می توانید برای بررسی اعتبار یک کار گزار بپرسید را به صورت طبقه بندی شده برای شما در نظر گرفتیم .
1. اولین منبع یافتن یک کارگزار خوب، دوستان و آشنایان شما هستند . در ابتدا باید بتوانید فهرستی از کارگزاران تهیه کنید . در این زمینه می توانید از آگهی های موجود در روزنامه های اقتصادی معتبر استفاده کرده و نسبت به حسن سابقه این کارگزاران تحقیق کنید .
2. گام دوم پس از تهیه لیست و بررسی سوابق، بازدید از سایت ، مطالعه بروشورها ودر نهایت یک ملاقات حضوری با کارگزار.
3. گام سوم دانستن نکاتی است که باید در ملاقات حضوری عنوان شود . سوالاتی که شما می توانید از کارگزار خود داشته باشید را در ذیل آورده ایم :
خدماتی را که به شما ارائه می دهند چیست ؟


پاسخ این سوال به شما کمک می کند تا دریابید تا چه حد این شرکت نیازهایتان را مرتفع می کند .
سابقه کار کارگزار چیست ؟


اگر کارگزار به این سوال شما درست پاسخ نداد باید در انتخاب آن ، بیشتر دقت کنید .
تا چه اندازه خطرات موجود در این سرمایه گذاری را به شما گوشزد می کنند ؟


هرگز در شرکتی که سود شما را تضمین می کند و به شما قول می دهد که ضرر نخواهید کرد سرمایه گذاری نکنید .
همواره دقت داشته باشید که وظیفه یک کارگزار می تواند کمک به حداقل شدن ضرر شما باشد و نه تضمین سود شما .
میزان کار مزد و کمیسیونی که دریافت می شود چقدر است ؟


میزان کارمزد و کمیسیون بسیار مهم است اما نباید تنها به این مسئله بسنده کرد . بسیار دیده می شود که مناسب یا نامناسب بودن یک کارگزار را بر حسب میزان کارمزد یا اسپرد می سنجند که این عمل کاملا اشتباه است زیرا عملکرد مناسب از جمله ثبت معامله می تواند تا حد بسیاری از هزینه های پنهان شما بکاهد اگر شرکتی کارمزد کم و تاخیر بسیار در ثبت معامله داشته باشد ، از شرکتی که کارمزد بیشتر ولی سرعت عمل خوبی دارد ، بسیار هزینه سازتر خواهد بود . ضمنا توجه داشته باشید که کار مزد ممکن است در حسابها و زمانهای مختلف یکسان نباشد .
چه میزان اعتبار برای معاملات در نظر گرفته شده است ؟


در مورد میزان اعتباری که برای معامله به شما می دهند حتما سوال کنید .
حداقل با چه مبلغی می توان یک حساب افتتاح کرد و حداقل معامله چقدر است ؟


بسیار مهم است که بدانید برای افتتاح حساب حداقل چه مبلغی نیاز دارید و اینکه پس از افتتاح حساب با حداقل چه مبلغی می توانید وارد بازار شوید .
از چه نرم افزاری استفاده می شود؟ آیا راهنمایی در این زمینه وجود دارد ؟


رابط بین شما و بازار یک نرم افزار است ، پس این مطلب بسیار مهم است که با چه وسیله ای قرار است با بازار ارتباط بر قرار سازید . نکاتی را که در این زمینه باید درنظر بگیرید شامل این موارد می شود : آیا همه اطلاعات مورد نیاز را می توان در یک صفحه واحد دید؟ آیا می توان اطلاعات مربوط به گذشته را در نرم افزار به صورت Offline دید؟ آیا این نرم افزار راهنما دارد ؟و در نهایت سرعت عملکرد این نرم افزار چگونه است ؟وجود نرم افزار آموزشی ( Demo )نیز نکته حائز اهمیتی است .
آیا برای آشنائی با کار ، کلاسهای آموزشی وجود دارد ؟


شرط کسب سود از این سرمایه گذاری شناخت بازار و تجربه کافیست که بدون آموزش مناسب ناممکن است.
آیا اطلاعات تکنیکی و خبری مورد نیاز را در اختیار شما قرار می دهند ؟


داشتنن اطلاعات مفید اقتصادی ضریب موفقیت شما را بسیار افزایش داده و اگر کارگزار شما چنین اطلاعاتی را برای شما فراهم کند ،ساده تر می توانید از سرمایه خود استفاده نمائید.
در مجموع پس از یک ملاقات و یافتن پاسخ سوالات موجود ، شما قادر خواهید بود مناسب ترین کارگزار را یافته و اقدام به سرمایه گذاری نمائید . همواره به خاطر داشته باشید که یک کارگزار خوب می تواند در به حداقل رسیدن ضرر شما نقش مهمی داشته باشد.

[*MoNa*]

مزایای زیادی برای تجارت ارزهای خارجی لحظه ای است که درست مغایر با تجارت سهامها و فیوچرهاست که مهمترین آنها عبارتند از:

قابلیت دسترسی


بازار فارکس یک بازار 24 ساعته است که از ساعت 5:00 بعد از ظهر est روز یکشنبه شروع شده و در ساعت 4:30 بعد از ظهر est روز جمعه به پایان می رسد و بطور تمام وقت باز است . کشورهای مختلف برحسب موقعیت جغرافیایی خود در ساعتهای مشخصی وارد این بازار شده و از آن خارج می شوند .
شما در تمام ساعات یاد شده قادر خواهید بود تا از بازار جهانی فارکس استفاده کنید و همچنین می توانید با توجه به اخبار و حوادث مهم خرید و فروش نمائید .
اعتبار :


با توجه به کوچک بودن نوسانات نرخ ارز ، تنها با سرمایه گذاریهای بزرگ امکان سود بردن وجود دارد . در این بازار تغییرات در حد کوچکترین واحد ارزی موجود معروف به پیپ که یک صدم سنت است شکل می گیرند. پس کسب سود زیاد تنها در پس یک سرمایه گذاری چند هزار دلاری نهفته است . به این خاطر در این بازار شما قادرید تا 100 برابر سرمایه خود معامله کنید و به عبارتی شما دراین بازار تا 100 برابر سرمایه خود اعتبار دارید . ( اعتبار استاندارد به صورت 1 به 100 است . برای مثال با 100 دلار آمریکا می توانید یک پوزیشن 000/10 دلاری در بازار باز کنید .) سوالی که ممکن است در این زمینه بوجود آید این است که چه کسی این اعتبار را به شما می دهد ؟ هر شخص می تواند توسط بانک یا بروکرها یک حساب تجاری باز کند . بانکی که شما نزدش حساب باز کرده اید ، به شما این اعتبار را می دهد تا چند برابر سرمایه گذاری خود معامله انجام دهید .
نداشتن مکان خاص برای انجام معاملات :


مکان این بازار یک مکان الکترونیکی است . بدین معنا که شما از طریق رایانه و اینترنت در هر نقطه از جهان قادر خواهید بود به فضای مجازی این بازار وارد شوید .
نقد شوندگی :


اعداد و ارقام در این بازار با معامله گر سخن می گویند . شما می توانید به سادگی ، بدون توجه به رقم یا جهت روند بازار پوزیشن خود را ببندید یا باز کنید .
آزادی عملکرد:


شما می توانید از هر بازار ی چه صعودی و چه نزولی سود ببرید . در هر معامله ای که انجام می دهید ، بانک یا بروکرها مبلغی را به عنوان کار مزد از شما دریافت می کنند . همچنین برخی از بانکها به ازای هر معامله ، مبلغی را نیز به عنوان کمیسیون در نظر می گیرند .
بازاری عادلانه :


حرکت ها در بازار فارکس بر پایه اطلاعات اقتصادی جهان و اخبار سیاسی صورت می گیرد .
از مزایای دیگر این بازار می توان به موارد ذیل اشاره کرد :


بالاترین مشارکت جهانی و بالاترین حجم تبادلات
سرعت در عملکرد و انجام سریع معامله
24 ساعته بودن بازار
باز نگه داشتن نا محدود معامله
استفاده از چند برابر سرمایه
و... پرواز در بازار بیکران ارزها

[*MoNa*]

چه کسانی ضرر می کنند




وسواس موفقیت را تضمین نمی کند ولی کمبود آن تضمین کننده شکست است



یک حقیقت تلخ وجود دارد که 90 درصد معامله گرانی که وارد بازار می شوند ضرر می کنند وتنها 10 درصد از آنها موفق هستند وتنها دلیل آن این است که افراد موفق با علم ودانش وارد بازار می شوند واین دانش حدو مرزی را برا ی آنها مشخص می کند .




([Only registered and activated users can see links])



تمام معامله گرانی که دست به معامله می زنند باید شعاری را سرلوحه خودشان قرار دهند


تعریف شعار :


یاد بگیرند که چگونه یک موقعیت را پیدا کرده و دست به معامله بزنند .
مدیریت سرمایه را یاد بگیرند
صبور باشند و احساساتی نشوند


اگر بازار با معیار های آنها مطابقت نداشته دست به معامله نزنند

با انجام ندادن موارد زیر از متضرر شدن خود جلوگیری کنید :

1- به نظرات دیگران توجه نکنید(و فقط نظر آنها را بشنوید) 2- به دوست و رفیق خود اطمینان نکنید (و فقط نظر آنها را بشنوید) 3- قوانین و مقررات لازم را برای ترید نادیده نگیرید (وقتی به یک معامله شک میکنید وارد آن نشوید) 4- طبق ذهنیات خود معامله نکنید (فکر کنم EURUSD میرود بالا !!!!!!) 5- طمع نکنید. 6- عملکرد سایر تریدرها را دنبال نکنید. 7- علائم و نشانه های هشدار دهنده را نادیده نگیرید 8- به استراتژی که هر روز آن را عوض می کنید، عمل نکنید
9- گروهی معامله انجام ندهید

دراین تجارت :
10- نبوغ و استعداد خود را نادیده نگیرید 11- به هنگام انجام معاملات طرح ریزی برای زندگی شخصی و خصوصی خود نکنید 12- فکر نکنید که ترید یک سرگرمی است 13- در نظر گرفتن شانس و فرصت را با عملکرد خود برای ترید کردن اشتباه نگیریn دانش= در آمد
فقدان دانش= فقدان درآمد
90درصد معامله گرانی که دانش کافی ندارند و وارد بازار می شوند به 10درصد افراد موفق سود می دهند .
چرا اکثر معامله گران ضرر می کنند ؟

1- زیرا اغلب می خواهند برپایه شانس موفق شوند وسود بدست آورند . 2- زیرا حرص آنان بر نیازشان غلبه می کند . 3- زیرا آنان فکر می کنند معامله یک بازی شانسی است ونیازی به آموزش ندارد . 4- زیرا برخی از آنان تمایلی ندارند برای بدست آوردن علم پول پرداخت کنند . 5- استراتژی شخصی برای معامله ندارند



تنها انسانهای نادان با دو پای خود عمق آب را امتحان می کنند

هیچکس درمعامله 100 درصد موفق نیست .
• دراین بازار تنها 2 نفر برنده هستند :

• چگونه می توانید ریسک خود را مدیریت کنید:
• اگر چه شما نمی توانید مقدار سود خود را دراین بازار تعیین کنید اما به راحتی می توانید ریسک یا حد ضرر خود را مشخص کنید .
• ریسک شما نباید بیشتر از 3 درصد مارجین شما باشد .
• بعد از بررسی های لازم اگر متوجه شدید ریسک این معامله خیلی زیاد است بهتر است ازآن چشم پوشی کنید .
• تنها 10 درصد از موجودی خود را در معرض ریسک قرار دهید .
• هر گاه نسبت به باز کردن یک پوزیشن شک دارید دست به انجام معامله نزنید.
1- بروکرها 2- 10 درصد افرادی که علم کافی دارند و قوانین معامله را رعایت می کنند. هرگز بدون دستور Stop loss یا حد ضرر وارد بازار نشوید .





• توجهداشته باشید معامله گران موفق توجه خود را به هنر تجارت معطوف می کنند نهبدست آوردن پول . تنها در صورتی موفق خواهید بود که بدون توجه به مسئله بهدست آوردن پول به امتیاز بیندیشید .
• هر گاه درحین معامله احساساتی شوید بدانید که احساساتی شدن علامت فیزیکی ضرر کردن است.
• قلبتان سریع ونا منظم می تپد . ماهیچه ها منقبض می شود عصبی می شوید واعتماد به نفس خود رااز دست می دهید .
• معاملهگر وقتی ضرر می کند احساس ضعف ونا امیدی میکند. وبه فکر چیزهایی می افتدکهاغلب می گوید ، من استراتژی شخصی ندارم .من یک بازنده ام ، خدایا بهخانواده ودوستانم چه بگویم و .....


شکست نیزبه معنی مرگ نمی باشد این یک سفر است وادامه دادن سفر در معاملهیعنی موفقیت

[*MoNa*]

چه کسانی در این بازار موفق می شوند :


ویژگیهای یک معامله گر موفق :


1- منظم ودقیق باشد .
2- اعتماد به نفس قو ی داشته باشد .
3- صبور ومستقل باشد .
4- توانایی مدیریت سرمایه را داشته باشد .
5- واقع بین وهدفمند باشد .
6- به تمام قوانین تجزیه وتحلیل بازار آگاه باشد .
اندیشه از تجربه به دست نمی آید بلکه از تفکر روی تجربه و تلفیق آن دو به دست می آید .
ده قانون طلایی برای کسب موفقیت در این بازار :


1- همواره برای معاملات خود استراتژی داشته باشید .
2- اگر شک دارید و مطمئن نیستید معامله نکنید .
3- صبور باشید و احساساتی عمل نکنید .
4- حریص نباشید و در هنگام ضرر وحشت نکنید .
5- در بازار های متفاوت مالی به طور همزمان معامله نکنید ، بخصوص اگر تازه وارد هستید .
6- روند بازار دوست شماست با او همسو گردید ، به زور معامله نکنید .
7- رو ی تمامی سرمایه خود ریسک نکنید .
8- برای پوزیشنهای خود حد ضرر و سقف سود بگذارید تا بتوانید ضرر های خود را محدود کرده و سود خود را به موقع از بازار بگیرید .
9- در یک روز چند معامله انجام ندهید زیرا باعث می شود کنترل خود را از دست داده و تصمیم درست ومنطقی نگیرید .
10- در این بازار دانش برابر با درآمد است پس ابتدا دانش کافی را بدست آورید، بعد به دنبال کسب درآمد باشید.
رویدادها همیشه قابل کنترل نمی باشند اما افکار و عملکرد انسانها قابل کنترل است .
دو گروه موفق در این بازار عبارتند از :


1- بروکرها .
2- ده درصد معامله گرانی که علم کافی دارند و قوانین معامله را رعایت می کنند .
موفقیت ذاتی نیست بلکه اکتسابی است.

[*MoNa*]

-فارکس چیست؟
فارکس اختصار ارز خارجی است و یک ارز جهانی بین بانکی یا بازار بین معامله گران است که در آن از سیستم نرخ ارزهای شناور استفاده میشود. اکثر مردم دانش کمی در مورد فارکس دارند. فارکس بزرگترین بازار سرمایه گذاری جهان با تعداد تقریبی 5/1 الی 2 تریلیون دلار در روز است. بعضی افراد برآورد می کنند که مبادلات سهام نیویورک 2 تا 3 ماه تجاری طول می کشد که معادل یک روز کاری درفارکس است.
2-بازار فارکس چگونه بازاری است؟
بازار فارکس بازار بسیار بزرگی است که افراد زیادی در آن شرکت می کنند که نه تنها یک بازیگر بلکه حتی یک دولت بزرگ نیز نمی تواند کاملا کنترل مسیر و جهت طولانی مدت بازار را کنترل کند. بنابراین تعدادی از متخصصان از فارکس بعنوان " بهترین و سطح بالاترین زمین بازی" یاد کرده اند.
3-موقعیت مرکزی بازار فارکس چیست؟
در شرح تجارت " فارکس" کلمه بازار کلمه گمراه کننده ای است چراکه برای اکثر ابزارها و وسایل ارزی موقعیت مرکزی وجود ندارد که در آنجا معاملات انجام شود. Bulk تجارت فارکس بین صدها بانک بزرگ است که معاملات کمپانیهای بزرگ و دولتها را انجام می دهد. این موسسات مکررا نرخ ارزها را در اختیار یکدیگر و بازار گسترده تر قرار می دهند . آخرین نرخ اعلام شده یکی از این بانکها ، آخرین نرخ بازار برای آن ارز است. معاملات از طریق اینترنت بوسیله تلفن و از طریق ترمینالهای کامپیوتر در صدها نقطه از جهان انجام می شود.
4-تجارت فارکس چه زمانی انجام می شود؟
اولین جلسه که جلسه توکیواست هر هفته صبح دوشنبه در منطقه آسیا – اقیانوسیه که نیمه شب شنبه در آمریکاست شروع می شود. معاملات همچنان بدون وقفه انجام شده و به سمت لندن و نیویورک حرکت می کند تا بازار در بعداز ظهر جمعه بسته شود.
5-نخستین ارزهایی که در فارکس معامله می شوند چه ارزهایی هستند؟
برای اکثر کارگزاران آن لاین 4 جفت ارز مهم وجود دارد که تقریبا سریع ترین نقدینگی را ارائه می کنند.
یورو/ دلار آمریکا
دلار آمریکا/ ین ژاپن
پوند انگلیس/ دلار آمریکا
دلار آمریکا/ فرانک سوئیس
6-هر فردی چند بار معامله می کند؟
زیبایی تجارت فارکس به صورت انفرادی آن است که یک فرد می تواند به صورت موقتی معامله کند یا هر مدت زمان که خودشان می خواهند معامله می کنند. آنها می توانند از استراتژیهای طولانی مدت برای معاملات خود استفاده کنند که در این استراتژیها یک یا دو بار در روز باید بازار را چک کنند یا اینکه می توانند از متودهای کوتاه مدت که نیاز به بررسی بازار تنها برای چند ساعت در روز دارد استفاده کنند.
Margin call-7-
حد تعیین شده برای دلار است که یک معامله گر پایین تر از آن محدوده نمی تواند برود. یک margin level نه تنها ریسک کردیت را پایین می آورد بلکه بازار را به صورت جامع و کامل حفظ می کند.
Bid/ Ask-8 و Spread
Bid بالاترین نرخی است که فروشنده برای یک ارز خاص در همان لحظه پیشنهاد می کند.
Ask پایین ترین نرخ قابل قبول برای خریدار است. اختلاف بین این دو Spread است یعنی اختلاف نرخی که توسط معامله گر برای فروش چیزی پیشنهاد می شود و نرخی که معامله گر برای خرید آن وجه می پردازد است.
9-حداقل مقدار سرمایه گذاری چقدر است ؟
-2000 دلار
10-چقدر احتمال ریسک وجود دارد ؟
- برای مبتدی 90 درصد خطر ضرر و 10 در صد احتمال سود است ([Only registered and activated users can see links])
- برای حرفه ای حدود 20 تا 30 درصد ضرر و 70 تا 80 درصد احتمال سود است.(این مبحث بسیار مفصل است)
11-در صورت منصرف شدن در میان کار می توان قرارداد را فسخ کرد ؟
- بله بدون هیچ مشکلی میتوان قرارداد را لغو و پول را پس گرفت.
12- چه نسبتی میان میزان سرمایه و سود و یا ضرر دهی وجود دارد؟
- در میان مبتدیانی که خود معامله میکنند این نسبت در ضرر بسیار زیاد است بدین معنا که این اشخاص به سرعت پول خود را از دست میدهند (کمتر از یک ماه)
- در میان معامله گران حرفه ای که بین 70 تا 80 درصد سود کننده هستند معمولا در سال سرمایه اولیه آنها به چند برابر تبدبل میشود.
13- چطور می توانم یک حساب real باز کنم؟
لطفا این قسمت را کلیک نمائید ([Only registered and activated users can see links]).
14- چطور می توانم سپرده ام را واریز کنم؟
تمامی جزئیات مربوط به واریز وجه همچون شماره حسابها را در این قسمت خواهید یافت! ([Only registered and activated users can see links])
15- آیا می توانم از سپرده ام بعنوان یک حساب بانکی معمولی برای پرداخت صورتحسابها، صدور کردیت کارت و غیره استفاده کنید؟
خیر از آن سپرده تنها بعنوان یک سپرده بیمه شده برای تجارت فارکس می توان استفاده کرد.
16- چطور می توانم بخشی یا تمامی وجهم را از حسابم برداشت کنم؟
فرم درخواست واریز وجه را از این قسمت دانلود کنید ([Only registered and activated users can see links]) بعد از پر کردن ان را به وسیله فاکس یا پست الکترونیکی ارسال نمائید.
17- آیا می توانم 24 ساعته معامله کنیم
؟
بله از طریق اینترنت شما می توانید دسترسی 24 ساعته به بازار داشته ومعامله کنید.

18- آیا می توانم یک پوزیشن باز را برای چند روز نگه دارم؟
شما می توانید پوزیشن خود را برای یک مدت زمان نامشخص نگاه دارید.
19- نرخ پیپ برای یک ارز ارائه شده چیست؟
نرخ پیپ برای 1 لات استاندارد در واحد های ارزی اصلی 10 دلار است.
20-به چه صورت می توان با این بازار آشنا شد و کار کرد؟
- استفاده از سایت (بازاربورس دات کام)
- دانلود نرم افرار ان تو تریدر ([Only registered and activated users can see links]) از سایت و نصب آن روی کامپیوتر شخصی خود
- دریافت کاتالوگهای فارسی
21-آیا بعد از اینکه سود خوبی بدست آوردیم اگر خواستیم می توانیم سرمایه خود را از بازار خارج کنیم؟
- بله در هرزمان و یا هر شرایطی در صورت نداشتن معامله باز میتوان مبلغ سرمایه اولیه و سود را به هر مقدار از حساب برداشت کرد.
- وجه فوق فقط به حساب صاحب حساب در هر جای دنیا قابل ارسال است و به هیچ عنوان قابل حواله به حسابهای اشخاص دیگر نیست.
22-من چه تعهداتی در مقابل شرکت باید بر عهده بگیرم؟
- مطالعه و امضا قرارداد ها که به صورت فرم است (انگلیسی و فارسی)
- مطالعه و امضا عدم مسئولیت شرکت در قبال مشتری برای سود و ضرر (فارسی)
23-شرکت شما چه سابقه ای در مورد این فعالیت دارد ؟
-حدود 3سال
24- در صورت عدم موفقیت در انجام اتمام یا فسخ قرارداد به چه صورت است؟
- با تقاضای کتبی مشتری بلافاصله انجام میشود
25-آموزش آشنائی کار با نرم افزاران تو تریدر چه مدت زمانی طول می کشد تا ما بتوانیم فعالیتی را آغاز کنیم؟
- در صورتی که آشنایی با کامپیوتر و ویندوز داشته باشید کمتر از 1 روز برای آموزش کافی است.
26-میزان کارمزد یا هزینه خدماتی که بانک سرمایه گذار دریافت می کند چطور محاسبه می شود؟
-هیچ هزینه خدماتی و یا کمسیونی از مشتری گرفته نمیشود به جز اختلاف بین مبلغ خرید و فروش که اسپرت گفته میشود که برای ارزهای متداول 3 پیپ است مثلا برای EURUSD 3 پیپ که معادل 30 دلار برای 100 هزاردلار معامله میباشد.
27-آیا محدودیتی برای سرمایه گذاری وجود دارد ؟
- خیر هیچ محدودیتی ندارد
28-آیا برای اشخاص به صورت وکالتی می توان سرمایه گذاری کرد ؟
-خیر فقط خود شخص میبایستی مدارک را امضا کند.
29-آیا محدودیت سنی وجود دارد یا خیر؟
- باز کنند حساب باید بالای 15 سال سن داشته باشد.
30-نوع ارز را خودتان را مشخص می کنید یا فقط با یک ارز کار می کنید؟
- خیر هیچ محدودیتی برای انتخاب نوع معاملات وجود ندارد
31-در ازای وام اعتباری چه مقدار بهره به ما تعلق می گیرد ؟
-هیچگونه سود بانکی در یافت نمی شود.
32-انجام معاملات نیاز به چه امکاناتی دارد ؟
- یک دستگاه کامپیوتر ( چاپگر در صورت امکان)
- خط اینترنت قابل اطمینان
- نصب نرم افزار ان تریدر روی آن کامپیوتر

[*MoNa*]

اختصارات در فارکس و ...؟
AC/No:



شماره حساب یا شماره لاگین میباشد.


: Ticket


شماره رسید یک پوزیشن یا معامله


Open Time:


زمان باز شدن پوزیشن یا معامله


Item:


نوع ارز یا کالا و یا سهام


S/L: Stop Loss (حد ضرر)


توضیح :حد ضرر فقط در شرایط عادی بازار قابل اطمینان است و در شرایط غیر عادی مثل گپ و یا نبود قیمت در لحظه خاص غیر قابل اعتماد و ممکن است توسط سیستم عمل نشود . این بدین معناست گذاشتن حد ضرر هیچ تعهدی برای کارگزار نمی آورد.


T/P:take profit (حد سود)


توضیح :حد سود فقط در شرایط عادی بازار قابل اطمینان است و در شرایط غیر عادی مثل گپ و یا نبود قیمت در لحظه خاص غیر قابل اعتماد و ممکن است توسط سیستم عمل نشود . این بدین معناست گذاشتن حد سود هیچ تعهدی برای کارگزار نمی آورد.


Commission:


کمیسیون یک معامله که بسته به نوع قرارداد متفاوت میباشد.


R/O Swap: interest Rate:


سود بانکی که مبنای محاسبه آن به نوع معامله ، قرارداد و جهت (خرید یا فروش) آن، بستگی دارد که در هنگام خرید این سود به حساب معامله گر واریز و در هنگام فروش از حسابش کسر می شود.


Trade P/L:


سود یا ضرر قطعی


Floating P/L:


سود یا ضرر شناور


Closed Trade P/L:


سود یا ضرر قطعی معامله بسته شده


Deposit :


مبلغ سپرده که بسته به نوع حساب متفاوت میباشد( دلار امریکا یا یورو و......)...)


Withdrawal:


برداشت وجه از حساب


Balance:


مانده حساب قبل از باز شدن پوزیشنهای (معاملات) موجود.


Margin Requirement:


موجودی مورد نیاز برای انجام یک یا چند معامله که معمولا به درصد و یا مبلغ نمایش داده میشود


:Total Credit Facility


جمع وام اختصاص داده شده به یک حساب


:Equity


موجودی خالص یا مانده حساب که در حالت باز بودن پوزیشن (معامله) ، به صورت شناور است.


Available Margin:


موجودی ضریب معاملات که در حالت باز بودن پوزیشن (معامله) ، به صورت شناور است.


:Free Margin


موجودی ضریب معاملات به دلار که در حالت باز بودن پوزیشن (معامله) ، به صورت شناور است.


:Margin Level=ML


درصد ضریب معاملات نسبت به موجودی که در حالت باز بودن پوزیشن (معامله) ، به صورت شناور است.


:Leverage


حد اکثر ضریب مجاز برای انجام معاملات که معمولا برای ارزها 100 تا 300 برابر موجودی خالص (Equity) و برای فلزات قیمتی مانند طلا و نقره 50 تا 150 برابر موجودی خالص (Equity) است.


Cell Margin warning:


اخطار کسری موجودی خالص (Equity) یک حساب زمانی رخ میدهد که نرخ محصولی که توسط صاحب حساب خریداری یا فروخته شده برعکس حرکت کند و به جائی برسد که موجودی صاحب حساب کافی نباشد، که در این حالت میبایستی افزایش موجودی داد و یا مقدار لازم از پوزیشنهای (معاملات) موجود را بست .


Stop out:


در صورتی که صاحب حساب به اخطار کسری موجودی خالص (Equity) یا Cell Margin warning توجه نکند و نرخ محصول معامله شده همچنان برعکس نوع معامله حرکت کند و موجودی خالص نزدیک به پایان باشد سیستم بصورت اتوماتیک بعضی پوزیشنهای (معاملات) را بسته به نوع و مقدار آن را میبندد و درصورتی که روند عکس ادامه پیدا کند کلیه معاملات به صورت خودکار بسته میشود تا جائی که هیچ معامله ای باقی نماند.


Volume:


تعداد مرتبه تغییر نرخ در یک دوره زمانی (1 دقیقه ، 1 ساعت ، 1 روز و یا ....)

[*MoNa*]

آئين‌نامه شرايط و ضوابط پذيرش سهام در بورس اوراق بهادار

ماده1. دراجراى مواد (4) و (6) قانون تأسيس بورس اوراق بهادار مصوب ارديبهشت 1345، سهامشركت‌هاى متقاضى پذيرش در بورس اوراق بهادار براساس شرايط و ضوابط مقرر در اينآئين نامه در سه تابلو به شرح زير طبقه‌بندى و پذيرفته خواهند شد.

ماده 2. ضوابط پذيرش سهام شركت‌ها در تابلو دوم تالار اصلى

(1)شركتبايد در ايران ثبت شده و داراى تابعيت ايرانى باشد.

(2)شركتبايد سهامى عام باشد.

(3)شركتبايد داراى سهام عادى با نام داراى حق رأى باشد و 100 درصد بهاى اسمى آن پرداختشده باشد و هيچ گونه امتياز خاصى براى سهامداران شركت وجود نداشته باشد.

تبصره:شركتىكه داراى سهام با شرايط ويژه باشد، در صورت تأييد هيأت پذيرش اوراق بهادار و تصويبشوراى بورس، قابل پذيرش خواهد بود.

(4)حداقل،دو سال از تاريخ بهره‌بردارى شركت گذشته باشد.

(5)حداقلسرمايه شركت ده ميليارد ريال باشد.

(6)در زمانپذيرش نبايد بيشتر از 80 درصد از سهام شركت در اختيار كمتر از 10 سهامدار باشد. اين نسبت بايد در پايان دومين سال پس از پذيرش به 75 درصد كاهش يابد. به علاوهحداكثر ظرف مدت شش ماه از تاريخ درج و تا زمانيكه نام شركت در تابلو دوم بورس درجميباشد، بايستى حداقل 500 سهامدار داشته باشد.

تبصره:درمورد شركت‌هاى دولتى كه طبق مقررات قانونى و در اجراى سياست خصوصى‌سازى، سهام آنهابايستى از طريق بورس اوراق بهادار به مردم واگذار شود، رعايت اين بند در زمانپذيرش الزامى نيست. شركت‌هاى ياد شده موظفند ظرف مدت شش ماه از تاريخ پذيرش شرايطخود را با مقررات اين بند تطبيق دهند.

(7)مجموعسهام متعلق به دولت، وزارتخانه‌ها، مؤسسه‌ها و شركت‌هاى دولتى موضوع ماده (4) قانون محاسبات عمومى كشور، نبايد از 49 درصد سهام شركت بيشتر باشد.

تبصره:شركت‌هاىدولتى مذكور در اين بند موظفند حداكثر ظرف مدت 2 سال از تاريخ درج نام شركت درفهرست نرخهاى بورس، وضعيت خود را با شرايط فوق‌الذكر تطبيق دهند.

(8)شركتبايد در دو دوره متوالى سودآور بوده و امكان سودآورى آن در آينده وجود داشته باشدو زيان انباشته نداشته باشد.

(9)نسبتحقوق صاحبان سهام شركت به كل دارائيها، از حد مناسب برخوردار بوده و از 30 درصدكمتر نباشد. در صورتى كه نسبت مذكور از حداقل تعيين شده در اين بند كمتر باشد،ليكن به تشخيص هيأت پذيرش از حد مطلوب برخوردار باشد، بايد نسبت حقوق صاحبان سهامبه دارائيهاى ثابت -به قيمت تمام شده- حداقل از 50 درصد كمتر نباشد.

(10)اساس‌نامهشركت بايد طورى تنظيم شده باشد كه به تشخيص هيأت پذيرش، حقوق سهامداران جزء در آنمحفوظ باشد.

(11)شركتبايد داراى نظام حسابدارى مطلوب باشد و به تشخيص هيأت پذيرش، در مورد شركت‌هاىتوليدى، روش حسابدارى قيمت تمام شده (حسابدارى صنعتى) استقرار داشته باشد. بهعلاوه دفاتر و حساب‌هاى شركت بايد براساس استانداردهاى حسابدارى مصوب در كشور،نگهدارى شود.

(12)شركتمتقاضى پذيرش بايد گزارش‌هاى حسابرسى دو دوره مالى متوالى پيش از زمان پذيرش راارائه نمايد. اين گونه گزارش‌ها بايستى توسط مؤسسات حسابرسى عضو جامعه حسابدارانرسمى ايران كه واجد ويژگي‌هاى خاص مصوب شوراى بورس نيز باشند، تهيه شده باشد.

(13)براىشركت‌هاى فعال در تالار فرعى كه متقاضى ورود به تابلو دوم تالار اصلى هستند، علاوهبر دارا بودن شرايط فوق، سهام شركت و ميزان فعاليت آن شامل حجم داد و ستد و گردشسهام آن در شش ماهه منتهى به زمان ورود، به تشخيص دبيركل سازمان بورس اوراق بهادارتهران، بايد از وضعيت مطلوبى برخوردار باشد. در غير اين صورت مراتب جهت اتخاذتصميم به هيأت پذيرش گزارش شود.

ماده 3. ضوابط ارتقاى سهام شركت‌ها از تابلو دوم به تابلو اولتالار اصلى

شركت‌هاى متقاضى ورود به تابلو اولبايد علاوه بر رعايت شرايط مذكور در بندهاى 1 ، 2 ، 3 ، 7 ، 9 ، 10 و 11 ماده يكاين آئين‌نامه مربوط به پذيرش در تابلو دوم ، شرايط زير را نيز داشته باشند:

(1)شركتبايد دو سال متوالى قبل از پذيرش ، در تابلو دوم فعاليت سودآور داشته باشد.

تبصره:چنانچهشركت قبل از مدت دو سال قابليت پذيرش در تابلو اصلى را داشته باشد، به درخواستشركت و تصويب هيأت پديرش، امكان پذير ميباشد.

(2)ميزانسرمايه شركت از 25 ميليارد ريال كمتر نباشد.

(3)بيش از 70 درصد از سهام شركت نبايد در اختيار كمتر از 10 سهامدار باشد. علاوه بر اين، تازمانى كه نام شركت در تابلو اول بورس درج ميباشد بايستى حداقل 1000 سهامدار داشتهباشد.

(4)حجم دادو ستد و گردش سهام شركت، در شش‌ماهه منتهى به تاريخ بررسى در هيأت پذيرش به تشخيصهيأت مذكور، بايد از وضعيت مطلوبى برخوردار باشد.

(5)درمواردى كه دبيركل بورس وضعيت شركتى را براى انتقال به تابلو اول واجد شرايط تشخيصبدهد، مراتب را جهت بررسى و اتخاذ تصميم نهايى به هيأت پذيرش اعلام ميدارد.

(6)ارتقاءسهام شركت‌ها از تابلو دوم به تابلو اول تالار اصلى، با تصويب هيأت پذيرش خواهدبود.

ماده 4. ضوابط پذيرش سهام شركت‌ها در تالار فرعى

(1)شركتبايد در ايران ثبت شده و داراى تابعيت ايرانى باشد.

(2)شركتبايد سهامى عام باشد.

(3)شركتبايد داراى سهام عادى با نام داراى حق رأى باشد و 100 درصد بهاى اسمى آن پرداختشده باشد و هيچگونه امتياز خاصى براى سهامداران شركت وجود نداشته باشد.

تبصره:شركتىكه داراى سهام با شرايط ويژه باشد، در صورت تأييد هيأت پذيرش اوراق بهادار و تصويبشوراى بورس، قابل پذيرش خواهد بود.

(4)حداقل يكسال از تاريخ بهره‌بردارى يا فعاليت شركت، حسب مورد، گذشته باشد.

(5)ميزانسرمايه شركت از 5 ميليارد ريال كمتر نباشد.

(6)در زمانپذيرش نبايد بيشتر از 90 درصد از سهام شركت در اختيار كمتر از 10 سهامدار باشد. اين نسبت بايد در پايان دومين سال پس از پذيرش ، به 85 درصد كاهش يابد. به علاوهحداكثر ظرف مدت شش ماه از تاريخ درج و تا زماني كه نام شركت در تابلو فرعى درجميباشد بايستى حداقل 200 سهامدار داشته باشد.

تبصره:درمورد شركت‌هاى دولتى كه طبق مقررات قانونى و در اجراى سياست خصوصى سازى سهام آنهابايستى از طريق بورس اوراق بهادار به مردم واگذار شود، رعايت اين بند در زمانپذيرش الزامى نيست. شركت‌هاى ياد شده موظفند ظرف مدت شش ماه از تاريخ پذيرش شرايطخود را با مقررات اين بند تطبيق دهند.

(7)هرگونه "انتقال" به استثناء "انتقالات قهرى" نسبت به بيش از 50 درصد سهام متعلق به هيأتمؤسس يا سهامداران عمده بنا به مورد، قبل از پايان سال دوم پذيرش منوط به اظهارنظر كتبى دبيركل سازمان بورس و موافقت هيأت پذيرش خواهد بود.

(8)مجموعسهام متعلق به دولت، وزارتخانهها، مؤسسه‌ها و شركت‌هاى دولتى موضوع ماده (4) قانونمحاسبات عمومى كشور، در زمان پذيرش حداكثر 70 درصد باشد و تا پايان سه سال بعد ازپذيرش، اين نسبت بايد به حداكثر 49 درصد كاهش يابد.

(9)شركتبايد در آخرين سال مالى سودآور بوده و امكان سودآورى آن در آينده وجود داشته باشد.

(10)نسبتحقوق صاحبان سهام شركت به كل دارائي‌ها، نبايد از 20 درصد كمتر باشد. در صورتي‌كهنسبت مزبور از حداقل تعيين شده در اين بند كمتر باشد، به تشخيص هيأت پذيرش از حدمطلوب برخوردار باشد.

(11)اساس‌نامهشركت بايد طورى تنظيم شده باشد كه با تشخيص هيأت پذيرش، حقوق سهامداران جزء در آنمحفوظ باشد.

(12)شركتبايد داراى نظام حسابدارى مطلوب باشد و به تشخيص هيأت پذيرش، در مورد شركت‌هاىتوليدى، روش حسابدارى قيمت تمام شده (حسابدارى صنعتى) استقرار داشته باشد. بهعلاوه دفاتر و حسابهاى شركت بايد براساس استانداردهاى حسابدارى مصوب در كشورنگهدارى شود.

(13)شركتمتقاضى پذيرش بايد گزارش‌هاى حسابرسى حداقل يك دوره مالى پيش از پذيرش را ارائهنمايد، اين گونه گزارشها بايستى توسط مؤسسات حسابرسى عضو جامعه حسابداران رسمىايران كه واجد ويژگيهاى خاص مصوب شوراى بورس نيز باشند، تهيه شده باشد.

ماده 5. موارد حذف نام شركت‌ها از تابلو يكم و انتقال به تابلودوم تالار اصلى

در صورت وجود يا وقوع سه مورد ازموارد زير، نام شركت از فهرست تابلو يكم حذف و به تابلو دوم تالار اصلى منتقلميشود، همچنين شركت بعد از حذف از تابلو يكم و انتقال به تابلو دوم، حداقل پس ازيك سال مالى -در صورت احراز مجدد شرايط- ميتواند درخواست ورود به تابلو يكم را بهبورس ارائه نمايد.

(1)به مدت 3ماه بيش از 70 درصد از سهام شركت در اختيار كمتر از 10 سهامدار باشد. به علاوهتعداد سهامداران شركت به مدت سه ماه متوالى يا پنج ماه غير متوالى در طول يك سالاز 1000 نفر كمتر باشد.

(2)مجموعسهام متعلق به دولت، وزارتخانه‌ها و مؤسسه‌ها و شركت‌هاى دولتى موضوع ماده 4 قانونمحاسبات عمومى كشور به استثناى بانك‌ها، شركت‌هاى بيمه، شركت‌هاى سرمايه‌گذارى بهمدت شش ماه متوالى بيش از 49 درصد باشد.

(3)سهامشركت بيش از 70 روز متوالى يا 120 روز غير متوالى در يك سال داد و ستد نشود.

(4)حجم دادو ستد و گردش سهام شركت طى يك سال، به تشخيص دبيركل سازمان بورس، در حد مطلوبىنباشد.

(5)عملكردشركت در يك دوره مالى منجر به زيان شده باشد و نتيجه عمليات شش ماهه بعدى شركتبراساس صورت‌هاى مالى ميان دوره‌اى حسابرسى شده، منتج به سود نشده باشد.

(6)نسبتحقوق صاحبان سهام به كل دارائي‌هاى شركت به مدت يك سال كمتر از 25 درصد باشد.

(7)شركتمقررات مربوط به افشاى اطلاعات را براساس اعلام نظر بورس به مدت يك سال رعايتنكرده باشد.

(8)كنترلموارد بندهاى 1 الى 8 فوق و تشخيص حذف نام شركت‌ها از تابلو يكم و انتقال به تابلودوم تالار اصلى، با دبيركل سازمان بورس ميباشد.

تبصره 1:سازمانبورس موظف است در موارد حذف و انتقال نام شركت، مراتب را طى گزارشى با ذكر دلائلمربوطه، به شركت ذيربط، هيأت پذيرش و شوراى بورس گزارش نمايد.

تبصره 2 :تصميماتدبيركل سازمان بورس، تا ده روز پس از تاريخ اعلام به شركت ذيربط (در صورت اعتراض)،قابل تجديد نظر در شوراى بورس خواهد بود.

[*MoNa*]

ماده 6. موارد حذف نام شركت‌ها از تابلو دوم تالار اصلى و انتقالبه تالار فرعى

در صورت وجود يا وقوع سه مورد ازموارد زير، نام شركت از فهرست تابلو تالار اصلى حذف و به تالار فرعى منتقل ميشود. همچنين، شركت بعد از حذف از تابلو دوم تالار اصلى و انتقال به تالار فرعى حداقل پساز يك سال مالى -در صورت احراز مجدد شرايط- ميتواند درخواست ورود به تابلو دومتالار اصلى را به بورس ارائه نمايد.

(1)به مدتسه ماه بيش از 75 درصد از سهام شركت در اختيار كمتر از 10 سهامدار باشد. به علاوهتعداد سهامداران شركت به مدت سه ماه متوالى يا 5 ماه غير متوالى در طول يكسال از 500 نفر كمتر باشد.

(2)مجموعسهام متعلق به دولت، وزارتخانه‌ها و مؤسسه‌ها و شركت‌هاى دولتى موضوع ماده (4) قانون محاسبات عمومى كشور به استثناى بانك‌ها، شركت‌هاى بيمه، شركت‌هاىسرمايه‌گذارى، به مدت شش ماه متوالى در يك سال بيش از 49 درصد باشد.

(3)سهامشركت بيش از 100 روز متوالى يا 150 روز غير متوالى در يك سال داد و ستد نشود.

(4)حجم دادو ستد و گردش سهام شركت طى يك سال، به تشخيص دبيركل سازمان بورس، در حد مطلوبىنباشد.

(5)عملكردشركت در دو دوره متوالى مالى منجر به زيان شده باشد و نتيجه عمليات شش ماه بعدىشركت براساس صورت‌هاى مالى حسابرسى شده منتج به سود نشده باشد.

(6)نسبتحقوق صاحبان سهام به كل دارائي‌هاى شركت به مدت يك سال كمتر از 20 درصد باشد.

(7)شركتمقررات مربوط به افشاى اطلاعات را براساس ضوابط بورس، با تشخيص دبيركل رعايت نكردهباشد.

(8)كنترلموارد بندهاى (1) الى (8) فوق و تشخيص حذف نام شركت‌ها از تابلو دوم تالار اصلى وانتقال به تالار فرعى، با دبيركل سازمان بورس ميباشد.

تبصره 1:سازمانبورس موظف است در موارد حذف و انتقال نام شركت، مراتب را طى گزارشى با ذكر دلائلمربوطه، به شركت ذيربط، هيأت پذيرش و شوراى بورس گزارش نمايد.

تبصره 2:تصميماتدبيركل سازمان بورس، تا ده روز پس از تاريخ اعلام به شركت ذيربط (در صورت اعتراض)،قابل تجديد نظر در شوراى بورس خواهد بود.

ماده 7. موارد حذف نام شركت‌ها از تالار فرعى

مواردى از قبيل زيان‌دهى، عدم رعايتسياست افشاى اطلاعات، مطلوب نبودن ميزان فعاليت و حجم داد وستد گردش سهام و عدمعرضه سهام مازاد بر حد مجاز، در طى مهلت مناسب، با تشخيص دبيركل سازمان بورس وتصويب شوراى بورس، منجر به حذف نام شركت از تابلو فرعى خواهد شد.

تبصره 1:شركتبعد از حذف از تالار فرعى، حداقل پس از يك سال، در صورت احراز مجدد شرايط، مىتواند درخواست ورود مجدد به تالار فرعى را به سازمان بورس اوراق بهادار تهرانارائه نمايد.

تبصره 2:ورودمجدد شركت به تالار فرعى، موكول به تصويب آن در هيأت پذيرش خواهد بود.






شرايط اختصاصى پذيرش شركت‌هايى كه فعاليت اصلى آنها خدماتانفورماتيك باشد
)مصوب 1/12/73 شوراى بورس(




(1)رعايت كليه شرايط و ضوابط پذيرش سهام شركت‌ها در بورس



(2)براى حصول اطمينان از تداوم سودآورى شركت‌هاىخدمات انفورماتيك، موارد زير نيز مورد توجه قرار گيرند.

(2-1)در طبقه‌بندى شوراى انفورماتيك از جهت امكاناتنيروى انسانى و توان انجام كاركرد در گروه يك قرار گرفته باشند.

(2-2) توان انجام كار تعمير و نگهدارى شبكه Main وهمچنين Mini Main را دارا باشند و حداقل 5 سال در اين زمينه فعاليت داشتهباشند.

(2-3)تنوع فعاليت در زمينه‌هاى خدمات كامپيوترى راداشته باشند (فروش سخت‌افزارى، فروش نرم‌افزارى و داشتن قرارداد خدمات در زمينهنرم‌افزارى و سخت‌افزارى با مشتريان).




شرايط پذيرش اوراق مشاركت موضوع بند )ب( تبصره (85) قانون برنامه دوم توسعه اقتصادى اجتماعى فرهنگى
)مصوب 16/5/1374 شوراى بورس(




(1) داشتن مجوز از بانك مركزى جمهورى اسلامى ايران

(2)طرح‌هاى عمرانى يا توليدى كه از وجوه اوراقمشاركت استفاده ميكنند، ميبايستى داراى توجيه اقتصادى باشند، و به تأييد بانككارگزار رسيده باشند.

(3)متقاضى ميبايستى نسبت به ارائه برنامه زمانىنياز مالى خود و نحوه استفاده از منابع مالى، اطلاعات جامع و كامل تهيه و ارائهدهد.

(4)وزارتخانه‌ها و مؤسسه‌هاى دولتى كه اوراقمشاركت منتشر ميكنند بايد اجازه قانونى داشته و اجازه تضمين بازپرداخت اصل و سودمتعلقه را قانوناً داشته باشند.

(5)متقاضى انتشار اوراق مشاركت مىبايستى نسبت بهتعيين بانك كارگزار اقدام نمايد و پاسخ لازم را از بانك مورد نظر كسب كرده باشد.

(6)متقاضى انتشار اوراق مشاركت مىبايستى نسبت بهتأمين وثيقه لازم بهمنظور بازپرداخت اصل و سود تضمين شده اوراق مشاركت اقدام نمودهباشد.

تبصره:وثايق موضوعاين بند، در طول مدت انتشار اوراق مشاركت و تا تسويه كامل وجوه مربوطه در رهن بانككارگزار خواهد بود.

(7)بر مصرف منابع مالى حاصل از انتشار اوراقمشاركت در طرح مورد نظر توسط شخص منتخب بانك مركزى نظارت لازم به عمل آيد.

(8)تناسب منابع مجرى طرح با منابع حاصله از محلانتشار اوراق مشاركت حداقل به نسبت 35 و 65 درصد باشد.




شرايط پذيرش اوراق مشاركت شركت‌ها وبانك‌هاى خصوصى در بورس
مصوب 22/5/1380 شوراى بورس




شرايط كلى-براىبازار ثانويه:

(1)مصوبه مجمع عمومى و يا مرجع ذيصلاح مؤسسه براى پذيرش اوراق مشاركت در بورس الزامىاست.

(2)ارزش اسمى اوراق مشاركت منتشره در هر نوبت كمتراز 000/000/000/5 ريال نباشد.

(3)صددرصد اوراق مشاركت انتشار يافته بايد بارعايت مقررات ماده (11) آيين‌نامه اجرايى قانون نحوه انتشار اوراق مشاركت به فروشرفته باشد.

(4)فاصله زمانى تقاضاى پذيرش تا سررسيد اوراقمشاركت كمتر از دو سال نباشد.

(5)ناشر و امين ملزم به اطلاعات و گزارش‌هاىدرخواستى با توجه به سياست اطلاع‌رسانى سازمان بورس اوراق بهادار به آن سازمانهستند.

(6)ناشر مكلف است تعهد بانك عامل را مبنى بر حمايتاز قيمت اوراق مشاركت و جلوگيرى از نوسانات غيرمتعارف قيمت اوراق به سازمان بورسارائه نمايد. نوسانات غيرمتعارف براساس هماهنگى بانك عامل و دبيركل بورس اوراقبهادار تهران تعيين ميشود. حدود كلى نوسانات غيرمتعارف توسط بانك مركزى جمهورىاسلامى ايران تعيين و اعلام ميگردد.

(7)ناشر ملزم به ارائه تعهد مبنى بر پذيرش و رعايتمفاد مندرج در قانون آيين‌نامه نحوه انتشار اوراق مشاركت و قانون و آيين‌نامه‌هاىبورس اوراق بهادار است.

[*MoNa*]

ضوابط طبقه‌بندى شركت‌هاى سرمايه‌گذارى پذيرفته شده و متقاضى پذيرشدر بورس اوراق بهادارتهران
)مصوب 16/6/1377 شوراى بورس(




(1)شركت‌هاى سرمايه‌گذارى كه منابع مالى در اختيار خود را منحصراً صرف سرمايه‌گذارى در اوراق بهادار، سهام و سپردههاى بانكى مينمايند و عهده‌دار تجهيز و به كارگيرى آن مىباشند در دو گروه طبقه‌بندى مىشوند.

(1-1)گروه اول شامل شركت‌هاى سرمايه‌گذارى است كههدف آنها اعمال مديريت در شركت‌هاى سرمايه‌پذير نميباشد.

(1-2) گروه دوم شامل شركت‌هاى سرمايه‌گذارى است كهميزان مالكيت آنها در سهام شركت‌هاى سرمايه‌پذير امكان اعمال مديريت و يا اعمالنفوذ قابل ملاحظه را فراهم مي آورد و ميزان سرمايه‌گذارى در اكثر شركت‌هاى مزبورمعمولاً بايد در حدى باشد كه بتواند يك عضو هيأت مديره در شركت سرمايه‌پذير داشتهباشد. اين شركت‌ها، شركت‌هاى مالكيتى و مديريتى ميباشند.

(2) ضوابط شركت‌هاى سرمايه‌گذارى در بورس

(2-1) شركت‌هاى سرمايه‌گذارى گروه اول.

(2-1-1) در هنگام پذيرش و درج و تا زمانى كه نام شركتسرمايه‌گذارى در فهرست نرخهاى بورس درج است، همواره بايد حداقل 80 درصد از منابعشركت به سرمايه‌گذارى در سهام شركت‌هاى پذيرفته شده در بورس، اوراق مشاركت موردتأييد بانك مركزى جمهورى اسلامى ايران و سپرده‌هاى بانكى تخصيص يابد.

تبصره:منظور ازمنابع، مجموع حقوق صاحبان سهام، بدهيهاى بلند مدت اعم از تسهيلات دريافتى و غيرهميباشد.

(2-1-2) اين شركت‌ها نبايد بيش از ده درصد منابع خود رابه مصرف خريد سهام يك شركت برسانند، مضافاً اينكه سرمايه‌گذارى در شركتسرمايه‌پذير از ده درصد سرمايه شركت سرمايه‌پذير بيشتر نباشد.

تبصره:شركت‌هاىسرمايه‌گذا� �ى موظفند در صورت رساندن ميزان سرمايه‌گذارى خود در شركت‌هاىسرمايه‌پذير به سقف‌هاى فوق، مراتب را به سازمان بورس اعلام نمايند.

(2-1-3) به منظور پذيرش، صورت‌هاى مالى حسابرسى شده يكدوره مالى 12 ماهه را كه به تصويب مجمع عمومى رسيده باشد، ارائه داده باشند.

(2-2) شركت‌هاى سرمايه‌گذارى نوع دوم

(2-2-1)در هنگام پذيرش و درج و تا زمانى كه نام شركتسرمايه‌گذارى در فهرست نرخ‌هاى بورس درج است، همواره حداقل 80 درصد از منابع مالىشركت به سرمايه‌گذارى در بنگاه‌هاى اقتصادى، اوراق مشاركت مورد تأييد بانك مركزىجمهورى اسلامى ايران و سپرده‌هاى بانكى تخصيص يافته باشد.

(2-2-2)حداقل دو سال از زمان تأسيس شركت سپرى شده باشدو صورت‌هاى مالى حسابرسى شده دو دوره متوالى مصوب مجمع را ارائه داده باشند.

مقررات عمومى

(3)پس از تصويب هدف و موضوع شركت‌هاىسرمايه‌گذارى، شركت‌هاى سرمايه‌گذارى پذيرفته شده در بورس موظفند، اساسنامه خود راحداكثر ظرف مدت يك سال طبق نمونهاى كه توسط هيأت پذيرش در مورد هدف و موضوعشركت‌هاى سرمايه‌گذارى تعيين و اعلام ميشود، تنظيم نمايند.

(4)خريد اموال منقول و غير منقول منحصراً به منظوراستفاده جارى و نه به قصد فروش، درحد نيازهاى متعارف در شركت‌هاى سرمايه‌گذارىبلامانع بوده و اين شركت‌ها نمىتوانند در خريد و فروش كالا به قصد انتفاع مشاركتنمايند.

(5)كليه شركت‌هاى سرمايه‌گذارى پذيرفته شده مكلّفندحداكثر تا پايان سال 1378 وضعيت خود را با اين ضوابط تطبيق دهند. مدت مذكور بهپيشنهاد هيأت مديره بورس و تصويب هيأت پذيرش تا دو سال ديگر قابل تمديد ميباشد.




شرايط گسترش پذيرش شركت‌ها به بخش‌هاى ديگر اقتصادى
)مصوب 9/8/73 شوراى بورس(




(الف) شركت‌هايى كه فعاليت اصلى آنها به شرح زير ميباشد، در صورت داشتن شرايط مصوب پذيرش، ميتوانند در بورس سهام پذيرفته شوند:

(1)توليدى اعم از: صنعتى، كشاورزى، معدنى، ساختمانى،شهرسازى

(2)هتلدارى و توريسم

(3)حمل و نقل

(4)سرمايه‌گذارى

(5)مالى و اعتبارى

(6)چاپ و انتشارات

(7)امور بانكى و بيمه

(8)انبارهاى عمومى و سردخانه

(9)آب، فاضلاب، برق، گاز، مخابرات و پست




آيين‌نامه شرايط و ضوابط پذيرش سهام بانك‌ها و مؤسسات اعتباري غيربانكي در
بورس اوراق بهادار
)مصوب 6/3/1381 شوراي بورس(




ماده 1.دراجراي مواد (4) و (6) قانون تأسيس بورس اوراق بهادار مصوب ارديبهشت 1345، سهامبانك‌ها و مؤسسات اعتباري غير بانكي متقاضي پذيرش در بورس كه از اين پس به اختصار ”بانك و موسسه “ناميده مي‌شوند، براساس شرايط و ضوابط مقرر در اين آيين‌نامه درتابلو اول تالار اصلي بورس اوراق بهادار پذيرفته خواهند شد.

ماده 2.ضوابط پذيرش سهام بانك و مؤسسه:

(1)بانكيا مؤسسه بايد در ايران ثبت شده و داراي تابعيت ايراني باشد.

(2)بانكيا مؤسسه بايد به صورت شركت سهامي عام باشد.

(3)بانكيا مؤسسه بايد داراي سهام عادي با نام بوده و 100 درصد بهاي اسمي آن پرداخت شدهباشد و هيچگونه امتياز ويژه‌اي براي تعدادي از سهام بانك يا مؤسسه نسبت به سايرسهام قائل نباشد.

(4)بانكيا مؤسسه ضوابط و استانداردهاي تعيين شده از جمله ساختار مالي مناسب صنعت بانكداريرا طبق تأييديه بانك مركزي رعايت كرده باشد.

(5)بانكيا مؤسسه بايد از هنگام درخواست تقاضاي پذيرش صورتهاي مالي تهيه شده براساس مصوباتشوراي پول اعتبار و حسابرسي شده توسط مؤسسات حسابرسي عضو جامعه و يا سازمانحسابرسي براي دو دوره باشد و آخرين صورتهاي مالي حسابرسي شده داراي اظهارنظرحرفه‌اي غيرمشروط و يا حداقل فاقد شروط سود و زياني باشد.

(6)دعاويحقوقي مهم و داراي اثر قابل ملاحظه عليه بانك يا مؤسسه، براساس گزارش بازرس وجودنداشته باشد.

(7)بانكيا مؤسسه بايد نسبت بدهي به سرمايه (كفايت سرمايه) را طبق ضوابط بانك مركزي رعايتكرده باشد.

(8)بانكيا مؤسسه بايد برنامه عملياتي جامع مشتمل بر اهداف بانك، بازارهاي هدف در موردتأمين منابع و تخصيص مصارف، رئوس سيستم‌هاي كنترل مديريت، سياست‌ها و تمهيداتپيش‌بيني شده براي مقابله با انواع خطرها (مديريت ريسك)، ساختار سازماني، سيستمنظارتي، تركيب دارايي‌هاي مناسب، نحوه تأمين زيانهاي احتمالي و صورتهاي ماليبرآوردي براي حداقل سه سال فعاليت آتي خود را ارائه نموده و متعهد به پياده كردن واجراي اين برنامه باشند.

(9)نقلو انتقال سهام بانك يا مؤسسه به نوعي باش دكه در هيچ زماني سهامدار بيش از 10درصدي نداشته باشد.

تبصره:مالكيّتبيش از 10 درصد سهام بانك يا مؤسسه موكول به موافقت بانك مركزي جمهوري اسلاميايران و اطلاع سازمان كارگزاران بورس مي‌باشد.

(10)بانكيا مؤسسه ملزم به رعايت الزامات گزارش‌دهي به سازمان بورس اوراق بهادار تهرانمي‌باشد.

(11)تعدادسهامداران بانك يا مؤسسه ظرف مدت شش ماه از تاريخ درج نام در تابلو نبايد از 1000نفر كمتر باشد و حداقل 10 درصد از كل سهام بانك يا مؤسسه بايد به عنوان عرضهاوليه، طبق نظر دبيركل سازمان بورس، به عموم عرضه شود.

(12)پساز ابلاغ دستورالعمل اجرايي ضوابط تأسيس بانك مركزي غيردولتي موضوع ماده (29) ضوابط مذكور توسط بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران، در صورت لزوم، شرايط كلي پذيرشبانك‌ها متناسب با دستورالعمل مزبور مورد بازبيني قرار خواهد گرفت.

[*MoNa*]

ضوابط مؤسسات حسابرسى و بازرسان قانونى معتمد سازمان بورس اوراقبهادار تهران
مصوب 3/3/1378 شوراى بورس


مؤسسه حسابرسى

ماده 1.شرايطو ضوابط مربوط به مؤسسه حسابرسى كه در زمره مؤسسات حسابرسى معتمد سازمان بورساوراق بهادار تهران قرار ميگيرد، به شرح زير ميباشد:

(الف)مؤسسه به صورت غيرتجارى انتفاعى در ايران به ثبت رسيده يا برسد.

(ب)فعاليت مؤسسه منحصراً عبارت از انجام دادن خدمات حسابرسى، بازرسى قانونى و سايرخدمات تخصصى و حرفه‌اى موضوع ماده (4) آيين‌نامه تعيين صلاحيت حسابداران رسمى مصوب 23/7/1374 هيأت محترم وزيران باشد.

(ج)تعداد شركا مؤسسه حداقل سه نفر حسابدار مجرب حرفه‌اى باشد.

(د)شركا به طور تمام وقت و منحصراً در همان مؤسسه به كار حرفه‌اى اشتغال داشته باشند.

تبصره:تدريس نيمه وقت در دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالى توسط هر يك از شركا بلامانع است.

(هـ)شركا مؤسسه در مقابل فعاليتهاى مؤسسه و اشخاص ثالث مسئوليت تضامنى داشته باشند.

(و)مؤسسه داراى پرسنل تمام وقت متناسب با حجم فعاليت‌هاى خود بوده و تركيب تيمى را كهشامل نسبت تعداد شركا به تعداد كاركنان به ميزان حداكثر110 و نسبت تعداد شركا بهتعداد مديران (و يا سرپرستان ارشد) به ميزان حداكثر12 است مراعات نمايد. همچنينمديران و سرپرستان ارشد واحد حسابرسى بايد به ترتيب حداقل 10 و 5 سال سابقه كارحسابرسى داشته باشند.

(ز)مؤسسه حسابرسى مقررات و ضوابط مربوط به حقوق دولت و كاركنان خود را كه منجمله شاملمبانى مالياتى در زمينه نگهدارى دفاتر قانونى و مراعات ماليات تكليفى حقوق و غيره،مبانى سازمان تأمين اجتماعى در خصوص بيمه كاركنان و مقررات كار و امور اجتماعى درزمينه مسائل پرسنلى بوده، كلاً مراعات نمايد.

(ح)كليه اصول و ضوابط حرفه‌اى در انجام خدمات و فعاليت‌هاى مؤسسه مراعات گردد.

تبصره:سازمان حسابرسى كه تنها سازمان حسابرسى دولتى مىباشد، در زمره مؤسسات معتمد سازمانبورس محسوب ميگردد.

حداقل شرايط شركا مؤسسهحسابرسى و بازرسان قانونى معتمد بورس

ماده 2.شركاىمؤسسه حسابرسى و بازرسان قانونى كه عبارت از حسابداران مجرب حرفه‌اى ميباشند، بايدمشخصات و شرايط زير را دارا باشند:

(الف)تابعيت دولت جمهورى اسلامى ايران و وفادارى به قانون اساسى جمهورى اسلامى ايران.

(ب)نداشتن سابقه محكوميت مؤثر كيفرى.

(ج)حسن شهرت و عدم اعتياد به مواد مخدر.

(د)نداشتن سوابق سوء حرفه‌اى، مالى و ادارى.

(هـ)داشتن حداقل مدرك كارشناسى (ليسانس) در رشته حسابدارى يا رشته‌هاى مشابه و يا مدركحرفه‌اى شناخته شده بين المللى.

(و)داشتن حداقل شش سال سابقه كار حسابرسى بعد از اخذ مدرك كارشناسى (ليسانس) كه حداقل 2 سال آن در داخل كشور باشد.

(ز)داشتن توانايي‌هاى علمى و تجربى براى انجام كار حسابرسى در حد مدير حسابرسى.

تبصره1:مادامى كه اسامى حسابدارانرسمى توسط هيأت 7 نفره موضوع ماده واحده قانونى استفاده از خدمات حسابداران رسمى وذى صلاح اعلام نشده است، افراد حقيقى شناسايى شده توسط هيأت عالى نظارت سازمانحسابرسى در سطح مدير حسابرسى، از جمله افرادى ميباشند كه حائز شرايط شركاى مؤسسهحسابرسى ميباشند.

تبصره 2:پس از تشكيل جامعه حسابدارانرسمى، شركاى مؤسسه حسابرسى بايد از جمله حسابداران رسمى شاغل باشند.

ساير موارد

ماده 3.مؤسسهحسابرسى، شركاى مؤسسه حسابرسى، همسر و اشخاص تحت ولايت، وصايت و قيموميت شركاىمذكور، مديران، سرپرستان و حسابداران ارشد مؤسسه حق ندارند در هيچ يك از شركت‌هاىپذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران كه امور بازرسى يا حسابرسى اين شركتهاتوسط مؤسسه حسابرسى يا شركاى آن انجام ميپذيرد و نيز هيچ يك از شركت‌هاى كارگزارىمدير يا سهامدار باشند.

تبصره 1:مديران هر مؤسسه موظفند ليستاسامى شركت‌هاى مورد حسابرسى را كه به شرح فوق جهت حفظ استقلال حسابرسى حق دارابودن سهام آن را ندارند، تحت عنوان ليست "رعايت استقلال" تهيه نمايند.

تبصره 2:در صورتى كه در مراحل بعدىبه عنوان حسابرس يك شركت پذيرفته شده در بورس انتخاب شوند، نام و مشخصات شركت جديدرا در ليست مذكور اعلام تا كليه شركا و مديران و سرپرستان و حسابرسان ارشد در صورتدارا بودن سهام آن، حداكثر ظرف شش ماه اقدام به فروش چنين سهامى بنمايند.

تبصره 3:در صورتى كه قبل از اينمصوبه سهامى به ترتيب فوق ابتياع گرديده، بايد ظرف مدت شش ماه ترتيب فروش آن دادهشود.

ماده 4.مؤسسات حسابرسى بايد درسربرگ خود اسامى تمام شركا را درج نموده و هر گونه تغيير در اساسنامه، شركا،مديران و سرپرستان ارشد خود را به طور كتبى و حداكثر ظرف يك ماه به سازمان بورساوراق بهادار تهران اطلاع دهند.

ماده 5.مؤسسات حسابرسى مكلّفندعلاوه بر ارائه اظهار نظر حرفه‌اى، در زمينه موضوعات مورد حسابرسى و بازرسى خودنسبت به شركت‌هاى پذيرفته شده در بورس، وضعيت ساير اطلاعات و مواردى را كه مراجعذى صلاح بورس تعيين مينمايند، در گزارش‌هاى بازرسى و حسابرسى خود، يا به صورتگزارش‌هاى جداگانه‌اى براى استفاده مراجع ذيربط بورس نيز مورد اظهار نظر قراردهند. بديهى است ارائه اين اظهار نظر تا آنجايى الزامى خواهد بود كه در راستاىاصول و ضوابط حرفه‌اى باشد.

ماده 6.شركت‌هاى كارگزارى بورساوراق بهادار، موظفند حداكثر ظرف يك سال پس از تصويب اين ضوابط، نسبت به انتخاببازرس قانونى و حسابرسان خود كه وضعيت آنان منطبق با شرايط اين ضوابط باشد، اقدامنمايند.

ماده 7.سازمان بورس اوراق بهاداربايد به طرق مقتضى از وضعيت مراعات مفاد اين ضوابط توسط مؤسسات حسابرسى منتخب،اطمينان حاصل نمايد.

ماده 8.عدم مراعات مبانى و ضوابطمندرج در اين مصوبه توسط مؤسسات حسابرسى و يا شركاى آن، به تشخيص هيأت پذيرش اوراقبهادار، بر حسب مورد موجب تعليق دورهاى يا حذف نام مؤسسه حسابرسى از رديف مؤسساتحسابرسى معتمد بورس خواهد شد.

ماده 9.تطبيق وضعيت مؤسسه حسابرسى،با مبانى و ضوابط پيش‌بينى شده در اين ضوابط به عهده سازمان بورس اوراق بهادارميباشد.

ماده 10.اين ضوابط در 10 ماده و 7تبصره در تاريخ 3/3/1378 به تصويب شوراى بورس رسيد و دبير كل سازمان بورس اوراقبهادار موظف ميباشد پس از تصويب و ابلاغ آيين‌نامه اجرايى چگونگى استفاده از خدماتحسابداران رسمى موضوع تبصره 4 ماده واحده قانون استفاده از خدمات تخصصى و حرفه‌اىحسابداران ذى صلاح، در اسرع وقت نسبت به اصلاح ضوابط ياد شده طبق مفاد آييننامهمذكور اقدام و نتيجه را جهت تصميم‌گيرى به شوراى بورس ارائه نمايند.




آيين‌نامه ضوابط مؤسسات حسابرسي معتمد سازمان بورس اوراق بهادارتهران
مصوب 20/12/1380 شوراي بورس




اين آيين‌نامه حسب تكليف مقرر در ماده (10)” ضوابط مؤسسات حسابرسي و بازرسان قانوني معتمد سازمان بورس اوراق بهادارتهران“ مصوب جلسه مورخ 3/3/1378 شوراي بورس كه به موجب آن مقرر گرديده: «دبيركلسازمان بورس اوراق بهادار موظف مي‌باشد پس از تصويب و ابلاغ آيين‌نامه اجراييچگونگي استفاده از خدمات حسابداران رسمي موضوع تبصره (4) ماده واحده قانون استفادهاز خدمات تخصصي و حرفه‌اي حسابداران ذيصلاح، در اسرع وقت نسبت به اصلاح ضوابط يادشده طبق مفاد آيين‌نامه مذكور اقدام و نتيجه را جهت تصميم‌گيري به شوراي بورسارائه نمايند.» با عنايت به تصويب آيين‌نامه اجرايي مذكور در جلسه مورخ 13/6/1379هيأت وزيران و همچنين تصويب اساس‌نامه جامعه حسابداران رسمي ايران، در جلسه مورخ 28/6/1378 و اصلاحيه مورخ 18/3/1379 هيأت وزيران و تشكيل جامعه حسابداران رسميايران، به شرح ذيل تدوين گرديده است:

ماده 1.كليه شركت‌هايمتقاضي پذيرش در بورس، شركت‌هاي پذيرفته شده در بورس و شركت‌هاي كارگزاري بورساوراق بهادار موظفند نسبت به انتخاب حسابرس و بازرس قانوني خود از بين مؤسساتحسابرسي معتمد بورس اقدام نمايد.

تبصره 1:شركت‌هايتابعه و وابسته به شركت‌هاي متقاصي پذيرش در بورس و پذيرفته شده در بورس موظفندحسابرس و بازرس قانوني خود را از بين مؤسسات حسابرسي عضو جامعه حسابداران رسميايران انتخاب نمايند.

تبصره 2:بازرس قانونيعلي‌البدل بايد از بين شركاي مؤسسه‌اي كه مسئوليت حسابرسي و بازرسي قانوني شركت راپذيرفته است انتخاب شود.

ماده 2.مؤسسه حسابرسيمعتمد بورس، مؤسسه‌اي است كه شرايط زير را دارا باشد:

(الف)عضو جامعهحسابداران رسمي ايران باشد.

(ب)داراي كاركنانحرفه‌اي تمام وقت متناسب با حجم فعاليتهاي خود باشد به نحوي كه در ازاء هر شريكحداقل 3 نفر و حداكثر 20 نفر كاركنان حرفه‌اي وجود داشته باشد. در صورت استفاده هرشريك از مدير حسابدار رسمي غيرشريك، تعداد كادر حرفه‌اي هر شريك تا حداكثر 30 نفربلامانع خواهد بود.

تبصره:سازمان حسابرسيكه تنها سازمان حسابرسي دولتي مي‌باشد، در زمره مؤسسات حسابرسي معتمد بورس محسوبمي‌گردد.

ماده 3.مؤسساتحسابرسي معتمد بورس علاوه بر رعايت قانون و مقررات جامعه حسابداران رسمي ايرانملزم به رعايت موارد زير نيز مي‌باشند:

(الف)مؤسسهحسابرسي ملزم به افشاي هر نوع خدمات غيرحسابرسي ارائه شده به شركت‌هاي متقاضيپذيرش و پذيرفته شده در بورس و شركت‌هاي كارگزاري بورس در گزارش حسابرس و بازرسقانوني مي‌باشد.

(ب)مؤسسه حسابرسيمي‌بايست هرگونه تغيير در اساس‌نامه، شركاء و مديران خود را به طور كتبي و حداكثرظرف يك ماه به سازمان بورس اوراق بهادار تهران اطلاع دهد.

(ج)مؤسسه حسابرسيمكلف است علاوه بر ارائه اظهارنظر حرفه‌اي در زمينه موضوعات مورد حسابرسي و بازرسيقانوني، نسبت به وضعيت ساير اطلاعات و مواردي كه مراجع ذيصلاح بورس تعيينمي‌نمايند، در گزارش‌هاي حسابرسي و بازرسي قانوني يا بصورت گزارش‌هاي جداگانه براياستفاده مراجع ذيربط بورس نيز مورد اظهارنظر قرار دهد. بديهي است اين اظهارنظر تاآنجايي الزامي خواهد بودكه در راستاي اصول و ضوابط حرفه‌اي باشد.

(د)علاوه بررعايت مفاد ماده (13) آيين‌نامه اجرايي تبصره (4) قانون استفاده از خدمات تخصصي وحرفه‌اي حسابداران ذيصلاح به عنوان حسابدار رسمي، مؤسسه حسابرسي، شركاء همسر واشخاص تحت ولايت، وصايت و قيموميت شركاي مذكور، مديران، سرپرستان و حسابرسان ارشدمؤسسه حق ندارند در هيچ‌يك از شركت‌هاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران كهامور بازرسي و حسابرسي اين شركت‌ها توسط مؤسسه حسابرسي آنها انجام مي‌پذيرد و نيزهيچ‌يك از شركت‌هاي كارگزاري مدير يا سهامدار باشند.

تبصره 1:مديران هرمؤسسه موظفند ليست اسامي شركت‌هاي مورد حسابرسي را كه به شرح فوق جهت حفظ استقلالحسابرسي حق دارا بودن سهام آن را ندارند، تحت عنوان ليست” رعايت استقلال “تهيهنمايند.

تبصره 2:در صورتي كهدر مراحل بعدي به عنوان حسابرس و بازرس قانوني يك شركت پذيرفته شده در بورس انتخابشوند، نام و مشخصات شركت جديد را در ليست مذكور اعلام تا كليه شركاء، مديران،سرپرستان و حسابرسان ارشد در صورت دارا بودن سهام آن، حداكثر ظرف مدت شش ماه اقدامبه فروش چنين سهامي نمايند.

تبصره 3:در صورتي كهقبل از اين مصوبه، سهام آن شركت ابتياع گرديده، مي‌بايست ظرف مدت شش ماه ترتيبفروش آن داده شود.

ماده 4.حصول اطميناناز انطباق شرايط مؤسسه با ضوابط و مقررات پيش‌بيني شده در اين آيين‌نامه به عهدهدبيركل سازمان بورس اوراق بهادار مي‌باشد.

ماده 5.دبيركل سازمانبورس اوراق بهادار از طريق انتخاب كميته‌اي متشكل از سه نفر از اعضاء جامعهحسابداران رسمي غيرشاغل بر رعايت مفاد اين آيين‌نامه و رعايت استانداردهاي حسابرسيتوسط مؤسسات حسابرسي معتمد بورس نظارت مي‌نمايد.

ماده 6.عدم مراعاتضوابط و مقررات مندرج در اين آيين‌نامه توسط مؤسسات حسابرسي به تشخيص هيأت پذيرشاوراق بهادار بر حسب مورد موجب تعليق دوره‌اي و يا حذف نام مؤسسه از رديف مؤسساتحسابرسي معتمد بورس خواهد بود و موارد عدم رعايت استانداردهاي حسابرسي جهت اقداممقتضي به جامعه حسابداران رسمي ايران منعكس خواهد گرديد.

ماده 7.اين آيين‌نامهدر 7 ماده و 6 تبصره در جلسه مورخ 20/12/80 شوراي بورس به تصويب رسيد كه از تاريخابلاغ لازم‌الاجرا است و هرگونه تغييري در آن منوط به تصويب شوراي بورس خواهد بود.

[*MoNa*]

حق درج اوراق بهادار شركتهاى جديدالتأسيسدر بورس
مصوبه مورخ 2/11/1375 شوراى بورس




(1)پس از تحقق كليه شرايط پذيرش، از تاريخى كه نامشركت در فهرست نرخها درج ميشود، از آن تاريخ حق درج از شركتها سالانه به شرح زيردريافت ميگردد.

(2)حداقلبه مأخذ 2در هزار سرمايه مصوبشركتها

(3)حداكثرحق درج 25ميليون ريال

(4)مدتاز شش ماه كمتر، شش ماه و مدت بيشتر از شش ماه يك سال محسوب ميشود.

(5)حقدرج بر مبناى ذكر شده از اول سال 1375 قابل دريافت ميباشد.

افزايش حداكثر مبلغ حقالدرج از ده ميليون (000 000 10) ريال به بيست و پنج ميليون (000 000 25) ريال بابت انجام هزينه هاى توسعهبورس قابل اختصاص ميباشد و سازمان كارگزاران موظف است وجوه مذكور را به عنوان "وجوه اداره شده" در حساب بانكى جداگانهاى نگهدارى نمايد، هرگونه استفاده از وجوهمذكور منحصراً با تصويب شوراى بورس مجاز ميباشد.






بخشنامه افشاى فورى اطلاعات
مصوب 23/5/1380 سازمان بورساوراق بهادار تهران




(1) تعريف اطلاعات مهم

اطلاعات مهم، به هرگونه اطلاعاتمرتبط با فعاليت شركت (توليدى، تجارى، خدماتى و...) يا وضعيت شركت (ادغام، تغييردر تركيب سهامداران عمده، پذيرش سرمايه‌گذارى خارجى و ...) كه منجر و يا به صورتقابل توجهى انتظار رود كه منجر به تغيير قابل ملاحظه در قيمت سهام و يا ارزش هر يكاز اوراق بهادار صادره توسط شركت پذيرفته شده در بورس شود، اطلاق ميگردد.

(2) افشاء فورى

شركت‌هاى پذيرفته شده در بورس ملزمبه افشاء فورى اطلاعات مهم (حقايق مهم و يا تغييرات مهم) مرتبط با فعاليت يا وضعيتشركت ميباشند. هر تغيير مهمى به محض وقوع بايد در كوتاه‌ترين زمان ممكن به بورسگزارش شود. نمونه‌هايى از اطلاعات مهم كه مستلزم افشاء فورى هستند به شرحذيلميباشند (ليكن لزوماً محدود به فهرست ذيل نخواهند بود).

-تغيير در مالكيت سهام به گونه‌اى كه بركنترل شركت اثر بگذار.

-تغيير در ساختار شركت مانند تجديد ساختارمالى، ادغام ، الحاق و ...

-تصاحب شركت و يا انتشار سهام جديد بهمنظور تصاحب شركت.

-تملك بخش عمده سهام يك شركت و يا فروش بخشعمده سهام يك شركت (تغيير در پرتفوى).

-تغيير در ساختار سرمايه شركت.

-استقراض و يا باز پرداخت مبالغ قابل توجه.

-عرضه سهام ناشى از افزايش سرمايه.

-هرگونه تغيير در طرح‌هاى توسعه شاملانعقاد قرارداد، مشخصات طرح، آغاز عمليات اجرايى، آغاز و يا اتمام بهره‌بردارىآزمايشى، آغاز بهره‌بردارى قطعى و ...

-پيشرفت در توليد محصولات جديد و يا هرگونهپيشرفتى در زمينه منابع اوليه، تكنولوژى، توليدات و يا بازار فروش شركت و ياپيشرفت‌هاى مرتبط با فعاليت يا امور شركت كه انتظار رود تأثير قابل توجهى بر قيمتسهام و يا ارزش شركت داشته باشند و يا بطور قابل توجهى انتظار رود كه تأثير مهمىبر تصميمات معقول سرمايه‌گذاران داشته باشند.

-كشف منابع قابل توجه توسط شركت‌هاى تأمينكننده مواد اوليه شركت.

-انعقاد و يا فسخ قراردادهاى مهم.

-تغيير در اهداف شركت و يا برنامه‌هاىسرمايه‌گذارى در دارايىهاى سرمايه‌اى شركت Capitai Investment.

-توثيق و يا فك رهن بخش قابل توجهى ازداراييهاى شركت.

-بازداشت تمام يا قسمتى از داراييهاى شركتناشى از طرح دعاوى بااهميت و يا ورشكستگى.

-توقف تمام و يا بخشى از فعاليتهاى شركت.

-مصوبات هيأت مديره مبنى بر افزايش سرمايه (و يا كاهش سرمايه).

-وجود شواهد محكم مبنى بر چشم‌انداز افزايشو يا كاهش قابل توجه عايدات شركت در آينده نزديك (براى مثال در دوره سه ماهه آتى).

-تغيير در مديريت شركت.

-طرح دعاوى قابل له و يا عليه شركت.

-منازعات مهم كارگرى و يا منازعه باپيمانكاران يا تأمين كنندگان مواد اوليه.

-قصور در توافقات مالى و يا ساير توافقات.

-خسارات قابل توجه ناشى از حوادث (آتش‌سوزى، سيل، زلزله و ...) يا عمليات تجارى شركت.

-هرگونه اختلاف قابل توجه بين آخرينپيش‌بينيها و پيش‌بينىهاى جديد در مورد جزئيات عملكرد و تعديلات سنواتى با اهميت.

-هر حقيقت ديگرى كه تأثير با اهميتى برقضاوت سرمايه‌گذاران داشته باشد.

-همچنين تغييرات با اهميت در تركيبسهامداران بايد به شرح ذيل افشاء شود.

-وقتى كه درصد مشاركت اشخاص حقيقى يا حقوقى (و يا تركيبى از آنان كه به صورت مشترك عمل مينمايند) به 10 درصد برسد و درصدمشاركت اشخاص نامبرده به كمتر از 10 درصد تنزل يابد.

-معاملات بورس بعضى اوقات علاوه بر اطلاعاتمهم تحت تأثير شايعات و يا قيمت‌سازيهاى صورى قرار ميگيرند. درچنين مواردى شركتملزوم است، با انتشار اطلاعيه‌اى نسبت به تأييد يا تكذيب شايعات اقدام نمايد.

(3) توقف معاملات

معاملات سهام شركت، ممكن است بر اثروقوع تغييرات با اهميتى كه مستلزم افشاء فورى هستند. متوقف گردد.

هدف بورس ايجاد يك بازار حراج مداوم براىسهام شركت‌هاى پذيرفته شده در بورس ميباشد. لذا بر كاهش تواتر و مدت توقف معاملاتتا حد ممكن، تأكيد ميشود.

پس از درخواست بورس از شركت مبنى بر ارائهاطلاعات جديد، شركت ملزم به ارائه فورى اطلاعات به بورس خواهد بود.

بديهى است مسئوليت هر گونه ضرر و زيان ناشىاز عدم افشاء به موقع اطلاعات به سرمايه‌گذاران، بر عهده شركت خواهد بود.

لازم به ذكر است كه ارائه اطلاعات در خصوصپيش‌بينى درآمد هر سهم و اطلاعات مالى ميان دورهاى (موضوع بخش‌نامه شماره1704927مورخ 7/3/1379) طبق رويه موجود ادامه خواهد يافت.




دستورالعمل معاملات دستدوم اوراق مشاركت در بورس اوراق بهادار تهران






)الف) تعاريف:

اوراق مشاركت:عبارت است ازاوراق بهادار موضوع قانون نحوه انتشار اوراق مشاركت مصوب شهريورماه 1376 مجلسشوراي اسلامي كه معامله دست دوم آن در بورس اوراق بهادار انجام مي‌شود.

گواهي سپرده اوراق مشاركت:سندي است كه مبين ارزش اسمي اوراق مشاركت سپرده شده است كه توسط بانك صادراتمي‌شود.

عرضه:عبارت است از سفارش فروش اوراق مشاركت كه با نماد خاص توسط دارنده آن از طريقكارگزاران در تالار بورس عرضه مي‌شود.

تقاضا:عبارت است از سفارش خريد اوراق مشاركتي كه با نماد خاص توسط متقاضي از طريقكارگزاران در تالار بورس تقاضا مي‌شود.

نماد:نماد اوراق مشارك با شناسايه‌هاي نرخ سود اسمي، نام ناشر، نام بانك عامل و ماه وسال سررسيد بيان مي‌شود.

قيمت:عبارت است از انعكاس ارزش اسمي اوراق مشاركت منتشره در بازار دست اول برابر صد ودر بازار دست دوم كه به صورت كسر و اضافه به صد (با دو رقم اعشار) و براساس عرضه وتقاضا در بورس اوراق بهادار تعيين مي‌شود.

كارگزار:كارگزاران رسمي سازمان بورس اوراق بهادار اعم از بانكي و غيربانكي مي‌باشند كه طبقمفاد اين آيين‌نامه به معامله اوراق مشاركت مبادرت مي‌نمايند.

ساعات انجام معاملات:زماني است كه پس از بازار سهام به معامله اوراق مشاركت تخصيص داده مي‌شود و توسطدبيركل بورس اوراق بهادار اعلام مي‌شود.

ناظر جلسه:ناظر بورس اوراق بهادار مي‌باشد.

باجه كارگزاري:عبارت است از باجه‌اي كه در شعب خاص بانك فروشنده اوراق مشاركت منتشره به منظورعمليات كارگزاري معاملات دست دوم اوراق مزبور توسط بانك‌ها ايجاد مي‌گردد.

واحد تمركز باجه‌هايكارگزاري:واحدياست كه هر بانك به منظور راهبري امور مربوط به داد و ستد دست دوم اوراق مشاركت وتسويه وجوه معاملات مزبور ايجاد مي‌نمايد.

سفارش:عبارت است از درخواست خريد يا فروش اوراق مشاركت در بازار دست دوم كه توسط مشتريبا نرخ معين يا نرخ محدود در دامنه خاصي تعيين مي‌شود و به باجه كارگزاري تسليممي‌گردد.

واحد سفارش:واحدي است كه مبناي عمليات مقداري داد و ستد دست دوم اوراق مشاركت است و ميزان آنتوسط سازمان بورس اوراق بهادار تعيين مي‌شود.



(ب) نحوه انجام معامله در بازار دست اول

(1) عرضه

(1-1)انتشار و عرضه اوراق مشاركت در بازار دست اول طبق مقررات قانون نحوه انتشار اوراقمشاركت بوده و مي‌تواند به صورت اوراق خاص چاپي با مبالغ معين توسط ناشر براي عرضهانتشار يابد و يا اين كه انتشار آن يكجا توسط ناشر انجام گرفته و بانك يا بانك‌هايعامل به اعتبار اجازه انتشار مزبور، گواهي عرضه اوراق را با مضربي از ارزش اسميپايه براي فروش به عموم چاپ و توزيع نمايند.

(2) تقاضا

(2-1)خريداران با مراجعه به شعب خاص بانك فروشنده اوراق مشاركت بدواً يك حساب بانكيافتتاح مي‌نمايند تا پرداخت اصل و سود متعلق در سررسيدهاي مقرر در اوراق مشاركتتوسط بانك عامل در حساب مزبور انجام پذيرد. خريد اوراق مشاركت بعد از افتتاح حسابمزبور بوده و در ازاي خريد اوراق مشاركت و پرداخت وجه آن گواهي سپرده‌اي توسط شعبهمربوطه در دو نسخه صادر، كه يك نسخه از آن نزد بانك نگهداري مي‌شود و نسخه ديگر بهخريدار تسليم مي‌گردد. بانك عامل پس از پايان دوره پذيره‌نويسي اوراق مشاركتمشخصات كليه خريداران را متضمن ميزان اوراق خريداري شده بانك در سامانه خود ذخيرهمي‌كند.



(ج) نحوه انجام معامله در بازار دست دوم

(1) عرضه

(1-1)فروشنده پس از مراجعه به باجه كارگزاري و ارائه گواهي سپرده اوراق مشاركت،برگه‌هاي سفارش و وكالت‌نامه فروش را تكميل مي‌كند.

تبصره 1:فرم برگه‌هاي سفارش و وكالت‌نامه فروش حاوياطلاعات نام و نام‌خانوادگي (براي اشخاص حقوقي نام شركت)، شماره شناسنامه (براياشخاص حقوقي شماره ثبت شركت)، تاريخ تولد (براي اشخاص حقوقي تاريخ ثبت)، كد بانك،كد شعبه، زمان ارائه سفارش (تاريخ، ساعت، دقيقه)، نوع سفارش (معين يا مشروط) وقيمت سفارش، تعداد واحدهاي سفارش، شماره ده‌رقمي مسلسل شناسنامه به عنوان كد مشتري (يكتا) و همچنين ساير اطلاعات متداول و مورد نياز بانك است.

تبصره 2:در مواردي كه اصل اوراق مشاركت توسط ناشر و ازطريق بانك عامل در بازار دست اول به خريداران تسليم شده است، اوراق مزبور توسطبانك دريافت و به ميزان درخواست فروش و مانده متعلق به مشتري گواهي‌نامه سپردهاوراق مشاركت صادر و در ازاي مانده، رسيد گواهي سپرده اوراق مشاركت به مشتري ارائهمي‌شود و همزمان اصل اوراق از متقاضي اخذ و در بانك عامل نگهداري مي‌شود.

(1-2)باجه‌هاي كارگزاي شعب مربوط، اطلاعات درخواست‌هاي واصله را تا پايان وقت اداريهمان روز (ساعت 30/13) جمع‌آوري و حداكثر تا يك ساعت بعد (30/14) به واحد تمركزباجه‌هاي كارگزاري به صورت مكانيزه ارسال مي‌كنند. واحد تمركز باجه‌هاي كارگزارياطلاعات دريافتي را به تفكيك كد بانك، كد شعبه، كد عمليات (سفارش فروش، اصلاحسفارش فروش)، زمان ارائه سفارش، و كد مشتري را نيز به صورت مكانيزه تا پايان ساعت 30/15 به كارگزاي بانك تحويل مي‌دهد. كارگزار بانك نيز تا ساعت 16 همان روزاطلاعات مزبور را به سامانه سازمان بورس اوراق بهادار (شركت خدمات بورس) برايدسته‌بندي‌هاي لازم سفارش‌هاي فروش با قيمت و زمان متفاوت به صورت مكانيزه ارسال (همراه با فهرست مكتوب اطلاعات ممهور به مهر و امضاي كارگزار) نموده و نتيجه رابلافاصله به كارگزار مزبور جهت انجام معامله براي روز بعد اعلام مي‌نمايد.

(1-3)كارگزاران مي‌توانند در صورت لزوم طبق ضوابط معيني كه توسط شركت خدمات بورس اعلامخواهد شد نسبت به اصلاح اطلاعات ارسالي مبادرت نمايند.

(1-4)فروش اوراق مشاركت به صورت گروهي و براساس نظام معاملاتي سامانه سازمان بورس اوراقبهادار انجام مي‌شود.

(2) تقاضا

(2-1)خريدار پس از مراجعه به باجه كارگزاري و افتتاح حساب و توديع وجه، شامل ارزشسفارش، سود مربوط، كارمزد (به صورت تخميني) برگ سفارش خريد را تكميل مي‌كند. كليهمراحل و اطلاعاتي كه براي فروش در بندهاي قبلي به آن اشاره گرديد، توسط واحدهايمذكور در بندهاي فوق عيناً انجام مي‌گردد و به طور همزمان همراه درخواست‌هاي فروشبه سامانه سازمان بورس اوراق بهادار وارد مي‌شود. كليه وجوه توديع شده به منظورخريد اوراق مشاركت بلافاصله به حساب مخصوصي كه واحد تمركز باجه‌هاي كارگزاري معرفينموده است واريز مي‌گردد. برداشت از اين حساب بايد منحصراً در ارتباط با خريد وفروش اوراق مشاركت باشد.

(3) نتيجه معامله

(3-1)كارگزار پس از اتمام معاملات، اطلاعات ارسالي از طرف بانك را با معاملات انجاميافته تطبيق مي‌دهد.

تبصره:به منظور دريافت گزارشات مورد نياز كارگزار و بانك نرم‌افزار خاصي در سامانهسازمان بورس اوراق بهادار تعبيه گرديده كه امكان تطبيق معاملات گروهي با سفارش‌هايتفصيلي مربوطه را امكان‌پذير مي‌سازد.

(3-2)سازمان بورس اوراق بهادار بر مبناي معاملات انجام شده توسط كارگزاران، اطلاعاتلازم را به صورت مكانيزه (همراه با فهرست مكتوب اطلاعات ممهور به مهر و امضاي ناظرجلسه) از طريق كارگزاران به واحد تمركز باجه‌هاي كارگزاري، ارسال مي‌كند. ايناطلاعات شامل نتيجه سفارشات و معاملات انجام شده، ميزان معاملات اوراق مشاركتبانك‌هاي مختلف و محاسبات مربوط به سورد و كارمزد است.

(3-3)قيمت اوراق مشاركت شامل اصل و سود، تا زمان انجام معامله متعلق به فروشنده اوراقمشاركت است.

تبصره:نحوه محاسبه سود اوراق مشاركت با توجه به آيين‌نامه مربوط بانك مركزي جمهورياسلامي ايران تعيين مي‌شود.

(3-4)كارمزد معاملات اوراق مشاركت به ميزان 5/2 در هزار قيمت اوراق مشاركت از هريك ازطرفين هر معامله (خريدار و فروشنده) اخذ مي‌شود كه بيست درصد آن متعلق به سازمانبورس اوراق بهادار و بقيه آن متعلق به كارگزار مربوطه است.

تبصره:چنانكه هر كارگزار براي انجام معاملات اوراق مشاركت بازاريابي و اقدام به انجاممعامله از طريق كارگزاران بانكي نمايند، حداقل ده درصد از كارمزد سهم كارگزاربانكي به او تعلق مي‌گيرد.

(3-5)واحدهاي تمركز باجه‌هاي كارگزاري موظفند وجوه محاسبه شده مربوط به مانده خريد وفروش اوراق مشاركت شامل مبلغ معامله و سود مربوطه و همچنين كارمزد خريد و فروشاوراق معامله شده توسط كارگزاري بانك خود را كلاً براساس صورتحساب تا پايان ساعت 10 صبح روز بعد از انجام معامله، واريز و از طريق سازمان بورس تسويه كنند.

(3-6)واحدهاي تمركز باجه‌هاي كارگزاري موظفند اطلاعات و وجوه متعلقه ناشي از معاملاتاوراق مشاركت مشتريان را به باجه‌هاي ذيربط به صورت مكانيزه ارسال كنند.

(3-7)باجه‌هاي كارگزاري شعب موظفند پس از دريافت اطلاعات و وجه حاصل از فروش اوراقمشاركت، اعلاميه فروش بورس را صادر و گواهي سپرده اوراق مشاركت و ساير مدارك مربوطرا در سوابق بايگاني، و سپس وجه مربوطه را به حساب فروشنده واريز نمايند.

(3-8)باجه‌هاي كارگزاري شعب موظفند پس از دريافت اطلاعات خريد اوراق مشاركت، اعلاميهخريد بورس و گواهي سپرده اوراق مشاركت (در دو نسخه) را صادر نمايند و يك نسخه ازگواهي صادره را به خريدار تسليم و نسخه ديگر را نزد خود نگهداري كنند و براساساعلاميه خريد مزبور، نسبت به تسويه قطعي مبالغ مربوط به ارزش، سود و كارمزد اوراقاقدام نمايند.



(د) ساير مقررات

(1)كارگزاران مكلّفند معاملات اوراق مشاركت را پس از پذيرش منحصراً در بورس اوراقبهادار با رعايت اين دستورالعمل انجام دهند.

(2)كارگزاران و بانك‌ها كه در اين دستورالعمل حسب مورد اقدامات مربوط به خريد و فروشاوراق مشاركت را بر عهده دارند مسئوليت كامل احراز هويت مشتريان و نيز مسئوليتاحراز صحت اوراق مشاركت مورد معامله را دارا خواهند بود.

(3)شعب بانك موظفند در هنگام سررسيد، سود اوراق مشاركت سپرده‌گذاري شده را به حسابسپرده‌گذار واريز كنند.

(4)قيمت خريد و فروش اوراق مشاركت براساس عرضه و تقاضا در بورس اوراق بهادار تعيين واعلام مي‌شود.

(5)به منظور تنظيم و نظارت بر حسن انجام امور بازار داد و ستد دست دوم اوراق مشاركت،دبيركل بورس اوراق بهادار مي‌تواند دستور توقف يا ابطال معاملات را صادر نمايد.

(6)ساز و كار بازارسازي اوراق مشاركت و چگونگي متعارف بودن معاملات با توجه به دامنهتغييرات نرخ خريد و فروش حسب مورد تابع تصميمات شوراي بورس خواهد بود كه مستقيماًبه دبيركل ابلاغ مي‌گردد.

(7)مهلت اعتبار سفارش‌هاي خريد و فروش بايد در باجه كارگزاري و در موقع درخواست مشتريبه طور قطعي مشخص گردد و در تاريخ اتمام اعتبار سفارش‌هاي خريد و فروش، اينسفارش‌ها از سيستم معاملات حذف خواهد شد.

(8)اختلافات بين كارگزاران با يكديگر و اختلافات بين فروشندگان يا خريداران باكارگزاران كه ناشي از معاملات دست دوم اوراق مشاركت در بورس باشد طبق ماده (17) قانون تأسيس بورس اوراق بهادار خواهد بود.

[*MoNa*]

شرايط ايجاد شعب شركت‌هاي كارگزاري
مصوب 27/3/1381 شوراي بورس




شركت‌هاي كارگزاري با احراز شرايط زير مجاز به ايجادشعبه خواهند بود :



(الف)ضوابط مربوط به شركت كارگزاري اصلي

(1)شركت بايد به صورت سهامي خاص باشد.

(2)سرمايه ثبت شده و پرداخت شده شركت حداقل 000/000/000/1 ريال (يك ميليارد ريال) باشد.

(3)شركت داراي حداقل 3 سال سابقه فعاليت در امر كارگزاري باشد.

تبصره:سابقه فعاليت كارگزاري بانكها قبل از تشكيل شركت كارگزاري توسط آنها در احتسابسابقه فعاليت ملحوظ مي‌گردد.

(4)شركت بايد تأييديه صلاحيت موضوع ماده (11) قانون تأسيس بورس اوراق بهادار را ازبانك مركزي جمهوري اسلامي ايران اخذ نموده باشد.

(5)در ازاي تأسيس هر شعبه، معادل بيست و پنج درصد اصل مبلغ تضمين شركت نزد سازمانكارگزاران بورس، تضمين شركت افزايش مي‌يابد.

(6)در اساس‌نامه شركت ايجاد شعبه پيش‌بيني شده باشد.

(7)سابقه تعليق بيش از يك بار و يا تذكر كتبي بيش از دو بار طي 2 سال از تاريخ تقاضايتأسيس شعبه، نداشته باشد.

(8)هيأت مديره شركت كارگزاري، مسئوليت كامل عملكرد و فعاليت شعبه خود را در مقابلطرفين معامله عهده‌دار باشد.



(ب) ضوابط مربوط به مسئولين شعب كارگزاري

تبصره:تاتدوين ضوابط فوق و آيين‌نامه موضوع بند (6) ماده (12) قانون تأسيس بورس اوراقبهادار در خصوص احراز شرايط مسئولين شعب شركت‌هاي كارگزاري، حداكثر تا پايان سال 1381، دبيركل بورس مي‌تواند در خصوص احراز صلاحيت مسئولين شعب كارگزاري اتخاذتصميم نمايد.

مدير شعبه و نماينده وي كه براي انجام معاملات درتالار بورس حضور مي‌يابند، بايد داراي تحصيلات مرتبط حداقل در مقطع كارشناسي بودهو امتحان نظري و حرفه‌اي آيين‌نامه موضوع بند (6) ماده (12) قانون تأسيس بورس اوراق بهادار راگذرانده باشند.




پيوست يك
حق پذيرش اوراق بهادار و حقالعملكارگزاران




براى پذيرش اوراق بهادار توسط هيأت پذيرش، تحت دوعنوان زير، مبالغى دريافت ميگردد :

(1)مبلغى براى رسيدگى تقاضا در هيأت پذيرش

(2)مبلغى براى حق درج اوراق بهادار در فهرست نرخ‌ها (رجوع شود به دستورالعمل حق درجاوراق بهادار)

حق رسيدگى

(الف)براىرسيدگى به تقاضاى پذيرش سهام، براساس سرمايه ثبت شده سرمايه شركت، پيش از درج درفهرست نرخهاى بورس - تا مبلغ پنج ميليارد ريال، يك در هزار، و مازاد بر آن، 2/1 درهزار، حق رسيدگى اخذ ميشود. حداقل حق رسيدگى 5 ميليون ريال و حداكثر 100 ميليونريال تعيين ميشود، ضمناً مقرر گرديد طبق نظر رياست شوراى بورس تا 30 درصد از مبالغدريافتى بابت حق رسيدگى در ازاى خدماتى كه توسط سازمان كارگزاران در اين موردانجام ميشود به سازمان ياد شده پراخت گردد.

مصوبه مورخ 29/4/71 شوراىبورس

حق‌العمل كارگزار

در معاملات سهام، هر يك از دو طرف، حداكثر نيمدرصد مبلغ مورد معامله را به عنوان حق العمل به كارگزار خود ميپردازند. در صورتىكه مبلغ مورد معامله، از يكصد ميليون ريال بيشتر باشد، براى مبلغ مازاد بر يكصدميليون ريال، كاگزاران ميتوانند تا 50 درصد تخفيف دهند. حداقل كارمزد معاملات 5000ريال و حداكثر آن 30 ميليون ريال ميباشد.




پيوست دو
مراحل رسيدگى به تقاضاى پذيرش سهام


شركت‌هايى كه متقاضى پذيرش سهام خود در بورس اوراقبهادار ميباشند ضمن واجد بودن شرايط مذكور ميبايستى مداركى به شرح ذيل به دبيرخانههيأت پذيرش تسليم نمايند :

(1)درخواست پذيرش ميبايستى توسط يكى از كارگزارانرسمى بورس انجام گيرد.

(2)رسيد پرداخت حق رسيدگى طبق تعرفه به حساب شماره 18/10163 نزد بانك مركزى جمهورى اسلامى ايران به نام دبيرخانه شوراى بورس و هيأتپذيرش اوراق بهادار.

(3)فتوكپى و يا رونوشت مصدق اسناد ذيل:

(الف)شركت‌نامه

(ب)اساس‌نامه (در ده نسخه)

(ج)آگهىتأسيس و ثبت شركت و تغييرات در اساس‌نامه مندرج در روزنامه رسمى جمهورى اسلامىايران.

(4)يك برگ نمونه از هر نوع سهام (ممهور به مهر باطلشد) و در صورت پذيرش اوراق قرضه يك برگ اوراق قرضه شركت.

(5)هر نوع اطلاعاتى كه شركت در موقع تأسيس يا هنگامانتشار اوراق قرضه و يا افزايش سرمايه منتشر كرده باشد.

(الف)رونوشتقراردادهاى مديريت و كمك‌هاى فنى كه شركت منعقد نموده است.

(ب)برنامهتوسعه و خط مشى گسترش براى پنج سال آينده و ميزان توليد پيشبينى شده.

(7)جدول سازمانى و هر نوع تغييرى كه در مديريت وسازمان ادارى شركت طى سه سال قبل از تقاضاى پذيرش داده شده.

(8)

(الف)حسابسود و زيان و ترازنامه تفصيلى شركت در سه سال اخير چنان چه مدت كمترى از تشكيل وشروع فعاليت شركت گذشته باشد، براى آن مدت طبق نمونه هيأت پذيرش اوراق بهادار،حساب‌هاى مزبور بايد به تأييد حسابرسان مورد قبول هيأت پذيرش برسد.

(ب)درمواردي كه (به طور استثنايى) به تشخيص هيأت پذيرش حسابرسى براى آخرين سال مالىانجام گيرد، حسابرس بايد نسبت به ارزيابى دارايى در اول سال و همچنين به نرخ‌هاىاستهلاك و سود حاصله و تقسيم شده در سه سال گذشته طبق دفاتر شركت گزارشنمايند.

(ج)چنانچهتقاضاى درخواست پذيرش در نيمه دوم سال مالى شركت انجام گيرد، شركت مىبايستىنسخه‌اى از حساب‌هاى ضمنى براى نيمه اول سال (در صورت تهيه) و در غير اين صورتتراز آزمايشى از دفتر كل تا نزديكترين تاريخ به تاريخ تقاضا تهيه و ارسالنمايد.

(9)گزارش حسابرسان مورد تأييد هيأت پذيرش در خصوصوضع تجارى، مالى و اعتبارى شركت.

(10)گزارش‌هاى فعاليت‌هاى هيأت مديره به مجمع عمومىعادى صاحبان سهام در سه سال اخير.

(11)فتوكپى صورتجلسه‌هاى مجامع عمومى عادى وفوق‌العاده شركت در سه سال اخير.

(12)پرسش‌نامه تكميل شده با امضاى شركت (در دهنسخه

(13)تعهدنامه تكميل شده.

(14)فتوكپى آخرين مفاصا حساب مالياتى.

(15)يك نسخه از بودجه مدون شركت براى سال جارى و آتى.

[*MoNa*]

آيين نامه انضباطی شرکتهای پذیرفته‌شده در بورس
قسمت اول- وظایف شرکت هایپذیرفته­شده در بورس در ارتباط با مجامع عمومی
مادۀ1- هر شركتپذیرفته­شده در بورس که از این پس شرکت نامیده می­شود موظف استبه‌منظور حضور نمايندۀ سازمان كارگزاران بورس اوراق بهادار تهران که از اینپس سازمان نامیده می­شود در جلسه‌های مجامع عمومي (عادي ساليانه،عاديبه‌طور فوق‌العاده و فوق‌العاده دست کم ده روز پیش از تشكيل، كتباً دعوتبه‌عمل‌آورد. مدارك ذی‌ربط، به‌ويژه گزارش هیات‌مديره و حسابرسان و بازرسانقانوني به مجمع مزبور بايددست کم ده‌روز قبل از تاريخ مجمع به سازمان ارسالشود و مفاد دستورالعمل نحوۀ حضور نمایندۀ سازمان در مجمع، رعایت گردد.

مادۀ 2- تصميمات اتخاذ شده در مجامع عموميعادي،فوق‌العاده و عادي بطور فوق‌العاده صاحبان سهام بايد در جهت حفظ منافع ورعايت حقوق تمام سهامداران به‌طور يكسان باشد. درضمن مجامع مزبور بايد باحضور حسابرس و بازرس قانوني شركت تشكيل شود.
مادۀ 3- شركت موظف است حداكثرمدت يك ماه پس از تاريخ تشكيلمجامع عمومي، صورت‌جلسۀ مزبور را در ادارۀ ثبت شركت‌هابه ثبت رساند و نسخه‌اياز آن ر ا حداكثر ظرف مدت ده روزپس از ثبت و ابلاغ آن ، به سازمانارسال نمايد.
تبصرۀ1: درصورتي‌كه در مجامع عمومي فوق العاده،در موردافزايش سرمايه از طريق پذيره نويسي اتخاذ تصميم شده باشداز مفاد این مادهمستثنی می‌گردد.
تبصرۀ 2:شرکت موظف است حداکثر ظرف مدت دو روز از تاریخبرگزاری مجامع عمومی، نسخه‌ای ازصورت‌جلسه را که به تأييد هيئت‌رئیسۀ مجمعرسیده است، به‌همراه اطلاعیۀ تصمیمات مجمع، همزمان با انتشار عمومی، بهسازمان ارسال نماید.
مادۀ 4- شركت موظف است حداكثرظرف مدت يك ماه پس از تاريختشكيل مجمع عمومي عادي و اتخاذ تصميم در مورد تقسيم سود، برنامۀ زمانبندي شدهپرداخت سود را به سازمان اعلام نمايد و سود تخصيصي به صاحبان سهام را طبقبرنامۀ اعلام‌شده و با رعایت مهلت قانوني طبق مادۀ 240 قانون تجارت و بااستفاده از خدمات شبکه بانكي ،در اختيار سهامداران قرار دهد.
تبصره 1: شرکت موظف است سیاست­ها و برنامه­هایتقسیم سود سهام بین سهامداران را به سازمان اعلام نماید.
تبصره 2: شرکت موظف است سود سهامداران را از طریق واریز بهحساب بانکی اعلام­شده از سوی آنها و یا از طریق حساب بانکی واسطه و یاحساب سپرده کوتاه مدت سهامداران نزد شرکت سپرده‌گذاری مرکزی بورس ایران (پساز طی مراحل قانونی و شروع فعالیت)، پرداخت نماید و بادرخواست سهامدار،صورت‌حساب نحوۀ محاسبۀ مطالبات وی، در اختیار سهامدار قرار خواهد گرفت.
مادۀ 5- در شرکت‌هایی که ملزم به تهیۀ صورت‌های مالی تلفیقیمی‌باشند، تصمیمات تقسیم سود باید مبتنی بر صورت‌های مالی تلفیقی باشد. سودقابل تقسیم، کمترین سود قابل‌تقسیم طبق صورت سود و زیان تلفیقی یا صورت سود وزیان شرکت اصلی می‌باشد.
تبصره: درصورتی‌که طبق صورت سود و زیان تلفیقی، سود قابلتقسیم کمتر از ده درصد سود خالص شرکت اصلی باشد، به‌منظور رعایت مادۀ 90قانون تجارت، تقسیم ده درصد از سود خالص شرکت اصلی بین صاحبان سهام الزامیاست.
مادۀ 6-شركت موظف است در هنگام تصويب افزايش سرمايه،علاوه‌بررعایت قانون تجارت، مفاد آئین­نامه «مراحل اجرای افزایش سرمایه» را لحاظ نماید.
قسمت دوم -وظایف شرکت‌ها درارتباط با تهیه صورت‌های مالی
مادۀ 7-شركت ها موظف اند صورت‌هاي مالي و حسب مورد صورت‌هايمالي تلفيقي خود را براساس نمونه‌اي كه از طرف سازمان طبق نظر سازمان حسابرسيابلاغ مي‌گردد، تهيه و حداكثر ظرف مدت مقرر در مادۀ يك اين آيين‌نامه، همراهبا گزارش حسابرس و بازرس قانوني، همزمان با انتشار عمومی، به سازمان ارسالدارد.
مادۀ 8- سیستم حسابداری شركت ها باید اطلاعات لازم برایتهیه صورت های مالی براساس استانداردهای حسابداري و ضوابط سازمان را ارائهکند. همچنین براي تعيين بهای تمام شده از سيستم مدون حسابداري بهای تمام شده،استفاده شود.
مادۀ 9-شرکت‌ها موظفند درصورتی که بر شرکت یا شرکتهای دیگر (شرکت های فرعی) کنترل داشته باشند، صورت های مالی تلفیقی خود را براساساستانداردهای حسابداری تهیه و به سازمان ارائه نمایند.
مادۀ 10- صورت‌های مالی شركت هاي پذیرفته‌شده و شرکت هایفرعی آن ها (تابعه) و نیز صورت­های مالی تلفیقی بايدهمواره توسط حسابرسانمعتمد بورس و بازرسان قانوني رسيدگي شود.
مادۀ 11- صورت هاي مالي و حسب مورد صورتهای مالی تلفیقیشركت ها به گونه‌اي تهیه گردد كه حسابرس و بازرس قانوني نسبت به آن‌هاگزارش«‌مردود» يا «عدم اظهارنظر» ارائه نكرده باشد. در آن صورت توقف نمادمعاملاتی سهام شركت تا رفع مواردي كه موجب ارائه گزارش مردود ياعدم اظهار نظرگرديده است، ادامه خواهد یافت.
مادۀ 12- شركت باید به تشخيص حسابرس و بازرس قانوني دارايسيستم‌های كنترل‌ داخلي مطلوب باشد.
مادۀ 13- چنانچه به تشخيص هیات‌مديره سازمان وضع شركت ازنظر مالي، تجاري، اعتباري و مديريتي در مقايسه با زمان پذيرش يا نسبت به قبلنقصان يافته و تداوم توليد و سودآوري امكان‌پذير نباشد، شركت موظف است باارسال گزارشي حاوي دلايل كافي به سازمان نسبت به رفع مشكلات به وجود آمدهاقدام و ظرف مدت تعيين‌شده از طرف سازمان نسبت به اصلاح ساختار و بهينه‌نمودنروند فعاليت كوشش نمايد.
مادۀ 14- درصورتي‌كه عملكردشركت در پايان سال مالي منتج بهزيان شده باشد، شرکت موظف است با رعایت مادۀ 1 این آیین‌نامه، حداکثر ظرف مدتپانزده روز پس از ارائۀ گزارش حسابرس در خصوص صورت‌های مالی، دلايل زياندهي وبرنامۀ آتي خود را براي رفع موانع و سودآور شدن شركت به سازمان ارائه نماید.
مادۀ 15- شرکت‌هایی که بر اثرزيان‌هاي وارده مشمول مادۀ 141اصلاحية قانون تجارت گردیده‌اند، باید به‌گونه‌اي عمل نمايند كه حداكثر ظرفمدت یک­سال از شمول مادۀ مذكور خارج شوند. در غیر این­صورت معاملاتسهام شرکت­های مذکور از طریق تابلو غیررسمی بورس انجام می­گیرد.
مادۀ 16- شرکت موظف است علاوه بر رعایت مفاد آیین‌نامۀافشای اطلاعات، سایر اطلاعات مورد نیاز بازار سرمایه رابه درخواست سازمان، بهسازمان ارسال نماید.
مادۀ 17-در صورت تصويب و اجراي طرح‌هاي توسعه و تكميل، شركتموظف است سازمان را از چگونگي و مراحل اجرايي طرح‌هاي مزبورمطلع نموده و باذكر جزييات طرح توسعه از قبيل ميزان هزينه‌هاي انجام‌شده، درصد كار انجام‌شدهو پيش‌بيني ميزان هزينه آتي، منابع مالي جهت تأمين هزينه‌هاي طرح،زماناحتمالي بهره‌برداري از طرح، تأثیر در سودآوری و سایر اطلاعات بااهمیت درخصوصطرح مزبور را هر 6 ماه يكبار به سازمان ارسال نمايد.
قسمت سوم -وظایف شرکت‌ها درارتباط با سهامداران
مادۀ 18- اساسنامۀ شركت باید به‌نحوي تنظيم شده باشد كهحقوق سهامداران جزء در آن محفوظ بوده و هيچ‌گونه امتياز ويژه‌اي برايسهامداران عمده قائل نشده باشند.
تبصرۀ: در صورتی‌که شرکتی براساس مصوبة مورخ 06/09/1374شورای بورس سهام ممتاز داشته باشد، با توجه به نوع امتیاز مربوط، از بخشی ازمفاد مادة فوق‌الذکر مستثنی می‌گردد.
مادۀ 19- شركت نمي‌تواند مبالغي تحت هر عنوان از جمله حقمديريت و يا حق‌الزحمۀ نظارت و نظاير آن به سهامدار و ياسهامداران عمده تخصيصو پرداخت نمايد.
مادۀ 20- پرداخت هرگونه كمك‌هاي بلاعوض به اشخاص خارج ازشركت باید به تصويب مجمع عمومي عادی شركت برسد و در اين مجمع سهامداران ذينفعدر كمك مزبور حق ابراز راي ندارند.
مادۀ 21- شركت موظف است هر گونه تغيير در تركيب نمایندگاناعضای حقوقی هیات‌مديره، مدير عامل، آدرس و تلفن‌های شرکت و سایر مواردبااهمیت را بلافاصله ضمن انتشار عمومی، به سازمان اطلاع دهد.
مادۀ 22- شركت، موظف است درصورت توقف فعالیت، علاوه برگزارش موضوع به سازمان، مطابق با آیین‌نامۀ افشای اطلاعات، برنامۀ زمان‌بنديشروع مجدد فعالیت خود را اطلاع دهد.
مادۀ 23-شرکت‌ها می‌باید بودجه و صورت پیش‌بینی عملکردسالانۀ خود را به‌گونه‌ای تهیه کنند که تفاوت عمدۀ غیر قابل توجیهی با نتایجواقعی به تشیص «سازمان» و یا «حسابرس» نداشته باشد.
قسمت چهارم –ضمانت اجرایی
مادۀ 24 –مدیر عامل و کلیۀ اعضای حقیقی هیات مدیره ونمایندگان اعضای حقوقی هیات ‌مديرۀ شرکت‌ها (که از این پس مدیرنامیدهمی­شوند) مکلفند طی تعهد نامه‌ای رعایت كليۀ مفاد این آئين‌نامه راتعهدنمايند. در صورت عدم اجرای آیین‌نامه، دبیرکل سازمان مکلف است موضوع رابه هيئت‌مدیرۀسازمان گزارش نماید تا حسب مورد به شرح مواد آتی اتخاذ تصمیمشود.
مادۀ 25 – تخلفاتی که موجب تذکر کتبی به مدیر،با اعلامموضوع به سهامدار عمده و عموم مردم می­گردد عبارت است از:
1- عدم دعوت از نمایندة سازمان در فاصلۀ 10 روز تا زمانتشکیل مجمع عمومی
2- عدم ارائۀ مدارک ذیربط موضوع مادۀ یک این آیین‌نامه بهبورس
3- عدمرعایت مفاد دستورالعمل نحوة‌ حضور نمایندة سازمان در مجمع
4- خودداریاز دعوت کتبی حسابرس و بازرس قانونی شرکت به مجمع عمومی
5- عدمرعایت مواد 3، 4 و 22 این آیین‌نامه
6- نامطلوببودن سیستم‌های کنترل داخلی شرکت، به تشخیص حسابرس و بازرس قانونی
7- عدمانتخاب حسابرس معتمد بورس برای شرکت‌های فرعی موضوع مادۀ5
مادۀ 26- تخلفاتی که موجب اخطار کتبی به مدیر با اعلام موضوع به سهامدار عمده و عموم مردم می‌گردد عبارت است از:
1- عدم ارائۀ مدارک موضوع مادة‌ یک این آیین‌نامه به بورس در فاصلۀ کمتر از 3 روز قبل از تاریخ تشکیل مجمع عمومی
2- عدم رعایت آیین‌نامۀ مراحل اجرای افزایش سرمایه
3- عدم ارائۀ صورت‌های مالی تلفیقی مطابق با مفاد مواد 7 و 9 این آیین‌نامه‌‌
4- عدم رعایت مادة‌‌ 8 این آیین‌نامه‌
5- دریافت گزارش حسابرسی مردود یا عدم اظهارنظر مشروط بر این که عدم اظهارنظر ناشی از رویدادهای خارج از کنترل مدیریت نباشد.
6- عدم ارائة‌‌ گزارش‌های موضوع مواد 13، 14 و 15 این آیین‌نامه
7- عدم اصلاح ساختار و بهینه نمودن روند فعالیت شرکت ظرف مدت تعیین شده در مادۀ 14 این آیین‌نامه
8- پرداخت هرگونه وجهی تحت هرعنوان از قبیل حق مدیریت و یا حق‌الزحمۀ نظارت به سهامدار و یا سهامداران عمدۀ موضوع مادۀ 19 این آیین‌نامه
9- پرداخت هرگونه وجهی تحت عنوان کمک بلاعوض به اشخاص خارج از شرکت بدون تصویب مجمع عمومی ، موضوع مادة‌‌ 20 این آیین‌نامه
10- عدم ارائة‌‌ دلایل موجه برای انحرافات عمده بین بودجه و صورت پیش‌بینی عملکرد سالانه با نتایج واقعی موضوع ماده 23 این آیین نامه
مادۀ 27- مجازات­های مربوط به تخلفات موضوع مواد 25 و 26 این آئین نامه و همچنین تذکرات کتبی موضوع مواد 29 و 30 این آیین نامه پس از تائید هیات نظارت اعمال خواهد شد.
مادۀ 28- تخلفاتی که به تشخیص هیات مدیره سازمان موجب توقف نماد معاملاتی سهام شرکت می‌گردد عبارت است از:
1- اتخاذ تصمیماتی در مجمع عمومی که منجر به عدم رعایت یکسان حقوق سهامداران شود.
2- عدم رعایت مادة‌‌ 5 این آیین‌نامه توسط مجمع عمومی
3- عدم انتخاب حسابرس شرکت از میان حسابرسان معتمد بورس در مجمع عمومی
4- دریافت گزارش حسابرسی مردود یا عدم اظهارنظر
5- عدم اتخاذ تصمیم در مورد اصلاح ساختار و بهینه نمودن روند فعالیت شرکت موضوع مواد 13، 14 و 15 این آیین‌نامه
6- تصویب اساسنامه‌ای که حقوق سهامداران جزء در آن لحاظ نشود و یا امتیازات ویژه‌ای برای سهامدار عمده قائل شود.
7- عدم رعایت مواد 31، 32 و 33 این آیین‌نامه
تبصره: نماینده سازمان که در مجامع عمومی شرکت می­کند موظف است به­ترتیب مقتضی مفاد این ماده را به اطلاع اعضاء حاضر در آن مجمع برساند.
مادۀ 29- عدم رعایت مفاد مواد 16، 17 و 23 این آیین نامه توسط مدیر و یا شرکت حسب مورد، به تشخیص هیات‌مدیرة‌ سازمان، موجب اعمال اقدامات انضباطی از تذکر کتبی تا توقف نماد خواهد بود.
مادۀ 30- چنانچه شرایط و ضوابط پذیرش، حسب مورد توسط مدیر و یا شرکت، به تشخیص هیات‌مدیره بورس نقض شود، موجب اعمال اقدامات انضباطی از تذکر کتبی تا توقف نماد خواهد بود.
مادۀ 31- چنانچه مدت توقف یک نماد بیش از یک‌ماه به طول انجامد، نام شرکت با رعایت مقررات مربوطه به تابلوی یک­درجه پایین‌تر منتقل می‌شود.
مادۀ 32 – شرکت‌های پذیرفته‌شده در تابلوی اصلی بورس نمی‌توانند اشخاصی را که اخطار کتبی یا دو تذکر کتبی موضوع این آئین­نامه را دریافت کرده‌اند، از تاریخ دریافت اخطار یا دومین تذکر به مدت یک‌سال به‌عنوان مدیر انتخاب کنند.
تبصره: در صورتی‌که مدیر، مشمول مجازات مقرر در این ماده گردد، شرکت موظف است حداکثر ظرف مدت یک‌ماه نسبت‌ به تغییر وی اقدام نماید.
مادۀ 33- شرکت‌های پذیرفته‌شده در تابلوی فرعی نمی‌توانند اشخاصی را که دو اخطار کتبی یا سه تذکر کتبی، یا دو تذکر کتبی و یک اخطار کتبی موضوع این آیین نامه را دریافت کرده‌اند، از تاریخ دریافت آخرین اخطار یا تذکر به مدت دو ‌سال به‌عنوان مدیر انتخاب نمایند.
تبصرۀ1: در صورتی‌که مدیر در زمان تصدی مدیریت، مشمول مجازات مقرر در این ماده گردد، شرکت موظف‌است حداکثر ظرف مدت یک‌ماه نسبت‌به تغییر مدیر یاد شده اقدام‌نماید.
مادۀ 34- اشخاصی که در دو نوبت مشمول مجازات­های مقرر در مواد 32 و 33 این آئین­نامه شوند، نمی‌توانند برای مدت 10 سال به‌عنوان مدیر در شرکت‌های پذیرفته شده در بورس انتخاب شوند.

[*MoNa*]

آيين‌نامة اعطای مجوز و فعالیت کارگزار (در قالب شخصیت حقوقی)(مصوب جلسة مورخ 16/9/83 شورای بورس)


آيين‌نامة اعطایمجوز و فعالیت کارگزار (در قالب شخصیت حقوقی)(مصوب جلسة مورخ 16/9/83 شورایبورس)

تعاريفـ
مادة 1 اصطلاحات به‌كار رفته در اين آيين‌نامه به‌شرح زير است.
سازمان: منظور سازمان كارگزاران بورس اوراق بهادار تهران است.
کارگزار: مؤسسه‌ای (شرکتی) است که با مجوز "سازمان" به نمایندگی از طرف اشخاص و یا به حساب خود حسب مورد، و براساس قوانین و مقررات مربوط، به دادوستد اوراق بهادار پذیرفته شده در بورس و سایر خدمات کارگزاری می‌پردازد.
متقاضی: منظور متقاضی دریافت مجوز کارگزاری است.
بازارگردانی: فعالیتی است که با هدف کاهش دامنۀ نوسانات قیمت اوراق بهادار و تأمین نقدشوندگی آن با مجوز "سازمان" توسط "کارگزار" انجام می‌شود.
حساب تضمین بورس: حساب ویژه‌ای است که به منظور ایفای تعهدات "کارگزاران،" ناشی از فعالیت کارگزاری با هدف حمايت از سرمايه‌گذاران، افتتاح می‌شود.
شعبه: واحدي از كارگزاری است كه از آن محل به ارائة خدمات به سرمايه‌گذاران مي‌پردازد، و در شهری واقع شده است که "سازمان" در آن شهر تالار دارد. تالارهاي اختصاصي "كارگزار" نيز شعبه تلقي مي‌شود.
نمايندگي: واحدي از كارگزاری است كه از آن محل به ارائة خدمات به سرمایه‌گذاران می‌پردازد، و در شهری واقع شده است که "سازمان" در آن شهر تالار ندارد. تالارهاي اختصاصي "كارگزار" كه در آنها معامله انجام نمي‌شود، و سفارش‌هاي دريافتي از آن‌ شهر برای "شعبه" ارسال مي‌شود، نيز "نمايندگي" تلقي مي‌شود.
حق عضويت: مبلغي است كه بابت فعاليت كارگزاران در بورس به‌عنوان عضو "سازمان" دريافت مي‌شود. ميزان حق‌عضويت در ابتداي هر سال توسط هيئت‌مديره "سازمان" تعيين مي‌گردد.
هزینة استفاده از تسهيلات و خدمات: كارمزدي است كه توسط "كارگزاران" و در ازاي دريافت خدمات و تسهيلات از "سازمان" براي انجام معاملات اوراق بهادار به "سازمان" پرداخت مي‌شود.
خدمات كارگزاري
مادة 2 "کارگزار" می‌تواند عمليات زير را انجام دهد:
الف) سرمايه‌گذاري و خدمات كارگزاري:
ـ خريدوفروش اوراق بهادار پذيرفته‌شده در بورس اوراق بهادار به‌نمايندگي از طرف اشخاص و يا به حساب خود؛
ـ پذيره‌نويسي اوراق بهادار پذيرفته‌شده در بورس؛
ـ ادارة امور سرمايه‌گذاري‌ها به نمايندگي از طرف اشخاص؛
ـ "بازارگرداني" اوراق بهادار.
ب) خدمات مالي:
ـ‌ ارائة مشاوره و راهنمايي به شركت‌ها به‌منظور نحوة عرضة سهام آنها براي فروش در بورس اوراق بهادار؛
ـ راهنمايي شركت‌ها درمورد طرق افزايش سرمايه و نحوة عرضة‌ سهام و ساير اوراق بهادار براي فروش در بورس اوراق بهادار؛
ـ انجام بررسي‌هاي مالي، اقتصادي، سرمايه‌گذاري، ارائة خدمات و نظرات مشورتي به سرمايه‌گذاران.
ج) تأمین مالي:
ـ اخذ تسهيلات اعتباري از بانك‌ها و اشخاص.
تبصرة 1: ارائة خدمات موضوع این ماده طبق آيين‌نامه‌هاي جداگانه‌اي خواهد بود كه به تصویب شورای بورس مي‌رسد.
تبصرة 2: ارائة هريك از خدمات فوق، علاوه بر دادوستد اوراق بهادار پذيرفته‌شده، توسط "کارگزار" منوط به کسب مجوز جداگانه از "سازمان" است.
مادة 3 "کارگزار" با موافقت "سازمان" می‌تواند براي انجام فعاليت‌هاي موضوع مادة 2، به ایجاد "شعبه" و "نمایندگی" اقدام نماید. مسؤوليت فعاليت "شعبه" و "نمايندگي" با "كارگزار" خواهد بود. دستورالعمل مربوط به تصويب هيئت‌مديرة "سازمان" خواهد رسيد.
گزارش‌دهی
مادة 4 "کارگزار" موظف است اطلاعات زیر را به "سازمان" ارائه دهد.
الف- گزارش‌ها و صورت‌های مالی سالانة حسابرسی‌شدة شركت، حداکثر سه ماه پس از پایان سال مالی؛
ب- خلاصه صورت ‌حساب سالانة فعالیت‌های کارگزاری با تأیید حسابرس معتمد بورس، حداکثر دوماه پس از پایان سال مالی؛
ج- هرگونه تغییر در شرایط اعلام شده به "سازمان" به منظور دریافت مجوز؛
د- سایر مدارک و اطلاعات مورد درخواست "سازمان" و كلية گزارش‌هاي مذکور در آيين‌نامه‌هاي مصوب در چارچوب قوانين و مقررات مربوط.
مادة 5 "کارگزار" مکلف است دفاتر و اسناد و مدارک مربوط به معاملات خود را به نحوی که قابل ارائه باشد حداقل به‌مدت 3سال پس از انجام معامله، براي عرضه به "سازمان" نگهداری نماید.
مادة 6 "سازمان" می‌تواند هر زمان که مقتضی بداند رأساً و يا توسط حسابرسان معتمد بورس اسناد و مدارک "کارگزار" را برای بررسی و تطبیق عملکرد وی با قوانین و مقررات و همچنین حفظ حداقل شرایط مجوز "کارگزاری" مورد بازرسی قرار دهد. "کارگزار" مکلف به در اختیار قراردادن اطلاعات و مدارک مورد درخواست "سازمان" است.
شرايط اعطاي مجوز و تداوم فعاليت "کارگزار"
مادة 7 "متقاضی،" تقاضای خود را کتباً طبق نمونه‌های تعیین‌شده، همراه با مدارک مورد نیاز که توسط هیئت‌مدیرة "سازمان" تعیین می‌شود، به‌عنوان دبیرکل "سازمان" ارسال خواهد نمود.
مادة 8 "متقاضی" بایستی دارای هیئت مدیره‌ای با حداقل 5 عضو ‌باشد. اعضای هیئت مدیره باید دارای تحصیلات کارشناسی یا بالاتر باشند. حداقل 2 نفر از اعضای هیئت مدیره باید دارای تحصیلات در رشته‌های مالی، حسابداری، اقتصادی، بازرگانی و مدیریت باشند. اعضای هیئت مدیرة "متقاضی،" باید دارای حداقل پنج سال سابقة مدیریت عمومی یا هفت سال سابقة کار در شرکت‌ها و مؤسسات مالی، سرمایه‌گذاری، اعتباری و یا مؤسسات حسابرسی و خدمات سرمایه‌گذاری باشند. اعضای هیئت مدیرة "کارگزار" باید دارای حسن شهرت و اخلاق حرفه‌ای در رشتة تجربی خود باشند، و پيشينة كيفري مؤثر نداشته باشد.
تبصره:"كارگزار" بايد علاوه بر مديرعامل، حداقل يك‌ عضو هيئت‌مديرة موظف داشته باشد.
مادة 9 درصورتي‌كه هيچ‌يك از اعضاي هيئت‌مديره داراي "گواهي‌نامة مديريت ارشد بازار سرمايه" نباشند، ضروري است مديرعامل خارج از هيئت‌مديره و از ميان دارندگان گواهی‌نامة مذکور انتخاب شود.
تبصره: هيئت‌مديرة "سازمان" مي‌تواند تا فراهم‌ شدن شرايط اجراي اين مصوبه و حداكثر تا پايان سال 1384، با شروع فعاليت "كارگزاراني" كه مديرعامل معرفي‌شدة آنها داراي گواهي‌نامه نمي‌باشند، درصورت معرفی حداقل یک نفر نماینده به "سازمان" که واجد شرایط مادة 12 قانون تأسیس بورس باشند، موافقت نماید.
مادة 10 حداقل سرماية موردنياز براي دريافت مجوز كارگزاري 5 ميليارد ريال است.
تبصره: حداقل سرماية لازم براي "كارگزارانی" که در استان تهران فعالیت نمی‌نمایند يك‌ ميليارد ريال است.
مادة 11 "متقاضی" فعالیت در استان تهران مکلف است همزمان حداقل 2 شعبه در سایر استان‌های کشور دایر نماید.
مادة 12 حجم معاملات و مجموع تعهدات "کارگزار" ناشی از انجام معاملات همواره باید متناسب با سرمایة پرداخت شده "کارگزار" بر طبق آیین‌نامة مربوط باشد.
مادة 13 جمع تعهدات "کارگزار" برای تسویه در هر زمان نباید بیش از مبلغی باشد که از طریق "حساب تضمین بورس" پوشش داده شده است.
مادة 14 "کارگزار" باید برای جبران خسارتی که ممکن است از عملیات وی متوجة طرفین معامله شود، افزون بر سپردن تضمین مقرر در مادة 13 قانون تأسیس بورس نزد بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، نسبت به واریز سهم‌الشرکه خود به "حساب تضمین بورس" اقدام نماید.
تبصره: "سازمان" موظف است حداکثر ظرف مدت 3 ماه از تصویب این آیین‌نامه، با تهیة دستورالعمل اجرایی، "حساب تضمین بورس" را عملیاتی کند.
مادة 15 اعضای هیئت مدیرة بورس، پس از رسیدگی، در مورد رد یا قبول تقاضا، رأی مخفی می‌دهند و تصمیم‌های هیئت مدیره با اکثریت آرای دو سوم از اعضایی که در جلسة رسمی حاضر بوده و رأی داده‌اند، معتبر است.
مادة 16 پس از تأیید صلاحیت و واجد شرایط بودن "متقاضی" و رئیس هیئت مدیره و یا مدیرعامل آن توسط بانک مرکزی، مجوز کارگزاری از طریق "هیئت مدیرة بورس" صادر می‌گردد. پس از آن ثبت شرکت کارگزاری انجام می‌گیرد.
تبصره: تائیدیة مورد نظر حداکثر ظرف مدت یک ماه از سوی بانک مرکزی ارائه می‌شود.
مادة 17 تصمیم‌های هیئت مدیرة بورس در مورد قبول یا رد تقاضای کارگزاری توسط دبیرکل سازمان به "متقاضی" ابلاغ خواهد شد و در صورت رد تقاضا، "متقاضی" می‌تواند ظرف یک ماه به شورای بورس شکایت کند. شورای بورس موضوع را مورد رسیدگی قرار داده و اعلام‌نظر خواهد کرد. رأی شورای بورس قطعی است. "متقاضی" نمی‌تواند قبل از گذشت یک سال تمام از تاریخ رد قطعی تقاضای خود، دوباره تقاضای کارگزاری نماید.
مادة 18 هر "متقاضی" که عضویت او به تصویب "هیئت مدیره" رسیده است، باید ظرف 14 روز از تاریخ اعلام پذیرفته شدن، مبلغی را به عنوان ورودیه که توسط "هیئت مدیره" تعیین شده است، تماماً پرداخت نماید. وجوهی که به عنوان ورودیه دریافت می‌شود، قابل استرداد نیست.
مادة 19 کلیة کارکنان "کارگزار" که برای انجام دادوستد با سیستم معاملاتی کار می‌کنند باید حداقل دارای "گواهی‌نامة اصول مقدماتی کارگزاری" باشند.
مادة 20 "کارگزار" مکلف است فضای مناسب اداری، تجهیزات و نرم‌افزارهای مورد نیاز را به تشخیص "سازمان" تأمین کند.
مادة 21 "کارگزار" مکلف است سالانه مبالغی تحت عنوان "حق‌عضویت" و "حق استفاده از تسهیلات و خدمات" را که توسط "هیئت مدیره" تعیین می‌شود، به "سازمان" پرداخت نماید.
مادة 22 هر شخص حقیقی یا حقوقی که سهامدار یا عضو هیئت مدیره یکی از شرکت‌های سهامی خاص باشد، در هیچ شرکت سهامی عام یا خاص کارگزاری دیگری نمی‌تواند سهامدار باشد.
مادة 23 هر شخص حقیقی یا حقوقی که در یک "کارگزار" سهامی عام بیش از 10% سهام دارد، نمی‌تواند در سایر شرکت‌های "کارگزار" سهامی عام بیش از یک درصد سهامدار باشد.
تبصره: مدیرعامل، قائم‌مقام و معاونین وی مجاز نیستند در بیش از یک شرکت کارگزاری فعالیت مدیریتی داشته باشند.
مادة 24 "متقاضی" مکلف است پس از دریافت مجوز در مدت حداکثر 4 ماه فعالیت خود را شروع نماید. در غیر این صورت، مجوز وی لغو می‌شود.
تبصرة 1: اشخاص حقیقی كه به اخذ گواهي‌نامه‌‌های "اصول مقدماتی کارگزاری،" "تحلیل‌گری در بازار سرمایه" و "مدیریت ارشد بازار سرمایه" نائل می‌شوند، در صورتی که به طور مستمر به مدت 1 سال و یا غیرمستمر به مدت 2 سال نزد "کارگزاری" فعالیت تمام‌وقت نداشته باشند، گواهی‌نامة آنان لغو شده و به مرحلة قبل از اخذ آخرین گواهی تنزل می‌یابند.
تبصرة 2: "کارگزار" ملزم به رعایت کلیة قوانین و مقررات و بخشنامه‌های مربوطه خواهد بود.
تعلیق و لغو مجوز
مادة 25 در صورتی‌که "کارگزار" هر یک از شرایط اولية اعطای مجوز را براساس گزارش "سازمان" از دست بدهد، هیئت مدیرة "سازمان" برای کسب شرایط مزبور، حداکثر یک ماه مهلت منظور می‌نماید. در صورت عدم تحقق شرایط، هیئت مدیرة "سازمان" براساس اختیارات قانونی خود تصمیم مقتضی اتخاذ خواهد نمود.
مادة 26 "کارگزار" نمی‌تواند بدون کسب موافقت "سازمان" فعالیت خود را متوقف نماید. در غیراین‌صورت، براساس آیین‌نامة مربوطه، با "کارگزار" متخلف رفتار خواهد شد.
مادة 27 در صورت درخواست "کارگزار" برای لغو مجوز، "سازمان" حداکثر در مدت 14 روز کاری به این درخواست رسیدگی خواهد کرد و تا زمان اعلام نظر "سازمان،" نماد معاملاتي"کارگزار" متوقف خواهد بود، در صورت موافقت با لغو مجوز "کارگزار" ملزم است در اسرع‌وقت نسبت به تسویۀ بدهی‌ها و انجام تعهدات خود اقدام كند.
تبصره: "سازمان" مكلف است مراتب لغو مجوز را به نحو مناسب به اطلاع بازار برساند و نظارت لازم را بر انجام تسویه و ایفای تعهدات "کارگزار" نسبت به مشتریان خود اعمال نماید.
ساير موارد
مادة 28 "کارگزارانی" که پیش از تصویب این آیین نامه مجوز کارگزاری را از "سازمان" دریافت کرده‌اند، مکلف‌اند حداکثر ظرف مدت 6 ماه پس از تاریخ تصویب اين آیین‌نامه، شرایط سرمایة خود را با مفاد مادة 10 این آیین‌نامه تطبيق دهند.
تبصره: احراز صلاحیت کارکنان "كارگزاران" موضوع این ماده و انطباق مدارک آنان با گواهی‌نامه‌های جدید بر عهدۀ "سازمان" است.
مادة 29 دستورالعمل‌هاي اجرايي اين آيين‌نامه به تصويب هيئت‌مديرة "سازمان" مي‌رسد.
5/12/83

[*MoNa*]

آيين‌نامة فعاليت کارگزار معرف و کارگزارمتعهد خريددر بورس اوراق بهادار(مصوب کمیسیون فرعی شورای بورس)
تعاريف
مادة 1 اصطلاحات به كار رفته در اين آيين‌نامه به شرح زير است:
سازمان: سازمان كارگزاران بورس اوراق بهادار تهران است.
هیئت پذیرش: هیئت پذیرش اوراق بهادار است.
كارگزار: شركت كارگزاري عضو "سازمان" است.
عرضة اولية عام: عرضة‌ اوراق بهادار به عامة سرمايه‌گذاران براي اولين بار است كه مي‌تواند در بورس يا خارج از آن انجام شود.
عرضة اوليه در بورس: عرضة اوراق بهاداري است كه "عرضة‌ اولية عام" آن قبلاً خارج از بورس انجام شده، و براي اولين بار جهت معامله در بورس عرضه مي‌شود.
عرضة اوليه: اصطلاحي است كه "عرضة اولية عام" و "عرضة اوليه در بورس" هر دو را شامل مي‌شود.
کارگزار معرف: "کارگزاری" است که با مجوز "سازمان" براي پذيرش اوراق بهادار شركت‌هاي متقاضي پذيرش در بورس و "عرضة اولیة" اوراق بهادار آن‌ها اقدام مي‌نمايد.
تعهد خريد: تعهد خرید ماندة اوراق بهاداری است كه "عرضة اولية عام" آن در بورس انجام شده و تا پايان دورة عرضه، فروش نرفته است. منابع مالی لازم برای ایفای تعهد خرید از محل وجوه "کارگزار" یا سایر متقاضیان خرید خواهد بود. در صورتي‌كه "عرضة اولية عام" مربوط به افزايش سرمايه باشد، از عنوان "تعهد پذيره‌نويسي" به‌جاي "تعهد خريد" استفاده خواهد شد.
کارگزار متعهد خريد: "کارگزار معرفی" است که با مجوز "سازمان،" "تعهد خريد" را نيز انجام می‌دهد. در صورتي‌كه "عرضة اوليه" مربوط به افزايش سرمايه باشد، كارگزار متعهد خريد عنوان "كارگزار پذيره‌نويس" خواهد داشت.
سنديكاي خريد: مجموعه‌اي از "كارگزاران متعهد خريد" است كه مشتركاً مسؤوليت "تعهد خريد" را برعهده مي‌گيرند.
كارگزار مُقدم متعهد خريد: "كارگزار متعهد خريد" رابط سنديكاي خريد با "سازمان" است كه از طرف اعضاي سنديكا به‌عنوان كارگزار مُقدم به "سازمان" معرفي مي‌شود، و کلیة مسؤوليت‌ها را در قبال "سازمان" برعهده دارد.
اميدنامه: سندي است كه اهداف، نرخ بازدة مورد انتظار، شرايط و كلية ويژگي‌هاي مربوط به اوراق بهادار موضوع "عرضة اوليه" را شرح مي‌دهد، و تصويري از آيندة سرمايه‌گذاري براي تصميم‌گيري در اختيار سرمايه‌گذاران قرار مي‌دهد. اين سند قبل از انتشار عمومي بايد به تأييد "سازمان" برسد.
حداکثر مساعی: تعهد "كارگزار معرف" به‌‌تلاش براي فروش هرچه بيشتر اوراق بهادار به بهترين قيمت ممكن به عامة سرمايه‌گذاران است.

شرايط اعطاي مجوز
مادة 2 اعطای مجوز فعالیت "کارگزار معرف" به‌پیشنهاد دبیرکل و توسط هیئت‌مدیرة "سازمان" صورت می‌گیرد. متقاضی باید با تکمیل فرم‌هاي طراحی‌شده توسط "سازمان،" تقاضاي خود را ارائه دهد.
مادة 3 "کارگزار معرف" موظف است برای انجام امور مربوط به معرفی اوراق بهادار شرکت‌ها به‌منظور پذیرش و "عرضة اولیه،" بخش مطالعاتي و اجرايي جداگانه‌ای در شرکت کارگزاری خود فراهم آورد.
مادة 4 "کارگزار" متقاضی دریافت مجوز، مکلف است حداقل یک نفر با گواهی‌نامة "تحلیل‌گری در بازار سرمایه" را به صورت تمام وقت برای انجام امور مربوط به معرفی شرکت‌های متقاضی پذیرش در اختيار داشته باشد.
تبصره: در صورتی‌که به تشخیص دبیرکل "سازمان" تعداد دارندگان گواهی‌نامة "تحلیل‌گری در بازار سرمایه،" کافی نباشد، "کارگزار معرف" می‌تواند کارشناس موضوع مادة 4 را از میان دارندگان گواهی‌نامة "اصول مقدماتی کارگزاری" انتخاب کند.
مادة 5 دبیرکل "سازمان" ظرف حداكثر 30 روز پس از دريافت مدارك متقاضي، به ترتیب مقرر در مادة 2 آیین‌نامه نظر هیئت‌مدیره را به وی ابلاغ می‌کند. در صورت اعطای مجوز به متقاضی، وی حداکثر 60 روز پس از دریافت مجوز، ملزم به تشکیل و تجهیز بخش مربوطه و ارائة خدمات است.
مادة 6 حداقل سرمایة پرداخت‌شدة شركت كارگزاري متقاضي دريافت مجوز "کارگزار معرف،" 10 میلیارد ریال می‌باشد.
مادة 7 مجوز فعالیت "کارگزار معرف" برای دورة دوساله اعطا می‌شود و پس از اتمام دورة مزبور، مجوز قابل تمدید است.
تبصره: هزینة اعطا و تمدید مجوز فعالیت "کارگزار معرف" سالانه توسط شورای بورس تعیین و توسط "سازمان" دریافت می‌شود.
مادة 8 شرایط و مراحل اعطای مجوز به "کارگزار متعهد خريد" همانند "کارگزار معرف" است، با این تفاوت که حداقل سرمایة پرداخت‌شدة كارگزار متقاضي دريافت مجوز "كارگزار متعهد خريد" 30 میلیارد ریال می‌باشد.
مادة 9 اعطاي مجوز "كارگزار متعهد خريد" به كارگزاري كه قبلاً مجوز "كارگزار معرف" را نداشته است، به‌معناي اعطاي هم‌زمان هر دو مجوز است.

الزامات و چگونگی ارائة خدمات "کارگزار معرف"
مادة 10شرح خدمات "کارگزار معرف" به شرکت متقاضی پذیرش در قرارداد فی‌مابین طبق مادة 13 خواهد بود. این قرارداد که در دو نسخه تنظیم می‌شود و شرکت متقاضی پذیرش و "کارگزار معرف" هرکدام یک نسخه را در اختیار خواهند داشت، تعهدات و حقوق دو طرف را مشخص خواهد کرد و حداقل موارد زیر را دربرمی‌گیرد:
- میزان حق‌الزحمة "کارگزار معرف؛"
- تعهدات شرکت متقاضی پذیرش، شامل ارائة اطلاعات و مدارک مورد نیاز برای رسیدگی به درخواست پذیرش براساس آیین‌نامة شرایط و ضوابط پذیرش اوراق بهادار در بورس؛
- دورة قرارداد و شروط احتمالی اتمام پیش از موعد آن؛
- انتخاب داور به‌منظور رسیدگی به اختلافات احتمالی.
مادة 11 "کارگزار معرف" مکلف است حداکثر 7 روز کاری پس از امضاي قرارداد، رونوشت قرارداد را براي "سازمان" ارسال دارد.
مادة 12 "کارگزار معرف" ملزم است 8 درصد از حق‌الزحمة قرارداد موضوع مادة 10 را بابت حق رسیدگی و نظارت به "سازمان" پرداخت نماید.
مادة 13 خدمات قابل ارائة "کارگزار معرف" به شرح ذیل است:
1- آشناكردن مدیران و سهامداران عمدة شرکت متقاضی پذیرش با فرآیند پذیرش، قوانین، مقررات و آیین‌نامه‌های مرتبط با این فرآیند،
2- تهیه و تنظیم مدارک و مستندات مورد نیاز "هیئت پذیرش،"
3- تهیه و تنظیم گزارش مقدماتی در مورد وضعیت عمومی شرکت در چارچوب استانداردها و ضوابط اعلام‌شده از سوی "سازمان،"
4- ایجاد هماهنگی‌های لازم برای بازدیدها و برگزاری جلسات مشترک "سازمان" و "هیئت پذیرش" با مسؤولان شرکت،
5- تطبيق و اصلاح پيش‌نويس اساسنامة شركت مطابق اساسنامة نمونة شركت‌هاي پذيرفته‌شده در بورس،
6- تهية "اميدنامه"
7- پیگیری موارد مربوط به پذیرش و فراهم‌آوردن مقدمات لازم جهت انجام معاملة اوراق بهادار شرکت در بورس،
8- ارائة گزارش توجیهی درمورد قیمت اوراق بهادار شرکت،
9- بازاریابی برای فروش میزان توافق‌شدة اوراق بهادار موضوع قرارداد يادشده در مادة 10 با رعايت شرط "بيشترين تلاش."
مادة 14 "کارگزار معرف" مکلف است يك نفر از همكاران مطلع خود را برای انجام پیگیری‌های لازم در طول مدت بررسی تقاضای پذیرش شرکت، به "سازمان" معرفی کند.

الزامات و چگونگی ارائة خدمات "کارگزار متعهد خريد"
مادة 15 "کارگزار متعهد خريد" علاوه بر ارائة خدمات "کارگزار معرف،‌" به انجام موارد زیر نیز متعهد می‌باشد:
1- "سازمان" را از داشتن منابع كافي براي تأمین مالی‌ توسط خود يا ساير خريداران بالقوه به‌منظور انجام تعهدات خريد در هر قرارداد مطمئن سازد،
2- آن بخش از اوراق بهادار ناشر را که در عرضة اولیه به‌فروش نرسیده و مطابق قرارداد با ناشر، متعهد خريد آن شده است، خریداری کند.
مادة 16 حداکثر مبلغ "تعهد خريد" 25 برابر ارزش ویژة (حقوق ساحبان سهام) مندرج در آخرين ترازنامة حسابرسي‌شدة "کارگزار متعهد خريد" با رعایت بند "ب" مادة (31) آیین‌نامة معاملات در سازمان کارگزاران بورس اوراق بهادار تهران خواهد بود. کارگزار "متعهد خرید" از شمول قسمت اخیر تبصرة 1 مادة 32 آیین‌نامة معاملات (موضوع خرید سهام عرضة اول) خارج است.
مادة 17 در صورتي‌كه منابع مالي لازم براي "تعهد خريد" عرضة اوليه بیش از 5 برابر حاصل‌ضرب درصد سهام شناور آزاد الزامی در حداقل سرمایة شرکت‌های پذیرفته‌شده باشد، عرضه مي‌تواند از طريق "سنديكاي خريد" انجام شود. فرم قرارداد مربوط به مشاركت "كارگزاران متعهد خريد" در سنديكا توسط "سازمان" تهيه و در اختيار اعضاي سنديكا قرار مي‌گيرد. "كارگزار مُقدم متعهد خريد" همواره رابط "سنديكاي خريد" با "سازمان" است، و در قبال كلية تعهدات يادشده مسؤوليت دارد.
مادة 18 "عرضة اوليه" به‌شرح مذکور در مادة 29 و تبصرة ذیل آن به‌قيمت ثابت انجام مي‌شود، و دورة عرضه حداكثر به‌مدت پنج روز خواهد بود.
امتيازات "کارگزار معرف" و "کارگزار متعهد خريد"
مادة 19 عرضة اولية كلية سهام و اوراق مشاركت شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار صرفاً از طریق "کارگزار معرف" یا "کارگزار متعهد خريد" انجام می‌شود.
مادة 20 در قرارداد في‌مابين مالک سهام با "كارگزار معرف" يا "كارگزار متعهد خريد" طرفین می‌توانند متعهد شوند که عرضة سهام و حق‌تقدم آن براي حداكثر شش ماه پس از عرضة اوليه منحصراً از طريق "كارگزار معرف" يا "كارگزار متعهد خريد" يادشده انجام شود.
شرايط تعليق و لغو مجوز
مادة 21 در صورتي‌كه "کارگزار معرف" شرايط اعطاي مجوز موضوع این آیین‌نامه را نقض كند، "هیئت‌مدیره" مي‌تواند تا تحقق مجدد آن شرايط، مجوز مربوطة وي را معلق كرده و مهلت زماني معيني براي تحقق شرايط مزبور تعيين کند. در صورت عدم تحقق، مجوز مذکور لغو خواهد شد.
مادة 22 "هیئت‌مدیره" در صورت تخلف "کارگزار معرف" از انجام وظايف تعيين‌شده در اين آيين‌نامه، تمهیدات انضباطی را طبق آیین‌نامة مربوطه اعمال کند.
مادة 23 در صورت درخواست "کارگزار معرف" براي لغو مجوز، "سازمان" حداكثر در مدت 15 روز كاري به اين درخواست رسيدگي خواهد كرد و تا زمان اعلام نظر "سازمان،" "کارگزار معرف" موظف است به وظایف خود عمل کند. در این صورت، "کارگزار معرف" مکلف است کلیة تعهدات موضوع قرارداد خود را به پایان رسانیده یا با کسب موافقت طرف‌های قراردادهای خود این وظایف را به "کارگزار معرف" دیگری واگذار نموده و کلیة هزینه‌های مربوطه را تأمین نماید.
مادة 24 چنانچه كارگزار معرف در سه نوبت نتواند حداقل 50% اوراق بهاداري را كه عرضه مي كند، به‌فروش رساند، و از انجام معاملات مربوطه جلوگیری به عمل آمده باشد، مجوز موضوع این آیین‌نامه لغو می‌شود.
مادة 25 شرایط تعلیق و لغو مجوز "کارگزار متعهد خرید" همانند "کارگزار معرف" است.
ساير موارد
مادة 26 افزايش سرمايه به اشكال مختلف، با رعايت قوانين و مقررات مربوطه و با تصویب مجمع عمومی شركت به‌طور فوق‌العاده، "عرضة اوليه" تلقي شده، و تابع مقررات اين آيين‌نامه می‌باشد.
مادة 27 "كارگزار پذيره‌نويس" كلية وظايف و امتيازات ”كارگزار متعهد خريد“ را خواهد داشت، و خدماتي مشابه وي در حوزة افزايش سرمايه انجام مي‌دهد.
مادة 28 بلافاصله پس از به‌فروش رسيدن اوراق بهادار موضوع "عرضة اوليه، " مراتب توسط "دبیرکل" به بازار اعلام مي‌شود.
مادة 29 تحقق معامله در عرضة اولیه مشروط به آن است که تا پایان مدت عرضة اولیه 20% کل سهام شرکت به‌فروش برسد.
تبصره: درصورتی‌که ارزش روز شرکتی که اوراق بهادار آن "عرضة اولیه" می‌شود، بیش از ده برابر حداقل سرمایة شرکت‌های قابل‌پذیرش در بورس باشد به تشخیص "دبیر کل،" "عرضة اولیه" می‌تواند در چند نوبت ارائه شود، منوط بر این که در هر نوبت، میزان "عرضة اولیه" کمتر از 5 درصد نباشد، و کل عرضه هم حداکثر ظرف چهارماه انجام شود.
مادة 30 "دبیر کل" موظف است در عرضه‌های اولیه‌ای که به روش "حداکثر مساعی" انجام می‌شود، درصورتی‌که حداقل 50% اوراق بهاداری که عرضه شده، به فروش نرسد، از انجام معامله جلوگیری نماید.
مادة 31 دستورالعمل‌های اجرایی این آیین‌نامه توسط "دبیرکل" تهیه و پس از تصویب "هیئت‌مدیرة" سازمان لازم‌الاجرا می‌باشد.
مادة 32 اين آيين‌نامه در 32 ماده و 3 تبصره تهيه شده و در تاريخ ..................................... به تصويب شوراي بورس رسيد، و دستورالعمل‌هاي اجرایی این آیین‌نامه با تصویب هیئت‌مدیرة "سازمان" معتبر و قابل‌اجرا مي‌باشد.

[*MoNa*]

آيين‌نامةارائةخدمات مشاوره و سبدگردانی اوراق بهادارپذيرش اوراق بهادار

تعاريف
مادة 1 اصطلاحات به كار رفته در اين آيين‌نامه به شرح زير است:
بورس: منظور سازمان كارگزاران بورس اوراق بهادار تهران است.
سبد اختصاصی اوراق بهادار: منظور مجموعه‌ای متنوع از اوراق بهادار پذیرفته شده در "بورس" است که به تقاضای سرمایه‌گذار توسط "مشاور و سبدگردان" به نام "سرمایه‌گذار" خریداری و مدیریت می‌شود.
مشاوره: منظور ارائة نظر مشورتی در قالب قراردادی مشخص برای خرید و فروش اوراق بهادار پذیرفته شده در "بورس" برای سرمایه‌گذار معینی است که به منظور کسب انتفاع "سرمایه‌گذار" صورت می‌گیرد.
سبدگردانی: منظور خرید و فروش اوراق بهادار پذیرفته شده در "بورس" برای "سرمایه‌گذار" معین است که به نمایندگی از طرف وی، در قالب قراردادی مشخص و به منظور کسب انتفاع "سرمایه‌گذار،" صورت می‌گیرد.
مشاور و سبدگردان: شرکت کارگزاری است که با مجوز "بورس" به "مشاوره" و "سبدگردانی" برای "سرمایه‌گذاران" می‌پردازد.

سرمايه‌گذار: شخصي است كه در چارچوب قراردادهاي مشخص مورد تأیید "بورس،" "سبد اوراق بهادار" خود را برای مدیریت، در اختيار "مشاور و سبدگردان" قرار مي‌دهد، یا از "مشاورة" آن شركت استفاده می‌کند.

شرايط اعطاي مجوز ارائة خدمات مشاوره و سبد گردانی اوراق بهادار
مادة 2 متقاضي دريافت مجوز "مشاوره و سبدگردانی،" با تکمیل فرم‌هاي طراحی‌شده توسط "بورس،" تقاضاي خود را به "بورس" ارائه مي‌دهد.
مادة 3 متقاضی شرکت کارگزاری موظف است برای انجام امور "مشاوره" و "سبدگردانی،" تشکیلات مناسب زیر را ایجاد نماید:
الف) حداقل دو نفر همکار با گواهی‌نامة "اصول مقدماتی کارگزاری" یا بالاتر را به صورت تمام وقت، به منظور انجام امور "مشاوره و سبدگردانی،" در اختیار داشته باشد.
ب) در اختیار داشتن فضای مناسب اداری، تجهیزات و نرم‌افزارهای مورد نیاز به تشخیص بورس.
ج) تأمین حداقل سرمایة تعیین شده در آیین‌نامة کارگزاری
د) استفاده از فن‌اوری اطلاعاتی برای برقراری ارتباط دائمی با "سرمایه‌گذار" و اطلاع‌رسانی به وی.
مادة 4 "بورس" ظرف حداکثر 30 روز پس از دریافت مدارک متقاضی دریافت مجوز "مشاوره" و "سبدگردانی،" نظر هیئت مدیره را به متقاضی ابلاغ می‌کند. در صورت اعطای مجوز به متقاضی، وی حداکثر 60 روز پس از دریافت مجوز "مشاوره" و "سبدگردانی،" ملزم به ارائة خدمات است.
مادة 5 "مشاور و سبدگردان" ملزم است هر ساله مبلغی تحت عنوان حق نظارت بورس بر "مشاوره" و "سبدگردانی" به "بورس" پرداخت نماید. این مبلغ به پیشنهاد "بورس" توسط شورای بورس تعیین می‌گردد.

الزامات ارائة خدمات مشاوره و سبد گردانی اوراق بهادار
مادة 6 ارائة خدمات توسط "مشاور و سبدگردان" به هر "سرمایه‌گذار" براساس انعقاد قرارداد جداگانه انجام خواهد شد. قرارداد ارائة "مشاوره" از قرارداد "سبدگرانی" جدا خواهد بود. نمونه این قراردادها که مسؤولیت "مشاور و سبدگردان" و حقوق و تکالیف دو طرف قرارداد را مشخص خواهند کرد، توسط "بورس" تهیه و ابلاغ می‌شود.
اهم موارد لازم‌الرعایه در قراردادهای نمونه حسب مورد به شرح ذیل است:
1 – رعایت مفاد این آیین‌نامه
2 – خدمات قابل ارائه توسط "مشاور و سبدگردان"
3 – چگونگی دریافت وجه از "سرمایه‌گذار"
4 – نوع اوراق بهادار و در صورت درخواست "سرمایه‌گذار،" تعیین شرکت‌ها یا صنایع و فعالیت‌های مورد نظر وی.
5 – تعیین اهداف سرمایه‌گذاری با توجه به افق سرمایه‌گذاری و ریسک و بازدة آن
6 – تعیین میزان وجوه و اوراق بهاداری که در اختیار "مشاور و سبدگردان" قرار می‌گیرد.
7 – تعیین میزان کارمزد خدمات "مشاوره" و "سبدگردانی"
8 – تعیین نوع و تواتر ارائة گزارش‌های ادواری "مشاور و سبدگردان" به "سرمایه‌گذار"
9 – تعیین دورة قرارداد و شروط احتمالی اتمام پیش از موعد آن.
10 – حداکثر مدت توقف منابع نقدی "سرمایه‌گذار" نزد "مشاور و سبدگردان."
تبصرة 1: کارمزد درصدی از حجم سرمایه‌گذاری خواهد بود که حداکثر آن توسط "بورس" تعیین می‌گردد.
تبصرة 2: هر قرارداد حداقل در سه نسخه تنظیم می‌شود و "مشاور و سبدگردان" ملزم است یک نسخه آن را حداکثر 7 روز پس از تنظیم قرارداد در "بورس" ثبت نماید. "سرمایه‌گذار" و "مشاور و سبدگردان" نیز هر کدام یک نسخه از قرارداد را در اختیار خواهند داشت. همة نسخه‌های قرارداد حکم واحد دارد.
مادة 7 خدمات "مشاوره" و تصمیمات "سبدگردان" برای خرید و فروش ضمن تطبیق با اهداف سرمایه‌گذاری باید به صورت کتبی (اعم از نوشتاری یا الکترونیکی) با توجیه لازم به "سرمایه‌گذار،" ارائه شود.
مادة 8 "مشاور و سبدگردان" حق بهره‌برداری مستقیم یا غیرمستقیم از دارایی "سرمایه‌گذار" را به نفع خود و دیگری ندارد و موظف است کلیة خریدهای "سرمایه‌گذار" را به نام خود سرمایه‌گذار و یا کسانی انجام دهد که "سرمایه‌گذار" به عنوان ذی‌نفع معرفی می‌کند.
مادة 9 "مشاور و سبدگردان" موظف است برای هر "سرمایه‌گذار" طبق اصول حسابداری، حساب‌های جداگانه‌ای نگاهداری کند. در حساب هر "سرمایه‌گذار" باید جزئیات دقیق مربوط به حساب، از قبیل وجوه سرمایه‌گذاری شده، اوراق بهادار واگذار شده به "مشاور و سبدگردان،" هزینه‌ها، مالیات پرداختی، بازدة نقدی هر سهم "سبد اوراق بهادار،" میزان افزایش سرمایه هر سهم در "سبد اوراق بهادار" و سایر اطلاعات مورد نیاز حسابرس معتمد بورس، ثبت شود.
مادة 10 حساب‌های "سرمایه‌گذاران" به طور سالانه توسط حسابرسان معتمد "بورس" رسیدگی شده و گزارش آن به "بورس" ارائه می‌شود.
مادة 11 "مشاور و سبدگردان" موظف است تا در دوره‌های معینی که در قرارداد ذکر شده است، گزارش‌های مربوط به سرمایه‌گذاری هر سرمایه‌گذار را به وی ارائه دهد. این گزارش‌ها حداقل شامل موارد زیر خواهد بود:
- ترکیب و ارزش "سبد اختصاصی اوراق بهادار،" تعداد و ارزش هر ورقة بهادار و میزان وجوه جاری "سرمایه‌گذار" نزد "مشاور و سبدگردان"
- معاملات صورت گرفته برای "سرمایه‌گذار" در دورة منتهی به ارائة گزارش با ذکر جزئیات
- دریافت‌های سود سهام، سود اوراق مشارکت، سود سایر اوراق بهادار، سهام جایزه و سایر مزایای دارایی‌های مالی، در صورتی که این خدمات در قرارداد فی‌مابین جزو وظایف "مشاور و سبدگردان" باشد.
- تعیین سود یا زیان ناشی از سرمایه‌گذاری در دورة یاد شده، و تفکیک آن به بازدة نقدی هر سهم، استفاده از حق‌تقدم و افزایش یا کاهش ارزش "سبد اوراق بهادار."
مادة 12 در پایان مدت قرارداد، "مشاور و سبدگردان" موظف است گزارش کاملی از فعالیت در دورة یاد شده را تهیه کند و به "سرمایه‌گذار" ارائه دهد.
مادة 13 در صورت درخواست "سرمایه‌گذار،" برای ارائة گزارش خاص و فوق‌العاده، "مشاور و سبدگردان" موظف است در مقابل دریافت هزینه، گزارش مزبور را در اختیار وی قرار دهد.
مادة 14 در موارد ذیل قرارداد بین "سرمایه‌گذار" و "مشاور و سبدگردان" خود به خود فسخ و کلیة حقوق مالی سرمایه‌گذار به وی مسترد می‌گردد.
الف)– تعلیق بیش از یک ماه مجوز "مشاور و سبدگردان"
ب) لغو مجوز "مشاور و سبدگردان"
ج) ورشکستگی "مشاور و سبدگردان"
مادة 15 هرگونه دادوستد اوراق بهادار بین "مشاور و سبدگردان،" مدیران و سهامداران بیش از ده درصد و بستگان درجة یک آن‌ها با "سرمایه‌گذار" ممنوع است. مگر با اجازه "سرمایه‌گذار."
مادة 16 "مشاور و سبدگردان" مجاز نمی‌باشد اوراق بهادار متعلق به "سرمایه‌گذاران" طرف قرارداد خود را برای یکدیگر معامله نماید.

نظارت و بازرسي
مادة 17 "بورس" موظف است به صورت ادواری و یا در مواقع لزوم مدارک حسابداری، گزارش و هرگونه مستندات "مشاور و سبدگردان" را با اهداف زیر مورد بازرسی قرار دهد:
- اطمینان از تهیه و نگهداری گزارش‌ها و دفاتر مالی مطابق قوانین و مقررات
- اطمینان از انطباق عملکرد "مشاور و سبدگردان" با قوانین و مقررات مربوطه
- بررسی شکایات و اعتراضات رسیده از سوی "سرمایه‌گذاران" یا افراد دیگر
تبصره: کلیة اطلاعات و مدارک مربوط به حساب مشتریان توسط "مشاور و سبدگردان" و نیز "بورس" محرمانه تلقی می‌شود.
مادة 18 "مشاور و سبدگردان" موظف است کلیة اسناد و مدارک مورد درخواست را در اختیار "بورس" قرار دهد و به تمامی سؤالات مطروحه پاسخ دهد.
مادة 19 رسیدگی به اختلافات بین "سرمایه‌گذار" و "مشاور و سبدگردان،" طبق مادة 17 قانون تأسیس بورس اوراق بهادار، انجام خواهد شد.

سایر موارد
مادة 20 "مشاور و سبدگردان" موظف است اسناد و مدارک مربوط به معاملات مشتریان خود را حداکثر به مدت 2 سال پس از اتمام قرارداد نگهداری نماید.
مادة 21 در صورتی که "مشاور و سبدگردان" مرتکب یکی از موارد ذیل شود "بورس" موظف است نسبت به به‌کارگیری تمهیدات انضباطی از اخطار تا لغو مجوز طبق آیین‌نامة مربوط مصوب شورای بورس اقدام کند.
- تخلف از قوانین و مقررات مربوط به "بورس."
- عدم ارائة اطلاعات و گزارش‌های درخواستی مطابق این آیین‌نامه.
- ارائة اطلاعات نادرست و گمراه کننده به "بورس" و "سرمایه‌گذار."
- عدم رعایت مفاد قراردادهای فیمابین.
- عدم همکاری در انجام امور بازرسی و نظارت.
- تخطی از شرایط اعطای مجوز.
- استفاده از سرمایة "سرمایه‌گذاران" به نفع خود و یا دیگران.
- عدم پرداخت حق نظارت بورس بر مشاوره و سبدگردانی به "بورس."
- افشای اطلاعات.
مادة 22 دستورالعمل‌های اجرایی این آیین‌نامه شامل موضوعاتی از قبیل "نحوة محاسبة سود و زیان سرمایه‌گذار،" یا نمونة قراردادهای فیمابین "سرمایه‌گذار" و "مشاور و سبدگردان،" توسط هیئت مدیرة "بورس" تنظیم و ابلاغ می‌گردد.

[*MoNa*]

آيين‏نامه اجرايىانتشار اخبار معاملات براساس اطلاعات درونى‏


(مصوب 25/7/1378 شوراى بورس)

ماده 1. اشخاصى كه بهاطلاعات مؤثر بر قيمت سهام دسترسى مييابند به دو گروه تقسيمميشوند.
گروه اول: شامل افرادى كهيا در تصميم‏گيريهاى مربوط به شركت‏ها دخالت دارند و يا به دليل موقعيت شغلىخود ميتوانند به طور مستقيم به اطلاعات مؤثر دسترسى داشته باشند اين افرادعبارتند از:
(الف) مديرعامل، اعضاى هيأتمديره، مديران طبق حكم، مشاوران، حسابرس و بازرس قانونى و بستگان درجه اولآنان، سهامدارانى كه مجموع سهام خود و بستگان درجه اول آنان حداقل معادل 10درصد سرمايه شركت ميباشد و بستگان درجه اول آنان.
(ب) مديرعامل و اعضاء هيأتمديره و مديران ذيربط و يا نمايندگان شركت‏هاى سرمايه‏گذار در شركت‏هاىسرمايه‏پذيرى كه حداقل 10 درصد سهام آن در تملك شركت سرمايه‏گذار بوده و ياشركت سرمايه‏گذار حداقل يك عضو در هيأت مديره شركت سرمايه‏پذير داشتهباشد.
(ج) كليه كارگزاران بورساوراق بهادار تهران و نمايندگان كارگزاران مزبور، اعضاء هيأت مديره شركت‏هاىكارگزارى و بستگان درجه اول اشخاص حقيقى فوق‏الذكر، همچنين كليه مديران وكارشناسان سازمان بورس اوراق بهادار تهران، دبيرخانه شوراى بورس، شركت خدماتبورس و بستگان درجه اول اشخاص حقيقى فوق‏الذكر.
(د) كليه افرادى كه طى ششماه گذشته قبل از هر معامله جزء بند (الف)، (ب) يا (ج) بوده‏اند. تبصره: معاملات حسابرسان و بازرسان قانونى شركت‏هاى پذيرفته شده در بورس تابع "ضوابطمؤسسات حسابرسى و بازرسان قانونى معتمد سازمان بورس اوراق بهادار تهران" خواهد بود. گروه دوم: شامل اشخاصى است كه به دليل شغل مورد تصدى به صورتغيرمستقيم به اطلاعات مؤثر شركت ذيربط دسترسى دارند مانند مسئولان حسابدارىشركت، وكلاى حقوقى شركت، كارمندان شركتهاى كارگزارى، مسئولان اعتبارىبانك‏هاى اعتبار دهنده به شركت و بستگان درجه اول آنان.
ماده 2. كليه شركت‏هاىپذيرفته شده در بورس موظفند ظرف مدت يك ماه از ابلاغ اين آيين‏نامه صورتافراد مذكور در بندهاى (الف)، (ب) و (الف و ب) مشمول بند (د) گروه اول راكتباً به اطلاع دبيركل سازمان بورس برسانند. همچنين هرگونه تغييرى در صورتمذكور بايد ظرف يك هفته به ترتيب فوق اطلاع داده شود.
ماده 3. معاملات اشخاصموضوع اين آيين‏نامه توسط دبيركل سازمان بورس مورد بررسى قرار گرفته و درمعاملات غيرمتعارف، نسبت به انتشار اخبار آن اتخاذ تصميم خواهد نمود. تبصره: در صورت لزوم دبيركل سازمان بورس ميتواند پس از كسب موافقت رياست محترم شوراىبورس، موضوع معاملات اشخاص گروههاى دوگانه فوق، را از طريق رسانه‏هاى عمومىنيز به اطلاع عموم رسانده و مراتب را به اطلاع شوراى بورس برساند.

[*MoNa*]

آيين‏نامه اجرايىتبصره 35 قانون بودجه سال 1378 كل كشور


قسمتاول:تعاريف

‏ ماده 1. تعريف اصطلاحات مندرجدر اين آيين‏نامه به قرار زير است:
(الف) دستگاه واگذارنده: كليه وزارتخانه‏ها، مؤسسات دولتى، شركت‏ها و سازمان‏هاى دولتى موضوع بند (و) تبصره (2) قانون بودجه سال 1378 كل كشور.
(ب) كميته: كميته موضوع بند (ج) تبصره (35) قانون بودجه سال 1378 كل كشور.
(ج) گروه‏هاى پيگيرى ونظارت: گروه‏هاى موضوع جزء (7) بند (ج) تبصره (35) قانون بودجه سال 1378 كلكشور.



قسمت دوم: وظايف، اختياراتو مسئوليت‏هاى دستگاه‏هاى واگذارنده

‏ ماده 2. دستگاه‏هاى واگذارندهمكلفند در چارچوب مفاد اين آيين‏نامه در مورد واگذارى سهام شركت‏ها وكارخانجات خود اقدام نمايند.
ماده 3. به منظور تعيينتكليف كليه شركت‏ها، دستگاه‏هاى واگذارنده مكلّفند حداكثر ظرف يك ماه ازتاريخ ابلاغ اين آيين‏نامه نسبت به ارائه اطلاعات زير شامل سرمايه‏گذارىمستقيم و غير مستقيم به هر ميزان، به دبيرخانه كميته اقدام نمايند. (3-1) اعلام اسامى آن دسته از شركت‏ها و كارخانجات كه اطلاعات آنها در سال 1377 دراجراى تبصره (35) قانون بودجه سال 1377 ارائه نشده، به همراه پيشنهاد دستگاهاجرايى در مورد واگذارى، انحلال، ادغام يا ابقاء آنها در بخش دولتى و روش وزمانبندى واگذارى، انحلال، ادغام آنها حسب مورد. (3-2) ارائه برنامهزمان‏بندى واگذارى و انحلال آن دسته از شركت‏هايى كه در سال 1377 در كميتهموضوع بند (ج) تبصره (35) بررسى، تصميم‏گيرى و مشمول واگذارى يا انحلالشده‏اند.
ماده 4. دستورالعمل مربوطبه نحوه واگذارى، چگونگى فروش و نحوه تعيين نرخ‏هاى پايه و همچنين گزارشعملكرد توسط كميته معين و به دستگاه‏هاى واگذارنده ابلاغ خواهدشد.
ماده 5. در واحدهايى كهسازمان مالى گسترش مالكيت واحدهاى توليدى داراى سهام اصالتى ميباشد، سهاممذكور همانند ساير سهام قابل واگذارى، براساس اين آيين‏نامه واگذار خواهدشد.
تبصره 1: سهام وكالتى موجودنزد سازمان مالى گسترش مالكيت واحدهاى توليدى از شمول اين آيين‏نامهمستثناست.
تبصره 2: سهامى كه توسطسازمان مالى گسترش مالكيت واحدهاى توليدى از دستگاه‏هاى واگذارنده به قيمتميانگين قيمت اسمى و روز خريدارى شده از شمول اين ماده مستثناست و سازمانمزبور مكلف است، اين نوع سهام را به كارگران واجد شرايط به قيمت ميانگين قيمتاسمى و روز واگذار نمايد.
تبصره 3: هر يك از كارگرانشاغل در واحدهاى مورد واگذارى در صورت تمايل ميتوانند با پرداخت ثمن معاملهتا ميزان سه ميليون ريال از سهام قابل واگذارى همان واحد را با اولويت ومستقيماً خريدارى نمايند. دستورالعمل نحوه واگذارى و پرداخت قيمت توسط كميتهتعيين مي‏شود.
تبصره 4: شركت‏هاى تعاونىمتشكل از واحدهاى توليدى كه توليدات خدمات شركت‏هاى مورد واگذارى در فعاليتآنها تأثير مستقيم دارد نسبت به ساير متقاضيان در اولويت خواهندبود.
ماده 6. دستگاه‏هاىواگذارنده مكلّفند نسبت به واريز وجوه حاصل از فروش سهام و همچنين خالص وجوهناشى از انحلال شركت‏ها به شرح ذيل اقدام نمايند: (6-1) وجوه مربوط به سهاممتعلق به دولت، مستقل از نوع سازمان اداره كننده آن سهام، به حساب درآمدعمومى موضوع رديف 390850 قسمت سوم قانون بودجه سال 1378 كل كشور واريزميگردد. (6-2) وجوه مربوط به سهام متعلق به شركتهاى دولتى و مؤسسات انتفاعىوابسته به دولت پس از وضع و پرداخت ماليات بر عملكرد آن شركت‏ها در چارچوببودجه مصوب شركت با مؤسسه انتفاعى ذيربط، با اولويت به مصرف هزينه‏هاىسرمايه‏اى و پرداخت بدهي‏هاى شركت‏هاى دولتى موضوع ماده (32) قانون برنامه وبودجه مصوب 1351 خواهد رسيد.



قسمت سوم: دبيرخانه كميته،وظايف و اختيارات آن

‏ ماده 7. در اجراى بند (ج) تبصره (35) سازمان مالى گسترش واحدهاى توليدى مسئوليت دبيرخانه كميته را عهده‏داربوده و رئيس سازمان دبير كميته خواهد بود. وظايف دبيرخانه به شرح زيراست:
(7-1) جمع‏بندى اطلاعاتارائه شده توسط دستگاه‏هاى واگذارنده موضوع ماده (3) اين آيين‏نامه و ارائهآن به همراه پيشنهادات دبيرخانه جهت بررسى و اتخاذ تصميم بهكميته.
(7-2) پيشنهاد ضوابط وسياست‏هاى واگذارى و فروش سهام و شرايط قابل پيش‏بينى در آگهيهاى مزايده،تعهدات قابل دريافت از خريداران براى سرمايه‏گذارى، حفظ يا افزايش كمى و كيفىسطح توليد، توسعه و نوسازى، تعهد صادرات محصول به خارج، حفظ اشتغال، شرايطفروش و زمانبندى پرداخت بهاى معامله به صورت نقد و اقساط، حداكثر تا سه سال،و همچنين نوع تضمين‏هاى قابل دريافت وصول مطالبات به كميته جهت بررسى وتصويب.
(7-3) پيشنهاد دستورالعملنحوه تعيين نرخ‏هاى پايه واگذارى شركت‏ها.
(7-4) جمع‏آورى نظراتدستگاه‏هاى واگذارنده در مورد برنامه‏ها و روش‏هاى بازاريابى سهام و بالابردن قدرت جذب و تقاضاى سهام در بازار و ارائه آن همراه با پيشنهاداتدبيرخانه به كميته جهت تصويب.
(7-5) پيشنهاد تركيب و شرحوظايف گروه‏هاى پيگيرى و نظارت به كميته جهت تصويب.
(7-6) پيشنهاد نحوه ارائهگزارشات نظارتى قبل و بعد از واگذارى و انحلال شركتها به كميته جهتتصويب.
(7-7) ابلاغ مصوبات كميتهبه دستگاه‏هاى ذيربط.
(7-8) جمع‏بندى و ارائهگزارش نتيجه اقدامات نهايى دستگاه‏هاى واگذارنده به مراجع ذيربط جهتاطلاع.
(7-9) ساير وظايفى كه حسبتشخيص كميته به دبيرخانه محول ميگردد.
ماده 8. اعتبارات مورد نيازدبيرخانه كميته جهت تجهيز نيروى انسانى و امكانات مورد نياز براى انجام وظايفمحوله، توسط سازمان برنامه و بودجه با رعايت قوانين و مقررات تأمين و پرداختخواهد شد.

[Only registered and activated users can see links]

[*MoNa*]

آيين‌نامه اجرايى سازمان كارگزاران بورس اوراق بهادار تهران


(1) داد و ستد اوراق بهادار در بورس اوراق بهادار تهران، فقط توسط كارگزاران بورس انجام مي‏گيرد.
(2) كارگزاران بايد در بالاى تمام اسناد، صورتحساب‏ها و اوراق ديگرى كه استفاده مي‏كنند، جمله "كارگزار بورس تهران" را درج نمايند.
(3) كارگزاران بورس نميتوانند خود را به عنوان نماينده سازمان معرفى كنند يا به نام سازمان تعهدى نمايند، مگر در مواردى كه از طرف هيأت مديره، با اختيارهاى مشخص، مأمور شده باشند.
(4) دبيركل سازمان، نام و نشانى منزل و شماره تلفن كارگزاران بورس تهران را در دفتر بورس ثبت و براى اطلاع عموم آگهى مي‏نمايد.
(5) كارگزاران نميتوانند به هيچ نوع تبليغات حرفه‏اى مبادرت ورزند و فقط با موافقت دبيركل سازمان، مجاز هستند كه، اطلاعيه‏هايى شامل نام خود و نمايندگان مجاز و نشانى پستى و تلگرافى و تلفن دفتر خود را منتشر سازند.
(6) كارگزاران دسته اول، مشاركت، و كارگزاران دسته دوم، مشاركت يا مديريت خود را در هر مؤسسه يا شركتى كه اوراق بهادار آن در بورس پذيرفته شده است، بايد بيدرنگ پس از مشاركت يا قبول مديريت، به اطلاع دبيركل سازمان، برسانند. دبيركل سازمان اطلاعات بالا را به قسمى نگهدارى و ثبت خواهد نمود كه در هر زمان، هر يك از كارگزاران بخواهد بتواند به اين اطلاعات دسترسى يابد.
(7) كارگزاران مكلّفند هرگونه وجوهى را كه از طرف مشتريان، براى معامله‏هاى بورسى به آنها پرداخت مي‏شود، بيدرنگ در حساب مخصوصى كه در يكى از بانكها افتتاح مي‏كنند، منظور نمايند.
(8) كارگزاران مكلّفند دفاتر حساب معامله‏هاى خود را در بورس، طبق دستورالعمل هيأت مديره، نگهدارى نمايند. هيأت مديره مي‏تواند هر وقت كه مقتضى بداند، دفاتر حساب كارگزاران را به وسيله دبيركل سازمان، يا يك يا چند حسابرس منتخب هيأت مديره، رسيدگى نمايد.
(9) كارگزاران بايد در آخر هر سال، صورتحساب عمليات بورسى خود را كه به وسيله حسابرس مورد قبول سازمان بورس تأييد شده باشد، به هيأت مديره تسليم نمايند. يك نسخه از صورتحساب عمليات بورسى منضم به گواهى حسابرس بايد هفت روز پس از خاتمه حسابرسى، به دبيركل سازمان تسليم گردد.
(10) هر وقت كه كارگزاران نتوانند تعهدات خود را در معامله‏هاى بورسى به انجام رسانند، بايد بيدرنگ، و به صورت كتبى، مراتب را به دبيركل سازمان اطلاع دهند تا دبيركل، طبق مقررات اقدام نمايد.
(11) كارگزارانى كه براساس تبانى، معامله‏هايى انجام دهند، متخلف شناخته مي‏شوند و مشمول مقررات ماده (27) قانون تأسيس بورس اوراق بهادار مي‏گردند.* *ماده 27 قانون تأسيس بورس: هر كارگزارى كه اوراق بهادار يا وجوهى را كه براى انجام معامله به وى سپرده شده است، به نفع خود و يا ديگران مورد استفاده قرار دهد، عمل او خيانت در امانت محسوب مي‏گردد.
(12) در مواردى كه دبيركل سازمان، تقصير يا تعللى از هر يك از كارگزاران مشاهده نمايد، مراتب را به هيأت مديره گزارش خواهد داد.
(13) كارگزاران مكلّفند در خصوص اختلاف‏هايى كه در امور بورس با يكديگر دارند، پيش از مراجعه به هيأت داورى، به هيأت مديره بورس مراجعه نمايند. هيأت مديره بورس مي‏كوشد تا اختلاف‏هاى مورد بحث را از طريق مذاكره و سازش حل نمايد.
(14) كارگزاران حق ندارند اوراق بهادارى را كه واجد شرايط مقرر در ماده (19) قانون بورس نيست، معامله نمايند.* تبصره: محدوديت اين ماده شامل مؤسسه‏هاى مالى و اعتبارى، براى معامله‏هايى كه در خارج از بورس نسبت به اوراق بهادارى كه در بورس پذيرفته نشده انجام ميدهند، نخواهد بود. *ماده 19 قانون بورس: در بورس، فقط اوراق بهادارى مورد معامله قرار ميگيرد كه از طرف مؤسسات ايرانى صادر گرديده و مورد قبول هيأت پذيرش واقع شده باشد.
(15) نرخ اوراق بهادارى كه در ساعات رسمى بورس معامله مي‏شود، تا پايان ساعت كار بايد در تابلوى تالار درج شود.
(16) فهرست آخرين قيمت اوراق بهادارى كه معامله شده، پس از هر جلسه اعلام و در تالار بورس نصب مي‏گردد.
(17) هرگونه خريد و فروش بايد در اوراق مخصوصى ثبت شود و به امضاى كارگزاران طرف معامله برسد. اين اوراق در پنج نسخه صادر ميگردد و يك نسخه از آن را به هر يك از كارگزاران طرف معامله و دستور دهندگان خريد و فروش، مي‏دهند. آخرين نسخه اوراق مزبور، در پايان هر جلسه، به دبيركل سازمان تسليم مي‏شود. دبيركل سازمان، اين اوراق را بررسى ميكند و در صورتى كه نقصى در آن وجود داشته باشد، بيدرنگ كارگزاران ذيربط را خبر ميكند تا آن را اصلاح نمايند.
(18) جلسه‏هاى رسمى بورس در روزها و ساعت‏هايى كه هيأت مديره بورس تعيين نمايد، تشكيل مي‏شود.
(19) كارگزار فروشنده مكلّف است كه، حداكثر مدت هفت روز از تاريخ انجام معامله، تشريفات مربوط به انتقال اوراق بهادار مورد معامله را انجام دهد و اوراق مزبور را به كارگزار خريدار تسليم نمايد. در صورتى كه اوراق خريدارى شده در مهلت مقرر به خريدار تحويل نگردد، صرف نظر از اين كه كارگزار ذيربط مقصر شناخته مي‏شود، مكلّف است تمام خسارت وارد شده به خريدار را جبران نمايد. در اين قبيل موارد، به درخواست دبيركل سازمان، هيأت مديره بورس، جلسه فوقالعادهاى براى رسيدگى به اين موضوع و تعيين خسارت تشكيل مي‏دهد.
(20) در اجراى ماده (13) قانون بورس*، صدور پروانه اجازه كارگزارى، موكول به توديع مبلغ پنج ميليون ريال تضمين، از طرف كارگزار حقوقى و مبلغ دو ميليون و پانصد هزار ريال از طرف كارگزار حقيقى، تضمين در بانك مركزى جمهورى اسلامى ايران است. اين تضمين، به يكى از صورت‏هاى زير، نزد بانك مركزى جمهورى اسلامى ايران سپرده مي‏شود: *كارگزاران بايد براي جبران خسارت‏هايي كه ممكن است از عمليات آنان متوجه دو طر معامله شود، به يكي از صورتهاي زير، تضمين كافي نزد بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران بسپارند: )الف( سپرده نقدي يا ضمانت بانكي بدون قيد و شرط )ب( وثيقه غيرمنقول يا سهامي كه مورد قبول شوراي بورس باشد.
(الف) وثيقه نقدى.
(ب) تضمين بانكى بدون قيد و شرط.
(ج) سهام قابل قبول شوراى بورس.
(د) وثايق ملكى با تنظيم سند رسمى.
(21) منافع متعلقه به سپرده كارگزاران، متعلق به كارگزاران خواهد بود.
(22) هيچ كارگزارى نميتواند اوراق بهادارى را كه مأمور فروش آن است، شخصاً براى خود خريدارى نمايد.
(23) كارگزاران مكلّفند مقررات اين آيين‏نامه را رعايت نمايند و هر نوع تخلف از مقررات بورس را كه توسط هر يك از كارگزاران ديگر انجام پذيرد، به هيأت مديره بورس اطلاع دهند.
(24) اصلاح يا تغيير اين آيين‏نامه در صلاحيت شوراى بورس است.

[*MoNa*]

آيين‌نامه اجرايىقانون تأسيس بورس اوراق بهادار
درباره شوراى بورس (مصوبآذرماه ارديبهشت 1345)



ماده 1. شوراى بورس، به دعوترئيس شورا، در مواقع ضرورى تشكيل جلسه خواهد داد.
ماده 2. تا زمانى كه رئيسهيأت مديره بورس تعيين نشده است، جلسه‏هاى شوراى بورس، بدون حضور رئيس هيأتمديره تشكيل ميگردد.
ماده 3. جلسه‏هاى شوراىبورس، با حضور دست كم شش نفر از اعضا، رسميت خواهد يافت و جز در موارد مذكوردر قسمت اخير ماده (31) قانون تأسيس بورس اوراق بهادار، تصميمهاى شوراى بورس،به اكثريت شش نفر، معتبر است.
ماده 4. شوراى بورس ميتواندبر حسب ضرورت، يك نماينده ناظر براى نظارت در هيأت مديره بورس و هيأت پذيرشاوراق بهادار اعزام كند و يا براى هر يك از دو هيأت مزبور، يك نماينده ناظرجداگانه تعيين نمايد.
ماده 5. نماينده ناظر شوراىبورس، در صورتى كه به تصميم‏هاى هيأت مديره بورس و هيأت پذيرش اوراق بهادارمعترض باشد، بايد ظرف مدت ده روز، اعتراض‏هاى خود را به طور كتبى به شوراىبورس گزارش دهد.
ماده 6. شوراى بورس ميتواندهر گونه توضيحى را كه لازم بداند، از هر يك از هيأت‏هاى مديره و پذيرشبخواهد. هيأت‏هاى مزبور مكلفند توضيح‏هاى خواسته شده را در مدتى كه از طرفشورا تعيين مي‏شود، در اختيار شوراى بورس قرار دهند.
ماده 7. شوراى بورس، داراىدبيرخانه‏اى است كه امور دفترى شوراى بورس و نيز تمام امور دفترى هيأت پذيرشو بررسي‏هاى مربوط به قبول يا رد اوراق بهادار شركت‏هاى متقاضى، و نظارت ياحذف اوراق بهادار شركت‏هاى پذيرفته شده در بورس را انجام خواهد داد. رئيس واعضاى دبيرخانه را رئيس شورا معين مينمايد و هزينه‏هاى دبيرخانه، با توجه بهماده (10) آيين‏نامه داخلى اجرايى هيأت پذيرش، به پيشنهاد رئيس شوراى بورس وتصويب شوراى پول و اعتبار، توسط بانك مركزى جمهورى اسلامى ايران، پرداختخواهد شد.
ماده 8. جريان امور مربوطبه شوراى بورس، به ترتيبى كه شورا لازم بداند، به اطلاع عموم ميرسد.

[*MoNa*]

آيين‏نامه اجرايىقانون نحوه انتشار اوراق مشاركت


‏ (مصوب هيأت وزيران 18/5/77)

ماده 1. در اين آيين‏نامهاصطلاحات زير در معانى مشروح به كار رفته است:
-قانون: قانون نحوه انتشاراوراق مشاركت.
-طرحهاى عمرانى-انتفاعى
دولت: منظور طرحى است كه در مدتمعقولى پس از شروع بهره‏بردارى علاوه بر تأمين هزينه‏هاى جارى و استهلاكسرمايه سود متناسبى به تبعيت از سياست دولت را نيز عايد نمايد.
منظور از انتفاع، انتفاعمالى است، به نحوى كه فايده‏هاى ناشى از بهره‏بردارى طرح قابل فروش و قابلتقويم به پول باشد.
-اوراق مشاركت: اوراقبهادار با نام يا بينامى است كه به موجب قانون يا مجوز بانك مركزى جمهورىاسلامى ايران به قيمت اسمى مشخص براى مدت معين و براى تأمين بخشى از منابعمالى مورد نياز طرحهاى عمرانى-انتفاعى دولت مندرج در قوانين بودجه سالانهكشور يا براى تأمين منابع مالى مورد نياز جهت ايجاد، تكميل و توسعه طرحهاىسودآور توليدى، ساختمانى و خدماتى شامل منابع مالى لازم براى تهيه مواد اوليهمورد نياز واحدهاى توليدى توسط دولت، شركت‏هاى دولتى، شهرداري‏ها و مؤسسات ونهادهاى عمومى غيردولتى و مؤسسات عام‏المنفعه و شركت‏هاى وابسته بهدستگاه‏هاى مذكور، شركت‏هاى سهامى عام و خاص و شركت‏هاى تعاونى توليد منتشرمي‏شود و سرمايه‏گذارانى كه قصد مشاركت در اجراى طرح‏هاى ياد شده را دارند ازطريق عرضه عمومى واگذار ميگردد.
-اوراق مشاركت قابل تعويضبا سهام: اوراقى است كه توسط شركت‏هاى سهامى عام منتشر و در سررسيد نهايى باسهام ساير شركت‏هاى پذيرفته شده در سازمان بورس اوراق بهادار تعويضمي‏شود.
-اوراق مشاركت قابل تبديلبه سهام: اوراقى است كه توسط شركت‏هاى سهامى عام منتشر و در سررسيد نهايى يازمان تحقق افزايش سرمايه به سهام شركت‏هاى موضوع طرح اوراق مشاركت، تبديلمي‏گردد.
-ناشر: دستگاه دولتى يا غيردولتى است كه به موجب ماده (1) قانون، اجازه انتشار اوراق مشاركت رادارد.
-عامل: بانكى است كه از طرفناشر نسبت به عرضه اوراق براى فروش، پرداخت سود علي‏الحساب و قطعى، بازپرداختاصل مبلغ اوراق مشاركت در سررسيد يا بازخريد آن قبل از سررسيد، كسر و پرداختماليات موضوع ماده (7) قانون و انجام ساير امور مرتبط، طبق قرارداد عامليتمبادرت مي‏ورزد.
-امين: شخص حقيقى يا حقوقىاست كه از طرف بانك مركزى انتخاب مي‏شود و به منظور حفظ منافع دارندگان اوراقمشاركت و حصول اطمينان از صحت عمليات ناشر در طرح، نسبت به مصرف وجوه، نحوهنگهدارى حسابها و صورتهاى مالى و عملكرد اجرايى ناشر به موجب قرارداد منعقدشده، مستمراً رسيدگى و اظهارنظر مينمايد. وظايف امين در مورد طرح‏هاىعمرانى-انتفاعى دولت به مسئوليت سازمان برنامه و بودجه انجام خواهدشد.
* *مصوب 13/7/79 ه و: مسئوليتامين به ترتيب مقرر در اين آيين‏نامه مسئوليتى كه حسابرس شركت‏ها بر عهدهدارد نبوده و جايگزين آن نميباشد.
-بانك مركزى: بانك مركزىجمهورى اسلامى ايران‏
-هيأت تشخيص: هيأتى است مركب ازنمايندگان وزارت امور اقتصادى و دارايى، سازمان برنامه و بودجه و بانك مركزىكه انتفاعى بودن طرح‏هاى عمرانى دولت را مورد تأييد قرار ميدهد.
ماده 2. دارندگان اوراقمشاركت كه به نسبت قيمت اسمى و مدت زمان مشاركت در نتيجه مالى حاصل از اجراىطرح‏هاى مربوط سهيم خواهند بود.
ماده 3. هر ورقه مشاركتنشان دهنده ميزان قدرالسهم دارنده آن در مشاركت است. با فروش اوراق مشاركترابطه وكيل و موكل بين "ناشر" و خريدار اوراق محقق مي‏شود. "ناشر" به وكالتاز طرف خريداران اوراق ميتواند نسبت به مصرف وجوه حاصل از فروش اوراق جهتاجراى طرح و خريد و فروش هرگونه كالا، خدمت و دارايى مربوط به طرح اقدامنمايد. انتقال اوراق به اختيار تفويضى تحت عنوان وكالت خدشه وارد نمينمايد واين رابطه تا سررسيد اوراق بين ناشر و دارندگان اوراق نافذ و معتبراست.
ماده 4. مصرف وجوه حاصل ازواگذارى اوراق مشاركت در غير اجراى طرح‏هاى مربوط، در حكم تصرف غير قانونى دروجوه و اموال عمومى محسوب خواهد شد.
ماده 5. بانك مركزى در صورتتأييد گزارش توجيهى فنى-اقتصادى و مالى طرح‏هاى مشمول قانون كه از طرفمتقاضيان با تأييد عامل ارائه مي‏شود، با در نظر داشتن شرايط انتشار اوراقمشاركت، مجوز لازم را ظرف مدت يك ماه از تاريخ دريافت گزارش در چارچوب اينآيين‏نامه صادر مينمايد.
تبصره 1: گزارش توجيهىفنى-اقتصادى و مالى طرح‏هاى غير دولتى مذكور بايد قبل از ارسال به بانك مركزىمورد بررسى و تأييد عامل قرار گيرد. مدت رسيدگى بانك عامل حداكثر يك ماهخواهد بود.
تبصره 2: در مورد طرح‏هاىعمرانى-انتفاعى دولت، مطابق ماده (7) اين آيين‏نامه عمل خواهد شد.
ماده 6. حداكثر ميزان (سقف) اوراق مشاركت قابل انتشار براى طرحهاى موضوع ماده (4) قانون در هر سال باتوجه به سياستهاى پولى و مالى كشور توسط شوراى پول و اعتبار تعيين و اعلامميگردد.
ماده 7. گزارش توجيهفنى-اقتصادى و مالى طرحهاى عمرانى-انتفاعى دولت بايد به سازمان برنامه وبودجه ارائه شود. سازمان برنامه و بودجه گزارش مزبور را همراه با نظراتكارشناسى خود ظرف يك ماه در هيأت تشخيص انتفاعى بودن طرحهاى عمرانى-انتفاعىدولت مذكور در ماده (1) اين آيين‏نامه مطرح و هيأت تشخيص حداكثر ظرف يك ماهنظر قطعى خود را در مورد انتفاعى بودن از طريق سازمان برنامه و بودجه بهدستگاه‏هاى اجرايى اعلام مينمايد. طرح‏هاى عمرانى-انتفاعى دولتى كه به تأييدهيأت تشخيص رسيده باشد توسط سازمان برنامه و بودجه در لايحه بودجه سال آيندهبا علامت مشخص درج خواهد شد. تضمين بازپرداخت اصل و سود عليالحساب و سودتخصيص يافته اوراق مشاركت عمرانى دولت طبق ماده (3) قانون خواهدبود.
ماده 8. حداقل سهم‏الشركهناشر در هر طرح (اعم از آورده نقدى و غيرنقدى) و ميزان (سقف فردى) اوراقمشاركت قابل انتشار براى طرح‏هاى موضوع اوراق مشاركت (به استثناى طرح‏هاىعمرانى-انتفاعى دولت) با رعايت وضعيت مالى و اعتبارى ناشر توسط بانك مركزىتعيين مي‏شود.
ماده 9. تاريخ، شرايط ومراحل انتشار و عرضه اوراق به پيشنهاد ناشر و با موافقت بانك مركزى، با توجهبه شرايط بازار سرمايه تعيين مي‏شود. تمديد مهلت عرضه با تأييد بانك مركزىامكان‏پذير است.
ماده 10. ناشر پس از اخذمجوز انتشار اوراق مشاركت بايد مراتب را از طريق رسانه‏هاى جمعى به اطلاععموم برساند. متن اطلاعيه انتشار بايد قبلاً به تأييد عامل برسد.
ماده 11. در صورت فروشصددرصد اوراق مشاركت منتشر شده در مدت مقرر، بانك مركزى اجازه برداشت از وجوهجمع‏آورى شده را به ناشر خواهد داد. در صورت عدم فروش صددرصد اوراق مشاركتمنتشر شده در مدت مذكور بانك مركزى بايد از طريق تمديد مهلت فروشيا طرق ديگرچگونگى تأمين كسرى منابع مورد نياز طرح را توسط ناشر تعيين نمايد. در صورتعدم تأمين كسرى منابع توسط ناشر طى مهلت مقرر، بانك مركزى دستور انتظاراطلاعيه مربوط به استرداد وجوه دارندگان اوراق مشاركت را حداكثر ظرف يك هفتهبه عامل خواهد داد. هزينه‏هاى مالى ناشى از اين امر بر عهده ناشر خواهدبود.
ماده 12. بانك مركزى بهمنظور حصول اطمينان از بازپرداخت اصل اوراق مشاركت در سررسيد، به تشخيص خود،ناشر را ملزم به تأمين تضمين‏هاى لازم نزد عامل مينمايد.
ماده 13. ميزان سود قطعىقابل پرداخت به دارندگان اوراق، پس از خاتمه اجراى طرح توسط امين طرح ظرف پنجماه پس از سررسيد نهايى محاسبه و به تأييد بانك مركزى خواهد رسيد.
ماده 14. بانك مركزى وظايفو اختيارات امين و ميزان حق‏الزحمه خدمات مربوط و ترتيب پرداخت آن را طىقرارداد منعقد شده با وى تعيين مينمايد.
ماده 15. ناشر موظف استبازپرداخت اصل و سود متعلق را در سررسيدهاى مقرر در اوراق، تعهد كند و وثايقلازم را براى تضمين بازپرداخت اصل و سود متعلق به اوراق توسط عامل، در اختيارعامل قرار دهد. در صورت عدم ايفاى تعهدات در سررسيدهاى مقرر، عامل مكلف استاز محل تضمين مذكور رأساً اقدام نمايد. مهلت پرداخت مابه‏التفاوت سودهاى قطعىو سودهاى عليالحساب پرداخت شده بر حسب انواع اوراق حداكثر شش ماه پس ازسررسيد نهايى اوراق، خواهد بود.
ماده 16. ناشر موظف است طبقاعلام عامل وجوه لازم را جهت پرداخت سود و اصل اوراق مشاركت، در سررسيدهاىمربوط تأمين و در اختيار عامل قرار دهد. هرگونه تأخير در تأمين منابع فوق،مشمول پرداخت وجه التزام تأخير تأمين منابع به ميزان مقرر در قرارداد عامليتخواهد شد.
ماده 17. ناشر موظف بهانجام ساير تعهداتى است، كه به هنگام فروش اوراق، پذيرفته و آن تعهدات، موردتأييد بانك مركزى نيز قرار گرفته است.
ماده 18. اعطاى هرگونهامتيازى به دارندگان اوراق مشاركت از جمله، اختيار تعويض يا تبديل اوراقمشاركت و تخفيفات فروش منوط به موافقت بانك مركزى و اخذ تضمينات لازم توسطعامل است. تبصره: اعطاى اين گونه امتيازات از جمله تعهداتى به حساب ميآيد كهبايد به موقع ايفا گردد و تأخير در اعطاى آن مشمول خسارت ناشى از تأخير زمانىو افزايش قيمت خواهد بود.
ماده 19. ناشر موظف است،چنانچه اوراق علاوه بر سازمان بورس اوراق بهادار (كه با مجوز سازمان بورسصورت ميگيرد.) توسط عامل نيز قابل معامله و قابل بازخريد قبل از سررسيد باشد،وجوه لازم را جهت بازخريد اوراق، طبق قرارداد عامليت در اختيار عامل قراردهد.
ماده 20. ناشر موظف استحق‏الزحمه انجام خدمات امين را، به ترتيب مقرر در قرارداد منعقد شده بين بانكمركزى و امين پرداخت نمايد، و بلافاصله پس از فروش اوراق، سيستم حسابدارىمطابق با استانداردهاى مورد قبول سازمان حسابرسى را در مورد طرح مورد نظر بهطور جداگانه و خارج از ساير عمليات و فعاليت‏هاى خود، مستقر و به مورد اجراگذارد. تبصره: امين طرح‏هاى عمرانى-انتفاعى دولت از مفاد اين ماده مستثنىاست.
ماده 21. ناشر موظف است،اطلاعيه حاوى گزارش وضعيت مالى و عملكرد اجرايى طرح را همراه اظهارنظر امين،پس از كسب مجوز انتشار اطلاعيه از بانك مركزى، حداقل هر شش ماه يا در مقاطعىكه توسط بانك مركزى تعيين ميگردد، از طريق يكى از روزنامه‏هاى كثيرالانتشارمنتشر نمايد.
ماده 22. امين موظف است،نسبت به مصرف وجوه، نگهدارى حساب‏ها و صورتهاى مالى طرح رسيدگى و اظهارنظرنمايد و گزارش‏هاى مربوط را حداكثر هر شش ماه يك بار، به بانك مركزى ارائهدهد.
ماده 23. امين مكلف است،نسبت به مقررات و ضوابط حاكم بر معاملات ناشر در طرح همچنين انطباق معاملاتانجام شده با ضوابط و مقررات مربوط رسيدگى و اظهارنظر نمايد. همچنين امينمكلف است ظرف مدتى كه به موجب قرارداد منعقد شده با بانك مركزى تعيين مي‏شود،نسبت به كفايت روش‏هاى حسابدارى ناشر در طرح رسيدگى و اظهارنظرنمايد.
ماده 24. عامل، اوراقمشاركت را براى فروش عرضه و سود عليالحساب اوراق را پس از كسر ماليات درمقاطع تعيين شده پرداخت مينمايد.
ماده 25. عامل، اصل مبلغاوراق را در سررسيد با رعايت ماده (15) اين آيين‏نامه بازپرداختمينمايد.
ماده 26. عامل، سود قطعىاوراق مشاركت را پس از كسر ماليات و تأييد بانك مركزى پرداختمينمايد.
ماده 27. چگونگى پرداختماليات موضوع تبصره ماده (7) قانون، حداكثر سه ماه پس از ابلاغ اين آيين‏نامهتوسط وزارت امور اقتصادى و دارايى و بانك مركزى تعيين مي‏شود.
ماده 28. شركت‏هاى سهامىعام* پذيرفته شده در سازمان بورس اوراق بهادار با تأييد قبلى سازمان مذكور ورعايت ضوابط مربوط ميتوانند اوراق مشاركت قابل تبديل و تعويض با سهام منتشرنمايند.
*به موجب مصوبه مورخ 13/7/79 هوزيران عبارت پذيرفته شده در سازمان بورس اوراق بهادار با تأييد قبلى سازمانمذكور حذف شد.
ماده 29. اوراق مشاركت ممكناست، قابل تعويض با سهام ساير شركت‏هاى پذيرفته شده در سازمان بورس اوراقبهادار باشد. در اين صورت ناشر موظف است، حداقل به ميزان اوراق مشاركت قابلتعويض، موجودى سهام شركت‏هاى مذكور را تا سررسيد نهايى اوراق مشاركت نگهدارىنمايد.
ماده 30. اوراق مشاركت ممكناست، قابل تبديل به سهام شركت (سهامى عام) باشد. در اين صورت مجمع عمومىفوق‏العاده بنا به پيشنهاد هيأت مديره و گزارش خاص بازرس يا بازرسان شركتاجازه انتشار اوراق مشاركت را ميدهد و شرايط و مهلتى را كه طى آن دارندگاناين گونه اوراق خواهند توانست اوراق خود را به سهام شركت تبديل كنند، تعيين واجازه افزايش سرمايه را به هيأت مديره خواهد داد. تبصره: مابه‏التفاوت سودقطعى و سود عليالحساب ميتواند قابل تعويض يا تبديل به سهام باشد.
ماده 31. حق تقدم سهامدارانشركت در خريد سهام قابل تبديل با اوراق مشاركت با تصويب مجمع عمومىفوق‏العاده شركت منتفى خواهد بود.
ماده 32. شرايط مشاركت وترتيب تعويض و تبديل ورقه مشاركت، به سهام بايد در ورقه مشاركت قيد شود. تبديل و تعويض ورقه مشاركت به سهم منوط به درخواست دارنده ورقه مشاركتاست.
ماده 33. در مورد ماده (30) هيأت مديره شركت براساس تصميم مجمع عمومى مذكور در همان ماده در پايان مهلتمقرر معادل مبلغ بازپرداخت نشده اوراق مشاركتى كه جهت تبديل به سهام شركتعرضه شده است، سرمايه شركت را افزايش داده و پس از ثبت اين افزايش در مرجعثبت شركتها سهام جديد صادر خواهد كرد و به دارندگان اوراق مذكور معادل مبلغبازپرداخت نشده اوراقى كه به شركت تسليم كرده‏اند سهم خواهد داد.
ماده 34. از تاريخ تصميممجمع مذكور در ماده (30) تا سررسيد نهايى اوراق يا زمان تحقق افزايش سرمايهموضوع اوراق مشاركت، شركت نميتواند اوراق مشاركت جديد قابل تعويض يا قابلتبديل به سهام منتشر كند، يا نسبت به كاهش يا افزايش سرمايه اقدام نمايد ياسرمايه خود را مستهلك سازد يا آن را از طريق بازخريد سهام كاهش دهد، يا اقدامبه تقسيم اندوخته كند يا در نحوه تقسيم منافع تغييراتى بدهد. كاهش سرمايهشركت در نتيجه زيانهاى وارد شده كه منتهى به تقليل مبلغ اسمى سهام يا تقليلتعداد سهام بشود، شامل سهامى كه دارندگان اوراق مشاركت در نتيجه تبديل اوراقخود دريافت ميدارند نيز ميگردد، اين گونه دارندگان اوراق قرضه از همان موقعانتشار اوراق مذكور، سهامدار شركت محسوب ميشوند.
ماده 35. از تاريخ تصميممجمع مذكور در ماده (30) تا سررسيد نهايى اوراق مشاركت يا زمان تحقق افزايشسرمايه موضوع اوراق مشاركت، صدور سهام جديد در نتيجه انتقال اندوخته سرمايه وبه طور كلى دادن سهم يا تخصيص يا پرداخت وجه به سهامداران تحت عناوينى ازقبيل جايزه يا منافع انتشار سهام ممنوع خواهد بود مگر آن كه حقوق دارندگاناوراق مشاركت كه متعاقباً اوراق خود را به سهام شركت تبديل ميكنند به نسبتسهامى كه در نتيجه تبديل مالك ميشوند حفظ شود. به منظور فوق شركت بايد تدابيرلازم را اتخاذ كند تا دارندگان اوراق كه متعاقباً اوراق خود را به سهام شركتتبديل ميكنند بتوانند به نسبت و تحت همان شرايط حقوق مالى مذكور را استيفانمايند.
ماده 36. در قراردادهاىمشاركت در صورت توافق طرفين ميتوان داور تعيين نمود.
ماده 37. وزارتخانه‏ها،مؤسسات و شركت‏هاى دولتى، شهرداري‏ها و ساير دستگاه‏هاى اجرايى موظفند، اوراقمشاركت موضوع اين آيين‏نامه را به عنوان وثيقه طرف‏هاى معامله در قراردادهاىمربوط بپذيرند.
ماده 38. دريافت مجوزانتشار اوراق از سوى ناشر، قبولى عامليت توسط عامل و انعقاد قرارداد حسابرسىبه عنوان امين طرح به منزله قبول كليه آثار و تعهدات ناشى از مقررات اينآييننامه و دستورالعمل اجرايى آن است.

[*MoNa*]

آيين‌نامه اجرايى هيأت پذيرش اوراق بهادار


(1) جلسه‏هاى هيأت پذيرش اوراق بهادار تهران، به رياست قائم‏مقام رئيس كل بانك مركزى جمهورى اسلامى ايران، و در غياب او، به رياست رئيس هيأت مديره بورس، تشكيل ميگردد.
(2) جلسه‏هاى هيأت پذيرش اوراق بهادار تهران، به دعوت رئيس هيأت پذيرش، و در غياب او، به دعوت رئيس هيأت مديره بورس، تشكيل مي‏شود. اين دعوت، با ذكر دستور جلسه، دو روز پيش از تاريخ تشكيل جلسه، به هر يك از اعضاى هيأت و ناظر شوراى بورس در هيأت پذيرش، ابلاغ ميگردد.
(3) هيأت پذيرش، از ميان اعضاى خود يا ديگران، يك نفر را به سمت دبير هيأت پذيرش انتخاب مي‏نمايد. صورت‏جلسه‏هاى هر جلسه، توسط دبير تنظيم ميگردد و به امضاى رئيس جلسه هيأت پذيرش ميرسد و در دفتر مخصوص ثبت مي‏شود.
(4) جلسه‏هاى هيأت پذيرش، با شركت دست كم چهار نفر از اعضاى اين هيأت، رسميت مي‏يابد. اخذ تصميم‏ها با رأى مخفى دست كم سه نفر از اعضاى حاضر در جلسه رسمى، معتبر است. اعضايى كه نسبت به اوراق بهادارى كه تقاضاى پذيرش آنها شده است داراى منافعى مي‏باشند، بايد ذينفع بودن خود را اعلام نمايند.
(5) تقاضاى پذيرش اوراق بهادار، بايد به معرفى يكى از كارگزاران سازمان كارگزاران بورس اوراق بهادار تهران، به هيأت مديره بورس تسليم شود. تقاضاهاى رسيده، با پيوست‏ها و اطلاعاتى كه طبق مقررات هيأت پذيرش، تعيين شده است، توسط هيأت مديره بورس، براى رسيدگى و اتخاذ تصميم، به هيأت پذيرش تسليم مي‏گردد. هيأت پذيرش، مكلّف است در كوتاهترين مدت كه در هر حال نبايد از دو ماه بيشتر شود، تقاضاى رسيده را رسيدگى كند و تصميم خود را مبنى بر قبول يا رد آن، اعلام دارد.
(6) متقاضى و كارگزار معرف، از طرف رئيس هيأت پذيرش، دعوت ميشوند تا در جلسه‏اى كه براى رسيدگى به تقاضاى پذيرش اوراق بهادار مربوط به آنان تشكيل شده است، حاضر شوند و توضيح‏هاى لازم را بدهند. عدم حضور متقاضى و كارگزار، مانع از رسيدگى نيست.
(7) در صورت پذيرفته شدن اوراق بهادار مربوطه، رئيس هيأت پذيرش بيدرنگ، مراتب را به اطلاع ناظر شوراى بورس، هيأت مديره بورس، كارگزار معرف و شخص متقاضى مي‏رساند. همچنين در صورت رد اوراق بهادار ياد شده يا حذف آنها از فهرست نرخها، رئيس هيأت پذيرش موظف است طى گزارش كتبى مراتب را با ذكر دليل، ابتدا به كارگزار معرف و شخص متقاضى و سپس به ناظر شوراى بورس و هيأت مديره بورس اعلام نمايد. تصميم‏هاى هيأت پذيرش، تا ده روز از تاريخ اعلام به هيأت مديره بورس، در صورت اعتراض ناظر شوراى بورس يا نماينده هيأت مديره بورس يا اشخاصى كه تقاضايشان رد شده است و يا اوراق بهادار مربوط به آنان، از فهرست نرخ‏ها حذف گرديده است، قابل تجديدنظر درشوراى بورس خواهدبود. تبصره: در صورت حذف اوراق بهادار از فهرست نرخ‏ها، تصميم اتخاذ شده، بيدرنگ اجرا مي‏شود و تقاضاى تجديدنظر مانع اجراى آن نيست و در مورد پذيرش اوراق بهادار، انجام هرگونه معامله، به پس از انقضاى ده روز مهلت اعتراض، مشروط بر اينكه اشخاص مذكور در ماده (7) نسبت به قبول آنها اعتراض نكرده باشند، موكول مي‏گردد.
(8) شوراى بورس حداكثر تا بيست روز پس از دريافت اعتراض، تقاضاى تجديدنظر را رسيدگى مي‏كند و رأى خود را صادر مينمايد. رأى شوراى بورس، قطعى است.
(9) متقاضى نمي‏تواند پيش از انقضاى دوازده ماه تمام از تاريخ قطعى شدن رد تقاضاى پذيرش يا حذف اوراق بهادار از فهرست نرخ‏ها، دوباره تقاضاى پذيرش همان اوراق بهادار را از هيأت پذيرش بنمايد.
(10) درج اوراق بهادار در فهرست نرخ‏ها، موكول به پرداخت حق پذيرش است كه هر متقاضى پس از اعلام پذيرفته شدن اوراق خود و در صورت عدم اعتراض اشخاص مذكور در ماده (7)، بايد ظرف چهارده روز از تاريخ انقضاى مهلت اعتراض، به طور كامل، پرداخت نمايد. ميزان حق پذيرش را، شوراى بورس تعيين مي‏كند.
تبصره: چگونگى استفاده از وجوه دريافتى هيأت پذيرش، به موجب دستورالعمل جداگانه‏اى كه به تصويب هيأت مزبور ميرسد، تعيين مي‏گردد.

[*MoNa*]

آيين‏نامه انضباطىشركت‏هاى پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران


‏ مصوب 30/6/1376شوراى بورس


‏قسمتاول: وظايف شركت‏ها در ارتباط با مجامع عمومى

‏ ماده 1. شركت، موظف است بهمنظور حضور نماينده سازمان كارگزاران بورس اوراق بهادار تهران در جلسه‏هاىمجامع عمومى(عادى سالانه، عادى به طور فوق‏العاده و فوق‏العاده) دست كم دهروز پيش از تشكيل، كتباً دعوت به عمل آورد. مدارك ذيربط، به ويژه گزارش هيأتمديره و حسابرسان و بازرسان قانونى به مجمع مزبور بايد دست كم يك هفته پيش ازتاريخ مجمع، به سازمان كارگزاران ارسال شود.
ماده 2. براساس مواد قانونتجارت و ديگر مقررات ذيربط، تصميمات اتخاذ شده در مجامع عمومى عادى،فوق‏العاده و عادى به طور فوق‏العاده صاحبان سهام بايد در جهت حفظ منافع ورعايت حقوق تمام سهامداران، به طور يكسان باشد. در ضمن، مجامع مزبور بايد باحضور حسابرس و بازرس قانونى شركت تشكيل شود.
ماده 3. شركت، موظف استحداكثر مدت يك ماه پس از تاريخ تشكيل مجامع عمومى، صورتجلسه مزبور را دراداره ثبت شركتها به ثبت رساند و نسخه‏اى از آن را حداكثر ظرف مدت ده روز پساز ثبت و ابلاغ آن، به سازمان كارگزاران ارسال نمايد. تبصره: در صورتى كه درمجامع عمومى فوق‏العاده، در مورد افزايش سرمايه از طريق پذيره‏نويسى، اتخاذتصميم شده باشد، از مفاد اين ماده مستثنى ميگردد.
ماده 4. شركت، موظف استحداكثر ظرف مدت يك ماه پس از تاريخ تشكيل مجمع عمومى عادى سالانه و اتخاذتصميم در مورد تقسيم سود، برنامه زمان‏بندى شده پرداخت سود را به سازمانكارگزاران اعلام نمايد و سود تخصيصى به صاحبان سهام را طبق برنامه اعلام شدهو حداكثر در مهلت قانونى، طبق مفاد ماده (240) قانون تجارت و با استفاده ازخدمات شبكه بانكى، در اختيار سهامداران قرار دهد.
ماده 5. شركت، موظف است پساز تشكيل مجمع عمومى فوق‏العاده و تصويب افزايش سرمايه )با رعايت ضوابط مصوبشوراى بورس( از طريق پذيره‏نويسى، اقدامات لازم، از قبيل ثبت اعلاميهپذيره‏نويسى در اداره ثبت شركت‏ها و صدور گواهينامه‏هاى استفاده از حق تقدمسهامداران را حداكثر ظرف مدت دو ماه پس از تاريخ تصويب، به انجام رساند.



قسمت دوم: وظايف شركتها درارتباط با تنظيم حسابها و صورتهاى مالى

‏ ماده 6. شركت موظف است صورتهاىمالى و همچنين صورتهاى مالى تلفيقى سالانه خود را براساس نمونه‏اى كه از طرفسازمان كارگزاران طبق نظر سازمان حسابرسى ابلاغ ميگردد، تهيه و حداكثر ظرفمدت مقرر در ماده يك اين آيين‏نامه، همراه با گزارش حسابرس و بازرس قانونى بهسازمان كارگزاران ارسال دارد.
ماده 7. دفاتر و حساب‏هاىشركت بايد همواره براساس اصول و موازين متداول حسابدارى تنظيم و نگهدارى شودو براى تعيين قيمت تمام شده محصولات توليدى از سيستم حسابدارى قيمت تمام شده،استفاده شود.
ماده 8. شركت‏هاى پذيرفتهشده در بورس، در صورتى كه مالك بيش از 50 درصد سهام شركت با شركت‏هاى ديگر (شركت‏هاى تابعه) باشند موظف‏اند براساس اصول و ضوابط پذيرفته شده حسابدارىترازنامه و صورتحساب سود و زيان تلفيقى از حساب‏هاى خود و شركت‏هاى تابعهتهيه و به سازمان بورس ارائه نمايند.
ماده 9. حساب‏هاى سالانهشركت‏هاى پذيرفته شده و شركت‏هاى سرمايه‏پذير آنها (فرعى) بايد همواره توسطحسابرسان و بازرسان قانونى معتمد هيأت پذيرش (بعد از اعلام اسامى حسابدارانرسمى توسط مؤسسه‏هاى حسابرسى موضوع تبصره (3) ماده واحدهقانون استفاده از خدمات تخصصى و حرفه‏اى حسابداران ذيصلاح به عنوان حسابدارانرسمى) رسيدگى شود.
ماده 10. حساب‏ها وصورتهاى مالى شركت بايد به گونه‏اى تنظيم گردد كه حسابرس و بازرس قانونى نسبتبه آنها اظهارنظر "مردود" و يا "عدم اظهارنظر" ارائه نكرده باشد. در آن صورتبلافاصله معاملات سهام شركت متوقف و تا رفع مواردى كه موجب ارائه اظهارنظرمردود و يا عدم اظهارنظر گرديده است، به تشخيص هيأت مديره سازمان كارگزارانبورس اوراق بهادار توقف ادامه خواهد يافت.
ماده 11. شركت بايد بهتشخيص حسابرس و بازرس قانونى داراى سيستم كنترل‏هاى داخلى مطلوبباشد.
ماده 12. چنانچه به تشخيصهيأت مديره سازمان كارگزاران وضع شركت از نظر مالى، تجارى، اعتبارى و مديريتىدر مقايسه با زمان پذيرش يا نسبت به قبل نقصان يافته و تداوم توليد و سودآورىامكان‏پذير نباشد، موظف است با ارسال گزارشى حاوى دلايل كافى به سازمانكارگزاران نسبت به رفع مشكلات به وجود آمده اقدام و ظرف مدت تعيين شده از طرفسازمان كارگزاران نسبت به اصلاح ساختار و بهينه نمودن روند فعاليت كوششنمايد.
ماده 13. در صورتى كهعملكرد شركت در پايان سال مالى منتج به زيان شده باشد، بايد در اسرع وقت،دلايل زياندهى و برنامه آتى آن، براى رفع موانع و سودآور شدن شركت به سازمانكارگزاران بورس اوراق بهادار تهران ارائه گردد.
ماده 14. شركت‏هايى كه براثر زيانهاى وارده مشمول ماده (141) اصلاحيه قانون تجارت گرديده‏اند، بايد بهگونهاى عمل نمايند كه حداكثر ظرف مدت 6 ماه از شمول ماده مذكور خارج شوند. درغير اين صورت معاملات سهام شركت مذكور در بورس متوقف مي‏گردد. تبصره: چنانچهبه تشخيص هيأت مديره سازمان كارگزاران، توقف معاملات پس از شموليت ماده (141) اصلاحيه قانون تجارت ضرورت يابد، معاملات سهام در مهلت فوق‏الذكر نيز ميتواندمتوقف گردد.
ماده 15. شركت موظف استحداقل هر سه ماه يك بار آمارى از وضعيت توليد و فروش محصولات، چگونگى استفادهاز ارزهاى تخصيصى، گزارشات مالى لازم (به تشخيص هيأت سازمان كارگزاران) همراهبا مقايسه اقلام بودجه مصوب، آخرين وضعيت مالياتى و چگونگى پيشرفت كار درطرح‏هاى توسعه و تكميل و اطلاعات مربوط به قراردادهاى مهم منعقده خود را بهسازمان كارگزاران ارسال نمايد.
ماده 16. در صورت تصويب واجراى طرح‏هاى توسعه و تكميل، شركت موظف است سازمان كارگزاران را از چگونگى ومراحل اجرايى طرح‏هاى مزبور مطلع نموده و با ذكر جزئيات طرح توسعه از قبيلميزان هزينه‏هاى انجام شده، درصد كار انجام شده و پيش‏بينى ميزان هزينه آتى،منابع مالى جهت تأمين هزينه‏هاى طرح و زمان احتمالى بهره‏بردارى از طرح مزبوررا هر 6 ماه يك بار به سازمان كارگزاران بورس اوراق بهادار ارسالنمايد.
ماده 17. شركت موظف است هرسال بودجه و برنامه عملياتى و گردش نقدى پيش‏بينى توليد و فروش در سال مالىآتى را به سازمان كارگزاران ارسال نمايد.



قسمت سوم: وظايفشركت‏ها در ارتباط با سهامداران‏

ماده 18. اساس‏نامه شركتبايد به نحوى تنظيم شده باشد كه حقوق سهامداران جزء در آن محفوظ بوده وهيچ‏گونه امتياز ويژه‏اى براى سهامداران عمده قائل نشده باشند. تبصره: درصورتى كه شركتى براساس مصوبه مورخ 6/9/1374 شوراى بورس سهام ممتاز داشتهباشد، با توجه به نوع امتياز مربوط، از بخشى از مفاد ماده فوق‏الذكر مستثنىميگردد.
ماده 19. شركت نميتواندمبالغى تحت هر عنوان از جمله حق مديريت و يا حق‏الزحمه نظارت و نظاير آن بهسهامدار و يا سهامداران عمده تخصيص و پرداخت نمايد.
ماده 20. پرداخت هرگونهكمكهاى بلاعوض به اشخاص خارج از شركت بايد به تصويب مجمع عمومى شركت برسد ودر اين مجمع سهامداران ذينفع در كمك مزبور حق ابراز رأى ندارند.
ماده 21. شركت موظف استهرگونه تغيير در تركيب اعضاى هيأت مديره، مدير عامل، حسابرس و بازرس قانونىخود را حداكثر ظرف مدت يك هفته كتباً به سازمان كارگزاران اطلاعدهد.
ماده 22. در صورت توقفتوليد كارخانه، شركت موظف است بلافاصله موضوع را به هيأت مديره سازمانكارگزاران اعلام و برنامه زمان‏بندى شروع مجدد توليد را اطلاع دهد. در صورتتداوم توقف فعاليت شركت، هيأت مديره سازمان كارگزاران ميتواند معاملات شركترا متوقف نمايد.

ماده 23. كليه شركت‏هاىپذيرفته شده در بورس مكلّفند طى تعهدنام‏هاى رعايت كليه مفاد آيين‏نامهانضباطى شركت‏هاى پذيرفته شده در بورس را تعهد نمايند. در صورت عدم اجراىآيين‏نامه، دبير كل سازمان بورس اوراق بهادار مكلّف است موضوع را به هيأتمديره بورس گزارش نمايد تا جهت مورد اتخاذ تصميم شود.

[*MoNa*]

آيين‏نامه بند (و) ماده (14) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادى، اجتماعى و فرهنگى جمهورىاسلامى ايران موضوع شيوه‏هاى قيمت‏گذارى سهام، تخفيفها وچگونگى پرداخت قيمت توسط خريداران


‏ (مصوب مورخ 17/5/1380 هيئت وزيران)

ماده 1. سهام موضوع ماده (11) قانون برنامه سوم توسعه پس از تعيين قيمت پايه سهام حسب مورد به شرحمواد (2) و (4) اين آييننامه توسط شركتهاى مادر تخصصى، به منظور طى مراحلواگذارى از طريق بورس يا مزايده وكالتاً به سازمان خصوصيسازى ارايه خواهدشد.
ماده 2. قيمت پايه سهامشركت‏هايى كه در بورس اوراق بهادار براى اولين بار عرضه ميشوند طبق ضوابطمورد عمل بورس اوراق بهادار تعيين خواهد شد.
ماده 3. حداقل قيمت پايهسهام شركت‏هايى كه در زمان تصويب اين آيين‏نامه در بورس اوراق بهادار عرضهشده و داراى قيمت تابلو ميباشند، برابر آخرين قيمت سهام مذكور در تابلو بورسدر روز قبل از عرضه سهام در بورس است.
ماده 4. قيمت پايه سهامموضوع ماده (11) قانون برنامه سوم توسعه براى واگذارى به روش مزايده با نگرشتداوم فعاليت شركت ذيربط و تعهد خريداران به اين تداوم، به شرح زير تعيينميگردد:
(الف) قيمت پايه سهامشركت‏هاى سودده از حاصل تقسيم "سود خالص قبل از ماليات" بر "نرخ بازدهسرمايه‏گذارى" و با توجه به عوامل مؤثر در تعديل سود شركت و همچنين تأثيرعوامل جانبى كه قيمت پايه سهام شركت را تعديل مينمايد، به شرح مندرج در تبصره (2) و بند (ب) ذيل اين ماده تعيين ميگردد. نرخ بازده سرمايه‏گذارى معادل نرخمؤثر سود عليالحساب سپرده‏هاى سرمايه‏گذارى بلندمدت پنج‏ساله بانكى به اضافهپنج (5) درصد تعيين مي‏شود.
تبصره 1: "شركت سودده" دراين آيين‏نامه به شركتى اطلاق مي‏شود كه نتيجه عمليات آن در سه سال متوالىقبل از سال واگذارى، به سود خالص قبل از ماليات منجر شده باشد.
تبصره 2: مبناى تعيين سودخالص قبل از ماليات، ميانگين سود سه سال آخر شركت قبل از سال واگذارى و باتوجه به عوامل مؤثر در تعديل آن به شرح زير خواهد بود:
(1) درآمدها و هزينه‏هاىاستثنايى و نيز درآمدهاى حاصل از فروش دارايي‏هاى اسقاطى يا موجودى ناباب ومانند آن در محاسبه سود خالص قبل از ماليات منظور نمي‏شود.
(2) چنانچه متوسط توليدسالهايى كه مبناى محاسبه سود خالص قبل از ماليات قرار گرفته كمتر از هفتاد (70) درصد بالاترين توليد هريك از سنوات پنج سال آخر شركت باشد، جهت سال‏هاىمزبور، سود مربوط با احتساب هفتاد (70) درصد بالاترين توليد هريك از سنواتپنج سال گذشته تقويم ميگردد.
(ب) عوامل جانبى
موضوع بند (الف) اين مادهكه باعث تعديل قيمت پايه سهام شركت مي‏شود، به شرح زير است:
(1) درصورتى كه سرمايه شركتدر سال واگذارى سهام با سال ما قبل آن از محل آورده نقدى يا مطالباتسهامداران افزايش يافته باشد، صد (100) درصد مبلغ افزايش سرمايه به ارزش كلشركت افزوده مي‏شود. همچنين مبالغ نگهدارى شده در شركت از محل سود سال قبل ازواگذارى تحت هر عنوان، به قيمت پايه شركت اضافه مي‏شود.
(2) در مواردى كه ماليات بردرآمد شركت از طريق رسيدگى به دفتر و برگشت هزينه به حالت عادى تعيين گرديدهولى قطعى نشده است، ماليات‏هاى قطعى نشده مزبور به نسبت تفاوت ميانگينماليات‏هاى قطعى شده و محاسبه شده در آخرين سه سالى كه ماليات‏هاى شركت بهحالت مذكور قطعى شده است، محاسبه و تفاوت بين ماليات‏هاى مزبور و ذخاير مربوطاز قيمت پايه سهام كسر مي‏شود.
(3) هفتاد (70) درصد تفاوتبين قيمت دفترى و ارزش روز دارايي‏هاى منقول و غيرمنقولى كه براى عمليات شركتضرورى نميباشد، به تشخيص شركت مادر تخصصى به قيمت پايه سهام اضافه خواهدشد.
(4) قيمت تمام شده طرح‏هاىتوسعه و تكميل طرح‏هاى نيمه تمام يا آماده بهرهبردارى يا طرح‏هايى كه كمتر ازپنج (5) سال از شروع بهره‏بردارى آنها گذشته باشد، به شرح زير محاسبه و تفاوتحاصل به قيمت پايه سهام اضافه مي‏شود:
(4-1) درخصوص هزينه‏هاىارزى اعم از خريد ماشين‏آلات يا ساير هزينه‏ها، جمع هزينه‏هاى ارزى به قيمتروز ارز براى سرمايه‏گذارى و يا قيمت دارايي‏هاى مزبور براساس نظر كارشناسىرسمى محاسبه خواهد شد.
(4-2) درخصوص هزينه‏هاىريالى براساس شاخص عمده فروشى در بخش مربوط، اعلام شده از سوى بانك مركزىجمهورى اسلامى ايران و يا نظر كارشناسى محاسبه خواهد شد. انتخاب كارشناس ازبين افراد خبره يا كارشناسان رسمى دادگسترى توسط شركت مادر تخصصى انجاممي‏شود.
(5) تفاوت بين قيمت دفترى وارزش سهام و سرمايه‏گذاريهاى انجام شده در ساير شركت‏ها حسب مورد به قيمتمعامله شده در بورس يا ارزيابى آن به روش ارزيابى انجام شده در شركتسرمايه‏گذار، مطابق اين آيين‏نامه، اضافه يا از آن كسر مي‏شود. در مواردى كهسود اين قبيل سرمايه‏گذاريها در حسابها عمل شده باشد، سود منظور شده ميبايداز سود خالص قبل از ماليات كسر شود.
(پ) قيمت پايه سهام سايرشركت‏ها با توجه به شرايط خاص هريك از آنها حسب مورد با پيشنهاد شركت مادرتخصصى، تأييد هيأت عالى واگذارى و اعمال يكى از شيوه‏هاى ذيل توسط شركت مادرتخصصى مربوط تعيين ميگردد:
(1) ارزش روز خالصدارايي‏هاى شركت (قيمت روز دارايي‏ها پس از كسر كليه بدهي‏ها).
(2) تنزيل خالص جريان وجوهنقد شركت در ده سال آينده با اعمال نرخ مذكور در بند (الف) ماده (4) اينآيين‏نامه.
(3) ارزش اسمىسهام.
(4) ارزش ويژه دفترى (بهشرط مثبت بودن).
(5) ارزش اسمى سهام حداكثرده سال قبل از سال واگذارى با اعمال شاخص تورم عمده‏فروشى.
(6) تركيبى از روش‏هاى يادشده. ماده 5. ارزش مزيت ناشى از سهام مديريتى و كنترلى موضوع اين آيين‏نامه،به استثناى سهام كنترل كننده مديريت شركت‏هاى بزرگ موضوع بند (ج)
ماده (16) قانون برنامه سومتوسعه كه از طريق بورس اوراق بهادار واگذار ميگردد، به پيشنهاد شركت مادرتخصصى ذيربط و تأييد كميسيونى مركب از مديرعامل سازمان خصوصيسازى، دبيركلسازمان بورس اوراق بهادار تهران و مديرعامل شركت مادر تخصصى تعيينمي‏شود.
تبصره 1: كميسيون موضوع اينماده مكلّف است حداكثر ظرف بيست روز نسبت به پيشنهاد شركت مادر تخصصى اعلامنظر نمايد. در صورت استنكاف كميسيون از اظهارنظر، شركت مادر تخصصى پس از كسبنظر هيأت عالى واگذارى با رعايت مقررات اين آيين‏نامه اقدام خواهدنمود.
تبصره 2: جلسات كميسيون باحضور كليه اعضا رسميت خواهد يافت و تصميم‏هاى آن با رأى اكثريت داراى اعتباراست. نظر اقليّت نيز بايد در صورت‏مجلس قيد و به امضا برسد.
تبصره 3: سهام مديريتى، آنتعداد سهامى است كه دارنده آن بتواند حداقل يك عضو در تركيب هيأت مديره تعييننمايد.
تبصره 4: سهام كنترلى، آنتعداد سهامى است كه دارنده آن امكان اتخاذ تصميم در مجمع عمومى عادى را داشتهباشد.
ماده 6. چنانچه پس از درجآگهى فروش بر مبناى قيمت تعيين شده، موضوع بند (پ) ماده (4) اين آيين‏نامه،سهام عرضه شده فروش نرود، به پيشنهاد مشترك شركت مادر تخصصى ذيربط و سازمانخصوصيسازى و با تصويب هيأت عالى واگذارى، فروش سهام به بهايى كمتر از قيمتپايه مجاز است.
ماده 7. چنانچه خريدار يكيا چند مورد از موارد مندرج در بندهاى (الف) تا (ت) ذيل را تعهد نمايد،سازمان خصوصيسازى ميتواند يك يا تعدادى از تخفيفهاى مندرج در بندهاى (ث) تا (ح) ذيل را ارايه نمايد:
(الف) اشتغال را در سطح روزخريدارى حفظ نمايد.
(ب) اشتغال را در يك دورهمعين حداكثر تا بيست (20) درصد نسبت به روز خريدارى، افزايش دهد.
(پ) توليد را در يك دورهمعين حداكثر تا بيست (20) درصد نسبت به روز خريدارى، افزايش دهد.
(ت) ظرف يك سال حداقل پنجاه (50) درصد نسبت به روز خريدارى، سرمايه‏گذارى جديد نمايد.
(ث) دوره اقساط را افزايشدهد.
(ج) سود فروش اقساطى را تاصفر تقليل دهد.
(چ) پيش قسط ثمن معامله راكاهش دهد.
(ح) تا بيست (20) درصد قيمتفروش نقدى را تخفيف دهد.
تبصره: چگونگى اعمالتخفيفهاى ياد شده در قبال تعهدات متقابل خريداران براساس دستورالعمل ماده (17) قانون برنامه سوم توسعه به تصويب هيأت عالى واگذارى ميرسد.
ماده 8. پرداخت قيمت توسطخريداران با رعايت ترتيبات زير صورت مي‌گيرد:
(الف) چنانچه سهام درسازمان بورس اوراق بهادار عرضه و فروخته شود، پرداخت قيمت با توجه به ضوابطمورد عمل در سازمان مذكور خواهد بود.
(ب) چنانچه سهام به روشمزايده عرضه و به صورت نقدى فروخته شود، پرداخت قيمت براساس آييننامهمعاملاتى سازمان خصوصيسازى و با رعايت مفاد اين آييننامه خواهدبود.
(پ) چنانچه واگذارى سهام بهصورت اقساط صورت پذيرد، پرداخت قيمت براساس آيين‏نامه "بند (ه) ماده (14) قانون برنامه سوم توسعه" موضوع برقرارى نظام اقساطى فروش سهام خواهد بود.

[*MoNa*]

آيين‌نامه تشكيل سبدسرمايه‌گذاري در اوراق بهادار(مصوب كميسيون فرعي شوراي بورس)


ماده 1 : تعاريف
سبد اوراق بهادار: مجموعة دارايي‌هاي مالي است كه از محل وجوه حساب سبد اوراق بهادار خريداري و طبق مقررات اين آيين‌نامه اداره شده و در اين آيين‌نامه «سبد» ناميده مي‌شود.

حساب سبد اوراق بهادار : حسابي است كه به درخواست مدير و به منظور تمركز وجوه سرمايه‌گذاران نزد يكي از بانك‌هاي كشور، تحت نظارت امين و به نام مدير افتتاح مي‌شود. منابع اين حساب صرف سرمايه‌گذاري در دارايي‌هاي مالي و همچنين پرداخت هزينه‌هاي موضوع اين آيين‌نامه مي‌شود و به اختصار «حساب» ناميده مي‌شود.
برگه گواهي مشاركت : سندي است با نام كه سرمايه‌گذار در قبال سرمايه‌گذاري خود در «سبد» دريافت مي‌كند و بيانگر ميزان مشاركت مشاعي دارنده آن در «سبد» مي‌باشد.
امين : يكي از بانك‌ها، مؤسسات مالي و اعتباري و بيمه‌ها و يا ساير مؤسسات مالي معتبر كشور است كه همواره بر كليه دارايي‌هاي متعلق به سرمايه‌گذاران در «سبد» نظارت كامل دارد. «امين» مسئوليت‌ها و وظايف ديگري نيز طبق اين آيين‌نامه برعهده دارد.
مدير : شخصيتي حقوقي است كه به نمايندگي از طرف سرمايه‌گذاران نسبت به تشكيل و مديريت «سبد» از جمله خريد و فروش و انتخاب تركيب مناسب از دارايي‌هاي مالي با رعايت مقررات اين آيين‌نامه به نام خود و با كد معاملاتي براي سبد، اقدام مي‌كند. «مدير» مسئوليت‌ها و وظايف ديگري نيز طبق اين آيين‌نامه برعهده دارد.

حسابرس : منظور مؤسسه حسابرسي معتمد سازمان كارگزاران بورس اوراق بهادار تهران است كه براي حسابرسي عمليات سبد انتخاب مي‌شود.
اميدنامه : سندي است كه اهداف هر «سبد» و جزئيات اداره آن را شرح مي‌دهد و تصويري از آينده سرمايه‌گذاري براي تصميم‌گيري در اختيار سرمايه‌گذاران قرار مي‌دهد.
سازمان : منظور سازمان كارگزاران بورس اوراق بهادار تهران است.
هيأت پذيرش : منظور هيأت پذيرش اوراق بهادار است.
دوره پذيره‌نويسي : مدت زماني است كه طي آن سرمايه‌گذاران مي‌توانند «برگه‌هاي گواهي مشاركت» در «سبد» را براي اولين‌بار خريداري كنند.
كسري پذيره‌نويسي : وضعيتي است كه جمع تقاضا براي خريد «برگه‌هاي گواهي مشاركت» از كف تعيين شده در ماده 10 براي سرمايه‌گذاري در «سبد» كمتر باشد.
مازاد پذيره‌نويسي : وضعيتي است كه جمع تقاضا براي خريد «برگه‌هاي گواهي مشاركت» از سقف تعيين شده در ماده 11 براي سرمايه‌گذاري در «سبد» بيشتر باشد.

عايدات سرمايه‌اي : سود حاصل از فروش داريي‌هاي مالي است. «عايدات سرمايه‌اي» تفاوت بين خالص قيمت فروش و قيمت تمام شده دارايي‌هاي مالي را نشان مي‌دهد.

شرايط سبد اوراق بهادار و مراحل شكل‌گيري آن
ماده 2 : به منظور دسترسي غيرمستقيم سرمايه‌گذاران و اشخاص غيرحرفه‌اي به بازار سرمايه، سبد سرمايه‌گذاري در اوراق بهادار به شرح مندرج در اين آيين‌نامه و با افتتاح حساب سبد تشكيل مي‌شود. حساب «سبد» پس از پذيرش درخواست تشكيل سبد توسط هيأت پذيرش به نام مدير و تحت نظارت امين افتتاح مي‌شود.
تبصره : به درخواست «مدير» و با تأييد «امين» مي‌توان بيش از يك حساب بانكي براي هر «سبد» افتتاح كرد.
ماده 3 : منابع لازم براي آغاز فعاليت هر «سبد» از محل فروش «برگه‌هاي گواهي مشاركت» در دوره پذيره‌نويسي تأمين مي‌گردد. دوره پذيره‌نويسي برابر 10 روز كاري رسمي است.
تبصره : مدت مزبور با تأييد سازمان حداكثر براي يك دوره 10 روزه ديگر قابل تمديد است.
ماده 4 : هر «برگه گواهي مشاركت» حاوي مندرجاتي مشابه برگه سهام است كه مشخصات مالك «مدير» و كميت‌هاي مربوطه را نشان مي‌دهد. خريد هر «برگه گواهي مشاركت» به معناي مالكيت مشاعي دارنده آن از كل دارايي‌هاي «سبد» بدون حق دخالت در مديريت و با التزام به رعايت تمامي مفاد اين آيين‌نامه مي‌باشد.
ماده 5 : دارايي‌هاي هر «سبد» منحصرا" محدود به موارد زير خواهد بود :
الف ) سرمايه‌گذاري در كليه سهام قابل معامله در بورس اوراق بهادار ، مدير مجاز نيست بيش از 5 درصد ارزش روز دارايي سبد را به خريد سهام يك شركت اختصاص دهد. همچنين نمي‌تواند بيش از 5 درصد سهام يك شركت سرمايه‌پذير را خريداري نمايد.
به درخواست مدير و تأييد امين حداكثر تا ميزان 9 درصد قابل افزايش است.
ب ) سرمايه‌گذاري در هر نوع اوراق مشاركت كه با اخذ مجوز از مراجع ذيربط منتشر شده باشد.
ج ) سرمايه‌گذاري در ساير اوراق بهادار پذيرفته شده در بورس به استثناي برگه‌هاي مشاركت ساير «سبد»ها به ترتيبي كه ارزش آن سرمايه‌گذاري بيش از 5% ارزش كل «سبد» نباشد.
د ) انواع سپرده‌گذاري كوتاه‌مدت نزد بانك‌ها و مؤسسات مالي و اعتباري كشور كه مورد تأييد بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران باشد.
تبصره : سرمايه‌گذاري «سبد» در سهام شركت «امين» يا «مدير» حداكثر تا 5/2 درصد ا رزش روز سبد خواهد بود.
ماده 6 : دوره فعاليت هر «سبد» حداكثر 5 سال مي‌باشد كه 10 روز پس از انقضاي دوره پذيره‌نويسي شروع مي‌شود.
ماده 7 : سرمايه‌گذاري در «سبد» در مرحله پذيره‌نويسي فقط توسط اشخاص حقيقي ممكن خواهد بود، هيچ شخصي نمي‌تواند بيش از 5% سرمايه اعلام شده هر «سبد» را در اختيار داشته باشد. قيمت اسمي هر «برگه گواهي مشاركت» 1000 ريال بوده و حداقل سرمايه‌گذاري براي هر فرد در هر «سبد» پنج ميليون ريال مي‌باشد. همچنين كليه معاملات «برگه‌هاي مشاركت» مضربي از 1000 برگه خواهد بود.
ماده 8 : «مدير» جهت دريافت مجوزهاي لازم موظف به ارائه كليه مدارك مورد درخواست هيأت پذيرش از جمله سوابق مديريتي و حرفه‌اي خود، پيش‌نويس قرارداد مورد نظر با «امين» و سرمايه‌گذار و حسابرس و فرم برگه‌هاي گواهي مشاركت و همچنين پيش‌نويس «اميدنامه» مي‌باشد. سازمان پس از تأييد هيأت پذيرش مجوزهاي لازم را صادر مي‌كند.
ماده 9 : «اميدنامه» با تأييد «امين»، «حسابرس»، «سازمان» و به امضاي «مدير» منتشر مي‌شود. فروش «برگه‌هاي گواهي مشاركت» هر «سبد» با انتشار اميدنامه‌اي همراه خواهد بود كه حاوي مطالب زير است :
الف ) شرحي از اهداف «سبد»
ب ) ميزان سرمايه پيش‌بيني شده در هر «سبد» و دامنه كف و سقف آن
ج ) ميزان كف و سقف سرمايه‌گذاري درهر «سبد» توسط هر سرمايه‌گذار
د ) قيمت اسمي هر «برگه گواهي مشاركت» و تعداد برگه‌هاي قابل معامله
هـ ) اسامي و مشخصات كامل «امين»، «مدير» و «حسابرس»
و ) تاريخ پذيرش «سبد» در بورس
ز ) دوره فعاليت «سبد»
ح ) شرايط مازاد و كسري پذيره‌نويسي
ط ) تعيين كارمزد موضوع ماده 18 و نحوه برداشت آن از «حساب»
ي ) شرح هزينه‌هاي قابل قبول، موضوع ماده 28
ك ) تعيين سقف ريالي هزينه‌هاي مندرج در بند «الف» و «ب» ماده 28
ل ) خلاصه‌اي از مفاد قرارداد بين «امين» و «مدير»
ماده 10 : پس از خاتمه «دوره پذيره‌نويسي»، «سبد» در صورتي تشكيل مي‌شود كه حداقل 50 درصد وجوه پيش‌بيني شده به عنوان سرمايه «سبد» توسط سرمايه‌گذاران تأديه شود. در صورت عدم تشكيل «سبد»، «امين» ظرف حداكثر 20 روز از تاريخ خاتمة پذيره‌نويسي، نسبت به استرداد وجوه سرمايه‌گذاران اقدام خواهد كرد. در اين صورت، سرمايه‌گذار نمي‌تواند درخواست «جبران خسارت» كند.
تبصره : در صورت عدم تشكيل «سبد» هزينه‌هاي انجام شده برعهده «مدير» است.
ماده 11 : درصورتي‌كه «مازاد پذيره‌نويسي» صورت گيرد، كل وجوه گردآوري شده موضوع سرمايه‌گذاري قرار مي‌گيرد، مشروط بر اين كه وجوه مازاد از 50% سرمايه تعيين شده بيشتر نباشد. در صورت تأييد «امين» و هيأت پذيرش وجوه مازاد بر 50% سرمايه تعيين شده نيز مي‌تواند موضوع سرمايه‌گذاري قرار گيرد. درغير اين‌صورت وجوه مازاد بر 50% رعايت اولويت زمان واريز آن حداكثر ظرف 10 روز پس از دورة پذيره‌نويسي، به دستور «امين» و توسط مدير به سرمايه‌گذاران «سبد» مسترد خواهد شد.
تبصره : پس از پايان دوره پذيره‌نويسي برداشت از حساب وجوه سبد با مجوز امين امكان‌پذير خواهد بود.
ماده 12 : دارنده «برگه‌هاي گواهي مشاركت» طي دوره فعاليت «سبد» سود دريافت نمي‌كند. اضافه يا كاهش ارزش سرمايه‌گذاري در قيمت روز برگه‌ها ملحوظ خواهد بود. ارزش سرمايه‌گذاري صرفا" از محل فروش «برگه‌هاي گواهي مشاركت» در بورس و نيز دريافت اصل و سود برگه‌ها در پايان دوره فعاليت «سبد» امكان‌پذير است.
وظايف امين و مدير
ماده 13 : «امين» مسئوليت نظارت بر حفظ و صيانت دارايي‌هاي «سبد» و حسن عملكرد «مدير» و نحوه اداره «سبد» را مطابق قوانين و مقررات جاري از جمله قوانين بانكداري و تجارت برعهده دارد، و در اين راستا وظايف زير را انجام مي‌دهد :
الف ) بررسي قرارداد پيشنهادي مدير و امضاء آن پس از توافق.
ب ) تأييد «حسابرس» كه از سوي «مدير» معرفي شده است.
ج ) نظارت بر صحت مطالب مندرج در «اميدنامه» و نيز صحت اطلاعاتي كه در مورد «سبد» در اختيار سرمايه‌گذاران قرار مي‌گيرد.
د ) نظارت بر امر فروش «برگه‌هاي گواهي مشاركت» به سرمايه‌گذاران در بازار اوليه
هـ ) نظارت بر حساب‌هاي «سبد» و احراز نصاب‌هاي مقرر جهت تشكيل سبد.
و ) نظارت بر استرداد وجوه سرمايه‌گذاران در صورت عدم تشكيل «سبد» به شرح ماده 10
ز ) صدور دستور استرداد مازاد پذيره‌نويسي به شرح ماده 11 و نظارت بر اجراي آن
ح ) نظارت بر رعايت مقررات اين آيين‌نامه بر مديريت دارايي‌هاي سبد
ط ) نظارت بر عمليات تسويه «سبد»
ي ) نظارت بر ساير اموري كه با نوعي به منافع سرمايه‌گذاران در «سبد» مربوط است.
ماده 14 : «مدير» وظايف زير را برعهده دارد :
الف ) تنظيم متن «امين» و «حسابرس» و عقد قرارداد با آن‌ها
ب ) تهيه «اميدنامه» و اخذ مجوزهاي لازم براي انتشار آن جهت اطلاع عامه سرمايه‌گذاران و انتشار منظم اطلاعات مالي «سبد» طبق فرم‌هاي «سازمان» با هدف شفاف‌سازي كامل
ج ) اقدام جهت پذيرش «برگه‌هاي گواهي مشاركت» و اقدام به منظور تخصيص نماد در تابلوهاي «سازمان»
د ) خريد و فروش دارايي‌هاي موضوع ماده 5 آيين‌نامه به نحوي كه انتخاب تركيب دارايي‌ها با رعايت كامل منافع سرمايه‌گذاران در چارچوب اهداف تعيين شده براي «سبد» رعايت شود.
هـ ) نگهداري منظم حساب عملكرد «سبد» و فهرست سرمايه‌گذاران
و ) اقدام به تأمين نقدينگي (موضوع ماده 20) در پايان دوره فعاليت «سبد»
ز ) اعمال حق رأي سهام شركت‌هاي سرمايه‌پذير متعلق به «سبد» طي دوره فعاليت آن
تبصره : اعضاي هيأت مديره و مديران «مدير» نمي‌توانند به استناد سهام موضوع سبد عضويت در هيأت مديره شركت‌هاي سرمايه‌پذير را بپذيرند.
ح ) دريافت سود سهام، كوپن‌هاي سود و سهام جايزه و كليه عوايد حاصل از دارايي‌هاي سبد و نيز اعمال تصميمات افزايش سرمايه در شركت‌هاي سرمايه‌پذير و كليه تصميم‌هاي مشابه مربوط به دارايي‌هاي سبد.
ماده 15 : در صورتي‌كه به تشخيص امين و بر اساس شواهد و قراين از جمله گزارش حسابرس، منافع سرمايه‌گذاران رعايت نشود و يا امكان ادامه فعاليت مدير، در اثر بروز شرايط ورشكستگي، انحلال و غيره ميسر نباشد مراتب از سوي امين و به منظور توقف موقت نماد معاملاتي سبد به سازمان اعلام مي‌شود. در اين‌صورت هيأت پذيرش حداكثر ظرف 30 روز نظر خود داير بر ادامه فعاليت و يا توقف قطعي نماد معاملاتي سبد را به سازمان اعلام مي‌نمايد. در اين شرايط امين مي‌تواند با رعايت مقررات اين آيين‌نامه نسبت به تغيير مدير و يا خاتمه دوره فعاليت سبد قبل از اتمام موعد آن اقدام نمايد. در صورت معرفي «مدير» جديد سازمان دارايي‌هاي موضوع بندهاي الف و ج ماده 5 اين آيين‌نامه را به نام وي تغيير مي‌دهد.
ماده 16 : در صورتي‌كه مدير امكان تضمين يا بيمه اصل سرمايه يا سود حداقلي را براي سرمايه‌گذاران فراهم آورد هزينه‌هاي مربوط به عنوان هزينه قابل قبول محسوب مي‌شود.
تبصره : در صورت هر نوع تضمين يا پوشش بيمه‌اي، نحوه و شرايط آن در «اميدنامه» و قرارداد في‌مابين «امين» و «مدير» قيد خواهد شد.
نحوه اداره «سبد اوراق بهادار»
ماده 17 : كليه مبالغ نقدي دريافتي از محل فروش اوراق بهادار، سود سپرده اوراق مشاركت، سهام و امتيازات مربوط به دارايي‌هاي مالي به حساب «سبد» واريز خواهد شد كلية مبالغ لازم براي خريد اوراق بهادار، پرداخت هزينه‌ها و نيز تسويه نهايي در پايان دوره فعاليت «سبد» از طريق اين حساب انجام مي‌شود.
ماده 18 : حق‌الزحمه «امين» حداكثر برابر 2 درصد از كل وجوه گردآوري شده در دوره پذيره‌نويسي تعيين مي‌شود كه در دو نوبت در طول دوره فعاليت «سبد» قابل پرداخت است. حق‌الزحمه «مدير»، حداكثر برابر 9% از كل سود حاصل در طي دوره فعاليت «سبد» تعيين مي‌شود. در صورتي كه «سبد» سودي تحصيل نكند، حق‌الزحمه‌اي به «مدير» تعلق نمي‌گيرد. «مدير» مي‌تواند فقط براي يك بار پس از سپري شدن حداقل نيمي از دورة فعاليت «سبد» نسبت به برداشت حق‌الزحمة خود به صورت علي‌الحساب اقدام كند. پرداخت قطعي در پايان دورة فعاليت «سبد» و پس از تسويه با سرمايه‌گذاران قابل اجراست. چنانچه در پايان دورة فعاليت، «سبد» با زيان مواجه شود و «مدير» وجهي بابت حق‌الزحمه به صورت علي‌الحساب دريافت كرده باشد، موظف به بازپرداخت اصل وجوه دريافتي مي‌باشد.
ماده 19 : مسئوليت نهايي تسوية حساب به عهدة «مدير» است كه تحت نظارت امين اقدام مي‌نمايد. حق‌الزحمه قطعي «امين» بعد از تأييد «حسابرس» پرداخت مي‌شود. حق‌الزحمه «مدير» پس از تأييد ارقام از سوي «حسابرس» و همچنين حق‌الزحمه حسابرس، با مجوز «امين» توسط «مدير» قابل پرداخت خواهد بود.
ماده 20 : مدير موظف است طي سه ماهة پاياني دورة فعاليت «سبد»، به منظور تسهيل تسويه با سرمايه‌گذاران، دارايي‌هاي سبد را به دارايي‌هايي باقابليت نقدشوندگي بالا از قبيل اوراق مشاركت و سپرده‌هاي بانكي تبديل نمايد. همچنين پس از تسويه، سهم آن عده از سرمايه‌گذاراني را كه براي وصول اصل و سود سرماية خود مراجعه نكرده‌اند به نام آن‌ها نزد «امين» توديع نمايد. پايان عمليات تسويه «سبد» با تأييد حسابرس خواهد بود.
ماده 21 : طي سه ماهة پايان دورة فعاليت هر سبد، «مدير» مي‌تواند «سبد» جديدي تشكيل دهد و نسبت به فروش دارايي‌هاي قديم به «سبد» جديد اقدام كند. امنا و حسابرسان هر دو «سبد» بايد صحت انتقال را تأييد كنند.
تبصره : سرمايه‌گذاران «سبد» قديم قبل از آغاز پذيره‌نويسي «سبد» جديد حق ثبت نام براي خريد «برگه‌هاي مشاركت» آن را خواهند داشت و براي خريد «برگه‌هاي مشاركت» داراي اولويت خواهند بود.
ماده 22 : در صورتي‌كه پس از پايان دوره فعاليت «سبد»، مطالباتي از قبيل مطالبات سود سهام دريافتني داشته باشد كه وجوه آن بين سرمايه‌گذاران توزيع نشده باشد، به يكي از روش‌هاي زير اقدام خواهد شد :
الف ) صلح مطالبات به «امين» در مقابل دريافت ارزش فعلي مطالبات
ب ) انتقال به «سبد» جديد در مقابل دريافت ارزش فعلي مطالبات
ج ) واريز به حساب سرمايه‌گذاران پس از وصول
تبصره : در موارد ب و ج، امين بر اجراي امر نظارت مي‌نمايد.
بازار ثانوية برگه‌هاي مشاركت :
ماده 23 : از پذيرش سبد در بورس اوراق بهادار توسط هيأت پذيرش، سازمان اجازة معاملات ثانوية «برگه‌هاي گواهي مشاركت» را صادر و با تخصيص نماد جداگانه و تعريف شاخص مستقل در تابلو مخصوص سبد انجام معاملات آن‌ها را در بورس اوراق بهادار ممكن مي‌كند.
ماده 24 : قيمت «برگه‌هاي گواهي مشاركت» در بورس توسط عوامل عرضه و تقاضاي بازار تعيين مي‌شود. قيمت هر برگه در هر روز براساس ارزش خالص دارايي‌هاي «سبد» و با اعمال ضريبي محاسبه مي‌شود كه توسط سازمان تعيين خواهد شد.
ماده 25 : نماد هر «سبد» سه ماه قبل از پايان دوره فعاليت آن، از تابلوي بورس حذف و معاملات ثانوية «برگه‌هاي گواهي مشاركت» مربوط، متوقف مي‌شود.
ماده 26 : «حسابرس»، معاملات «سبد» را به طور منظم حسابرسي مي‌كند. گزارش‌هاي سه ماهة عملكرد «سبد» از جمله صورت سود و زيان و فهرست دارايي‌ها كه توسط «مدير» تهيه مي‌شود، پس از تأييد حسابرس و از طريق رسانه‌هاي عمومي توسط مدير هم‌زمان به اطلاع «سازمان» و سرمايه‌گذاران مي‌رسد.
ساير موارد :
ماده 27 : در صورتي‌كه «مدير» «سبد» شركت كارگزاري باشد، آن شركت حق معاملة «برگه‌هاي گواهي مشاركت» همان سبد را در بازار ثانويه نخواهد داشت همچنين معامله بين «سبد» و مشتريان كارگزاري مجاز نمي‌باشد.
ماده 28 : هزينه‌هاي قابل قبولي كه «مدير» مي‌تواند از محل وجوه سرمايه‌گذاري پرداخت كند، به شرح زير است :
الف) هزينه‌هاي چاپ و انتشار «اميدنامه»
ب ) هزينه‌هاي تبليغات و اطلاع‌رساني قبل از پذيره‌نويسي در مورد «سبد» و عملكرد آن
ج ) حق‌الزحمه‌هاي پرداختي به امين و حسابرس
د ) هزينه‌هاي انجام معامله در بورس از قبيل كارمزد كارگزاري، ماليات و ساير مخارج قابل پرداخت طبق مقررات مربوط.
هـ ) هزينه‌هاي موضوع ماده 16 اين آيين‌نامه
تبصره 1 : جمع هزينه‌هاي بندهاي «الف» و «ب» بالا نبايد از 1% كل ارزش اسمي «سبد» تجاوز كند.
تبصره 2 : ساير هزينه‌هاي «سبد» از قبيل هزينه‌هاي پرسنلي و اداري از محل كارمزد «مدير» تأمين خواهد شد، و ارتباطي به سرمايه‌گذاران ندارد.
ماده 29 : از معاملات «برگه‌هاي گواهي مشاركت» موضوع اين آيين‌نامه، وجوهي تحت عنوان «ذخيره توسعة بورس» دريافت نخواهد شد.
ماده 30 : مفاد قرارداد بين مدير و امين، مدير و سرمايه‌گذار، مدير و حسابرس با تأييد قبلي سازمان تهيه مي‌گردد.
ماده 31 : مقررات آيين‌نامه جزء لاينفك قراردادهاي منعقده بين مدير و امين، مدير و سرمايه‌گذار، مدير و حسابرس بوده و امضاي قرارداد متضمن پذيرش مفاد اين آيين‌نامه است. هرگونه توافق برخلاف مفاد اين آيين‌نامه باطل و بلااثر مي‌باشد.
ماده 32 : اين آيين‌نامه در 32 ماده و 8 تبصره در تاريخ در شوراي بورس به تصويب رسيد.

[*MoNa*]

آيين‌نامه رسيدگى به تخلفات كارگزاران
(مصوبه مورخ 17/6/1376 شوراى بورس)



قسمت اول: انواع تذكرات ومجازات‌ها


ماده 1. انواع مجازات‏ها و جرايم موضوع اين آيين‏نامه،به شرح زير، طبقه‏بندى مي‏شود:
(الف) تذكر كتبى بدون درج در پرونده كارگزار.
(ب) اخطار كتبى و درج آن در پرونده كارگزار.
(ج) تعليق براى مدت معين.
(د) لغو پروانه كارگزارى.
ماده 2. هر يك از شكايت‏هاى اقامه شده، بايد به صورتمكتوب به دبيرخانه هيأت مديره سازمان كارگزاران تسليم گردد. دبيركل، موظف استدر اولين فرصت، موضوع شكايت را به اطلاع هيأت مديره سازمان كارگزاران برساندتا در مورد آن تصميم بگيرند.
ماده 3. براى هر يك از شكايت‏هاى اقامه شده، بايدپرونده جداگانه‏اى تشكيل گردد.
ماده 4. هيأت مديره سازمان كارگزاران، موظف است پس ازمطالعه پرونده شكايت و انجام بررسي‏هاى لازم، موارد اتهام را به طور كتبى بهكارگزار ابلاغ كند، و از تاريخ ابلاغ، مهلتى، حداكثر ده روز، براى دريافت نظركارگزار مورد شكايت، منظور نمايد. تبصره: كارگزار مورد شكايت ميتواند بهمنظور ارائه دلايل، مدارك و نظر خود، از هيأت مديره سازمان كارگزاران تقاضاىتمديد مهلت نمايد. اتخاذ تصميم در اين مورد، با هيأت مديره سازمان كارگزاراناست. در هر حال، مهلت تمديد شده نبايد از ده روز بيشتر شود. درصورت موافقتهيأت مديره سازمان كارگزاران با تمديد مهلت، مراتب امر بايد كتباً به كارگزارمورد شكايت ابلاغ گردد.
ماده 5. كارگزار ميتواند پس از اطلاع از موارد اتهام،در مهلت مقرر از سوى هيأت مديره سازمان كارگزاران، پاسخ كتبى، مدارك ومستندات لازم را به دبيركل بورس تسليم و رسيد دريافت نمايد. عدم دريافتدفاعيه كارگزار مورد شكايت در مهلت مقرر، موجب تأخير در رسيدگى هيأت مديرهسازمان كارگزاران و صدور رأى نمي‏شود.
ماده 6. در مواردى كه پرونده كارگزار در هيأت مديرهسازمان كارگزاران، تحت رسيدگى است و ضرورت اقتضا نمايد كه فعاليت‏هاى جارى وىتا زمان صدور رأى قطعى، متوقف گردد، به پيشنهاد دبيركل بورس، جلسه هيأت مديرهسازمان كارگزاران، به صورت فوق‏العاده، برگزار مي‏شود تا در مورد ادامه ياعدم ادامه فعاليت‏هاى جارى كارگزار تا زمان صدور رأى قطعى، تصميم بگيرند.
ماده 7. هيأت مديره سازمان كارگزاران ميتواند براىاداى توضيحات، از كارگزار دعوت كند. عدم حضور كارگزار، مانع رسيدگى و اخذتصميمات هيأت مديره سازمان كارگزاران نيست. كارگزار نيز ميتواند براى اداىتوضيحات، درخواست حضور در جلسه هيأت مديره سازمان كارگزاران را بنمايد. دراين صورت، بايد تقاضاى خود را كتباً به دبيركل بورس تسليم نمايد و هيأت مديرهسازمان كارگزاران مكلف است براى اداى توضيحات، از نامبرده دعوت كند.
ماده 8. هيأت مديره سازمان كارگزاران، پس از رسيدگىبه اسناد و مدارك موجود در پرونده و توجه كامل به مدافعات كارگزار، اقدام بهصدور رأى مينمايد. رأى هيأت مديره سازمان كارگزاران بايد مستدل و مستند بهموارد مندرج در اين آيين‏نامه و ديگر مقررات مورد عمل، و در عين حال، مشتملبر شرح تخلفات كارگزار و امضاى همه اعضاى هيأت مديره سازمان كارگزاران حاضردر جلسه باشد.
تبصره 1: نظرهاى مخالف عضو يا اعضاى هيأت مديرهسازمان كارگزاران (اقليت) بايد به صورت كتبى زير امضاى عضو يا اعضاى مخالفدرج گردد.
تبصره 2: در مورد مجازات‏هاى تعليق يا اخراج كارگزار،مراتب بايد به اطلاع شوراى بورس برسد.
ماده 9. آراى صادره از سوى هيأت مديره سازمانكارگزاران، بايد ظرف مدت يك روز كارى از تاريخ صدور آن، به كارگزار متخلفابلاغ گردد. به استثناى موارد مندرج در ماده 10 اين آيين‏نامه، كه رأى صادرهقابل فرجام‏خواهى است، در موارد ديگر، آراى صادره هيأت مديره سازمانكارگزاران، قطعى است. تبصره: در مورد مجازات‏هاى تعليق و لغو پروانهكارگزارى، معاملات كارگزار بيدرنگ متوقف ميگردد.
ماده 10. در موارد زير آراى صادره از سوى هيأت مديرهسازمان كارگزاران، قابل فرجام‏خواهى است. در چنين مواردى، كارگزار متخلفميتواند مراتب اعتراض خود را به رأى صادره به صورت كتبى، همراه با مستنداتلازم، ظرف مدت ده روز كارى از تاريخ ابلاغ رأى به وى، براى رسيدگى وتجديدنظر، به دبيرخانه شوراى بورس تسليم و رسيد دريافت نمايد:
(1) تعليق موقت.
(2) لغو پروانه كارگزارى.

[*MoNa*]

قسمت دوم: تخلفات ومجازات‌ها


ماده 11. تخلفى كه موجب تذكر كتبى بدون درج در پروندهكارگزار ميگردد، عبارت است از عدم پذيرش يك تا سه نفر از اشخاص واجد صلاحيتبه عنوان كارآموز كارگزارى طبق مقررات.
ماده 12. تخلفاتى كه موجب اخطار كتبى و درج آن درپرونده كارگزار ميگردد، عبارتند از:
(الف) كارگزارى كه براى انجام معاملات بورسى حسابجارى جداگانه‏اى در يكى از بانكها افتتاح كند و از طريق مقررات جارى بورس،تعهدات لازم را به سازمان كارگزاران ارائه ننمايد.
(ب) كارگزارى كه ظرف مدت هفت روز از تاريخ انجاممعامله، تشريفات مربوط به انتقال سهام معامله شده را انجام ندهد. (ج) كارگزارى كه به عمد، سفارشهاى خريد و فروش مشتريان را نپذيرد.
(د) كارگزارى كه به دستورهاى ادارى سازمان بورس توجهننمايد.
(ه) كارگزارى كه به عمد، اولويت انجام سفارش‏هاى خريدو فروش مشتريان را به ترتيب تاريخ، رعايت نكند.
(و) كارگزارى كه ديون ناشى از معاملات خود را پس ازسپرى شدن مهلت مقرر، بيدرنگ پرداخت ننمايد.
ماده 13. تخلفاتى كه موجب محروميت از انجام معاملاتتا 20 جلسه معاملاتى ميگردند، عبارتند از:
(الف) كارگزارى كه مشاركت يا مديريت خود را درمؤسسه‏ها يا شركت‏هاى پذيرفته شده در بورس، بيدرنگ به اطلاع دبيركل سازمانبورس نرساند.
(ب) كارگزارى كه به انجام تبليغات حرفه‏اى برخلافآيين‏نامه ذيربط، بپردازد.
(ج) كارگزارى كه دفاتر و حساب معاملات خود را طبقدستورالعمل هيأت مديره سازمان بورس نگهدارى ننمايد.
(د) كارگزارى كه گزارش حسابرسى عملكرد خود را حداكثرظرف مدت چهار ماه از تاريخ پايان سال مالى، به دبيركل بورس تسليم نكند.
(هـ) كارگزارى كه از امضا و تأييد اعلاميه‏ها و مداركذيربط در ارتباط با معاملات، امتناع نمايد.
(و) كارگزارى كه برخلاف موارد مندرج در آيين‏نامهمعاملات، به مشتريان تخفيف بدهد.
ماده 14. تخلفاتى كه موجب محروميت از انجام معاملات،از 20 تا 40 جلسه معاملاتى ميشوند، عبارتند از:
(الف) كارگزارى كه جز در موارد مشخص شده از طرف هيأتمديره سازمان بورس، خود را به نام نماينده سازمان بورس معرفى نمايد.
(ب) كارگزارى كه جز در موارد مشخص شده از طرف هيأتمديره سازمان بورس، به نام سازمان بورس ايجاد تعهد نمايد.
(ج) مديران عامل و رؤساى هيأت مديره شركت‏هاىكارگزارى كه داراى صلاحيت اعطا شده از طرف بانك مركزى جمهورى اسلامى ايرانميباشند و نمايندگان رسمى و پذيرفته شده شركت‏هاى كارگزارى كه در امور مربوطبه خريد و فروش سهام فعاليت دارند، در صورتى كه در هر سال، بيش از مبلغ مصوب،براى خود يا فرزندان صغير خود، سهام خريدارى و يا به فروش رسانند.
(د) كارگزارى كه وجوه نقد دريافتى از مشتريان خود رادر روز دريافت يا حداكثر در روز بعد، به حساب جارى مخصوص عمليات كارگزارىواريز ننمايد.
(هـ) كارگزارى كه مسئوليت كارگزارى، اعم از تشخيصمالكيت، احراز وكالت و اصالت اوراق بهادارى را كه فروخته است، نپذيرد.
ماده 15. تخلفى كه موجب محروميت از انجام معاملات،حداكثر از 40 تا 60 جلسه معاملاتى مي‏شود، عبارت است از كارگزارى كه بر خلافمقررات بندهاى (1) و (3) ماده (16) قانون تأسيس بورس اوراق بهادار، اقدامكند.
ماده 16. تخلفاتى كه سبب لغو پروانه كارگزارى ميشوند،عبارتند از:
(الف) كارگزارى كه بر خلاف مقررات بند (2) ماده (16) قانون تأسيس بورس اوراق بهادار، اقدام كند.
(ب) كارگزارى كه معامله اوراق بهادار شركت‏هاىپذيرفته شده در بورس اوراق بهادار را، خارج از سيستم مكانيزه يا جلسات رسمىمعاملات و خارج از اطلاع و نظارت سازمان بورس، انجام دهد.
(ج) كارگزارى كه بر خلاف مواد (27) و (28) قانونتأسيس بورس اوراق بهادار، اوراق بهادار يا وجوهى را كه براى انجام معامله بهوى سپرده شده است، به نفع خود يا ديگران مورد استفاده قرار دهد يا حفظ اسراردستوردهندگان را رعايت ننمايد.
ماده 17. در هر سال، تكرار تخلفات از مواد 11 تا 15،در هر مورد، مجازات‏ها را يك درجه تشديد خواهد كرد. تكرار تخلفات موضوع ماده (16) اين آيين‏نامه، سبب لغو پروانه كارگزارى و سلب صلاحيت مديرعامل شركتكارگزارى ميگردد.
ماده 18. در صورت ارتكاب به تخلفاتى كه در اينآيين‏نامه پيش‏بينى نشده است، هيأت مديره سازمان كارگزاران، در مورد تعييننوع تخلف و انطباق آن با يكى از مواد (11) تا (16) اين آيين‏نامه، براىتصميم‏گيرى شوراى بورس، اقدام خواهد كرد.
ماده 19. هرگونه تغيير در اين آيين‏نامه، منوط بهتصويب شوراى بورس ميباشد.
آيين‏نامه رسيدگى به تخلفات كارگزارى، در 19 ماده و 4تبصره، به تصويب شوراى بورس رسيد.

[*MoNa*]

آيين‌نامه معاملاتدر بورس اوراق بهادار تهران



قسمت اول: مقرراتعمومى



ماده 1. تعاريف‏
(الف) منظور از "عرضه"، عبارت است از، اعلام فروش اوراقبهادار از طرف كارگزار فروشنده.
(ب) "تقاضا"، عبارت است از اعلام آمادگى كارگزار خريدارنسبت به خريد اوراق بهادار.
(ج) "قيمت"، عبارت است از نرخى كه براى هر واحد اوراقبهادار از طرف كارگزاران عنوان مي‏شود.
(د) "قيمت باز"، در مواقعى كه خريدار يا فروشنده تعيين قيمترا به كارگزار واگذار مينمايد، كارگزار داراى دستور معامله با قيمت بازميباشد.
(ه) "قيمت محدود"، در مواقعى كه خريدار يا فروشنده، حداكثريا حداقل قيمتى را براى معامله‏هاى سهام خود تعيين مينمايد، كارگزار داراىدستور معامله با قيمت محدود است.
(و) "قيمت معين"، در مواقعى كه خريدار يا فروشنده، قيمتثابتى را براى انجام معامله سهام خود تعيين مينمايد، كارگزار داراى دستورمعامله با قيمت معين است.
(ز) "قيمت مقطوع"، عبارت است از قيمت ثابتى كه كارگزار براىخريد يا فروش اوراق بهادار تعيين مينمايد.
(ح) منظور از "سازمان"، در اين آيين‏نامه، سازمان كارگزارانبورس اوراق بهادار تهران است.
ماده 2. معاملات بورس اوراق بهادار تهران، پنج روز در هفته،به استثناى روزهاى تعطيل و پنجشنبه‏ها، از ساعت 5/9 تا 5/10 و 11 تا 12 انجاممي‏شود. در صورت لزوم تغيير ساعات معامله‏ها، ساعات جديد، پس از تصويب هيأتمديره بورس، آگهى خواهد شد.* *هم‏اكنون، براساس آخرين مصوبات، ساعات معاملاتاز 9 الي 12:30 مي‏باشد.
ماده 3. معامله‏هاى بورس با معامله‏هاى سهام آغاز مي‏شود وسپس معامله‏هاى اوراق قرضه و مشاركت را نيز در برمي‏گيرد.
ماده 4. معامله‏هاى بورس، به طريقه حراج و يا قيمت مقطوعانجام مي‏شود و كارگزاران پيشنهادهاى خريد و فروش خود را با توجه به دستورهاىخريداران و فروشندگان، با ذكر تعداد سهام يا مبلغ اسمى اوراق قرضه و مشاركت وقيمت آنها عنوان خواهند نمود.
ماده 5. در صورتى كه كارگزارى اوراق بهادارى را براى فروشبا قيمت مقطوع عرضه كند، خود وى نمي‏تواند قيمتى كمتر از قيمت مقطوع براىخريد اعلام نمايد، اوراق بهادارى كه به قيمت مقطوع براى فروش عرضه مي‏گردد،به نخستين كارگزارى كه آمادگى خود را به خريد به قيمت مزبور اعلام نمايد،فروخته خواهد شد. در صورتى كه قيمت‏هاى پيشنهاد شده، كمتر از قيمت مقطوعباشد، معامله انجام نخواهد شد. در صورت آمادگى فروشنده به فروش به بالاترينقيمت پيشنهاد شده، كارگزار فروشنده، پس از ابطال پيشنهاد اوليه، پيشنهادجديدى ارائه مي‏دهد.
ماده 6. نمايندگان بانك‏هاى كارگزار و شركت‏هاى مالىنميتوانند در خريد سهام عرضه شده مربوط به مؤسسه خود شركت نمايند.
ماده 7. هيأت مديره سازمان ميتواند در مواردى كه قيمتپيشنهادى سهام در هر جلسه، نسبت به قيمت تعيين شده بورس براى نخستين عرضه ياقيمت مندرج در تابلو، در حدى تغيير نمايد كه تشخيص دهد دلايل موجهى براى ايننوسان وجود ندارد، از انجام معامله جلوگيرى نمايد. هيأت مديره بورس ميتوانداختيار خود را با تدوين دستورالعملى به دبيركل تفويض نمايد. تبصره: در صورتىكه كارگزار ذينفع نسبت به تصميم جلوگيرى از انجام معامله براساس اين مادهمعترض باشد، بايد اعتراض خود را كتباً، با ذكر دلايل آن، براى رسيدگى و تعيينتكليف، به دبيركل سازمان تسليم نمايد. رسيدگى به اين اعتراض، در هيأتى، متشكلاز نماينده شوراى بورس در هيأت مديره و دو نفر كارگزار بيطرف، به تعيين رئيسهيأت مديره بورس، ظرف 48 ساعت، به عمل ميآيد. نظر و تصميم كتبى ناظر شوراىبورس به اتفاق يكى از كارگزاران، قطعى است و بايد اجرا شود.
ماده 8. در صورتى كه چند تن از كارگزاران، در آنواحد، هر يك تعدادى از سهام يك شركت يا اوراق قرضه يا مشاركت از يك سرى رابراى فروش به قيمت معين عرضه نمايند و تقاضاى خريد تمام اوراق عرضه شده بهقيمتى كمتر از قيمت پيشنهاد شده شود، معامله فقط در مورد اوراق كارگزار ياكارگزارانى كه آمادگى خود را به فروش اوراق عرضه شده به قيمت مورد تقاضااعلام نمايند، قطعيت مييابد.
ماده 9. در صورتى كه كارگزار فروشنده، اوراقى را براىفروش عرضه نمايد، و كارگزار خريدار، قيمتى را براى خريد اعلام كند و در صورتىكه كارگزار فروشنده، پيش از پرداختن به معامله‏هاى ديگر يا اعلام تنفس،صراحتاً اعلام ننمايد كه در قيمت پيشنهادى حاضر به فروش اوراق عرضه شده نيست،كارگزار خريدار، متعهد است كه قيمت پيشنهادى خود را حفظ نمايد و اوراق را، درصورت موافقت كارگزار فروشنده به فروش به قيمت مزبور، خريدارى نمايد. عدول ازخريد به قيمت پيشنهادى جايز نيست.
ماده 10. در صورتى كه كارگزارى نسبت به خريد تعدادىاز اوراق به نرخ معينى، اعلام آمادگى نمايد، معامله در مورد اوراق نخستينكارگزار يا كارگزارانى كه حاضر باشند تمام يا قسمتى از اوراق را به قيمتمزبور به فروش رسانند، قطعيت مييابد.
ماده 11. در صورتى كه عرضه يا تقاضاى كارگزارانفروشنده يا خريدار در قيمت‏هاى معين اعلام گردد، و در هر مورد، خريدار يافروشنده‏اى در اين نرخ‏ها وجود نداشته باشد، عرضه و تقاضاى مزبور، پس ازپرداختن به معامله ديگر، به خودى خود، ابطال ميگردد و در صورت تمايل كارگزار،اين عرضه و يا تقاضا، دوباره در همان جلسه تكرار مي‏شود.
ماده 12. در مواردى كه كارگزارى نسبت به تضمين فروشيا اداره امور مربوط به فروش مبلغ متنابهى اوراق تعهد نموده و نسبت بهبازاريابى براى اين اوراق اقدام نموده باشد، مراتب بايد قبلاً به اطلاعدبيركل سازمان برسد تا وى بتواند با توجه به هزينه و زحمتى كه كارگزار ذيربطدر اين زمينه متحمل گرديده است، حق تقدمى براى وى در نظر گيرد. در اين موارد،سازمان طى جلسه‏اى كه با حضور كارگزاران تشكيل خواهد شد، نسبت به تعيين سهميهبراى هر كارگزار اقدام لازم را به عمل آورده و سهميه هر يك از كارگزاران راكه در هر صورت، از ميزان مورد درخواست آنها بيشتر نخواهد بود، به هر يك ازآنها ابلاغ مينمايد و كارگزاران موظفند ميزان فروش تعيين شده را در روزى كهاوراق براى فروش عرضه ميگردد، مراعات كنند و براى فروش سهميه خود اقدامنمايند.
ماده 13. وجوه مربوط به سهام معامله شده در بورسهمراه با وكالت‏نامه فروش سهام و اصل سهام بايد حداكثر تا 72 ساعت از تاريخمعامله بين كارگزاران خريدار و فروشنده رد و بدل گردد. كارگزار فروشنده، موظفاست تشريفات مربوط به انتقال سهام معامله شده را ظرف هفت روز از تاريخ معاملهانجام داده و سهام را تحويل خريدار نمايد. در صورتى كه علل يا توافقى ديگر درمورد تحويل بعد از مهلت‏هاى تعيين شده، وجود داشته باشد، مراتب بايد قبلاً بهاطلاع دبيركل سازمان برسد. در هر صورت، معامله انجام شده، قطعى به شمارميرود.
ماده 14. وجوه مربوط به معامله‏هاى اوراق قرضه ومشاركت، بايد حداكثر ظرف 24 ساعت از تاريخ معامله، واريز شود. بهره گذشتهاوراق تا روز دريافت وجوه، به نفع فروشنده، محاسبه و اخذ ميگردد. بنابراين،در موقع معامله بايد توافق لازم بين كارگزاران خريدار و فروشنده در مورد زمانپرداخت وجوه و تحويل اوراق به عمل آيد تا بهره گذشته محاسبه گردد. در صورتىكه وجوه اوراق قرضه پس از 24 ساعت پرداخت نشود، كارگزار فروشنده ميتواند نسبتبه ابطال معامله يا اخذ بهرهاى از قرار 12 درصد در سال براى هر روزى كه وجهديرتر پرداخته شود، اقدام نمايد. در هر صورت، كارگزار خريدار نميتواند معاملهانجام شده را ابطال نمايد و در صورت مطالبه خسارت از طرف كارگزار فروشنده،موظف به پرداخت آن است. تبصره: خريدار بايد خسارت‏هاى تأخير قانونى ناشى ازتأخير پرداخت و وصول وجه اوراق را به كارگزار خود بپردازد. تسليم اوراق بهخريدار، موكول به انجام تعهدات خريدار، از جمله پرداخت خسارت تأخير تأديهقانونى است.
ماده 15. معامله‏هاى اوراق قرضه و مشاركت طبق مندرجاتراهنماى معامله‏هاى اوراق قرضه* و مشاركت در بورس كه جزء لاينفك اينآيين‏نامه است، انجام خواهد شد. *براى اطلاع از مندرجات اين راهنما، بهسازمان كارگزاران بورس اوراق بهادار تهران مراجعه كنيد.
ماده 16. در صورتى كه كارگزار فروشنده، خود نيزداوطلب خريد اوراق بهادارى باشد كه عرضه مينمايد، و قيمت پيشنهادى وى مساوىقيمت پيشنهادى كارگزاران ديگر باشد، حق تقدم همواره با كارگزاران ديگر است. در صورتى كه كارگزار فروشنده در نرخ‏هاى خريد رقابت نموده و كارگزاران ديگرنيز در رقابت شركت كنند، حق تقدم در قيمت‏هاى مساوى، همواره با كارگزارانديگر است و از بين اين كارگزاران نيز نخستين كارگزارى كه اعلام خريد در قيمتمساوى را نموده، خريدار شناخته مي‏شود.
ماده 17. در صورتى كه كارگزارى، تعدادى اوراق بهاداربراى فروش عرضه نمايد، و كارگزاران ديگر، خريدار قسمتى از آن باشند، كارگزارعرضه كننده، مكلّف است پس از قطعى شدن معامله، اوراق را تفكيك نموده و آنقسمت از اوراق را كه نسبت به آنها تعهد خريد شده است، به خريداران انتقالدهد. در صورتى كه كارگزار بخواهد اين گونه اوراق را به طور يكجا به فروشبرساند، بايد در موقع عرضه، اين موضوع را مطرح نمايد. ماده 18. در مواقعى كهاعلام خريد كارگزاران يا قطعيت معامله مورد ترديد باشد، رأى دبيركل سازمان يانماينده وى در حل اختلاف، قطعى است و بايد از آن پيروى كنند.
ماده 19. در موارد زير، معامله قطعى شناخته مي‏شود: )الف( در صورتى كه عرضه اوراق به قيمت مقطوع صورت گيرد، نخستين كارگزارى كهآمادگى خود را براى خريد به قيمت مزبور اعلام نمايد، خريدار اوراق عرضه شده،خواهد بود. اگر چند كارگزار، اعلام خريد خود را همزمان اعلام نمايند، اوراقعرضه شده، به نسبت تقاضا، به كارگزارانى كه همزمان اعلام خريد نموده‏اندفروخته مي‏شود و اگر در تقدم يا تأخر اعلام خريد اختلاف باشد، بايد ازاظهارنظر و اعلام دبيركل سازمان يا نماينده وى پيروى كنند. )ب( در صورتى كهعرضه به قيمت رقابتى صورت گيرد، كارگزارى را كه عرضه كننده به عنوان خريداربه بالاترين قيمت مخاطب قرار ميدهد، خريدار اوراق شناخته مي‏شود. اگر موردابهامى در اين زمينه پيش آيد، رأى دبيركل سازمان يا نماينده وى بايد اجراشود. )ج( اگر دبيركل سازمان يا نماينده وى تشخيص دهد كه كارگزارى صراحتاً باانجام معامله‏اى موافقت نموده است، معامله مزبور تمام شده به شمار ميرود.
ماده 20. كارگزاران فروشنده وظيفه دارند اسناد مربوطبه معاملات را پس از انجام آن، بيدرنگ تكميل و امضا كنند و براى امضا بهكارگزار خريدار تسليم نمايند.
ماده 21. كارگزاران بايد مادام كه معاملات در جرياناست: (الف) محل معامله‏ها را ترك ننمايند. (ب) از تماس تلفنى يا حضورى بامشتريان يا ارباب رجوع ديگر بپرهيزند.
ماده 22. كارگزاران نبايد در موقع انجام معامله بايكديگر در مورد مسائل مربوط به معامله‏ها مشورت و تبادل نظر كنند يا اينكه درجريان معاملات، براى معامله اوراق بهادار با يكديگر قرارهايى بگذارند. كارگزاران بايد فقط نرخ‏هاى موردنظر خود را اعلام كنند و بدون اظهارنظر درمورد نرخ پيشنهادى ديگران، معامله را به انجام رسانند.

[*MoNa*]

قسمت دوم: ترتيب اجراىدستورهاى مشتريان



ماده 23. كارگزاران موظفند همواره دستورهاىمشتريان خود را هر چه زودتر اجرا كنند. دستورهاى مشتريان به شرح زيرطبقه‏بندى مي‏شود و هر يك از آنها بايد به موقع خود، به ترتيبى كه در زيرآمده است، عمل گردد:
(الف) دستور خريدهاى به قيمت باز بايد در اولينجلسه‏اى كه اوراق مورد تقاضا براى فروش عرضه ميگردد، به اجرا درآيد.
(ب) دستور خريد با قيمت محدود، نسبت به دستور خريد بانرخ پايين‏تر از حداقل محدوده مذكور، حق تقدم دارد و كارگزار مجرى دستور، بههيچ وجه، اجازه ندارد مادام كه نرخ معامله‏ها در محدوده تعيين شده ميباشد، ازخريد اوراق بهادار به حساب مشترى خوددارى نمايد و تا آنجا كه دستور خريد اينمشترى تأمين نگرديده است نبايد مهلت دهد در محدوده قيمت‏هاى تعيين شده،كارگزاران ديگر اقدام به خريد اوراق بنمايند.
(ج) در صورتى كه كارگزارى دستورهاى متفاوتى، درقيمت‏هاى باز، محدود و معين داشته باشد، موظف است به ترتيب زير، دستورهاى خودرا به اجرا درآورد:
(1) در هر مورد، حق تقدم تقاضاها به ترتيب تاريخدستورهاى مشتريان تعيين مي‏شود.
(2) حق تقدم تاريخ دستور مشتريان مادام كه قيمت موردمعامله در محدوده قيمت تعيين شده از طرف مشترى باشد، محفوظ خواهد ماند. درصورتى كه قيمت معامله، از قيمت تعيين شده از طرف هر مشترى كه از نظر تاريخداراى حق تقدم ميباشد، فراتر رود، سهام به مشتريان بعدى كه در محدوده نرخمورد معامله قرار ميگيرند، تعلق ميگيرد. به همين ترتيب، با دستورهايى كه بانرخ باز داده شده‏اند، عمل خواهد شد، و در هر مورد، حق تقدم زمانى دستورها باافزايش قيمت‏ها از بين ميرود و دستورهاى مشتريان ديگرى كه قيمت تعيين شدهآنها از قيمت مورد معامله بيشتر نشود، از حق تقدم خريد اوراق استفادهميكنند.
(3) در مورد اوراق قرضه و مشاركت، همواره حق تقدمبراى خريداران با بازده كمتر و يا قيمت بالاتر و با توجه به تاريخ دستور خريدمحفوظ خواهد ماند و كارگزار موظف است اين اوراق را براى مشترى يا مشتريانى كهدستور خريد خود را در پايين‏ترين بازده به وى داده‏اند، خريدارى نمايد.
تبصره 1: در صورتى كه دبيركل سازمان يا نماينده وى،با توجه به ماده (7)، مجبور به جلوگيرى از افزايش بيرويه قيمت‏ها به ميزانتعيين شده بشوند، قيمت‏هاى فوق فقط در محدوده تعيين شده قابل اجرا است.
تبصره 2: خريدهاى بانك مركزى جمهورى اسلامى ايران دربورس، مشمول مفاد اين بند نميباشد و كارگزار ذيربط، موظف به اجراى دستورخريدهاى اين بانك است.
ماده 24. كارگزاران موظفند از فرم‏هايى كه از طرف سازمان دراختيار آنها قرار داده مي‏شود، براى دستور خريدهاى مشتريان استفاده كنند وآنها را به ترتيب شماره‏هايى كه براى هر يك تعيين شده، تكميل نمايند. تقاضاىخريدهايى كه به صورت غيركتبى به كارگزار ميدهند، بايد در همان روز بر روىفرم‏هاى مذكور درج شود تا نوبت خريدار محفوظ گردد. كارگزارى كه طبق دستورغيركتبى مشترى، اقدام به انجام معامله مينمايد، به مسئوليت خود، موظف به اجراو انجام معامله است.
ماده 25. كارگزاران موظفند تمام دستور فروش‏ها را نيزمانند دستور خريدها با ذكر شماره و تاريخ تكميل كنند و سهام و اوراق قرضه ومشاركت را پس از دريافت در اولين جلسه بورس، بيدرنگ، براى فروش در قيمتهاىتعيين شده از طرف مشترى عرضه نمايند و تا حد امكان بكوشند كه سهام و اوراققرضه و مشاركت مشتريان را با بالاترين قيمت ممكن به فروش رسانند.
ماده 26. كارگزاران موظفند دستورهاى خريد و فروشمشتريان خود را در محدوده مقرر در دستور مشترى به تدريج يا يكجا عمل نمايند. اگر در پايان مهلت، قسمتى از دستور مشترى هنوز عمل نشده باشد، كارگزاران پساز تماس با مشتريان خود، بايد يا مهلت مقرر در دستور را تمديد كنند يا دستورمشترى را نسبت به مانده عمل نشده، ابطال نمايند. تبصره: در صورت تمديد مهلتدستورهاى مشتريان پس از انقضاى مدت اوليه، مهلت جديد به عنوان دستور جديدتلقى ميگردد و در نوبت مربوط قرار خواهد گرفت، مگر اينكه مشترى پيش از پايانموعد مقرر، اقدام به تمديد مدت دستور خريد نموده باشد كه در اين صورت، نوبتقبلى وى، تا تكميل دستور خريد، محفوظ ميماند.
ماده 27. ميزان كارمزد دريافتى كارگزاران از هر طرفمعامله، بايد به شرح زير محاسبه گردد. اعطاى هرگونه تخفيف يا دريافت كارمزدبيشتر از ميزان تعيين شده، ممنوع است:
(1) حداقل كارمزد معاملات 5000 ريال است.
(2) حداكثر كارمزد كارگزاران در يك معامله 30 ميليونريال است.* *طبق مصوبه مورخ 7/8/1375 شوراى بورس‏
تبصره: در معاملات سهام هر يك از طرفين معاملهكارمزدى از قرار پنج در هزار مبلغ معامله به كارگزارى كه معامله را از طرفآنها انجام داده، پرداخت خواهد نمود. در معاملات اوراق قرضه هر يك از طرفينمعامله كارمزدى از قرار 5/2 در هزار مبلغ معامله به كارگزارى كه معامله را ازطرف آنها انجام داده، پرداخت خواهد نمود. در مورد اوراقى كه ممكن است از طرفبانك مركزى جمهورى اسلامى ايران، براى فروش در اختيار كارگزاران قرار گيرد،كارمزد براساس توافقى كه بين بانك مذكور و سازمان به عمل خواهد آمد، تعيين واعلام خواهد شد. پرداخت كارمزد از طرف كارگزاران به واسطه‏هاى كه بطور رسمىبه نمايندگى از طرف آنها براى خريد و فروش اوراق بهادار فعاليت مينمايند، درصورت ارائه مدارك قابل قبول و طبق موافقت‏هايى كه در هر مورد قبلاً بادبيرخانه سازمان به عمل آمده است، بلااشكال ميباشد. به منظور انجام پروژه‏هاىگسترش بورس به ميزان 5/0 درصد كه 25/0درصد از خريدار و 25/0 درصد از فروشندهدريافت مي‏شود. مبلغ افزايش كارمزد توسط كارگزاران ذيربط وصول و مستقيماً بهحساب بانكى خاصى به نام سازمان كارگزاران بورس واريز مي‏شود. منحصراً طبق نظرشوراى بورس به مصرف طرح‏ها و پروژه‏هاى توسعه بورس خواهد رسيد. هرگونه دخل وتصرف در موجودى حساب بانكى مذكور توسط سازمان كارگزاران بورس بدون تصويبشوراى بورس ممنوع ميباشد. تاريخ دريافت آن از معاملات اول آذر ماه 1373مي‏باشد.* *مصوبه مورخ 9/8/1373 شوراى بورس‏
ماده 28. كارگزارن مكلفند مطابق دستورالعمل پيوستدفاتر خود را ثبت كنند و از فرم‏هايى كه سازمان چاپ ميكند و در اختيار آنهاقرار ميدهد، استفاده نمايند. كارگزاران مسئول حفظ فرم‏هايى هستند كه به آنهاتخصيص ميدهند، و بايد مواظب باشند در دسترس افراد متفرقه قرار نگيرد.
ماده 29. كارگزاران )اشخاص حقيقى( مكلّفند تمام وجوهىرا كه از مشتريان خود براى انجام معامله‏ها دريافت ميدارند، در پايان هر روزدر حساب جارى مخصوصى كه نزديكى از بانكها و تحت عنوان "حساب جارى عملياتكارگزارى" به نام خود باز ميكنند، منظور نمايند و افتتاح حساب مزبور را بهدبيركل بورس اطلاع دهند. در برگه مخصوصى كه سازمان براى منظور نمودن وجه تهيهمي‏كند، بايد ذكر شود كه وجوه مزبور بابت فروش يا خريد چه تعداد سهام يااوراق قرضه و يا مشاركت متعلق به فروشنده يا خريدار )با ذكر نام و مشخصاتفروشنده يا خريدار( ميباشد. همچنين نسخه دوم برگه مزبور بايد به بورس اوراقبهادار تسليم گردد. تبصره: طبق دستورالعملى كه هيأت مديره سازمان تهيه وتصويب ميكند، كارگزاران موظف هستند به بانك خود اعلام دارند كه در صورت غيبتممتد، حجر يا فوت آنان، مانده حساب جارى "عمليات كارگزارى" را حسب دستور هيأتمزبور به صاحبان وجوه، پرداخت )مسترد( نمايند.
ماده 30. ورود به تالار معاملات، بجز براى كارگزارانو مسئولان سازمان، ممنوع است. اشخاص ديگر، فقط با اجازه كتبى سازمان، مجاز بهورود به تالار معاملات مي‏باشند.
ماده 31. كارگزاران و نمايندگان آنها كه در امورمربوط به خريد و فروش سهام فعاليت دارند مي‏توانند تا ميزان 5 ميليون ريالبراى خود و فرزندان صغير خود، سهام به قيمت تابلو خريدارى نمايند و فروش سهامتوسط افراد نامبرده در هر سال نبايد از 5 ميليون ريال تجاوز كند.
ماده 32. كليه افرادى كه در دبيرخانه‏هاى شوراى بورسو هيأت پذيرش و دبيرخانه سازمان انجام وظيفه مينمايند ميتوانند تا ميزان 5ميليون ريال براى خود و فرزندان صغير خود، سهام به قيمت تابلو خريدارى نمايندو فروش سهام توسط افراد نامبرده در هر حال نبايد از 5 ميليون ريال تجاوزكند.* تبصره: هيأت مديره بورس مسئوليت نظارت در موارد مندرج در مواد (31) و (32) را دارد. *مصوبه شوراى بورس: (1) كارگزاران عبارتند از: مديران عامل وهيأت مديره شركت‏هاى كارگزارى (رئيس، نايب رئيس، اعضاى هيأت مديره) (2) نمايندگان كارگزاران عبارتند از: نمايندگان موضوع ماده (12) قانون تأسيس بورساوراق بهادار. تعريف كليه افرادى كه در سازمان بورس اوراق بهادار و دبيرخانهشوراى بورس انجام وظيفه مينمايند. (3) كليه افرادى كه در مجموعه سازمانكارگزاران، دبيرخانه شوراى بورس و هيأت پذيرش و همچنين افرادى كه در شركت‏هاىكارگزارى انجام وظيفه مينمايند. (4) كليه اعضاى شركتهاى طرف قرارداد باسازمان بورس اوراق بهادار از جمله: شركت داده‏پردازى ايران، ندا رايانه، شركتملّى انفورماتيك، شركت خدمات بورس، شامل كليه افرادى مي‏شود كه در مجموعهسازمان بورس اوراق بهادار انجام وظيفه مينمايند.
ماده 33. كارگزاران موظفند تمام مفاد اين آيين‏نامهرا رعايت و اجرا نمايند. هرگونه تخلف در عدم مراعات مفاد، موجب شمول و اجراىمواد مربوط به آن در قانون و اساس‏نامه در مورد كارگزار متخلف خواهد گرديد. ماده 34. اين آيين‏نامه، در اجراى ماده 20 قانون تأسيس بورس اوراق بهادارتهران و در 34 ماده و 10 تبصره، در تاريخ 3/12/1355، به تصويب شوراى بورسرسيده است و اصلاح و تغيير در مفاد آن، به پيشنهاد هيأت مديره سازمان، درصلاحيت شوراى بورس ميباشد.
* *به موجب مصوبه اصلاحى مورخ 7/8/1375 شوراى بورس، تعدادتبصره‏ها به 9 تبصره تقليل يافت.

[*MoNa*]

آيين‏نامه هيأتداورى بورس


‏ موضوع مواد (17) و (18) قانون تأسيس بورس‏ اوراق بهادار تهران


مصوب (9/2/69) شوراى بورس


‏ ماده 1. هيأت داورى بورس، از يكنفر نماينده وزارت دادگسترى كه از بين رؤساى شعبه‏ها يا مستشاران ديوان عالىكشور انتخاب خواهد شد و يك نفر نماينده شوراى بورس و يك نفر نماينده اتاقبازرگانى و صنايع و معادن ايران، تشكيل مي‏شود.
ماده 2. وزير دادگسترى، ازبين قضات ديوان عالى كشور و شوراى بورس، طبق بند (3) ماده (4) و اتاق، هر يكعلاوه بر نماينده اصلى خود، يك نفر را نيز به عنوان عضو عليالبدل تعيين ومعرفى مينمايند. عضو عليالبدل، درصورت غيبت عضو اصلى مربوط، در هيأت داورىبورس شركت خواهد كرد.
ماده 3. به موجب ماده (17) قانون تأسيس بورس، رياست هيأت داورى به عهده نماينده وزارت دادگسترى است وهيأت داورى ميتواند از ميان اعضاى خود، يك نفر را به عنوان نايب رئيس و يكنفر را به عنوان دبير هيأت، براى مدت يك سال، انتخاب نمايد. انتخاب مجدد آنهابراى سمت‏هاى مذكور، بلامانع است.
ماده 4. رسيدگى به هرگونهاختلاف بين كارگزاران و همچنين فروشندگان و خريداران با كارگزاران بورس، وبرعكس، كه ناشى از معاملات بورس باشد، فقط در صلاحيت هيأت داورى بورساست.
ماده 5. رسيدگى بهاختلافهاى ناشى از معامله‏هاى بورس، منوط به تقديم درخواست كتبى است. مدعىبايد موضوع اختلاف و خواسته خود را كتباً بيان كند و در قبال دريافت رسيدكتبى، تسليم دبيرخانه هيأت داورى بورس نمايد. در درخواست رسيدگى، بايد نام ونام خانوادگى و نشانى متداعين نوشته شود.
ماده 6. دبير هيأت، با توجهبه تعداد دعاوى ثبت شده و فوريت امر، بيدرنگ، اعضاى هيأت داورى را دعوت ميكندهيأت داورى، با توجه به تاريخ ثبت درخواست‏ها، رسيدگى و انشاء رأى مينمايد. در صورتى كه به علت كمبود وقت، رسيدگى و اعلام رأى در يك جلسه ممكن نباشد،هيأت داورى بايد حداكثر ظرف سه روز، انشاء رأى نمايد. تبصره: به منظور رسيدگىبه درخواستها، هيأت داورى، دست كم يك بار در ماه، در محل سازمان بورس اوراقبهادار تهران، تشكيل جلسه ميدهد.
ماده 7. جلسه‏هاى هيأتداورى، با حضور نماينده وزارت دادگسترى و دست كم يك نفر ديگر از اعضا، رسميتمييابد و تصميمات هيأت، با رأى موافق نماينده وزارت دادگسترى و دست كم يكىديگر از اعضاى هيأت داورى، معتبر است.
ماده 8. آراى هيأت داورى دربرگ‏هاى مخصوصى تنظيم ميگردد و به امضاى اعضا ميرسد. آراى صادره هيأت، به دوطرف ابلاغ مي‏شود و پس از ده روز از تاريخ ابلاغ، قابل اجراست.
ماده 9. ابلاغ احكام صادرهتوسط هيأت داورى، طبق مقررات آيين دادرسى مدنى است.
ماده 10. اجراى احكام هيأتداورى بورس، به عهده اداره‏ها و دواير اجراى ثبت ميباشد. محكوم‏له بايدرونوشت يا فتوكپى حكم صادره را به انضمام تقاضانامه اجرايى مندرج درآيين‏نامه اجراى مفاد اسناد رسمى و لازم‏الاجرا، به دبيرخانه بورس تسليمنمايد كه از طريق دبيرخانه مذكور در تهران و شهرستانها، براى اجرا، به دوايراجراى ثبت ارسال گردد. اداره‏ها و دواير اجراى ثبت، مكلّفند وفق مفادآيين‏نامه مذكور، مبادرت به صدور اجراييه و اجراى حكم نمايند.
ماده 11. كاركنان و اعضاىادارى دبيرخانه هيأت داورى بورس توسط سازمان بورس انتخاب و در محل سازمانمستقر ميگردند. دبيرخانه هيأت داورى بورس، مكلّف است درخواست‏هاى رسيده راثبت كند و پس از تشكيل پرونده، بيدرنگ، به نظر دبير هيأت داورى بورس برساند. همچنين پس از رسيدگى و صدور رأى توسط هيأت داورى بورس، دبيرخانه نسخه‏اى ازرأى را در پرونده ذيربط بايگانى ميكند و نسخه‏اى از آن را به محكوم‏له ومحكوم‏عليه ابلاغ مينمايد.
ماده 12. اعضاى هيأت داورىبورس، براى حضور در جلسه‏هاى هيأت، حق حضورى دريافت خواهند كرد كه به پيشنهادرئيس شوراى بورس و تصويب شوراى بورس، تعيين ميگردد.
ماده 13. آيين‏نامه هيأتداورى بورس، به موجب اجازه حاصل از بند يك ماده (4) قانون تأسيس بورس اوراقبهادار تهران در 12 ماده و يك تبصره در جلسه مورخ 9/2/1369، به تصويب شوراىبورس رسيد.

[*MoNa*]

با ساختار بورس آشنا شويم




گذار از اقتصاد توسعه نيافته به اقتصاد توسعه يافته نيازمند سرمايه و سرمايه گذاري است. از اين رو در اين فرآيند گذار؛ از يك سو تامين و تجهيز منابع سرمايه اي و از سوي ديگر تخصيص مطلوب اين منابع شرط لازم براي موفقيت است. تكوين و توسعه نظام بانكي يكي از تمهيداتي است كه عموماً براي تامين مالي به كار مي رود ، اما تنها بخشي از منابع مالي جذب شبكه بانكي مي شود.
از اين رو، بايد براي جلب و جذب منابع مالي ديگر و تخصيص آن در فعاليت هاي مطلوب بازار سرمايه توجه داشت كه نهادي براي تامين مالي وجوه بلند مدت است. تجربه كشورهاي مختلف در امر توسعه به خوبي گوياي اين است كه چگونه ساز و كارهاي بازار سرمايه در خدمت هدف تامين مالي بلند مدت قرار مي گيرد.
ساختار مالي كشورها مي تواند به دو محور بازار پول و بازار سرمايه قرار داشته باشد. در اغلب كشورهاي توسعه يافته بازار سرمايه در كانون ساختار مالي قرار دارد و نظام مالي مبتني بر اوراق بهادار بر اين بازار چيره شده است.


جايگاه بورس اوراق بهادار در بازار سرمايه ايران

هر چند كه بازار اوراق بهادار مفهومي محدودتر از بازار سرمايه دارد؛ در ايران همانند بسياري از كشورهاي در حال توسعه، بازار پول به بازار سرمايه چيرگي داشته است. بازار سرمايه ايران كم و بيش در بورس اوراق بهادار تهران متجلي مي شود كه پيشينه آن به سال 1346 باز مي گردد.
از اين رو در گام اول، اقتصاد ايران براي دستيابي به رشدي درون زا و قابل دوام نيازمند گسترش منابع پس اندازي واقعي است و در گام دوم بايد وضعيت بازار سرمايه كشور را براي تجهيز منابع مالي و انباشت سرمايه ساماندهي كرد.
بي گمان نقطه آغاز حركت از بورس اوراق بهادار تهران مي باشد. يك بازار خوب مي تواند ضمن افزايش كارايي بازار متشكل سرمايه و بهرمند ساختن بخش هاي توليدي از منابع حاصل از آن فشار تقاضا را براي منابع مالي در بازار پول به كمترين حد ممكن كاهش دهد. گذشته از اين، ارتباط بازار سرمايه ايران با شبكه هاي مالي بين المللي مي تواند زمينه برخورداري از سرمايه هاي خارجي را فراهم آورد. همچنين يك بازار مالي خوب به گونه اي عمل مي كند كه « شفاف و قاعده مند » باشد.

در اين راستا « بورس اوراق بهادار تهران » تلاش مي كند تا با به كار گيري سياست هاي زير بتواند تا حدود زيادي از كاستي هاي مشهود كنوني بازار سرمايه بكاهد:

1- اصلاح ساختار بازارهاي مالي كشور
2- ايجاد تنوع در ابزارهاي قابل معامله در بورس
3- گسترش جغرافيايي و فيزيكي بورس
4- اتكاي بيشتر بر نيروهاي بازار


ساختار سازماني بورس اوراق بهادار

اركان بورس عبارتند از :

1- شوراي بورس
2- هيات پذيرش اوراق بهادار
3- هيات داوري بورس
4- سازمان كارگزاران بورس