توجه ! این یک نسخه آرشیو شده میباشد و در این حالت شما عکسی را مشاهده نمیکنید برای مشاهده کامل متن و عکسها بر روی لینک مقابل کلیک کنید : بيماريهاي روماتولوژي وسيستم ايمني بدن
ميو پاتي و ديستروفي
معنای لغوی میوپاتی و دیستروفی :
میوپاتی : میو (myo ) به معنای ماهیچه و پاتی ( pathy ) به معنای ضایعه یا اختلال است .
دیستروفی : دیس ( dys ) به معنای بی کفایتی و ناتوانی و تروفی ( trophy ) به معنای حجم عضله می باشد .
علائم و نشانه های بیماری دیستروفی عضلانی :
1- ضعف یا weakness : منظور اختلال در ظرفیت انجام یک حرکت اداری به دلیل از بین رفتن قدرت عضلانی است که بصورت اشکال در پوشیدن لباس ، راه رفتن و برخاستن از حالت نشسته و بالارفتن از پله ظاهر می شود .
2- گرفتگی عضلانی و درد
بعد از انجام یک فعالیت عضلانی بیمار از دردناکی عضلاتش شکایت می کند .
3- خستگی پذیری
ماهیچه یک عضو خاص قادر به تحمل فعالیت تا پایان آن بدلیل خستگی مفرط نمی باشد مثلا در وسط غذا خوردن بیمار به دلیل خستگی عضلات صورتی باید چانه اش را با دست گرفته و حرکت دهد .
4- آتروفی عضلانی
کمربند ماهیچه های اطراف لگن و اطراف شانه لاغر شده و طوری که استخوان کتف در کمربند شانه ای چنان بیرون می زند که به کتف بالدارتوصیف می توان کرد .
5- هیپروتروفی عضلانی کاذب
بزرگ شدگی ماهیچه ها در نتیجه ی جایگزینی و افزایش بافت همبند و چربی به جای بافت عضلانی اتفاق می افتد . این علامت خاص بیماری روشن نیست .
6- چهره هیوپاتیک
به معنای چهره بیحال ، افتاده و بی تفاوت است و این بدلیل این است که محکم بستن چشم ها و غنچه کردن لبها درست صورت نمی گیرد و پلک ها نیز می افتند .
7- میوتونی
یعنی انقباض عضلانی با انبساط طولانی و کند همراه است . مثلا اگر بیمار دستش را مشت کند به کندی قادر به باز کردن آن خواهد بود .
8- اختلال در راه رفتن
راه رفتن شبیه به راه رفتن اردک خواهد شد چون از ماهیچه های تنه برای برداشتن گام یا بلند کردن پا استفاده می کند .
9- پتوزیس یا افتادگی پلک ها
10- اختلال در بلع و اختلال در تکلم : که بدلیل گرفتاری عضلات حنجره – صورت و گلو و حتی صدا نیز تغییر می کند .
11- کاهش رفلکس ها
تنها رفلکسی که حتی در نوع پیشرفته آن نیز باقی می ماند آشیل است .
12-تغییر شکل تنه و اندام ها
در مراحل پیشرفته بیماری بدلیل ضعف عضلات سرینی و گلوتئوس ها تنه انحناء لوردوتیک پیدا می کند که به آن لوردوز جبرانی می گویند .
تشخیص دیستروفی
در مرحله بدون علامت هیچ گونه نشانه ای از بیماری نیست . با بررسی بافت عضلانی غیر طبیعی بودن آن مشخص می شود . قبل از تولد هم می توان بیماری را در سه ماهه اول بارداری با روش های مولکولی تشخیص داد .
معمولا تا هنگام راه رفتن والدین متوجه بیماری نخواهند شد . مهارتهای حرکتی اولیه مانند غلطیدن – نشستن و ایستادن در سن مناسب با کمی تاخیر بدست می آید . اما در راه رفتن اولین علائم پیدا می شوند . 90% قبل از 5 سالگی علائم بیماری را نشان می دهند و در تشخیص بیماری در این سن علامت گاورس مثبت تائید کننده وجود بیماری است . در 74% سن شروع قبل از 4 سالگی است و در 35% زیر دو سال است .
پیش آگهی بیماری
این بیماران درمان قطعی ندارد و تنها می توان عوارض آن را تا حدی درمان کرد . تغذیه خوب و درمان ملایم فیزیوتراپی از بهترین پیشنهادات درمانی محسوب می شوند . از بزرگترین علل مرگ و میر در این بیماری اول عفونت های ریوی ( بدلیل کاهش ظرفیت حیاتی ریه ها ، اسکلیوز ، پنومونی ، نارسایی تنفسی در خواب و گاهی انسداد راههای هوایی ) و دوم نارسایی احتقانی قلب می باشد .
تفاوت انواع دیستروفی عضلانی
دو نوع دوشن و بکر وجود دارد که بسیار شبیه به هم هستند اما سیر پیشرفت بیماری در نوع بکر آهسته تر است ، ضعف عضلانی دیرتر شروع می شود و بیماران دیرتر توانایی راه رفتن را از دست می دهند . گاهی تا 16 سالگی گاه تا 20 و گاه تا 50 سالگی قادر به راه رفتن می باشند .
در نوع بکر شیوع 1 در 18500 فرزند پسر است .
در نوع دوشن شیوع 1 در 3500 فرزند پسر است
این بیماری وابسته به کروموزوم X از مادران ناقل است .
وضریب هوشی تنها در30% بیماران کمتر از 75 است.
پیشنهاداتی برای کمک های آموزشی به کودک دیستروفی
1- عدم خستگی
2- گرفتگی عضله حتما مورد توجه قرار گیرد
3- فعالیت هایی بدون نیاز به قدرت بدنی بالا
این دانش آموز را نباید با فعالیت خسته کرد و فعالیت تنها تا مرز خستگی باید ادامه یابد . از فعالیت هایی در ساعات کلاس استفاده شود که نیاز به قدرت عضلانی بالا ندارد مثل پاک کردن تخته تغییر وضعیت برای جلوگیری از گرفتگی عضلانی مفید است . از میز و صندلی متناسب با وضعیت دانش آموز برای جلوگیری از خستگی و تغییر شکل مفصل استفاده شود ( منظور جای دست و پا در ارتفاع صحیح قرار گیرد )
در ساعات ورزش از فعالیت هایی استفاده شود که دامنه حرکتی مفاصل ( ROM ) کامل و قدرت عضلانی ( Power ) کم باشد .
فعالیت هایی داخل آب کمترین مشکل را دارد
برای پیش گیری از پوکی استخوان یا جلوگیری از پیشرفت آن چه کنیم ؟؟؟
به طور منظم ورزش کنید. ورزش یکی از عوامل مهم برای قرار گرفتن کلسیم در داخل استخوان و محکم شدن استخوان ها است. پیاده روی ورزش مناسبی است اما اگر به پوکی استخوان مبتلا هستید، قبل از آغاز هرگونه تمرین ورزشی با پزشک خود مشورت کنید.
هر روز مواد غذایی حاوی کلسیم، به خصوص لبنیات پاستوریزه کم چرب مصرف کنید. در گروه لبنیات شیر، ماست، پنیر و کشک از منابع خوب کلسیم می باشد.
شیر منبع خوبی برای کلسیم است اما به یاد داشته باشید که اضافه کردن چای، پودر نسکافه، پودر کاکائو و قهوه به شیر، از جذب شدن کلسیم آن جلوگیری می کند
شربت های کاهش دهنده اسید معده نمی گذارند کلسیم غذا جذب شود بنابراین از مصرف خودسرانه و غیرضروری آن ها خودداری کنید و فقط با تجویز پزشک آن ها را مصرف کنید.
نوشابه های گازدار هم جلوی جذب کلسیم غذا را می گیرد. پس تا حد امکان نوشابه های گازدار کمتر مصرف کنید.
استعمال دخانیات و مصرف الکل برای همه، در هر سنی و هر شرایطی ضرر دارد و از جمله عوارض استفاده از آن ها تشدید پوکی استخوان است. پس از مصرف آن ها جدا خودداری کنید.
ویتامین d با افزایش جذب کلسیم، از پوکی استخوان جلوگیری می کند. برای تامین آن هر روز در مقابل نور مستقیم خورشید قرار بگیرید تابش نور خورشید از پشت شیشه تاثیری ندارد.
چگونه از حوادثی که موجب شکستگی استخوان ها می شوند پیش گیری کنیم؟
حادثه برای هر کسی ممکن است پیش بیاید. همه افراد در هر سنی باید مراقب خود باشند. اما در دوره سالمندی، این مراقبت باید بیشتر باشد؛ زیرا در صورت بروز حادثه آسیب دیدگی به خصوص شکستگی بیشتر می شود و مدت زمان لازم برای ترمیم زخم ها و شکستگی ها، طولانی تر است.
یک زمین خوردن ساده بر روی فرش، ممکن است باعث شکستگی استخوان لگن و بستری طولانی مدت در بیمارستان شود. شایع ترین حادثه در دوره سالمندی افتادن و زمین خوردن است که گاهی به علت عوامل موجود در محیط زندگی مانند لیز بودن کف حمام و کافی نبودن نور راه پله ها پیش می آید.
گاهی نیز علت زمین خوردن مربوط به خودمان است به عنوان مثال به علت تغییر فشار خون و سرگیجه، تعادل ما به هم خورده و به زمین می افتیم. برای پیش گیری از حوادث، باید علل ایجادکننده آن را برطرف کنیم و بهتر است از محیط خانه شروع کنیم.
» مروری بر عوامل اصلی و فرعی ابتلا به پوکی استخوان
بیتحرکی و عدم فعالیت بدنی خطر ابتلا به پوکی استخوان را تا دو برابر افزایش میدهد.
افزایش فعالیتهای بدنی و انجام فعالیتهایی از جمله روزی نیم ساعت پیادهروی میتواند در جلوگیری از کاهش تراکم استخوانی موثر باشد.
بیتحرکی و نداشتن فعالیت بدنی باعث تسریع در کاهش توده استخوانی میشود در مقابل ورزش و فعالیت فیزیکی مناسب اگر مرتب و روزانه انجام شود به افزایش توده استخوانی کمک میکند.
پوکی استخوان بیماری خاموشی است که هیچ گونه علامتی ندارد و زمانی که فرد دچار شکستگیهای استخوانی میشود میتوان به وجود این بیماری پی برد که در این مرحله هم نمیتوان کار چندان زیادی برای بیمار انجام داد.
بیشترین افراد در معرض خطر افراد بالای ۶۵ سال هستند . توصیه ما به افراد زیر این سن این است که به منظور پیشگیری از کاهش تراکم استخوان و پوکی استخوان مصرف ویتامین دی و کلسیم را به هیچ وجه از برنامه غذایی خود حذف نکنند.
همچنین افرادیکه به علت بیماریهای خاصی ناچار به استفاده از کورتون هستند صرفنظر از سن در معرض خطر ابتلا به پوکی استخوان هستند و برای تشخیص باید تست سنجش تراکم استخوانی انجام دهند.
عوامل اصلی ابتلا به پوکی استخوان
- سن بالای ۶۵سال
- یائسگی زیر ۴۵سال
- مصرف کورتون
- زمین خوردنهای در اثر عدم تعادل
- شکستگیهای استخوانی با حداقل ضربه
- شکستگی استخوان بطور خودبخود در بستگان درجه اول
- پرکاری تیروئید
علاوه بر این عوامل اصلی، عوامل فرعی دیگری در ابتلا به پوکی استخوان موثر هستند.
- همچون بیتحرکی بیش از شش ماه
- کمبود کلسیم
- کمبود نور آفتاب
- کاهش وزن بیش از ۱۰درصد نسبت به دوران جوانی
- وزن زیر ۵۷کیلوگرم در هر سنی
- آرتریت روماتوئید
* تذکر : وجود دو عامل از عوامل فرعی به اندازه یک عامل از عوامل اصلی ابتلا به پوکی استخوان، فرد را در معرض ابتلا به این بیماری قرار میدهد.
افراد تا سن ۲۰سالگی استخوان هایشان ساخته میشود، در سنین بین ۲۰تا ۴۰سالگی استخوانها در حالت ثابت باقی میمانند و از سن ۴۰ سالگی به بعد و بعد از دوران یائسگی در زنان کلسیم استخوانها از بین میرود.
سنین نوجوانی و زیر ۲۰سال بهترین زمانی است که کلسیم کافی در اختیار بدن قرار گیرد. و بهترین راه برای به دست آوردن کلسیم خوردن غذاهای پر کلسیم همچون لبنیات شامل شیر و ماست، سبزیهای تازه، خشکبار، حبوبات، سویا و ماهی های نرم استخوان نظیر ماهی آزاد، ساردین و کلیکا است.
توضیح کلی
* بیماری بِرگر عبارت است از مسدود شدن سرخرگهای کوچک و متوسط معمولاً در پا ناشی از التهاب رگهای خونی. این باعث تشکیل لخته میشود.
* سیگار کشیدن یک عامل بسیار مهم در بروز این بیماری است. به واقع، این بیماری در افراد غیرسیگاری بسیار نادر است. حداکثر شیوع این بیماری در مردان سیگاری 40-20 ساله است.
علایم شایع
* درد متناوب در روی پا یا ساق پا به هنگام ورزش. درد با استراحت بهبود مییابد.
* درد، تغییررنگ بهصورت آبی شدن، گرمی، و سوزن سوزن شدن پاها به هنگام قرار گرفتن در معرض سرما
* گاهی بروز زخمهای دردناک روی انگشتان و نوک انگشتان پا
علل
* ناشناخته است، اما این بیماری احتمالاً در اثر نیکوتین ایجاد میشود.
* سیگار کشیدن باعث بروز اسپاسم در رگهای خونی میشود، که در اثر آن، رگهای خونی مهم پا انسداد مییابند.
عوامل افزایشدهنده خطر
* بیماری بافت همبند یا آترواسکلروز
* استرس
* هوای سرد
* سابقه خانوادگی این بیماری
پیشگیری
* سیگار نکشید.
* از قرار گرفتن در معرض سرما خودداری کنید. در این حالت، رگهای خونی منقبض شده و جریان خون به انتهای اندامها، دچار مشکل میشود.
عواقب مورد انتظار
* در حال حاضر، این بیماری علاجناپذیر است. علایم را میتوان مدتی تحت کنترل درآورد، اما این بیماری نهایتاً ناتوانی فزایندهای را باعث خواهد شد بهخصوص اگر قطع قسمتی از پا ضروری شود.
* امید به زندگی کاهش مییابد.
* تحقیقات در زمینه علل و درمان این بیماری ادامه دارند، بنابراین امید میرود که درمانهای مؤثرتری ابداع شوند.
عوارض احتمالی
* بروز زخم در نوک انگشتان
* تحلیل رفتن عضلات
* قانقاریا در پا در اثر فقدان خونرسانی. در این حالت امکان دارد قطع عضو اجتنابناپذیر شود.
درمان
اصول کلی
* آزمایشات تشخیصی ممکن است شامل موارد زیر باشند: سونوگرافی، پلتیسموگرافی برای کمک به تشخیص کاهش جریان خون در رگهای محیطی، و آرتریوگرافی (عکسبرداری مخصوص از سرخرگها) برای تعیین محل ضایعات عروقی
* اهداف اصلی درمان عبارتند از: بهبود علایم و جلوگیری از بروز عوارض
* اگر سیگار کشیدن ادامه یابد، اقدامات به عمل آمده ندرتاً با موفقیت همراه خواهند بود، بنابراین سیگار باید ترک شود. برای این کار میتوان در یک برنامه مخصوص ترک سیگار شرکت جست.
* از قرار گرفتن در معرض سرما خودداری کنید. از جوراب، شلوار و دستکش گرم استفاده کنید. ناخنها را با احتیاط کوتاه کنید تا از وارد آمدن آسیب به پوست اجتناب شود.
* جوراب نخی یا پشمی و کفشهایی که اندازه پایتان باشد به پا کنید. جوراب نباید از جنس مصنوعی باشد.
* برای حفاظت از پایتان از کفی مناسب و نیز پوشش نرم داخل کفش استفاده نمایید.
* پا برهنه بیرون از خانه نروید.
* گاهی عمل جراحی برای قطع اعصاب سمپاتیکی که به این ناحیه میروند انجام میگیرد.
* در صورت بروز قانقاریا، احتمال قطع انگشتان پا یا دست، یا حتی قطع عضو وجود دارد.
* امکان دارد انجام مشاوره برای تغییر در شیوه زندگی که محدودیتهای مربوط به بیماری آن را ایجاب میکند، توصیه شود.
داروها
* امکان دارد داروهای گشادکننده عروقی تجویز شوند، اما اگر سیگار کشیدن ادامه یابد، این داروها ارزش ناچیزی خواهند داشت.
فعالیت
* از هوای سرد دوری کنید، اما سعی کنید فعالیتهای خود را حفظ کنید. یک برنامه مناسب برای حفظ وضعیت مناسب جسمانی را در پیش گیرید.
رژیم غذایی
* هیچ رژیم خاصی توصیه نمیشود.
در این شرایط به پزشک خود مراجعه نمایید
* اگر شما یا یکی از اعضای خانواده تان علایم بیماری برگر را دارید.
* اگر درد غیرقابل کنترل رخ دهد.
* اگر روی انگشتان دست یا پایتان زخم به وجود آید.
دانشنامه رشد
پديده و بيماري رينود
raynaud's disease and phenomenon
شرح بيماري
پديده و بيماري رينود بيماري رينود يك اختلال اوليه دستگاه گردش خون است كه جريان خون انگشتان دست و گاهي انگشتان پا را درگير ميسازد. پديده رينود يك اختلال دستگاه گردش خون است كه بهعنوان عارضهاي از ساير بيماريها بروز ميكند. هر دو اختلال مذكور شريانهاي كوچك دست و پا را درگير ساخته و در هر دو جنس ديده ميشوند ولي در خانمهاي سنين 40-20 سال شايعترند.
علايم شايع
علايم مراحل اوليه:
- رنگپريدگي انگشتان هنگام مواجهه با سرما يا استرس. پس از رنگپريدگي، حالت كبودي و سپس قرمزي انگشتان بروز ميكند. درد، كرختي و گزگز كردن با اين تغييرات رنگ همراه است. گرما اين علايم را تخفيف ميدهد.
علايم مراحل پيشرفته:
- عفونتهاي مزمن اطراف ناخنهاي انگشتان دست و پا
- بروز زخم در نوك انگشتان بهدليل ناكافي بودن جريان خون انگشتان علايم بهتدريج در طي سالها بارز ميگردند. در مورد پديده رينود علايم ممكن است ناگهاني آغاز گردند.
علل
انقباض شريانهاي تأمينكننده خونرساني انگشتان دست و پا در اثر حساسيت بيش از حد به سرما. اين حساسيت ممكن است ناشي از عملكرد ضعيف دستگاه خودايمني باشد.
عوامل تشديد كننده بيماري
استرس
استعمال دخانيات كه باعث اختلال در جريان خون انتهاها ميشود.
آب و هواي سرد و مرطوب
مشاغلي كه با كار با وسايل سنگين داراي ارتعاش شديد، نظير اره برقي يا مته بادي در ارتباطند.
اسكلرودرمي، لوپوس اريتماتو يا ساير اختلالات بافت همبند
بيماري برگز.
بيماري قلب ناشي از بيماري ريوي
مصرف برخي دارها از قبيل تركيبات ارگوت، داروهاي ضدپرفشاري خون، مسدودكنندههاي گيرنده آلفا و بتا آدرنرژيك و مسدودكنندههاي كانال كلسيم
پيشگيري
از استعمال دخانيات پرهيز كنيد. تنباكو باعث شعلهور شدن اين اخلال ميگردد. اين بيماري در بين افراد غيرسيگاري نادر است.
اقدام براي درمان طبي بيماريهاي ذكرشده بهعنوان علت بيماري
از تماس با دود سيگار افراد ديگر نيز اجتناب كنيد.
عواقب موردانتظار
بيشتر افراد خود را بهخوبي با اين بيماري وفق داده و در صورت عدم بروز عوارض، طول عمر طبيعي خواهند داشت. حدوداً در نيمي از بيماران، بيماري پس از چند سال بهبود يافته يا بهكلي برطرف ميشود.
پديده رينود در صورت قابل علاج بودن علت زمينهاي آن، علاجپذير است.
عوارض احتمالي
ضعف و كرختي دايمي انگشتان دست و پا
قانقاريا و قطع انگشتان (تنها در موارد خيلي شديد بيماري)
پديده رينود ممكن است بهسمت بيماري رينود پيشرفت نمايد.
درمان
- بررسيهاي تشخيصي ممكن است شامل آزمايشهاي خون، راديوگرافي دستها و پاها، آزمون مواجهه با سرما (قرار دادن دستها در آب با دماي 15-10 درجه سانتيگراد)
- ترك استعمال دخانيات. با اين كار علايم بهبود مييابند.
- خودداري از تماس با سرما به هر شكل، استفاده از دستكش هنگام كار در فضاي باز يا هنگام كار با يخ يا غذاهاي منجمد
- استفاده از كفشهاي مناسب و جورابهاي پشمي
- دوري از موقعيتهاي استرسزا
- در صورت نقل مكان به يك نقطه آب و هوايي گرم براي زندگي
- تمرينهاي بازخورد زيستي جهت يادگيري طرز بالا بردن درجه حرارت پوست ممكن است كمككننده باشد.
- جراحي بر روي اعصاب سمپاتيك عضو درگير در موارد شديد بيماري
داروها
داروهاي گشادكننده عروق بهمنظور باز كردن شريانهاي كوچك و بهبود خونرساني آنها
داروهاي آرامبخش بهمنظور كاهش استرس
فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري
محدوديتي وجود ندارد، مگر در ارتباط با پرهيز از سرما. در هنگام شركت در ورزشهاي فعال از سرد شدن بدن جلوگيري كنيد.
رژيم غذايي
رژيم خاصي نياز نيست.
درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟
اگر شما يا يكي از اعضاي خانواده تان داراي علايم بيماري يا پديده رينود باشيد.
تشديد ناراحتي با وجود درمان
ظاهر شدن زخمهاي غيرالتياميابنده بر روي انگشتان دست يا پا
پایگاه جامع اطلاع رسانی پزشکان ایران
گرفتگي و درد عضلات را چگونه برطرف كنيم
[Only registered and activated users can see links]
به چند نفر از دوستان قديميتان زنگ ميزنيد و قرار يک ورزش گروهي را پيشنهاد ميکنيد که ميتواند شنا يا حتي بسکتبال باشد. خوشبختانه قرار جور ميشود و چند ساعتي را به حرکت دادن عضلاتتان ميگذرانيد که مدتهاست هيچ کاري از آنها نکشيدهايد . وقتي به خانه بر ميگرديد و دوش ميگيريد تفريح و ورزش کمکم مزه خود را از دست داده و جايش را عضله دردي مي گيرد که تکان خوردن را برايتان غير قابل تحمل مي کند.
خوب، شما به مشکلي دچار شدهايد که هر کس هم جاي شما بود گرفتارش ميشد. مدتهاي مديد عضلاتتان را کم تحرک بار آوردهايد و اکنون انتظار داريد که با حرکتهاي سنگيني که به يک باره به او تحميل کردهايد بيصدا بنشيند ؟
بهترين راه برايتان اين بود که هر ورزش را به طور مداوم ادامه ميداديد که دچار چنين شوکهايي نشويد اما در حال حاضر نيز تنها بايد به فکر درمان عضله هاي دردناک و گرفته شما بود که راه رفتنتان را بسيار مشکل کردهاند به شکلي که انگار با يک کاميون تصادف کردهايد. تنها کاري که هم اکنون ميتوان کرد آن است که چند راه آسان را پيشنهاد بدهيم که شايد وضعيت دردتان بهتر شود و در ضمن بدانيد که از اين پس چطور ورزش کرده و با عضلاتتان کنار بيائيد:
1 - توقف : اگر در حال ورزش کردن هستيد و احساس ميکنيد که ماهيچههايتان درد گرفتهاند سعي نکنيد آن را ناديده بگيريد. بايستيد و ادامه ندهيد. زيرا ممکن است به شدت آسيب ببينيد.
2 - اگر احساس ميکنيد کار از کار گذشته و عضله شما به شدت گرفته است، عضله را بکشيد و آن را محکم ماساژ دهيد. اگر ماهيچه پشت پايتان گرفته است با يک دست آن را بکشيد و با دست ديگر آن را ماساژ دهيد حتما متوجه گرفتگي به شکل يک گره سفت شده زير پوستتان ميشويد آن را به سمت مخالف گرفتگي با دستانتان لمس کنيد و بکشيد. 3
3 - مراقب باشيد : اگر دچار گرفتگي عضله شده بوديد و اکنون حالتان بهتر است فراموش نکنيد چه دردي را تحمل کردهايد و به سرعت سراغ ورزش سنگين نرويد. آرام آرام از نو شروع کنيد.
4 - اگر ميدانيد که هنگام ورزش از ماهيچههايتان بيش از حد کار کشيدهايد بلافاصله يک دوش آب سرد بگيريد.
5 - گرفتگي را گرمش نکنيد. ممکن است گذاشتن حوله داغ روي منطقه عضله گرفته احساس خوبي داشته باشد اما مطمئن باشيد که بدترين کاري است که ميتوانيد در حق خود انجام دهيد. گرما دردتان را در محل بيشتر ميکند و اگر اصرار داريد که آن را گرم کنيد بيش از 20 دقيقه اين کار را ادامه ندهيد.
6 - کار ديگري که مي توانيد بکنيد شوک دادن به محل است. 4 دقيقه گرم کردن محل و 1 دقيقه گذاشتن يخ پس از 4 روز جواب ميدهد آن گاه ميتوانيد دوش آب گرم بگيريد.
7 - خوردن مسکنهايي همچون ايبوپروفن مي تواند به دردتان کمک کند و آن را کمي تسکين ببخشد.
8 - از کرم هاي گرم يا سرد کننده استفاده نکنيد. آنچه که در داروخانهها به عنوان کرمهاي ورزشي براي گرفتگي عضلات فروخته مي شود به جز آنکه روي سطح پوستتان اثر بگذارد هيچ کاري براي عضله شما نميکند و در ضمن ممکن است پوست شما به آنها حساسيت داشته باشد.
9 - حرکت کنيد. وقتي عضله شما گرفته است سختترين کار برايتان تکان خوردن است اما بدانيد که بسيار برايتان مفيد است پس بلند شويد و به آرامي براي 20 دقيقه راه برويد.
10 - شنا کنيد. يکي از راههاي بسيار مفيد شنا کردن است. آب سرد به عضله شما کمک بسياري ميکند و حرکت عضله در آب بسيار مفيد است.
11 - معمولا پس از يک ورزش سنگين شما در ابتدا درد زيادي احساس نميکنيد و پس از دو روز دردتان بيشتر ميشود. نترسيد اوضاع عادي است.
12 - ماساژ دهيد. معمولا ماساژ دادن عضلات گرفته به شما کمک خواهد کرد.
13 - اگر هوا سرد است حتما عضله گرفته را خوب بپوشانيد.
14 - يکي از راههايي که معمولا به ورزشکاران توصيه ميشود آن است که قبل از ورزش کردن نقاطي را که ميدانند ممکن است دچار گرفتگي شود را بپوشانند. پوشيدن پوشاکي از نوع استرچ چسبان کمک زيادي مي کند.
15 - حد خود را بدانيد. شما خود بهتر مي دانيد که چه مقدار ورزش شما را از پا در خواهد آورد و درد برايتان ارمغان ميآورد پس بدانيد که چقدر فشار براي بدنتان کافي است.
16 - کلسيم کافي به بدنتان برسانيد که گاهي اوقات گرفتگي هاي زياد به خاطر کمبود کلسيم است.
17 - در طول روز يک يا دو موز بخوريد زيرا پتاسيم موجود در آن مي تواند از گرفتگيها جلوگيري کند.
18 - نوشيدن شير و آب به مقدار زياد در طول روز را فراموش نکنيد.
سندرم بهجت
سندرم بهجت behcet s syndrome یک اختلال چند سیستم است که با زخم های دهانی و تناسلی و درگیری چشمی تظاهر می کند . این بیماری انتشار جهانی دارد و به طور عمده بالغین جوان را درگیر می کند . سندرم بهجت در مردان شدیدتر از زنان ظاهر می شد . علت این بیماری مبهم می باشد . این سندرم یک بیماری اتوایمبون خودایمنی محسوب می گردد ، زیرا واسکولیت التهاب عروقی شایعه پاتولوژیک عمده در آن بوده و آنتی بادی های خودی بر علیه غشا مخاطی دهان در تقریبا 50 درصد از بیماران دیده می شود . وقوع فامیلی بیماری نیز گزارش شده است . وجود آفت های عود کنندة دهانی جزء لاینفک سندرم بهجت می باشد . این آفت ها 1 – 2 هفته وجود دارد و بدون جای زخم خاموش می شود . زخم های تناسلی ، عفونت های چشمی و ضایعات پوستی بصورت لخته های داخل عروق زیر جلدی ، افزایش حساسیت پوستی نیز دیده می شود . هم چنین زخم های گوارشی ، التهاب اپیدیدیم ، عفونت های کلیوی ، اختلالات ریوی ، فلج اعصاب مغزی ، التهاب پرده های مغزی ، صرع و سایر ضایعات هم ممکن است همراه دیگر علایم وجود داشته باشد .
درمان سندرم بهجت علامتی و تجربی است . درگیری غشاء مخاطی ممکن است به گلو کو کورتیکوئید موضعی کورتون موضعی پاسخ دهد . مشکلات عروقی یعنی تشکیل لخته در عروق و خون مردگی و التهاب عروقی با آسپرین و دی پیریدامول درمان می شود . کلشی سین و انترفرون آلفا در درمان التهاب مفاصل این بیماران سودمند می باشند . درگیری چشمی و سیستم اعصاب مرکزی نیازمند درمان با کورتن یا سیکوسپورین می باشد . شدت بیماری معمولاً به مرور زمان فروکش می کند ، بجز مواردی که با عوارض عصبی باشد امید به زندگی مثل افراد عادی و نرمال است و تنها عارضه جدی در موارد شدید کوری است .
بیماری بهجت جزو بیماریهای اتوایمیون است که مکانیسم دقیق آن مشخص نمیباشد، این بیماری بیشتر در حوزه مدیترانه و کشورهای ژاپن و ترکیه شایع است هر چند که در مسیرش از ایران نیز گذر می کند.
رشد
بیماری فاویسم(Favism)
بیماری در اثر خوردن باقلا
بیماری فاویسم(Favism)
شاید عجیب باشد كه بخواهیم در مورد خوردن باقلا هم هشدار بدهیم.
ولی عجیبتر از آن این است كه حتی لمس كردن این ماده در خیلی از كودكان، علائم بیماریای را ظاهر میكند كه برای خیلی از خانوادهها ناآشناست: فاویسم.
[Only registered and activated users can see links]
فاویسم(favism) یك بیماری فصلی، ارثی و تغذیهای است كه بهشكل كم خونی و بیشتر در اثر خوردن باقلای سبز خام و گاهی فریز شده و یا در اثر مصرف برخی از داروها و مواد شیمیایی اكسیدكننده در افراد حساس اتفاق میافتد.
در ایران، فاویسم، بومی سواحل خزر است. كانونهایی از بیماری هم در سواحل خلیج فارس بهویژه مناطق جنوب و جنوب شرقی ماهدشت، فسا و فیروزآباد فارس و روستاهای شمالی ایرانشهر در استان سیستان و بلوچستان نیز دیده میشود.
در سواحل دریای خزر، خطر ابتلا به بیماری از هفته اول اردیبهشت تا هفته دوم خرداد، ساكنان منطقه را تهدید میكند، ولی بحرانیترین زمان هفته دوم خرداد است. بعد از این هفته هم، بیماری بهطور موقت فروكش میكند، بهطوری كه تا سال بعد بیماری حالت ركود را طی خواهد كرد. سن شیوع این بیماری هم یك تا 10 سالگی است، اما بیشتر مبتلایان در رده سنی زیر 5 سال قرار دارند. در كودكان زیر یك سال نیز ممكن است بیماری از طریق خوردن شیر مادر اتفاق بیفتد.
دكتر مینا ایزدیار، متخصص خون و رئیس انجمن تالاسمی ایران، در این گفتوگو در مورد این بیماری و نحوه شروع علائم آن، توضیح میدهد. او معتقد است كه فاویسم یك مشكل پزشكی حاد قلمداد نمیشود كه بخواهیم خانوادهها را نسبت به آن بترسانیم، ولی آگاهی دادن به والدین كودكان مبتلا به این بیماری، در مورد واكنش صحیح نسبت به علائم آن، یكی از ضروریترین اقدامات است.
خانم دكتر، شروع بیماری فاویسم در كودكان به چه صورت است؟
فاویسم در اثر كمبود آنزیمی به نام گلوكز6 فسفات دی هیدروژناز (G6pd) بهصورت ارثی معمولا از مادر به پسر منتقل میشود . ژن این آنزیم روی كروموزوم X سوار میشود، ولی اگر در این امر خللی پیش بیاید، فرد، مبتلا به فاویسم خواهد شد.
با این حال چرا بیشتر مبتلایان به این بیماری پسر هستند؟
این بیماری در پسرها شایعتر است، چون پسرها فقط دارای یك كروموزوم X و دختران دارای دو تا از این كروموزوم هستند. بنابراین اگر ژن آنزیم نام برده شده نقص داشته باشد، پسران را بیشتر گرفتار میكند.
این یعنی دختران اصلا به فاویسم مبتلا نمیشوند؟
چرا، اگر دو كروموزوم X دختران، گرفتار نقص این ژن باشد، یا اگر كروموزوم X سالم شان نتواند دختر را در مقابل X معیوب، سالم نگهدارد، دختران هم مبتلا به این بیماری میشوند، ولی تعداد مبتلایان پسر خیلی بیشتر است.
در بین مواد مصرفی، باقلا بیشتر از همه منجر به بروز علائم این بیماری در كودك میشود، مگر این ماده چه خاصیتی دارد؟
باقلا از جمله مواد اكسیدان است، یعنی موادی كه اكسیژن در آنها زیاد تولید میشود. همین امر باعث میشود كه گلبولهای قرمز فاویسمیها در مقابل مواد اكسیدان از بین بروند یا پاره شوند.
این بیماری به صورت چه علائمی خودش را نشان میدهد؟
حاصل این فرآیند بهصورت كمخونی شدید، اسهال و استفراغ، تهوع، زردی سفیده چشم، زردی پوست و خونی شدن رنگ ادرار خواهد بود.
[Only registered and activated users can see links]
علاوه بر باقلا، چه مواد اكسیدان دیگری در این امر دخیل هستند؟
داروهای اكسیدان مثل كوتریموكسازول و آسپیرین ، ویتامین K ، سولفامیدها، داروهای ضد مالاریا، نفتالین، استامینوفن، حنا و داروهای متفرقه دیگر ممكن است در این بیماران باعث همولیز یا شكسته شدن گلبولهای قرمز شوند.
همیشه همه علائم این بیماری كه به آنها اشاره كردید به این روشنی هستند كه خانوادهها سریعا متوجه آنها شوند؟
به هیچ وجه، علائم این بیماری گاهی اوقات به این صراحت و واضحی نیست. حتی ممكن است این بیماری با زردی، هپاتیت و كمخونیهای دیگر اشتباه شود.
خب این اشتباه را پزشكان هم ممكن است كنند؟
بله، در خیلی از مواقع بهخصوص در فصل بهار، پزشكان هم كمخونیهای دیگر را با فاویسم اشتباه میگیرند و به كودك خون تزریق میكنند. در حالیكه ما همیشه میگوییم تزریق كار سادهای نیست و حتی برای خود پزشكان نیز همراه با استرس است، بهخصوص اگر خون آلوده باشد و خطر انتشار عفونتهای مختلف را تسهیل كند.
فاویسم یك مشكل مهم پزشكی نیست كه بخواهیم مردم را از آن بترسانیم. كمخونیهای دیگری مثل تالاسمی ماژور نیاز به پیشگیری دارند، ولی این بیماری مشكل خاصی ندارد، چون فرد ممكن است در طول عمر فقط یك بار دچار مشکل همولیز گلبول های قرمز خون شود.
ممكن است كودكان با هر بار مصرف موادی كه از آنها یاد كردید دچار این علائم شوند؟
نه، خیلی از خانوادهها میگویند كودكشان قبلا مثلا داروی كوتریموكسازول یا باقلا مصرف میكرده، ولی این مشكل را نداشته است، ما هم میگوییم نباید خانوادهها را نسبت به این بیماری ترساند. چون با اینكه این بیماری تا آخر عمر همراه فرد است، ولی این علائم ممكن است فقط یك بار به سراغ او بیاید. بنابراین ما فقط به خانوادهها آگاهی میدهیم یعنی باید به آنها گفت كه اگر كودكشان این بیماری را دارد، حتی از كنار مزارع باقلا هم رد نشوند، چون همین كار میتواند باعث همولیز و شكستن گلبولهای قرمز كودك شود.
همچنین فاویسمیها نباید در منزل از نفتالین و حشره كش استفاده كنند.
با وجود این واكنشها، حتی اگر كودك نیاز به مصرف داروی كوتریموكسازول یا سایر داروها داشت، شما والدین را از خوراندن آنها به كودك منع خواهید كرد؟
اگر كودكی نیاز به داروی كوتریموكسازول داشت و مبتلا به فاویسم بود، نباید این دارو را به او نداد، بلكه كودك باید این دارو را تحت نظر پزشك و با احتیاط حتما مصرف كند.
داروی ضد مالاریا در بیمارانی كه مجبور به استفاده از آن میشوند، همولیز ایجاد میكند، ولی ما مجبوریم دوز این داروها را پایین آوریم و به بیمار بدهیم.
با این حال و با تعریفی كه از علائم بیماری داشتید، چارهای جز رساندن كودك به مراكز اورژانس و اقدامات اورژانسی روی كودك نیست. كمی در این مورد توضیح میدهید؟
اگر در این شرایط به كودك رسیدگی نشود، ممكن است در اثر كمخونی دچار نارسایی قلبی و یا حتی خطرات خیلی جدیتر شود. بنابراین كودك به محض شروع این علائم باید سریعا برای تزریق خون به اورژانس ارجاع داده شود.
خیلی از این بیماران هم حتی تا چند روز در بیمارستان بستری هستند.
میتوانیم بگوییم كه زردی دوران نوزادی با این بیماری ارتباط دارد؟
البته كمبود آنزیم گلوكز6 فسفات دی هیدروژناز در دوره نوزادی باعث زردی نوزادان میشود. برای همین در شرح حال این كودكان بیمار، باید از خانوادهها بپرسیم كه فرزندشان در دوره نوزادی مبتلا به زردی بوده یا نه؟ یكی از كارهایی هم كه اخیرا تحت نظر وزارت بهداشت بهصورت غربالگری نوزادان انجام میشود، همین مسئله است.
چند درصد این زردیها را میتوان به فاویسم نسبت داد؟
شاید حدود 20 تا 30 درصد مربوط به این بیماری است. البته اگر زردی بالا برود، لازم است تا نوزاد در بیمارستان بستری شود، چون به هر حال بیش از 70 تا 80 درصد نوزادان در ابتدای تولد مبتلا به زردی هستند.
نكته دیگری باقی مانده؟
مردم باید به این نكته توجه داشته باشند كه فاویسم یك بیماری جداگانه از آلرژی است، یعنی كسانی كه فاویسمی هستند، فكر نكنند كه در مقابل غذاهای دیگر هم حساسند یا آلرژی دارند.
آلرژی نسبت به مواد غذایی كاملا با فاویسم فرق دارد.
علاوه بر این، فاویسم یك مشكل مهم پزشكی نیست كه بخواهیم مردم را از آن بترسانیم. كمخونیهای دیگری مثل
تالاسمی ماژور نیاز به پیشگیری دارند، ولی این بیماری مشكل خاصی ندارد، چون فرد ممكن است در طول عمر فقط یك بار دچار مشکل همولیز گلبول های قرمز خون شود.
منبع : تبیان
لوپوس
"لوپوس" در زبان لاتين يعني «گرگ». از گذشته اين واژه براي توصيف تظاهرات پوستي گوناگون به كار برده شد. چرا كه عمده اين ضايعات در نگاه اول شبيه زخم هاي ناشي ازگازگرفتگي گرگ است.
اين بيماري بر دو نوع است: لوپوس ديسكو ئيد (كه شامل تظاهرات پوستي است) و لوپوس منتشر. بيماري لوپوس نمونه كلاسيك يك بيماري سيستميك اتوايمون بوده كه از جنبه هاي گوناگون اهميت پيدا مي كند. آنچه امروزه از اين بيماري شناخته شده، حاصل تحقيقات سالهاي گذشته است.
اما براي فهم كامل آن هنوز راهي طولاني در پيش است.
اهميت ديگر لوپوس، مولتي سيستم بودن اين بيماري و پتانسيل آن در درگيري سيستم هاي گوناگون بدن است كه آن را در زمره معدود بيماري هاي طب داخلي - از جمله روماتولوژي - قرار داده است. تفاوت چهره بيماري در بيماران گوناگون و حتي در يك بيمار، در طول زمان سبب شده است كه بيماري لوپوس از ديرباز به عنوان يك بيماري «هزار چهره» شناخته شود و اين است كه هرگز كسي نمي تواند ادعا كند كه تمام چهره هاي بيماري را ديده است. اين بيماري در نتيجه ناهنجاري هاي ايمونولوژيك اتوآنتي بادي هاي مختلفي عليه اجزاي سلول ها به وجود مي آيد و در نتيجه واكنش هاي گوناگون ايمونولوژيك و التهاب ناشي از آنها، تخريب سلولي و بافتي در سيستم هاي گوناگون ايجاد مي شود. به زبان ساده تر، اين بيماري مظهر نوعي برادركشي است كه طي آن گلبول هاي سفيد - كه به منزله سيستم دفاعي بدن هستند - شروع به از بين بردن يكديگر و در مراحل پيشرفته بافت هاي گوناگون بدن مي كنند و در نتيجه تعداد آنها كاهش يافته و شدت بيماري را سبب مي شوند.
لوپوس اریتماتوی سیستمیک
Systemic Lupus Erythmatosus ) SLE)
لوپوس یک بیماری اتوایمون است و جزو بیماریهای ایمونولوژیک طبقه بندی می شود.در این بیماری اکثر ارگانهای بدن در گیر فرایند
های التهابی میشوند.دختران به لوپوس بیشتر از پسران مبتلا میشوند.
علایم بالینی و تشخیص :
برای تشخیص بیماری لوپوس 11 معیار وجود دارد و اگر فرد 4 مورداز این 11معیار را داشت تشخیص مسجل میشود :
الف) علایم فیزیکی:
شایعترین شکایت بیماران آرتریت یا درد مفصلی است که اکثرا مفاصل کوچک گرفتار میشوند .بثورات بال پروانه ای روی گونه ها /
لوپوس دیسکویید /حساسیت به نور ( فتو سنسیتیویتی )/ زخمهای دهانی و نازوفارنژیال/ پلوریت یا پریکاردیت / تشنج یا سایکوز که در نتیجه
توکسین های متابولیک یا دارو به وجود نیامده باشد .
ب) نتایج آزمایشگاهی:
** درگیری کلیه ها شامل : پروتئینوری ( بیش از 500 میلیگرم در 24 ساعت ) یا وجود سیلندرهایسلولی در ادرار ( گلبول قرمز /
توبولر / گرانول )
** اختلالات خونی شامل: آنمی همولیتیک با رتیکولوسیتوز یا لکوپنی ( کمتر از 4000 در دو نوبت آزمایش) یا لنفوپنی ( کمتر از 1500 در
دو نوبت آزمایش ) یا ترومبوسیتوپنی ( کمتر از صد هزار )
نتایج سرولوژیک شامل: **
مثبت کاذب برای بیش از 6 ماهVDRLیاAnti – SM یا LEیا وجود سلولAnti-ds DNA وجود
وجود مثبت زمانی که از مصرف داروی ایجاد کننده لوپوس ناشی نشده باشد. ANA /
اشاره کرد .C4, C3, CH50 از علایم سرولوژیک دیگر میتوان به کاهش کمپلمان های همولیتیک
نکته:**
در بیماری لوپوس همیشه کلیه ها گرفتار میشوند . بیوپسی کلیه نشاندهنده رسوب کمپلمان و ایمونوگلوبولین د ر گلومرولهاست .
همچنین دلیل اختلالات خونی ساخته شدن اتوانتی بادی ها در خون است.
داروهایی مانند هیدرالازین /پروکایین امید / ایزونیازید / کلروپرومازین / فنی تویین / کاربامازپین / کینیدین / پروپیل تیو اوراسیل / ممکن است
شکلی از لوپوس را ایجاد کنند که برگشت پذیر باشد. 95 درصد بیماران دارای لوپوس دارویی آنتی بادی ضد هیستون در سرم خونشان دارند .
درمان و پرستاری از بیمار مبتلا به لوپوس :
برای درمان علایم مفصلی ( آرتریت ) ازداروهای ضد التهاب غیر استروئیدی مانند آسپرین استفاده میشود .
توجه :
آسپرین ممکن است موجب تحریک معده و خونریزی گوارشی شود لذا این قرص با یک لیوان پر آب یا شیر یا با شربت آنتی اسید مصرف را نباید جوید یا خرد کرد .( A.S.A mc شود. آسپرین دارای پوشش)
علایم خونریزی مثل خونریزی از لثه ها مدفوع خونی یا تیره یا ادرار خونی و کدر همچنین علایم مسمومیت با داروهای ضد التهاب غیر
استروئیدی مانند آسپرین ( آبریزش بینی / تهوع / استفراغ/ کرامپ شکمی / اسهال/ وزوز گوش سریعا به پزشک اطلاع داده شود . دوز و مقدار دارو بدون مشورت پزشک تغییر داده نشود.
به منظور رفع علایم ناشی از لوپوس از داروهای استروییدی مانند پردنیزون و برای کاهش فشار خون بیمار از داروهای ضد فشار خون استفاده میشود .
به بیماران مصرف کرمهای ضد افتاب و دوری از نور خورشید و نیز مصرف هیدروکسی کلروکین با تجویز پزشک توصیه میشود.در صورت تشنج از داروهای ضد آن استفاده میشود85. درصد بیماران به درمان پاسخ میدهند .
تغذیه در بیماری لوپوس
لوپوس سیستمیک اریتماتوز ( systemic lupus erythematosus ) یك بیماری خود ایمنی مزمن است كه اندام های مختلفی مانندپوست، مفاصل ، رگ های خونی ، قلب ، ریه ، مغز و كلیه را درگیر میكند.
مزمن بودن این بیماری به معنای ادامه یافتن آن برای مدت طولانی است. معنای خود ایمنی نیز اشاره به شرایطی دارد كه در آن سیستم ایمنی بدن به جای حفاظت بدن در برابر باكتری ها و ویروس ها، به بافت خود بدن حمله میكند.
استفاده از نام " لوپوس سیستمیک اریتماتوز " به اوایل قرن بیستم برمیگردد. واژه " سیستمیک " درگیر شدن اندام های مختلف بدن در این بیماری را نشان می دهد ( مطابق با تصویر پایین ). واژه " لوپوس" از یك كلمه لاتین مشتق شده است كه به معنی " گرگ " میباشد؛ چون در این بیماری ضایعات پوستی مشخصی در صورت بیمار به وجود میآید كه به شكل بال پروانه است و نمایی شبیه گرگ به فرد میدهد. واژه " اریتماتوز" در زبان یونانی به معنی سرخ رنگ است كه به تظاهرات پوستی قرمز رنگ بیماری دلالت دارد.
تغذیه مناسب بخش مهمی از درمان بیماری لوپوس را تشکیل می دهد. یک رژیم غذایی متعادل، مواد غذایی لازم برای انجام اعمال طبیعی بدن را فراهم می کند. هر چند که توصیه غذایی خاصی برای این بیماران وجود ندارد، ولی برخی مشکلات مربوط به تغذیه ای وجود دارد که بهتر است از آنها مطلع باشید.
اگر هر کدام از این موارد، تبدیل به یک مشکل برای شما شد، با پزشک معالج خود در میان بگذارید.
او اطلاعات بیشتری در رابطه با این بیماری در اختیار شما قرار می دهد و راهنمایی های لازم را به شما ارائه می دهد و در صورت لزوم شما را به یک متخصص تغذیه ارجاع خواهد داد.
مشکلات سلامتی وابسته به تغذیه :
1- کاهش وزن یا کمبود اشتها
این مسئله ممکن است در اثر خود بیماری یا برخی داروهای مصرفی باشد که باعث ناراحتی معده یا زخم دهان می شوند.
پزشک معالج میزان کاهش وزن ([Only registered and activated users can see links]) شما را بررسی کرده و برای جلوگیری از کاهش بیشتر وزن ، شما را راهنمایی خواهد کرد که تغییرات لازم را در رژیم غذایی خود بدهید.
2- اضافه شدن وزن
این مشکل در افرادی وجود دارد که داروهای کورتیکوستروئیدها را مصرف می کنند. این داروها اشتها را افزایش می دهند و بطور ناخواسته باعث افزایش وزن می شوند، مگر اینکه در خوردن خود دقت کنید و پرخوری نکنید.
پزشک می تواند با ارزیابی مقدار غذایتان و ارائه یک برنامه مناسب، اضافه وزن شما را کنترل کرده و باعث کاهش اضافه وزن ([Only registered and activated users can see links]) شما شود. این برنامه شامل رژیم غذایی کم چرب، انجام ورزش و تغییرات رفتاری است.
یک متخصص تغذیه با توجه به غذاهای مورد علاقه شما و الگوی غذایی تان می تواند یک رژیم غذایی مناسب برای شما تنظیم کند که توسط آن نیازهای غذایی تان را تامین کنید.
3- مصرف داروها
بعضی داروها باعث ناراحتی های گوارشی مثل سوزش معده، تهوع ، استفراغ و پیدایش زخم های دردناک در دهان می شوند.
اگر دچار چنین علائمی شدید حتماً به پزشک خود اطلاع دهید ، زیرا بسیاری از این عوارض بستگی به چگونگی مصرف دارو و زمان آن دارد و با تغییر مقدار دوز دارو یا زمان مصرف آن می توان این عوارض جانبی را کاهش داد یا حتی از بین برد. در بعضی موارد هم پزشک نوع دارو را عوض می کند.
بسیاری از داروها می توانند همراه با غذا مصرف شوند که در این صورت عوارض جانبی آنها هم کمتر است. اگر مشکل زخم دهان را دارید ، باید داروهایی را که به شکل مایع هستند مصرف کنید. همچنین استفاده از داروهای بی حس کننده برای دهان، در هنگام بروز زخم دهان می تواند میزان درد را کاهش داده و بلعیدن مواد غذایی را آسان تر کند.
4- پوکی استخوان
در این بیماری توده استخوانی ([Only registered and activated users can see links]) بدن کاهش یافته و استخوان به راحتی می شکند. هر چند که این بیماری بیشتر در افراد سالمند و زنان یائسه وجود دارد، ولی بروز آن در افرادی که برای مدت طولانی از داروهای کورتیکوستروئیدها استفاده می کنند، نیز زیاد است.
پزشک نوع داروهای مصرفی ، نحوه درمان ، رژیم غذایی و سایر عوامل خطر شما را بررسی می کند. ممکن است میزان توده استخوان شما اندازه گیری شود. توصیه های غذایی لازم برای پیشگیری یا کاهش عوارض این بیماری شاملیک رژیم غذایی حاوی کلسیم ([Only registered and activated users can see links]) و ویتامین D ([Only registered and activated users can see links]) بالاست که کلسیم 1000 تا 1500 میلی گرم در روز و ویتامین D 100 تا 500 میلی گرم در روز توصیه می شود.اگر مقدار کلسیم غذا کافی نباشد، مکمل کلسیم نیز توصیه می شود. همچنین انجام ورزش هایی متناسب با وضعیت شما در کنار رژیم غذایی توصیه می شود.
[Only registered and activated users can see links] ([Only registered and activated users can see links])
5- دیابت ناشی از استروئیدها
دیابت ([Only registered and activated users can see links]) نوعی بیماری است که در این وضعیت بدن قادر به تولید انسولین کافی برای حفظ قند خون در سطح طبیعی نمی باشد، در نتیجه میزان قند خون افزایش می یابد. مصرف طولانی مدت کورتیکواستروئیدها باعث بروز دیابت می شود کهبایستی این افراد را مانند سایر افراد دیابتی معالجه کرد. در این حالت برای اطلاع از نوع رژیم خود با یک متخصص تغذیه مشورت کنید و از او راهنمایی بخواهید. همچنین در صورت نیاز باید دارو مصرف کنید تا میزان قند خود خود را در سطح طبیعی نگه دارید.در برخی افراد قرص و در برخی دیگر انسولین تزریقی تجویز و توصیه می شود.
اگر دچار این بیماری شدید، در مورد نحوه درمان و بهبودی آن با پزشک خود مشورت کنید که او می تواند برنامه آموزش مخصوص بیماران دیابتی را برای شما اجرا کند.
6- بیماری های کلیوی
به دلیل اینکه در بیماری لوپوس کلیه ها ([Only registered and activated users can see links]) تحت تاثیر قرار می گیرند، پزشک باید آزمایشات مختلفی را جهت ارزیابی عملکرد کلیه ها برای شما تجویز کند. اگر پزشک براساس آزمایشات تشخیص داد که این بیماری روی کلیه ها نیز اثر کرده، باید سعی کنید تا جایی که امکان دارد عمل کلیه ها را در حد مناسب حفظ کنید و از بدتر شدن وضعیت آنها جلوگیری کنید. علاوه بر رعایت سایر موارد،باید یک رژیم غذایی کم سدیم، کم پتاسیم و یا کم پروتئین داشته باشید که یک متخصص تغذیه می تواند در این زمینه شما را راهنمایی کند.
7- بیماری های قلبی
مشکلات قلبی در لوپوس شامل تصلب شرائین و افزایش فشارخون است.
در تصلب شرائین، چربی در دیواره داخلی سرخرگ ها رسوب می کند. فشارخون بالا ([Only registered and activated users can see links]) خطر حملات قلبی ([Only registered and activated users can see links]) یا سکته را افزایش می دهد.افزایش فشار خون در بیماری لوپوس به علت تخریب عملکرد کلیه ها ست ، زیرا کلیه ها مقدار فشار خون را تنظیم می کنند.
اگر پزشک تشخیص داد که احتمال ابتلا به تصلب شرایین را دارید ، باید یک رژیم غذایی کم چرب را به همراه ورزش بدنی منظم اجرا کنید. این اعمال باعث کاهش کلسترول ([Only registered and activated users can see links]) خون و حفظ وزن ایده آل ([Only registered and activated users can see links]) شما خواهد شد.
اگر فشار خونتان ([Only registered and activated users can see links]) بالاست، باید یک رژیم غذایی کم نمک ( کم سدیم ([Only registered and activated users can see links])) داشته باشید یا دارو مصرف کنید. ولیدر بیشتر موارد باید به هر دو توصیه عمل کنید ، یعنی هم غذایتان کم نمک باشد و هم داروی مخصوص فشارخون را برای همیشه مصرف کنید. این کارها باعث می شود فشار خونتان تا حد طبیعی کاهش پیدا کند.
لوپوس اريتماتوي ديسكوييد lupus erythematosus discoid
لوپوس اريتماتوي ديسكوييد يك اختلال پوستي مزمن است .لوپوس ديسكوييد موضعي، پوست صورت ، سر، گوش ها و گردن را درگير مي سازد. لوپوس ديسكوييد منتشر پوست بازوها و سينه را مبتلا مي سازد. لوپوس ديسكوييد با لوپوس اريتماتوي منتشر ـيك اختلال بافت همبند كه اعضاي بسياري را درگير مي كند ـ متفاوت است . لوپوس ديسكوييد حدوداً در 2%-1% موارد به سوي لوپوس منتشر پيشرفت مي كند. لوپوس ديسكوييد بزرگسالان از هر دو جنس را مي تواند مبتلا كند. حداكثر ميزان بروز آن در خانم ها در اواخر دهه سوم زندگي ديده مي شود.
علايم شايع
پلاك هايي (ضايعات پوستي قرمز برجسته ) با خصوصيات زير:
پلاك ها داراي قطر 4-1 سانتي متر و حاشيه هاي كاملاً واضح هستند.
اين ضايعات در هر جاي صورت ممكن است بروز كنند ولي شايع ترين محل هاي درگيري در صورت عبارتند از گونه ها و خط آرواره . هنگامي كه دو ضايعه با اندازه نابرابر در دو طرف بيني بروز مي كند برخي آن را ضايعه بال پروانه اي مي نامند.
گاهي ضايعات بر روي سر ظاهر مي شوند كه با لكه هاي موضعي ريزش مو همراهند.
ضايعات مزبور پس از التيام يافتن جوشگاه به جاي مي گذارند.
علل
علت دقيق آن نامشخص است ، ولي احتمالاً يك اختلال خودايمني است .
عوامل افزايش دهنده خطرتماس با نور خورشيد
پيشگيري
پيشگيري خاصي ندارد. محافظت پوست از نور آفتاب شدت بيماري را كاهش مي دهد.
عواقب موردانتظار
خصوصيت اين اختلال ، دوره هاي فروكش و شعله ور شدن مكرر است . اين اختلال دوره خود را در عرض 20-10 سال طي مي كند. 95% بيماران (آنهايي كه به سمت لوپوس منتشر پيشرفت نمي كنند) داراي عمر طبيعي خواهند بود.
عوارض احتمالي
تشكيل جوشگاه به طور وسيع در صورت
لوپوس اريتماتوي منتشر (در 5%-1% بيماران )
درمان اصول كلي
- معمولاً بر اساس نماي ضايعات پوستي و سابقه بيمار مي توان اين اختلال را تشخيص داد؛ با اين حال ، آزمايش هاي خون و نمونه برداري پوست به رد كردن تشخيص لوپوس اريتماتوي منتشر كمك مي كند.
- عدم قرارگيري در فضاي باز بين ساعات 10 صبح تا 2 بعدازظهر يعني زماني كه تابش اشعه ماوراءبنفش خورشيد حداكثر است . در صورت عدم امكان دوري از نور مستقيم آفتاب ، استفاده از پوشش هاي محافظ و تركيبات ضدآفتاب با بالاترين اثر محافظتي توصيه مي شود. در صورت امكان از نور فلورسانس دوري كنيد.
- ارزيابي منظم وضعيت سلامتي ، حتي هنگامي كه ضايعات در مرحله فروكش قرار دارند، مهم است .
داروها
استروييدهاي موضعي ممكن است تجويز شود.
تريامسينولون به داخل ضايعات تزريق شده يا هيدروكسي كلروكين خوراكي براي مهار ضايعات تجويز مي گردد.
فعاليت
محدوديتي وجود ندارد.
رژيم غذايي
رژيم خاصي نياز نيست .
در اين شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد
اگر شما يا يكي از اعضاي خانواده تان داراي علايم لوپوس اريتماتوي ديسكوييد باشيد.
- بروز موارد زير در طي درمان :
- ظاهر شدن ضايعات بر روي دست ها
- تورم ، قرمزي و درد مفاصل
لوپوس از لحاط لغوي به معناي گرگ بوده و بعلت بثورات پوستي روي صورت که شبيه خط و خال صورت گرگ است اين نام گذاري صورت گرفته است .
لوپوس يک بيماري سيستم ايمني است که در آن سلولهاي ايمني بدن بر ضد سلولهاي بدن فعال شده و منجر به عوارضي در بدن مي شوند . از آنجا که سلولهاي ايمني بدن در هر نقطه از بدن وجود دارند در نتيجه اين بيماري مي تواند تمام ارگانهاي بدن را درگير نمايد .
اين بيماري معمولاً مزمن و داراي حالات عود و نهفتگي است . علائم بيماري بسيار متغير مي باشد و مي تواند محدود به علائم آزمايشگاهي بوده و يا بدون علائم باليني باشد . همچنين مي تواند به شکل شديد با گرفتاري اعضاي مختلف بدن باشد .
۹۰ درصد بيماران مبتلا به لوپوس خانم ها مي باشند . شيوع بيماري بيشتر در دهه دوم تا چهارم زندگي مي باشد . اگر چه بيماري مي تواند در هر سني تظاهر کند اما بيماري داراي زمينه ارثي است و شيوع اين بيماري در بستگان درجه يک فرد مبتلا بيشتر است .
* علل بيماري :
علت دقيق بيماري مشخص نيست اما فاکتورهاي ژنتيکي در استعداد ابتلا به بيماري نقش مهمي دارند . عوامل محيطي از جمله نور آفتاب مي تواند منجر به تشديد يا بروز بيماري شود . از عوامل مهم ديگر در بروز بيماري ، عوامل هورموني مي باشد . هورمونهاي زنانگي خصوصاً استروژن در ايجاد بيماري دخيل مي باشند . مصرف سيگار و رنگ مو نيز در ايجاد بيماري مؤثر است . بعضي داروها مثل سولفوناميد و پني سيلين منجر به شعله ور شدن لوپوس مي شوند . بعضي مواد غذائي ممکن است در تشديد بيماري لوپوس نقش داشته باشند . اين مواد شامل جوانه گياهان و کرفس مي باشند . عفونت هاي ويروسي يکي ديگر از عوامل مهم بروز لوپوس مي باشند .
* علائم :
شايعترين علامت بيماري درد دياتورم مفصل است که مي تواند حالت مزمن و يا عود کننده داشته باشد . درگيري مفصلي معمولاً چند مفصلي مي باشد . دردهاي عضلاني و تب در هنگام فعال بودن بيماري شايع است . علامت شايع ديگر ضايعات پوستي شبيه به بال پروانه بر روي گونه ها و پل بيني مي باشد که قرمز رنگ بوده و معمولاً به نور آفتاب حساس است . اين نوع درگيري پوستي معمولاً منجر به آسيب پوستي نمي شود و بعد از بهبودي هيچ اثري از آن به جا نمي ماند . از علائم ديگر ، ريزش مو به همراه شکنندگي مو مي باشد که هنگام فعاليت بيماري يا پس از دارو درماني ايجاد مي شود . در صورت عدم درمان مناسب ، بيماري منجر به نارسائي کليوي مي شود . بيماري هنگام فعاليت مي تواند منجر به کاهش سلولهاي مختلف در خون از جمله گلبول قرمز ، گلبول سفيد و يا پلاکت شود . از علائم ديگر بيماري مي توان از سقط هاي مکرر يا انعقاد خون در داخل عروق نام برد .
* پيشگيري:
بيماران مبتلا به لوپوس در مواقع شدت نور آفتاب بخصوص از ساعت ۱۱ صبح تا ۳ بعداز ظهر بايد از بيرون رفتن از منزل خودداري کنند . هنگام بيرون رفتن از منزل بايد از ضدآفتاب استفاده کنند . همچنين مصرف بعضي داروها مثل تتراسايکلين و داروهاي ضددرد مثل پيروکسيکام مي توانند در تشديد حساسيت به نور آفتاب مؤثر باشند ؛ لذا اين بيماران بايد کمتر از اين داروها استفاده نمايند .
بعلت نقص در سيستم دفاعي اهميت عفونت در اين بيماران بسيار زياد مي باشد . لذا تمام بيماران مبتلا به لوپوس قبل از دستکاري هاي دنداني بايد براي پيشگيري ، آنتي بيوتيک مصرف کنند . بهتر است تمام بيماران مبتلا به لوپوس ، سالانه واکسن آنفلوانزا و يک بار واکسن پنوموکوک را براي ايمن سازي در برابر اين بيماري ها دريافت کنند .
با توجه به اينکه بيماران مبتلا به لوپوس غالباً خانم و در سنين باروري هستند و داروهاي جلوگيري حاوي هورمون استروژن مي تواند منجر به تشديد بيماري شود ، بايد از روشهاي ديگر جلوگيري از بارداري استفاده کنند . همچنين با توجه به تشديد بيماري به دنبال حاملگي لازم است قبل از بارداري ، بيماري کنترل شده باشد و پزشک مربوط اجازه بارداري را داده باشد .
کنترل دقيق فشار خون ، قند و چربي در اين بيماران الزامي است ، زيرا عدم کنترل آن مي تواند منجر به تصلب شرائين در اين بيماران شود .
منبع :[Only registered and activated users can see links] ([Only registered and activated users can see links])
واكنش در اثر تزريق خون
واكنش در اثر تزريق خون
اطلاعات اوليه
توضيح كلي
واكنش در اثر تزريق خون عبارت است از علايمي كه در اثر تزريق خون آغاز ميشوند. خون، رگهاي خوني، كليهها، قلب، پوست، دستگاه عصبي مركزي، و ريهها ممكن است در افزايش واكنش متأثر شوند.
علايم شايع
كماهميت تر:
لرز و تب
كمر درد يا ساير دردها
كهير و خارش پراهميت:
تخريب گلبولهاي⠠?? قرمز (هموليز) كه باعث تنگي نفس، سردرد شديد، درد قفسه سينه يا كمردرد، و وجود خون در ادرار
علل
تزريق خون با گروه خوني متفاوت از گروه خوني بيمار. امكان دارد اين امر ناشي از اشتباه در تطابق دادن گروههاي خوني قبل از تزريق، يا استفاده از خون كاملاً تطابق داده نشده در شرايط اورژانس باشد.
عوامل افزايش دهنده خطر
تزريق خون در شرايط اورژانس، كه در آن هنگام فرصت تعيين گروه خوني و تطابق آن با خون بيمار وجود ندارد.
تزريق خوني كه اهداكننده† ? آن عفونت داشته است.
تزريق خون به دفعات
در مادر بارداري كه خون وي Rh منفي باشد.
پيشگيري
بانك خون و كاركنان بيمارستان† ? بايد هميشه طبق دستورالعمل هاي دقيق رعايت ايمني در انتقال خون، عمل نمايند، مگر در شرايطي كه خارج از كنترل باشد (قسمت علل را ببينيد).
امكان دارد استفاده از ديفنهيدرؠ ?مين (يك نوع آنتيهيستؠ ?مين) و استامينوفن پيش از تزريق خون، از بروز واكنشهاي⠠?? خفيف پيشگيري كند.
اگر سابقه قبلي چنين واكنشي را داشتهايدؠ ? حتماً به پزشك يا كاركنان درماني بيمارستان† ? اطلاع دهيد.
اگر قرار است جراحي حداقل يك ماه ديگر انجام شود، ميتوان خون خودتان را برداشت كرد و در صورت لزوم در حين جراحي از آن استفاده نمود. تزريق خون خودتان كمترين احتمال بروز واكنش را به همراه دارد.
عواقب مورد انتظار
اغلب واكنشها پس از متوقف كردن تزريق خون، تدريجاً فرو مينشينند. اما تعدادي از آنها مرگبار هستند.
عوارض احتمالي
نارسايي حاد كليه
آنافيلاكسي (شوك آلرژيك)
نارسايي احتقاني قلب در اثر تزريق سريع خون
درمان
اصول كلي
بيمار بايد بستري شود. خوشبختانه† ? به بيماران معمولاً در بيمارستان† ? يا يك مركز جراحي سرپايي خون تزريق ميشود، بنابراين وقتي واكنش رخ ميدهد بلافاصله ميتوان اقدام نمود.
به هنگام تزريق خون سعي كنيد حتيالمقد٠ ?ر بيدار و هوشيار باشيد، تا در صورت بروز علايم بتوانيد فوراً كاركنان درماني بيمارستان† ? را آگاه نماييد.
تزريق خون بايد با بروز اولين علامت واكنش متوقف شود.
به هنگام تزريق خون، همه علايم حياتي مرتباً مورد بررسي قرار ميگيرند و دستورالعمل هاي پيشگيري رعايت ميشوند تا احتمال بروز عارضه به حداقل برسد.
اكسيژن در صورت نياز
داروها
آنتيهيستؠ ?مينها براي كاهش كهير و خارش
داروهاي كورتيروني† ? براي كاهش احتمال بروز نارسايي حاد كليه
داروهاي ضد فشار خون، در صورتي كه فشار خون خيلي بالا رود، يا داروهاي افزايشده٠ ?ده فشار خون، در صورتي كه فشار خون خيلي پايين بيافتد.
فعاليت
در ابتدا استراحت در رختخواب. با رو به بهبود گذاشتن علايم پس از تزريق خون، فعاليتها٠ ? عادي خود را از سر گيريد.
رژيم غذايي
هيچ رژيم خاصي توصيه نميشود.
در اين شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد
اگر شما يا يكي از اعضاي خانواده تان علايم واكنش در اثر تزريق خون را به هنگام تزريق يا پس از آن داريد. در اين صورت، سريعاً مراجعه كنيد. اين يك اورژانس است!
نشانگان تونل مچ دستي
نشانگان تونل مچ دستي
اطلاعات اوليه
توضيح كلي
نشانگان تونل مچ دستي عبارت است از يك اختلال مربوط به رشتههاي عصبي دست كه باعث درد و بيحسي عمدتاً در شست و 3 انگشت اول دست ميشود. در اين اختلال، عصب مياني و يا عصب زند زيريين در محل عبور از مچ دست و نيز رگهاي خوني و تاندونهای دست دچار مشكل ميشوند.
علايم شايع
گزگز يا بيحسي در قسمتي از دست
دردهاي تند و تيزي كه از مچ دست به سمت بازو تير ميكشند، به خصوص در شب
احساس سوزش در انگشتان
خشكي صبحگاهي يا گرفتگي عضلات دست
ضعف شست
افتادن اشياء از دست به طور مكرر
ناتوان بودن از مشت كردن دست
براق و خشك شدن پوست دست
علل
وارد آمدن فشار روي رشتههاي عصبي در مچ دست به علت متورم يا ملتهب شدن بافت يا تشكيل جوشگاه:
التهاب غلافهاي تاندوني، اغلب به دنبال التهاب مفصل
شكستگي ساعد
رگ به رگ شدن يا در رفتگي مچ دست
عوامل افزايش دهنده خطر
فعاليت نيازمند به كارگيري مرتب دست يا مچ دست
آرتريت روماتوييد و نقرس
ديابت شيرين (مرض قند)
كمكاري تيروييد
كيست گانگليوني
يائسگي
بيمار رينود
حاملگي
پيشگيري
به هنگام فعاليت مرتب با دست، حداقل يك بار در هر ساعت به دست خود استراحت بدهيد.
در صورتي كه كار شما احتياج به استفاده مرتب از دست دارد، از مچ بند استفاده كنيد.
عواقب مورد انتظار
گاهي به طور خود به خودي و گاهي با جراحي خوب ميشود. در صورتي كه عضلات دست تحليل رفته باشند يا رشتههاي عصبي دچار تغييراتي شده باشند، معمولاً نياز به جراحي دارد.
عوارض احتمالي
بيحسي و كرختي دايمي، و ضعيف شدن شست يا ساير انگشتان دست
فلج دايمي بعضي از عضلات دست و انگشتان
درمان
اصول كلي
- امكان دارد بررسيهای تشخيصي شامل موارد زير باشند: بررسي الكتروفيزي ولوژيك رشتههاي عصبي (با ثبت فعاليت الكتريكي عضلات) و عكسبرداری از دست و مچ دست
- در ابتدا معمولاً درمان محافظه كارانه انجام ميگيرد.
- احساس ناراحتي و درد در دست معمولاً با تكان دادن دست يا آويزان كردن آن بهتر ميشود. اگر شب با درد دست از خواب بلند شديد، دست خود را كنار تخت آويزان كنيد و آن را مالش يا تكان دهيد.
- امكان دارد بستن آتل مخصوص توصيه شود.
- وقتي پشت رايانه نشستهايد ارتفاع ميز، صفحه كليد، و صندلي را به طور مناسب تنظيم كنيد. هنگام كار با رايانه، به ازاي هر ساعت كار، مقداري به خود استراحت دهيد.
- جراحي با هدف آزاد كردن رشتههاي عصبي كه تحت فشار هستند انجام ميگيرد. با جراحي، علاج در 95% از بيماران به طور كامل برطرف ميشود. اين عمل جراحي را ميتوان بدون بستري كردن در بيمارستان انجام داد. محل عمل در عرض دو هفته التيام مييابد.
داروها
داروهاي ضدالتهاب براي كاهش التهاب
تزريق كورتيزون داخل مچ دست براي كاهش التهاب
مصرف ويتامين ب6 (پيريدوكسين) ممكن است علايم را كاهش دهد؛ تنها در صورتي از اين ويتامين استفاده كنيد كه براي مشكلتان تجويز شده باشد.
فعاليت
تا حدي كه قدرتتان اجازه ميدهد، فعاليت خود را حفظ كنيد. در صورت انجام جراحي، دو هفته فرصت دهيد تا محل عمل خوب شود. امكان دارد نرمشهايي براي دست توصيه شود.
رژيم غذايي
يك رژيم طبيعي و متعادل داشته باشيد.
در اين شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد
اگر شما يا يكي از اعضاي خانواده تان علايم نشانگان تونل مچ دستي را داريد.
در صورتي كه علايم نشانگان مچ دستي در عرض 2 هفته كاهش نيابد.
استئوآرتریت (آرتروز)
آرتروز يك بيماري مفصلي است كه در آن غضروف مفصلي آسيب ديده و تخريب مي شود و استخوان نزديك مفصل تغييراتي پيدا كرده و برجستگي هاي كوچك استخواني بنام استئوفيت در اطراف مفصل بوجود مي آيد. به همين دليل بعضي از مردم به اين بيماري ساييدگي مفصل هم مي گويند. نام ديگر آرتروز استئوآرتريت است. آرتروز شايعترين بيماري مفصلي است. اين بيماري هم مردان و هم زنان را مبتلا مي سازد. آرتريت در دهه دوم و سوم زندگي شروع مي شود و در سن 70 سالگي همه افراد كما بيش دچار اين بيماري مي باشند. در سن 40 سالگي تقريبا همه افراد جامعه تغييرات آرتروز را در مفاصل خود دارند ولي بيشتر آنها علامت خاصي احساس نمي كنند و تعداد نسبتا كمي دچار علائم آرتروز هستند. تقريبا همه جانوران از جمله ماهيها، دوزيستان، خزندگان (دايناسورها) و پستانداران آرتروز مي گيرند.
◄ آرتروز چند نوع است؟
◄ علائم آرتروز چگونه است؟
◄ آرتروز را چگونه تشخيص مي دهند؟
◄ آيا آرتروز درمان پذير است؟
◄ چند نكته
◄ آرتروز چند نوع است؟
درحقيقت آرتروز دو نوع است
آرتروز اوليه كه با افزايش سن در همه افراد بوجود مي آيد و همه مفاصل را مبتلا مي سازد البته بيشتر مفاصل زانوها، مفصل ران به لگن، مفاصل انگشتان دست و پا و بالاخره ستون فقرات را گرفتار مي كند.
آرتروز ثانويه كه در مفصلي بوجود مي آيد كه قبلا به وسيله بيماري ديگري آسيب ديده و ساختار آن تغيير كرده است مثلا مفصلي كه دچار شكستگي شده، پس از بهبودي دچار آرتروز مي شود. يا مفصلي كه بعلت بيماري نقرص آسيب ديده است دچار آرتروز خواهد شد. بديهي است اين نوع آرتروز سراسر مفاصل بدن را گرفتار نمي كند، بلكه تنها مفاصل آسيب ديده دچار آن مي شوند.
◄ علائم آرتروز چگونه است؟
بيماري آرتروز شروعي تدريجي و سيري پيشرونده دارد و سال به سال شديدتر مي شود. اولين علامت آرتروز،درد مفصل است. اين درد با فعاليت بدني بدتر شده و با استراحت بهتر مي شود. هنگام بيدار شدن از خواب، بيمار احساس مي كند مفاصل او سفت شده اند و پس از 5 تا 10 دقيقه اين حالت از بين مي رود. با پيشرفت بيماري آرتروز به مرور زمان دامنه حركات مفصل گرفتار كم و كمتر شده و ممكن است مفصل خشك و بي حركت (انگيلوز) شود، البته فيزيوتراپي مي تواند اين حالت انيگيلوز و محدوديت حركات را پيشگيري و درمان كند. گاهي مايع در مفصل مبتلا به آرتروز تجمع پيدا مي كند.
آرتروز ستون فقرات ممكن است به نخاع يا اعصاب نخاعي فشار وارد آورد و مشكلاتي را براي بيمار بوجود آورد.
◄ آرتروز را چگونه تشخيص مي دهند؟
تشخيص آرتروز معمولا آسان است. البته گاهي اين بيماري با بيماري روماتيسمي ديگر اشتباه مي شود. گرفتن عكس از مفصل با اشعه x (راديوگرافي) به تشخيص كمك مي كند و ميزان آسيب رسيده به آنرا نشان مي دهد. آزمايش خون به تشخيص آرتروز كمكي نمي كند.
◄ آيا آرتروز درمان پذير است؟
آرتروز يك بيماري پيشرونده و مزمن است و بهبودي قطعي ندارد ولي نااميد نشويد اگر بيمار چاق است توصيه مي شود وزن خود را كم كند تا فشار روي زانوها و مفصل لگن كمتر شود. علاوه بر آن كارهاي زيادي براي بيمار مبتلا به آرتروز مي توان انجام داد و همكاري بيمار در همه موارد بسيار اهميت دارد. اين اقدامات عبارتند از:
فيزيوتراپي: فيزيوتراپي سبب جلوگيري يا معالجه محدوديت حركتي و تقويت عضلات اطراف مفصل مي شود. با تقويت عضلات، مفصل ثبات بيشتري پيدا كرده و مشكلات بيمار كمتر مي شود.
داروها: براي تسكين درد علاوه بر استراحت نسبي، مي توان استامينوفن به مقدار يك تا 2 قرص، 3 تا 4 مرتبه در روز (حداكثر 8 قرص در روز) مصرف نمود. البته مصرف طولاني مدت استامينوفن عوارض خطرناك كليوي دارد ولي روي معده اثر بدي ندارد. اگر درد بيمار با استامينوفن بهتر نشد از آسپرين يا داروهاي مشابه آن مانند ديكلوفناك، ايبوپروفن، ايندومتاسين، ناپروكسن و غيره مي توان استفاده كرد. البته اين داروها بهتر است تحت نظر پزشك مصرف شوند. اين داروها عوارض گوارشي دارند و چنانچه براي مدتهاي طولاني و خودسرانه مصرف شوند مي توانند عوارض كليوي هم بوجود آورند. اخيرا داروهايي ساخته اند كه خصوصيات اين داروها را دارند ولي عوارض گوارشي ندارند از جمله اين داروهاي جديد سليكوكسيب را مي توان نام برد.
شايان ذكر است اين داروها درد و تورم مفضلي آرتروز را موقتا درمان مي كنند ولي سير پيشرونده آرتروز را تغيير نمي دهند.
عمل جراحي: براي درمان عوارض آرتروز گاهي مجبور به انجام عمل جراحي مي شوند. در مواردي كه مفصل لگن يا زانو بسيار آسيب ديده باشد گاهي با انجام عمل جراحي يك مفصل مصنوعي به جاي آن مي گذارند.
◄ چند نكته:
آرتروز بيماري غضروف مفصل است و خوردن مواد غذايي محتوي كلسيم گرچه براي پوكي استخوان مفيد است ولي در بهبود آرتروز تاثيري ندارد. چاقي سبب تشديد آرتروز زانوها و لگن مي شود.
راه رفتن زياد و بالا و پايين رفتن از پله ها آرتروز زانو و لگن را بدتر مي كند.
گرم كردن مفصل مبتلا به آرتروز موقتا درد آنرا كم مي كند
آرتروز واكسن ندارد.
ایران سلامت
استئوآرتریت
--------------------------------------------------------------------------------
شرح بیماری
رویهم افتادگی قسمتی از یک ریه یا همه آن در اثر نفوذ هوای آزاد بین دو لایه جنب (غشای نازک پوشاننده ریه ها). درد ناشی از این عارضه گاهی با درد حمله قلبی اشتباه میشود. این عارضه در همه سنین دیده میشود ولی در مردان فعال (بین 40-20 سال) شایعتر است.
علایم شایع
شدت علایم زیر برحسب میزان رویهم افتادگی ریه و گستردگی بیماری زمینهای ریه متغییر است. هنگامی که پنوموتوراکس به آهستگی ایجاد شده باشد علایم ممکن است کمتر حاد باشد:
درد خنجری قفسه سینه، این درد ممکن است به شانه یا سراسر قفسه سینه یا شکم انتشار یابد.
کوتاهی نفس.
سرفه خشک و تکتک (گاهی)
علل
پنوموتوراکس خود به خودی:
پاره شدن کیسههای هوایی کوچک در ریه در اثر آسم، آبسه یا آمپیم ریه، یا فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری فیزیکی، نظیر غواصی، پرواز در ارتفاعات بالا یا کشش بدنی. موارد مرتبط با فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری اکثراً در افراد سالم رخ میدهد.
گاهی علت مشخصی ندارد.
پنوموتوراکس ناشی از ضربه:
زخمهای نافذ قفسه سینه که اجازه ورود هوای آزاد به فضای جنب را داده و از این طریق باعث رویهم افتادگی ریه میشوند.
عارضه کشیدن مایع از ریه ( توراسنتز )
عوامل تشدید کننده بیماری
آسیب قفسه سینه
بیماریهای مزمن ریه
استعمال دخانیات
ورزش، کششهای فیزیکی
غواصی
پرواز در ارتفاعات بالا
سرطان
پیشگیری
اقدام به درمان طبی برای اختلالات ریوی نظیر آسم یا آمفیزم
خودداری از استعمال دخانیات
عواقب مورد انتظار
یک پنوموتوراکس کوچک نیاز به توجه خاصی نداشته و خودبهخود بهبود مییابد. ولی اگر رویهم افتادگی وسیع بوده و در افراد میانسال یا سالمندی که دچار آسیبهای ریوی ناشی از آسم، برونشیت مزمن یا آمیفزم نیز هستند رخ دهد، میتواند منجر به نارسایی تنفسی و یک شرایط بحرانی گردد.
عوارض احتمالی
ادم ریه (احتباس مایع در ریه)
عفونت ریه
پنوموتوراکس مکرر که نیازمند دخالت جراحی است.
درمان
اصول کلی
عکس ساده قفسه سینه به اثبات این تشخیص و تعیین اندازه پنوموتوراکس کمک میکند.
نوع درمان به اندازه پنوموتوراکس و وضعیت زمینهای ریه بستگی دارد. این عارضه ممکن است خودبهخود بهبود یابد، ولی ممکن است برای دفع هوای تجمع یافته، بستری در بیمارستان و اقدام به درمان لازم باشد.
خودداری از استعمال دخانیات؛ تلاش برای سرفه نکردن، اجتناب از بلند صحبت کردن، خندیدن یا آواز خواندن.
استراحت در حالت نشسته ممکن است برای بیمار راحتتر باشد.
در صورتی که مراقبت در منزل انجام میشود، اندازهگیری مرتب فشار خون، تعداد ضربان قلب و تنفس ضروری است.
داروها
برای این اختلال معمولاً دارویی نیاز نیست. ولی برای تسکین درد خفیف از داروهای بدون نسخه نظیر استامینوفن و برای درد شدید از مسکنهای قویتر ممکن است استفاده شود.
فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری
تا حد توان به فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری های خود ادامه دهد. به طور مکرر در بین فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری ها استراحت کنید. هرچه سریعتر با بهبود علایم فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری های طبیعی خود را از سر بگیرید. برای بهبود این عارضه حدود دو هفته زمان در نظر بگیرید.
رژیم غذایی
رژیم خاصی نیاز نیست.
درچه شرایطی باید به پزشک مراجعه نمود؟
اگر شما یا یکی از اعضای خانواده تان دارای علایم پنوموتوراکس باشید.
بروز موارد زیر در طی درمان:
افزایش درجه حرارت تا 3/38 درجه سانتیگراد
تشدید درد سینه یا کوتاهی نفس
شروع سرفه دردناک ناتوان کننده یا تولید خلط
استئوآرتریت (آرتروز) بیماری مفاصل است که به علت صدمه به مفصل و استفاده بیش از حد از آن، چاقی، و مشکلات عضلانی- اسکلتی به وجود میآید.
برای محافظت مفاصل از ابتلا به آرتروز این نکات را رعایت کنید:
زیادی وزن میتواند باعث وارد آمدن فشار به مفاصل و فرسودگی زودرس آنها شود، وزن بدنتان را به حد طبیعی برسانید.
برای تقویت عضلاتی که مفاصل را احاطه و از آن محافظت میکنند، ورزش منظم انجام دهید.
تمرین کنید تا در هنگام ایستادن یا نشستن نحوه قرار گیری بدنتان صحیح باشد.
هنگام بلندکردن یا حمل کردن اشیای سنگین مراقب باشید.
درد را نادیده نگیرید. هنگامی که اندامی درد میگیرد، فعالیت یا ورزش را قطع کنید تا از ایجاد فشار بر آن یا آسیبدیدن آن جلوگیری شود.
برای مدت طولانی در یک وضعیت نمانید. سعی کنید عضلات و مفاصلتان را به طور مرتب تکان دهید.
همیشه درموارد لزوم از تجهیزات محافظتی مانند کلاه ایمنی یا مچبند استفاده کنید
اسپونديلوآرتروپاتيهاي جوانان
اين بيماري چيست؟
اسپونديلوآرتروپاتيهاي جوانان شامل گروهي از بيماريهاي مزمن التهابي مفاصل (آرتريت) و تاندونهاي متصل به استخوانها (انتزيت) ميشود كه غالباً اندامهاي تحتاني و در برخي موارد مفاصل لگن (ساكروايلئيت كه موجب درد در ناحيه باسن ميشود) و ستون فقرات (اسپونديليت كه موجب كمر درد ميشود) را درگير ميسازد.
در برخي موارد آغاز علايم به دنبال يك عفونت باكتريايي رودهاي (معدهاي – رودهاي) يا عفونت دستگاه ادراري-تناسلي روي ميدهد (آرتريت واكنشي). اسپونديلوآرتروپاتيهاي جوانان در بيماراني كه يك شاخص ژنتيكي مستعدكننده به بيماري به نام HLA-B27 دارند شايعتر است؛ مكانيسم اثر اين شاخص ژنتيكي هنوز شناخته نشده است.
ميزان شيوع تظاهرات باليني در هنگام آغاز بيماري و شدت بيماري در طول سير بيماري در كودكان و بزگسالان فرق دارد. با اين حال، اسپونديلوآرتروپاتيهاي جوانان مشابهتهايي با اسپونديلوارتروپاتيهاي بزرگسالان دارد.
بيماران مبتلا به آرتريت ايديوپاتيك جوانان از نوع انتزيت وابسته به آرتريت را در گروه اسپونديلوآرتروپاتيهاي جوانان طبقهبندي ميكنند (به JIA مراجعه كنيد).
چه بيماريهايي را اسپونديلوآرتروپاتيهاي جوانان مي نامند؟
با وجود اين كه اختلاف نظرهايي وجود دارد، اما اسپونديلوآرتروپاتيهاي جوانان در برگيرنده بيماريهايي مشابه اسپونديلوآرتروپاتيهاي بزرگسالان است كه عبارتند از: اسپونديليت انكيلوزان، آرتريت واكنشي (و سندروم رايتر)، آرتريت پسوريازيسي (از نوع اسپونديلوآرتروپاتي)، و آرتريت همراه با بيماري التهابي رودهاي (از نوع اسپونديلوآرتروپاتي). برخي كودكان كه معيارهاي لازم براي بيماريهاي ذكر شده را ندارند، اسپونديلوآرتروپاتي تمايزنيافته خوانده ميشوند.
حالاتي ديگري نظير سندروم انتزوپاتي و آرتروپاتي سرونگاتيو (SEA) و انتزيت وابسته به آرتريت را به اسپونديلوآرتروپاتيهاي جوانان نسبت ميدهند.
شيوع اين بيماري چقدر است؟
اسپونديلوآرتروپاتيها يكي از شايعترين انواع آرتريتها در كودكان هستند. آنها مسؤول حدود 30% از آرتريتهاي مزمن در كودكان هستند.
اسپونديلوآرتروپاتي بيشتر در پسرها و در گروه سني 10 تا 15 سال ديده ميشود. از آنجايي كه تعداد زيادي از بيماران مبتلا به اسپونديلوآرتروپاتيهاي جوانان و بزرگسالان حامل يك عامل ژنتيكي مستعدكننده به نام HLA-B27 هستند، ميزان بروز بيماري در اجتماع و خانوادهها (با توجه به سابقه خانوادگي) به ميزان شيوع اين شاخص ژنتيكي در جامعه بستگي دارد.
علل ايجاد بيماري چيست؟
علت و مكانيسمهاي ايجادكننده اسپونديلوآرتروپاتيهاي جوانان ناشناخته است. اما ممكن است همانند ساير انواع آرتريتهاي مزمن كودكان، چندين بخش سيستم ايمني مسؤول ايجاد بيماري باشند. اسپونديلوآرتروپاتيها با التهاب مزمن ساير اعضا نظير رودهها، دستگاه ادراري-تناسلي يا پوست همراه هستند. عفونت ناشي از برخي ميكروارگانيسم ها (مانند سالمونلا، شيگلا، يرسينيا، كمپيلوباكتر و كلاميديا) ممكن است در ايجاد بيماري در بعضي كودكان نقش داسته باشند (نظير آرتريت واكنشي).
آيا بيماري ارثي است؟
بخش عمده اي از مبتلايان به اسپونديلوآرتروپاتي جوانان حامل شاخص ژنتيكي HLA-27 هستند. اما اين بدان معنا نيست كه هركس حامل چنين عاملي باشد، حتماً به اسپونديلوآرتروپاتي مبتلا ميشود. به عنوان مثال، اگر شيوع HLA-B27 در جامعه 10% باشد تنها 1% جامعه به بيماري مبتلا خواهند شد. اگر يكي از افراد نزديك خانواده به اسپونديلوآرتروپاتي مبتلا باشد، احتمال ابتلا به بيماري در فردي كه HLA-B27 مثبت دارد به 25% افزايش مي يابد. در واقع احتمال بروزاسپونديلوآرتروپاتيهؠ ? در اعضاي خانواده كودك مبتلا بيش از اعضاي خانواده كودك سالم است.
بنابراين، عوامل ژنتيكي و خصوصاً HLA-B27 موجب افزايش استعداد ابتلا به بيماري مي شوند اما براثي ابتلا به بيماري كافي نيستند. اجماع نظر دانشمندان بر اينست كه در اين بيماري چندين عامل نقش دارند كه معناي آن شركت مجموعه عوامل ژنتيكي مستعدكننده و مواجهه با عوامل محيطي (احتمالاً عفونتها) در ابتلا به بيماري است.
آيا ميشود از ايجاد بيماري جلوگيري كرد؟
پيشگيري از بيماري تا زماني كه علتش ناشناخته باشد امكانپذير نيست. ارزيابي وجود HLA-B27 در خواهر و برادران فرد بيمار تا زماني كه علايمي از اسپونديلوآرتروپاتي در آنان وجود ندارد، ضرورتي ندارد.
آيا اين بيماري مسري است؟
اسپونديلوآرتروپاتيها مسري نيستند.
علايم اصلي بيماري كدامها هستند؟
علامت مشخصههاي باليني اسپونديلوآرتروپاتي جوانان عبارتند از:
آرتريت:
1) شايعترين علايم درد و تورم مفصلي و محدوديت حركتي مفاصل است.
2) بسياري از كودكان به اوليگوآرتريت اندامهاي تحتاني مبتلا ميشوند. اوليگوارتريت بدين معناست كه تعداد مفاصل درگير 4 مفصل يا كمتر است. كودكاني كه به انواع مزمن مبتلا هستند ممكن است به پليآرتريت مبتلا گردند. منظور از پليآرتريت درگيري مفصلي گستردهتر و درگيري 5 يا بيش از 5 مفصل است.
3) آرتريت غالباً مفاصل اندامهاي تحتاني را درگير ميسازد كه عبارتند از: زانوها، مچهاي پا، مفاصل مياني پاها، و مفاصل لگن. بيماري با شيوع كمتر مفاصل كوچك پا را درگير مي سازد.
4) بعضي كودكان ممكن است به التهاب مفاصل اندامهاي فوقاني – خصوصاً شانه – مبتلا گردند.
انتزيت:
انتزيت التهاب محل اتصال تاندون يا ليگامانهاي متصلشونده به استخوان است كه در كودكان مبتلا به اسپونديلوآرتروپاتي بسيار شايع است. مكانهايي كه بيشتر درگير ميشوند پاشنه پا، ناحيه مياني پا و اطراف زانو است. شايعترين علايم عبارتند از: درد پاشنه پا، درد و تورم وسط پا، و درد زانو.
التهاب مزمن چنين مكانهايي به تشكيل خارهاي استخواني (افزايش استخوانسازي) ميانجامد. اين خارهاي استخواني خصوصاً در ناحيه پاشنه پا باعث ايجاد درد ميشوند.
ساكروايلئيت:
عبارتست از التهاب مفصل خاجي – لگني كه در ناحيه لگن قرار دارد. شيوع آن در اوايل بيماري اندك است؛ اما پس از 5 تا 10 سال بعد از شروع بيماري شيوع بيشتري مييابد. علايم شايع ناشي از آن وجود درد متناوب در ناحيه باسن ميباشد.
كمر درد؛ اسپونديليت
درگيري ستون مهرهها در آغاز بيماري بسيار نادر است؛ در صورتي كه ممكن است بعدها در طول سير بيماري ايجاد شود. علايم شايع شامل كمر درد، خشكي صبحگاهي مفاصل، و كاهش محدوده حركتي مهرهها ميشود. كمر درد گاهياوقات با درد قفسهسينه و گردن همراه است.
در ابتلاي درازمدت ستون مهرهها، بين استخوانهاي مهرهاي پلهايي تشكيل ميشود كه ظاهري شبيه ني بامبو به آنها ميدهد (”ستونمهرهاي بامبو شكل“). اين حالت در تعداد اندكي از بيماران و پس از سپري شدن مدتهاي طولاني رخ ميدهد؛ لذا هيچگاه در كودكان ديده نميشود.
درگيري چشمي
به التهاب عنبيه چشم، يووئيت حاد قدامي گفته ميشود. چنين چشمهايي به طور حاد قرمز و دردناك ميشوند. كنترل سريع بيماري توسط متخصص چشمپزشك ضروري است.
درگيري پوستي
گروه كوچكي از كودكان مبتلا به اسپونديلوآرتروپاتي ممكن است به پسوريازيس دچار شوند. پسوريازيس يك بيماري مزمن پوستي است كه در آن لكههاي پوستهريزيكننده در نواحي آرنج و زانو ايجاد ميشود. اين بيماري پوستي ميتواند چندين سال پيش از آرتريت رخ دهد. در برخي از بيماران نيز ممكن است آرتريت سالها قبل از ايجاد نشانههاي پوستي پسوريازيس بروز كند.
درگيري رودهاي
برخي كودكان مبتلا به اختلالات التهابي رودهاي ممكن است دچار اسپونديلوآرتروپاتي شوند.
بيماري التهابي روده (IBD[Only registered and activated users can see links] براي تعريف التهاب مزمن روده كه علتش ناشناخته باشد، به كار ميرود. اين بيماريها به دو بيماري به نامهاي ”بيماري كرون“ و ”كوليت اولسراتيو“ تقسيم ميشوند.
آيا بيماري در همه كودكان مشابه است؟
طيف بيماري وسيع است. برخي كودكان ممكن است بيماري كوتاه مدت و خفيفي داشته باشند، در صورتي كه عده اي ديگر ميتوانند به انواع درازمدت و ناتوان كننده بيماري مبتلا باشند.
آيا شكل بيماري در كودكان با بزرگسالان متفاوت است؟
اسپونديلوآرتروپاتي جوانان از برخي جهات با اسپونديلوآرتروپاتي بزرگسالان تفاوت دارد. (1) در ابتداي سير بيماري اسپونديلوآرتروپاتي جوانان، اندامها و مفاصل محيطي با شيوع بيشتري درگير ميشوند؛ در حاليكه در انواع بزرگسالان درگيري مفاصل محوري و ستون مهرهها بيشتر است. (2) در كودكان مفصل ران با شيوع بيشتري درگير ميشود.
چگونه اين بيماري تشخيص داده ميشود؟
اگر بيماري قبل از سن 16 سالگي بروز كرده باشد، آرتريت براي مدت بيش از 6 هفته طول كشيده باشد و مشابه الگوهاي باليني كه قبلاً گفته شد باشد، بيماري را اسپونديلوآرتروپاتي جوانان مينامند. تشخيص انواع خاص اسپونديلوآرتروپاتي (مانند اسپونديليت انكليوزان، آرتريت واكنشي و ...) براساس تظاهرات باليني و راديوگرافيك خاص صورت ميپذيرد.
واضح و مبرهن است كه چنين بيماراني بايد زير نظر متخصص روماتولوژي كودكان درمان و پيگيري شوند.
اهميت انجام آزمونهاي آزمايشگاهي در اين بيماري چيست؟
HLA-B27 يك نشانگر سلولي است كه در 80 تا 85 درصد بيماران مبتلا به اسپونديلوآرتروپاتي جوانان مثبت ميشود و ميتواند در تشخيص بيماري كمككننده باشد. شيوع آن در جمعيت عمومي بسيار كمتر است (بين 5 تا 12 درصد بر اساس منطقه جغرافيايي). بنابراين، HLA-B27 بهخوديخود موجب بيماري نميشود، اما با ايجاد علايم و نشانههاي اسپونديلوآرتروپاتي ارتباط دارد.
آزمايشهايي نظير سرعت رسوب گلبولهاي قرمز (ESR) يا پروتئين واكنشي (CRP) بيانگر التهاب عمومي هستند و بهطور غيرمستقيم نشاندهنده فعال بودن بيماري هستند؛ چنين آزمايشهايي ميتوانند در روند درمان كمككننده باشند، اما با اين حال چگونگي درمان بيشتر بر اساس تظاهرات باليني صورت ميگيرد تا آزمونهاي آزمايشگاهي. آزمونهاي آزمايشگاهي (مانند شمارش سلولهاي خوني، آزمونهاي ارزيابيكننده عملكرد كليه و كبد) در ارزيابي عوارض جانبي احتمالي درمان نيز مؤثر هستند. عكسبرداري با اشعه ايكس نيز در بررسي و ارزيابي صدمات مفصلي ناشي از بيماري مفيد است.
توموگرافي كامپيوتري (CT- اسكن) و رزونانش مغناطيسي (MRI) خصوصاً در كودكان براي ارزيابي درگيري مفاصل ساكروايلياك (كمري – خاجي) كمككننده ميباشد.
آيا اين بيماري قابل درمان است؟ آيا بيماري علاج قطعي دارد؟
تا وقتي كه علت ايجاد اسپونديلوآرتروپاتي ناشناخته باشد، هيچگونه علاج قطعي براي آن وجود نخواهد داشت. با اين وجود، درمان ميتواند در كنترل بيماري و جلوگيري از صدمات ناشي از آن بسيار مفيد باشد.
درمانهاي بيماري كدامند؟
اساس درمان بر استفاده از دارو به همراه فيزيوتراپي و توانبخشي براي حفظ عملكرد مفصلي و جلوگيري از تغيير شكل اندامها استوار است.
1) داروهاي ضدالتهاب غيراستروئيدي (NSAIDs[Only registered and activated users can see links] اين دارو براي درمان علامتي التهاب و تب به كار ميروند. منظور از علامتي اينست كه چنين داروهايي علامتهاي ناشي از التهاب را كنترل مي كنند. رايجترين داروي مورد استفاده در كودكان ناپروكسن و ايبوپروفن هستند. با اين كه آسپيرين يك داروي مؤثر و ارزان قيمت است، اما امروزه به سبب خطر مسموميت ناشي از آن كاربرد كمتري دارد. داروهاي اين گروه به خوبي تحمل مي شوند. ناراحتي معده از شايعترين عوارض جانبي آنهاست كه ناشايع ميباشد. اثربخشي NSAIDهاي مختلف متفاوت است و گاهياوقات ممكن است يكي مؤثر باشد ، در صورتي كه ديگري تأثيري نداشته باشد.
2) تزريق داخل مفصلي: هنگامي صورت مي گيرد كه يك مفصل يا تعداد اندكي از مفاصل درگير شده باشند يا جمعشدگي پايدار مفصلي باعث تغيير شكل آن شده باشد.
3) سولفاسالازين: در كودكاني كاربرد دارد كه برخلاف دريافت درمان دارويي كافي NSAID و يا تزريق استروئيد به سير مزمن بيماري مبتلا هستند. اين دارو به درمان NSAID اضافه ميشود (در حالي كه درمان قبلي ادامه مييابد). اثرات درماني آن بعد از هفتهها يا ماهها نمايان ميشود.
تجربيات استفاده از ساير گروههاي دارويي مانند متوتروكسات اندك است.
افق جديد درماني استفاده از داروهاي ضد TNF (كه عوامل بيولوژيكي ناميده ميشوند) است كه به طور اختصاصي عامل نكروزدهنده تومور (TNF) را مهار ميكند. در حال حاضر مطالعاتي كه اثرات يا خطرات ناشي از چنين درمانهايي را بر روي بيماران مبتلا به اسپونديلوآرتروپاتي جوانان نشان داده باشد، وجود ندارد.
4) كورتيكوستروئيدها: در درمان كوتاه مدت بيماراني كه شديداً بدحال هستند كاربرد دارد. استروئيدهاي موضعي (مانند قطره چشمي) در درمان يووئيت قدامي حاد تجويز ميشود. در موارد شديد به تزريق داخل چشمي يا تجويز سيستميك استروئيدها نياز است.
5) جراحي ارتوپدي: كاربرد اصلي آن در تعويض مفصل و جايگزيني مفصل مصنوعي در صدمات شديد مفصلي خصوصاً در مفصل ران است.
6) فيزيوتراپي: يكي از اجزاي اصلي درمان است. بايد از همان ابتداي بيماري شروع شود تا محدوده حركت مفصلي، رشد و قدرت عضلاني حفظ گردد و از تغيير شكل و محدوديت حركت مفصلي جلوگيري شود. در درگيريهاي ستونمهرهها نيز بايد فعاليتهاي منظم تنفسي و حركت ستون مهرهها انجام پذيرد.
عوارض جانبي درمانهاي دارويي كدامند؟
داروهايي كه در ان اسپونديلوآرتروپاتي جوانان تجويز ميشوند، اغلب بهخوبي تحمل ميشوند. ناراحتي معده كه شايعترين عارضه NSAID هاست در كودكان بسيار كمتر از بزرگسالان ديده ميشود و براي پيشگيري از آن بايد دارو را همراه غذا مصرف كرد. NSAIDها موجب افزايش سطوح برخي آنزيمهاي كبدي ميشوند كه در مورد آسپيرين بيشتر رخ ميدهد.
سولفاسالازين به خوبي تحمل ميشود. شايعترين عارضه جانبي آن ناراحتي معده، افزايش آنزيمهاي كبدي، كاهش گلبولهاي سفيد خون و ضايعات پوستي است. انجام آزمونهاي آزمايشگاهي دورهاي براي بررسي مسموميت ناشي از آن الزامي است.
متوتروكسات نيز بهخوبي تحمل ميشود. عوارض گوارشي مانند تهوع و استفراغ شايع هستند. تجويز اسيد فوليك يا اسيد فولينيك در كاهش مسموميت كبدي مؤثر است. واكنش ازدياد حساسيتي به متوتروكسات نيز ممكن است بهندرت رخ دهد. انجام آزمونهاي آزمايشگاهي دورهاي براي ارزيابي مسموميت ناشي از آن ضروري است.
تجويز درازمدت استروئيدها در دوزهاي بالا با چندين عارضه مهم همراه است كه عبارتند از: پوكي استخوان و توقف رشد. تجويز استروئيدها با دوز بالا موجب افزايش قابلتوجه اشتها و در نتيجه چاقي ميشود. بنابراين بايد رژيم غذايي كودك او را سير كند، اما باعث افزايش دريافت كالري نشود.
درمان بيماري تا چه مدت بايد ادامه يابد؟
درمان بايد تا زماني كه علايم و فعاليت بيماري پابرجاست، ادامه يابد. طول مدت بيماري غيرقابل پيشبيني است. آرتريت در برخي بيماران بهخوبي به NSAID جواب ميدهد. در چنين بيماراني درمان را ميتوان سريعاً و بعد از چند ماه متوقف نمود. اما در ساير بيماران مبتلا به سير درازمدت و شديدتر بيماري، تجويز سولفاسالازين و ساير انواع داروها براي سالها مورد نياز است. درمان فقط هنگامي بهطور كامل متوقف ميشود كه بيماري براي مدت طولاني خاموش شده باشد.
آيا درمانهاي غيرمعمول و مكمل مؤثر هستند؟
هيچ مدركي دال بر مؤثر بودن درمانهاي غيرمعمول و مكمل در اسپونديلوآرتروپاتي جوانان وجود ندارد.
طول مدت بيماري چقدر است؟ سير باليني و پيشآگهي درازمدت بيماري چگونه است؟
سير بيماري در بيماران مختلف متفاوت است. آرتريت بعضي بيماران با درمان كوتاهمدت چندماهه بهسرعت بهبود مييابد؛ اما در برخي ديگر دورههايي از خاموش و فعال شدن بيماري وجود دارد. در عدهاي نيز ممكن است آرتريت سيري پايدار و فعال داشته باشد.
در تعداد كثيري از بيماران علايم آغازين بيماري به صورت درگيري مفاصل محيطي و انتزيت (التهاب تاندونها) ميباشد. با پيشرفت بيماري برخي از اين بيماران به درگيري مفاصل كمري – خاجي و ستون مهرهها دچار ميشوند؛ اين بيماران و كساني كه آرتريت پايدار مفاصل محيطي دارند، با احتمال بيشتري به تخريب مفاصل در بزرگسالي دچار ميشوند. پيشبيني پيشآگهي درازمدت بيماري در مراحل آغازين بيماري غيرممكن است.
تأثير بيماري در زندگي روزمره كودك و خانوادهاش چگونه است؟
در خلال فعال بودن آرتريت، اكثر كودكان محدوديتهاي وسيعي در زندگي روزمره خويش پيدا ميكنند. هنگامي كه مفاصل اندامهاي تحتاني درگير ميشوند، راه رفتن و ورزش از عمده فعاليتهايي هستند كه مختل ميگردند.
توجه كافي به مشكلات رواني ناشي از بيماري در كودك و خانوادهاش ضروري است. يك بيماري مزمن براي كل افراد خانواده درگيري فكري ايجاد ميكند و هرچه بيماري جديتر و شديدتر باشد، غلبه يافتن بر شرايط بيماري دشوارتر است. ممكن است والدين به منظور اينكه از ايجاد هرگونه مشكل احتمالي براي كودك جلوگيري كنند، يك ارتباط و وابستگي قوي با كودك برقرار سازند و در نتيجه او را نيازمند مراقبت بيش از حد بار بياورند. اين موضوع موجب برانگيختن احساس ناتواني در كودك و احساس نياز به كمك ديگران شود كه مشكل شخصيتي ناشي از آن از خود بيماري نيز بدتر است. ذهنيت مثبت والدين براي تشويق و حمايت كودك در جهت استقلال و خوداتكايي كودك عليرغم بيماريش، يك قدم بسيار ارزنده در غلبه كودك بر مشكلات ناشي از بيماري و داشتن شخصيتي متعادل است. اگر والدين نتوانند بر عوامل رواني بيماري فائق آيند، حمايت رواني از آنها الزامي است.
آيا كودك قادر به حضور منظم در مدرسه هست؟
حضور منظم كودك در مدرسه يكي از نكات بسيار مهم است. برخي از عواملي كه ممكن است مانع حضور كودك در مدرسه شوند عبارتند از: اشكال در راه رفتن، مقاومت اندك در برابر خستگي، و درد يا خشكي مفاصل. بنابراين يادآوري نيازهاي ضروري كودك براي آموزگار الزامي است؛ نيازهاي كودك عبارتند از: مناسب بودن ميز تحرير، نياز به انجام برخي حركات منظم جهت جلوگيري از خشكي مفصلي در ساعات درسي، مشكل بودن نوشتن با دست براي كودك. كودكان بيمار بايد در صورت امكان در دروس ورزشي شركت كنند و به انجام انواع ورزشهايي كه قبلاً ذكر شد، بپردازند.
رفتن به مدرسه براي كودكان همانند كار كردن براي بزرگسالان است و در مدرسه است كه كودك اتكا به نفس، فعاليتهاي سازنده و چگونگي مستقل بودن را ميآموزد. والدين و آموزگاران بايد كودكان بيمار را همانند ساير كودكان سالم در فعاليتهاي مدرسه سهيم كنند تا كودك بتواند به مؤفقيتهاي تحصيلي دست پيدا كند، توانايي برقراري ارتباط اجتماعي با همسالان و بزرگسالان خودش را كسب كند و توسط دوستانش پذيرفته شود و تشويق گردد.
آيا انجام فعاليتهاي بدني و ورزشي در اين بيماران امكانپذير است؟
بازي كردن يكي از جنبههاي اساسي زندگي روزانه كودك طبيعي است. بنابراين بهتر است كودك را به حال خود رها كرد تا بازيهاي مورد علاقهاش را انجام دهد، زيرا كودك در صورت وجود درد مفصلي از ادامه فعاليت بدني خودداري ميكند. با وجود آن كه افزايش فشار مكانيكي براي مفاصل ملتهب مضر است، ولي آسيب اندك ناشي از آن بر آسيب رواني حاصل از جلوگيري از بازيهاي كودكانه با همسن و سالان ترجيح داده ميشود. لذا انتخاب مناسب، اتخاذ راه روشهاي خاصي است كه كودك از طريق آن بتواند به خود متكي باشد و با وجود بيماري از عهده كارهاي خويش برآيد.
با توجه به آنچه گفته شد، بهتر است كودك به انواعي از ورزشهاي مورد علاقهاش بپردازد كه فشار مكانيكي وارد بر مفصل توسط آنها كم يا ناچيز باشد (مانند شنا و دوچرخهسواري).
آيا رژيم غذايي بر بيماري تأثير ميگذارد؟
هيچگونه مدركي كه دال بر تأثير رژيم غذايي بر بيماري باشد، وجود ندارد. به طور كلي، كودك بيمار بايد يك رژيم غذايي متعادل و طبيعي براي سن خود دريافت كند. بايد از غذا خوردن بيش از حد در بيماراني كه به علت دريافت استروئيدها دچار افزايش اشتها شدهاند، جلوگيري نمود.
آيا آب و هوا تأثيري بر سير بيماري دارد؟
هيچ مدركي دال بر تأثير آب و هوا بر تظاهرات بيماري وجود ندارد.
آيا انجام واكسيناسيون در اين بيماران امكانپذير است؟
بيماري كه تحت درمان با داروهاي NSAID و سولفاسالازين است ميتواند برنامه عادي واكسيناسيون خود را انجام دهد. در صورتي كه بيمار درمانهاي سركوبكننده ايمني (استروئيدها، متوتروكسات، آنتيـTNF و غيره) دريافت كرده باشد، بايد از انجام واكسيناسيون با واكسنهاي حاوي ميكروارگانيسم زنده يا ضعيفشده (مانند واكسن سرخك، سرخجه، فلج اطفال خوراكي (سابين)، سل، و ضد عامل التهاب غدد بناگوشي) به دليل احتمال گسترش عفونت در نتيجه كاهش يافتن دفاع ايمني بدن، خودداري نمود. واكسنهايي كه حاوي ميكروارگانيسمهاي زنده نيستند ولي از بخشهاي پروتئيني عوامل عفوني تهيه شدهاند (نظير كزاز، ديفتري، فلج اطفال سالك، هپاتيت B، سياه سرفه، پنوموكوك، هموفيلوس، مننژيت) قابل انجام هستند، اما از نظر تئوري امكان دارد واكسيناسيون به دليل شرايط سركوب سيستم ايمني مؤفق نباشد.
فعاليتهاي جنسي، حاملگي و روشهاي جلوگيري از بارداري در اين بيماران چگونه بايد باشد؟
هيچ محدوديتي براي داشتن يك فعاليت جنسي يا حاملگي طبيعي وجود ندارد. ولي با اين حال، نكته مهمي كه در افراد تحت درمان با داروها بايد در نظر گرفته شود، احتمال اثرات نامطلوب داروها بر جنين است.
با وجود جنبههاي ژنتيك بيماري، دليلي براي جلوگيري از بچهدار شدن وجود ندارد. بيماري كشنده نيست و حتي اگر عوامل ژنتيكي مستعدكننده به ارث برسند، شانس عدم ابتلا به بيماري از ابتلا به آن بيشتر است.
آيا كودك ميتواند در بزرگسالي يك زندگي طبيعي داشته باشد؟
اين موضوع يكي از اهداف اصلي درمان است و در اكثريت موارد قابل حصول است. درمان چنين بيماريهايي در 10 سال اخير پيشرفتهاي شگرفي كرده است. درمان دارويي توأم با انجام فعاليتهاي بازتواني ميتواند از تخريب مفاصل در اكثريت بيماران جلوگيري كند. با اين وجود، تخريب مفصلي در بيماران مبتلا به بيماري مزمن مهم است و ميتواند فعاليت روزمره و تخصصي بيمار را مختل نمايد.
پوکی استخوان
پوکی استخوان
پوكى استخوان يا استئوپروز (Osteoporosis) بيمارى خاموشى است كه استحكام استخوان ها را به تدريج از بين مى برد. استخوان داراى بافت زنده اى است كه مرتب بازسازى مى شود. بافت هاى استخوانى قديمى از بين مى روند و بافت هاى جديد استخوانى جايگزين آنها مى شوند. روند استخوان سازى در بدن از هنگام تولد آغاز مى شود و به طور متوسط تا حدود ۳۵- ۳۰سالگى ادامه دارد و از آن پس رو به كاهش مى گذارد و در نتيجه بافت استخوانى نازك تر و ضعيف تر مى شود.
اين بيمارى را از آن جهت بيمارى خاموش مى نامند زيرا تا زمانى كه فرد دچار شكستگى استخوان و يا مجبور به سنجش تراكم بافت استخوانى نشده باشد، هيچ علامت و نشانه به خصوصى ندارد. استئوپروز در لغت به معناى استخوان سوراخ سوراخ و يا استخوانى است كه داراى منافذ ريز است، و به دليل همين كاهش بافت استخوانى است كه شكستن آن آسان تر و جوش خوردن آن ديرتر صورت مى گيرد. فردى كه پوكى استخوان دارد، ممكن است با كمترين ضربه، افتادن و يا فشار شديدى دچار شكستگى و آسيب استخوانى شود. اغلب اين آسيب ها در ناحيه لگن، ستون فقرات (مهره هاى پشتى و كمرى)، استخوان ران، مهره هاى گردن و مچ دست است كه معمولاً با درد فراوان توام است.
•فرآيند استخوان سازى
استخوان ها ستون و نگهدارنده بدن هستند. استخوان مواد معدنى لازم براى حفظ حيات آدمى را در خود انبار مى كند. استخوان از دو نوع سلول ساخته شده است. گروه اول، بافت استخوانى را مى سازد تا كلسيم و ساير مواد معدنى را از جريان خون جذب كند و گروه دوم كلسيم را آزاد مى كند تا امكان مصرف آن را براى ساير اعمال اساسى بدن ممكن سازد. به عبارت ديگر زمانى كه در برنامه غذايى روزانه فرد به اندازه كافى از اين مواد نباشد، بدن اين مواد را از ذخيره استخوان ها برداشت مى كند. در نتيجه ضعيف شدن استخوان ها، بيمارى هاى خاص استخوانى نيز عارض مى شوند. تحقيقات نشان مى دهند كه در مردان آسيب هاى استخوانى از سن ۴۰ سالگى شروع مى شود و هر سال به نسبت ۳ درصد ادامه مى يابد. به همين دليل آنان تا سن ۸۰ سالگى ناتوان و ضعيف نمى شوند. اما در زنان اين مسئله كمى فرق مى كند زيرا شروع اين آسيب ها زودتر است (حدود ۳۰ سالگى) و بعد از يائسگى (۵۰ سالگى) نيز شدت مى يابد. تا حدى كه اگر جلوى آن گرفته نشود مى تواند هرساله ۸درصد پيشرفت داشته باشد. به عبارت ديگر، زنان در ۶۰سالگى، ۳۰ درصد اندوخته استخوانى خود را از دست مى دهند. همچنين شكل هندسى استخوان ها در زنان و مردان متفاوت است و همين امر سبب مى شود كه تراكم استخوانى در آنان كاهش يابد و تغييراتى در بافت استخوانى آنها پديد آيد. پژوهش هاى مختلف نشان مى دهند كه از هر سه نفر زن، يك نفر و از هر ۱۲ مرد، يك نفر به پوكى استخوان مبتلا مى شوند.
•روش هاى تشخيص پوكى استخوان
براى تشخيص ميزان پوكى استخوان روش هاى گوناگونى وجود دارد، از جمله عكسبردارى با اشعه ايكس كه تا زمانى كه اين بيمارى ۴۰ جرم استخوان را تحليل نبرده است، چيزى نشان نمى دهد. اما آزمون هاى تخصصى ترى نيز در اين زمينه وجود دارند كه مى توانند جرم استخوانى را تعيين كنند. بهترين، ساده ترين و راحت ترين آنها سنجش تراكم استخوان يا دنسيتومترى (Densitometery) است. در اين روش نيازى به آمادگى قبلى و يا خوردن داروى به خصوصى نيست و پزشك را قادر مى سازد ميزان پوكى را با دقت تشخيص دهد و درمان لازم را براى بيمار تجويز كند. علاوه بر آن، دستگاه تراكم سنج استخوان فقط يك صدم تابش اشعه ايكس استاندارد را به كار مى برد و مى توان به وسيله آن كمترين تغيير در ذخيره استخوانى بدن را تشخيص داد. با استفاده از اين روش، همچنين مى توان از مصرف بى مورد هورمون استروژن نيز پرهيز كرد .
• پيشگيرى از پوكى استخوان
پيشگيرى از اين بيمارى بايد در تمام طول زندگى انجام گيرد و هدف از آن نيز افزايش تراكم بافت استخوان در سنين كودكى و نوجوانى و كاهش روند پوكى استخوان است. نكات مهمى كه براى پيشگيرى از پوكى استخوان بايد در نظر داشت، عبارتند از:
۱- مصرف كلسيم لازم: مصرف روزانه ۱۰۰۰ ميلى گرم كلسيم در روز براى زنان ضرورى است. اين ميزان براى زنان ۵۰ سال به بالا به ۱۵۰۰ ميلى گرم بايد افزايش يابد. همچنين زنان حامله و شيرده بايد حداقل ۱۲۰۰ ميلى گرم كلسيم در روز مصرف كنند. مواد غذايى غنى از كلسيم شير، ماست، پنير و ماهى هستند. يك ليوان شير كم چرب ۳۰۰ ميلى گرم و يك ليوان ماست كم چرب ۴۰۰ ميلى گرم كلسيم دارد. درصورت عدم دسترسى به مواد حاوى كلسيم، مى توان از مكمل هاى غذايى به همراه ويتامين D استفاده كرد. اين مكمل ها را بهتر است به همراه وعده هاى غذايى و يا هنگام خواب خورد تا بيشتر جذب بدن شوند. در نظر داشته باشيد، موادى مثل قهوه، سيگار، گوشت قرمز و نوشيدنى هاى كافئين دار مانع از جذب كامل كلسيم دريافتى مى شوند.
۲- مصرف ويتامينD : مصرف اين ويتامين همراه با كلسيم موجب جذب بهتر كلسيم در بدن مى شود. افرادى كه دچار فقر ويتامين D هستند، به نرمى و يا پوكى استخوان دچار مى شوند. بيمارى نرمى استخوان يا راشيتيسم (Rashitism) نيز شبيه پوكى استخوان است با اين تفاوت كه كمبود كلسيم منجر به نرم شدن استخوان ها و انحناى شديد آنها مى شود. بدين منظور پزشكان توصيه مى كنند كه براى جذب بهتر كلسيم مصرفى بدن ويتامين D تجويز شود. به ويژه براى افرادى كه كمتر از نور آفتاب بهره مى گيرند و مجبور به استراحت در خانه هستند.
۳ - انجام تمرينات ورزشى: داشتن تحرك و فعاليت هاى جسمانى مى تواند موجب استخوان سازى و افزايش نيروى عضلانى فرد شود. شنا كردن موجب سفت شدن مفاصل مى شود و از دردهاى استخوانى مى كاهد. پياده روى ورزش ساده اى است كه بايد حداقل روزى ۳۰ دقيقه انجام شود تا اثر خود را بر بافت هاى استخوانى فرد بگذارد. براى پياده روى توجه به چند اصل مى تواند مفيد باشد:
- مسافتى را انتخاب كنيد كه متناسب با توان جسمانى شما باشد.
- مسير خود را ابتدا با قدم هاى آهسته طى و به تدريج گام هاى خود را تند كنيد.
- چنانچه آمادگى بدنى كافى پيدا كرديد، مسافت خود را بيشتر كنيد.
- سعى كنيد از راهپيمايى خود لذت ببريد، مسيرهاى متنوع انتخاب كنيد، به خودتان فشار نياوريد و دوست و همراهى خوب براى خود برگزينيد.
- سعى كنيد مسافتى معين- و نه زمانى معين- را براى پياده روى انتخاب كنيد.
پياده روى موجب رسيدن اكسيژن كافى به تمام سلول هاى بدن و ساختن مويرگ هاى جديد و به دنبال آن گردش خون بهتر در بدن مى شود.
۴- نشستن، ايستادن و خوابيدن صحيح: از جمله نكاتى است كه مى تواند موجب حفظ قامت و استخوان بندى بدن شود. هنگام نشستن، باسن خود را به سمت عقب بكشيد و صاف بنشينيد. هنگام ايستادن قوز نكنيد تا ستون مهره ها انحنا پيدا نكند، و هنگام خوابيدن سعى كنيد بالش، زير سر خود نگذاريد تا ستون مهره ها شكل خود را حفظ كنند.
۵- انجام ورزش هاى خاص پيشگيرى از پوكى: سعى كنيد اين ورزش ها را به طور مستمر انجام دهيد. اين ورزش ها همگى براى استحكام بيشتر استخوان ها، تقويت عضلات، حفظ تعادل بدن، گوارش بهتر و جلوگيرى از بيمارى هاى قلبى- عروقى و ماهيچه اى- مفصلى هستند.
۶- دارودرمانى: دارودرمانى با تجويز پزشك معالج نيز مى تواند روند پوكى استخوان را در افراد- حتى سالخوردگان- كاهش دهد. براى مقابله با پوكى استخوان و پيامدهاى ناشى از آن هيچگاه دير نيست. زمانى پوكى استخوان را بيمارى اى درمان ناپذير مى دانستند، ولى امروزه با استفاده از روش هاى نوين پزشكى، تشخيص زودهنگام، رژيم غذايى مناسب و فعاليت هاى بدنى گوناگون نه تنها مى توانند روند بيمارى را كاهش دهند، بلكه موجب تقويت بافت هاى استخوانى و ترميم آنها نيز مى شوند.
بیماریهای روماتیسمی ،آلرژیک و سیستم ایمنی
آلرژی فصلی
--------------------------------------------------------------------------------
آلرژى فصلى یکى از شایع ترین آلرژیهاست . آلرژى فصلى یا به عبارت دقیق تر التهاب بینى ناشى از آلرژى معمولاً در بهار و تابستان به وجود مى آید و ناشى از گرده هاى گیاهى است. این بیمارى ناشى از استنشاق گرده هاى گیاهى و نیز وارد شدن آن به چشم است. زمان بروز علائم بیمارى ممکن است از اوایل بهار تا اواخر تابستان بر حسب گرده گیاهى که به آن حساسیت دارید و زمان معین گرده افشانى آن گیاه متفاوت باشد. معمولاً یک زمینه خانوادگى هم در مبتلایان وجود دارد.
علائم اصلى بیمارى:
علائم اصلى بیمارى حملات مکرر عطسه ، آبریزش بینى ، خارش و آبریزش چشم ها، احساس خارش در گلو ، سقف دهان و گوش ها، کاهش تمرکز و احساس ناخوشى کلى است.
درمان بیماری:
براى درمان علائم از قرص هاى آنتى هیستامین و اسپرى هاى ضدالتهابى بینى استفاده مى شود. اسپرى ها یا قطره هاى بینى ضد التهاب، با کاهش تورم پوشش درون بینى گرفتگى بینى را برطرف مى کنند. اسپرى ها یا قطره هاى بینى ضد آلرژى با پوشش بینى و چشم مانع اثر عامل آلرژى زا مى شوند.قرص یا اسپرى هاى ضداحتقان اگر گرفتگى بینى باعث ناراحتى چندانى نشود، خیلى مفید نیستند.
به تازگى یک قطره چشمى با نام «اولا پاتیدین» وارد بازار شده است که با جلوگیرى از آزاد شدن موادى که در بدن علائم حساسیت را به وجود مى آورند، مى تواند در موارد حساسیت چشمى بسیار موثر باشد؛ این قطره دو بار در روز مصرف مى شود.
اگر به رغم این درمان ها علائم شدید حساسیت در فرد باقى بماند، باید به روش خاصى نسبت به گرده گیاهى عامل بیمارى، حساسیت زدایى انجام شود. در این روش مقادیر کمى از آن گرده گیاهى در طول یک دوره سه ساله به فرد تزریق مى شود تا فرد نسبت آن تحمل پیدا کند و آلرژى درمان شود.
غیر از این درمان ها، مى توانید خودتان کارهایى را انجام دهید تا از شدت ناراحتى تان کاسته شود. در صورتى که مى دانید به چه گرده گیاهى حساس هستید سعى کنید در فصل گرده افشانى آن گیاه از رفتن به محل هاى رویش آن گیاه خوددارى کنید. از عینک هاى آفتابى براى جلوگیرى از وارد شدن گرده ها به چشم هایتان استفاده کنید. داخل بینى تان را با سرم نمکى (نرمال سالین) شست وشو دهید یا اندکى وازلین داخل بینى تان بمالید. اگر در محل زندگى تان گرده هاى گیاهى در فضا پراکنده مى شوند درها و پنجره هاى اتاق خوابتان را در وسط صبح (حدود ساعت ۱۰) و ابتداى غروب (حدود ساعت ۷) بسته نگه دارید چرا که معمولاً در این ساعت ها اوج گرده افشانى گیاهى صورت مى گیرد. از رفتن به پارک ها یا مزارع به خصوص به سمت غروب خوددارى کنید. براى تعیین کردن این که به کدام گرده هاى گیاهى حساسیت دارید مى توانید به یک کلینیک آلرژى مراجعه کنید.
با تزریق مواد آلرژى زاى مختلف به زیرپوست تان و مشاهده واکنش حاصل مى توان نوع ماده آلرژى زا را تعیین کرد.ضمناً توجه داشته باشید که افراد داراى آلرژى به گرده هاى گیاهى ممکن است همزمان به میوه ها و سبزیجات خاص و نیز به بعضى آجیل ها و مغز هاى خوراکى هم حساسیت داشته باشند.
آلرژی فصلی
بهار، موسم طراوت و شادابي و فصل آغاز رويش و تازگي و براي بعضيها زمان شروع حساسيتهاي آزاردهنده فصلي است. در اين فصل عدهاي با استشمام عطر دلانگيز گلها، از آن لذت ميبرند، اما عدهاي ديگر در كلينيكها و داروخانهها به دنبال راهي براي تسكين عطسه، سرفه و رفع خارش چشمها هستند. عوامل آلرژي زا در مناطق و شهرهاي گوناگون متفاوت است، مثلا در تهران پولنهاي گياهان وحشي و خودروي كوههاي اطراف تهران كه توسط باد وجريان هوا در شهر پراكنده و وارد سيستم تنفسي افراد ميشود، عمده علت بروز حساسيتهاي فصلي است.
علايم آلرژي بسته به مكان زندگي و خصوصيات آب و هوايي منطقه و نوع گياهان محيط ممكن است در فصول مختلف سال بروز كند. درمناطق گرم،گردهافشاني درختان در اوايل بهار صورت ميگيردو دراين مناطق فصل آلرژيها نيز در همان زمان آغاز ميشود . در برخي مكانها نيز به دليل آب وهواي منطقه ونوع گياهان محيط، ممكن است درپاييز همزمان باگرده افشاني بعضي از گياهان باز هم علايم آلرژي بروز كند. حتي در بعضي از مناطق ، بويژه درجاهايي كه قارچ ميرويد، پراكندگي هاگها در فصل تابستان سبب بروز واكنشهاي آلرژيك ميشود و معمولا تا پايان دوره گرده افشاني، علايم آلرژي ادامه مييابد.
بهاعتقادكارشناسان محيط زيست، توليدمثل جنسي در گياهان گلدار با انتقال گرده ازيك گياه بهگياه ديگر انجام ميشود، بعضي از گياهان كه گلهاي زيبا و معطر دارند، حشرات را جذب ميكنند وهمين حشرات باعث انتقال گردههاي گياهان بهيكديگر ميشود.
بهاعتقاد آنان، گياهاني كه گلهاي بدون بو دارند، موردتوجه حشرات نيستند و بنابراين گردههاي خود را رها ميكنند تا از طريق وزش باد به گياه منتقل شود و با پراكنده شدن گردههاي اين گياهان درهوا احتمال تنفس آنها بهوسيله انسان و حيوانات وجود دارد.
بنابراين اگرشما يكي از هزاران نفري هستيد كه به طور ژنتيك به اين مواد حساس هستند، حتما بدانيد كه ورود اين گردهها به سيستم تنفسي، عامل يكسري اختلالات عمده در بدن ميشود.
درنتيجه قبل از اين كه به فكر درمان بود، بايد مطمئن شد كه علايم بارز در ما مربوط بهآلرژي فصلي است،عطسه، آبريزش بيني، سوزش و خارش گلو، ريزش اشك از چشمها و بعضي علايم سرماخوردگي مثل سردرد از نشانههايي است كهبيماري را مشكوك ميكند.
بايد توجه داشت كه اگر علايم بيماري درست مشابه اين علايم هستندو هرسال در يك زمان مشخص بروز ميكند و پس ازمدتي به سرماخوردگي عفوني منتهي ميشود، فرد حتما مبتلا به آلرژي فصلي است.
“وحيد فرضايي”، ۲۴ساله كه امسال بهار را با حساسيت شديد آغاز كرده است، گفت: ناراحتي من با سوزش چشم، آبريزش بيني، عطسه و سرفههاي شديد شروع شد، بعدازآن گلويم دردناك و متورم شد، آنقدر كه بهنظرميرسيد چرك كردهاست.داخل گلويم خارش داشت و باعث سرفههاي ناگهاني ميشد، درضمن سردرد شديدي داشتم و به دليل دشواري تنفس شبها نميتوانستم راحت بخوابم.
وي افزود: ابتدا فكر ميكردم سرما خوردهام اما وقتي اين حالت دو هفته طول كشيد به دكتر مراجعه كردم كه تشخيص داد سرماخوردگي ندارم و به حساسيت فصلي مبتلا شدهام.
گزارش علايم بهپزشك وانجام معاينات باليني توسط پزشك براي تشخيص آلرژيهاي فصلي ضروري است.
دكتر “علياصغر شيرازي” متخصص بيماريهاي گوش و حلق و بيني وحنجره، درباره حساسيتهاي فصلي گفت: آلرژي فصلي اختلال شايعي است كه غالبا در بالغان جوان مشاهده ميشود و درميان اطفال نيز رايج است.
وي با اشاره بهاينكه اكثر بيماراني كه امسال مراجعه كردند جوان و نوجوان بودند،افزود:درسنين جواني سيستم دفاعي بدن قويتراست وآنتيكر بيشتري ساخته ميشود، اما باافزايش سن كه ازمقاومت بدن كاستهميشود، عادت بهعلل آلرژي زا سبب ميشود كه اختلالات آلرژيكي كم شود، لذا اين حساسيتها درافرادمسن بهندرت مشاهده ميشود.
وياظهارداشت:جواناني كه دچار اين حساسيتها هستند بايد بهپيشگيري و درمان جدي روي بياورند چون هر اختلالي كه مورد بيتوجهي واقعشودهرچندكوچك و ناچيز ميتواند مادر اختلالات وعوارض ديگري باشد كه درآينده بهوجود خواهند آمد و صدمات جبران ناپذيري به بدن وارد خواهند كرد.
دكتر شيرازي برخي از عوامل شايع دربروز آلرژي را گردوغبارمنازل، غباربدن حيوانات،كپكها، گردهگياهان، پر پرندگان وهمچنين تخمگذاريحشرات ميكروسكوپي در رختخواب ذكر كرد.
وي درخصوص مراقبتهاي ويژه و پرهيزهاي غذايي نيزتوصيهكرد: از تماس با پشم وموي حيوانات خانگي مثل گربه، مرغ، سگ و جوجه بپرهيزيدوهمچنين ازنگهداري گلهاي طبيعي و گياهان دراتاق خواب بيمار اجتناب و ازبرخي خوراكيها مثل فلفل، سس و رب گوجهفرنگي كه ممكن است آلرژي را تشديدكنندنيز خودداري شود.
وي همچنين افزود: بايدآلرژيها را جدي گرفت وبهدرمان وپيشگيريآنهاپرداخت، درغيراين صورت آلرژي ممكن است باعث ايجاد اختلالات مختلفي همچون پليپ، آسم، سينوزيت، مشكل ريوي و حتي ناراحتيهاي پوستي مثل كهير شود.
وي همچنين بيماريهاي مرتبط با آلرژيهاي فصلي را شامل رينيتآلرژيك باعلايم التهاب مخاط بيني وحلق،كونژكتيويت آلرژيك باعلايم قرمزي، سوزش وخارش چشمها و آسم آلرژيك همراه باعلايم تنگي نفس و گرفتگي راههاي تنفسي و تنفس صدادار ذكر كرد. پراكنده شدن گرده گلها در بهار و تابستان افراد بسياري را آزار ميدهد، عطسه وقت و بيوقت به سراغ بيمار ميآيد و فرد را بسيار كلافه ميكند، ولي استفاده از آنتيهيستامينها با نظارت پزشك معالج به راحتي عطسه را كنترل ميكند.
دكتر “محمدحسين اناركي” فوق تخصص بيماريهاي آسم و آلرژي دراينباره گفت: آنتي هيستامينها بهترين مثال براي دارو درماني بر ضدآلرژي محسوب ميشود و ميتواند ميزان وسيعي از نشانهها را متوقف كند.
وي افزود: ولي نبايد با مصرف بيش از اندازه و غيرتخصصي اثرات بيماري را موقتا ازبين برد، بلكه بايد ابتدا عوامل آلرژي زا تشخيص داده شود و بعد درمان باليني توسط پزشك متخصص انجام گيرد.
وي مراقبت را اصل اول درمان در بيماري آلرژي برشمرد و گفت: عموما درمان اين بيماري با اجتناب از عوامل ايجادكننده آن حاصل ميشود.
وي اظهار داشت: وقتي به كمك تجربه يا آزمايشهاي پزشكي عامل حساسيت زا در محيط شناسايي شود، پيدا كردن راههايي براي دوري از آن فرد را در درمان كامل ياري ميكند.
وي ادامهداد: معمولا زماني كه گرده بهمقدار زياد درهوا پراكنده ميشود، اجتناب از آنها كاري دشوار است، ولي چند اصل مهم وجود دارد كه رعايت آنها به تخفيف علايم كمك ميكند.
اناركي تاكيد كرد: بيماران بايد در تمام شرايط درها و پنجرههاي خانه و اتومبيل خود را ببندند، اگر در محيطي بودهاند كه احتمال نفوذ گردهها در لابهلاي موها ولباسها وجود دارد، قبل از رفتن به رختخواب حمام كرده لباسهاي خود را عوض كنند و از حيوانات كوچك اهلي نيز دوري نمايند، با وجود اينها شايد باز هم دوري كامل از مواد آلرژي زا غيرممكن باشد.
وي گفت: بنابراين دارو درماني توصيه ميشود كه خوشبختانه داروهاي بسيار موثري براي درمان انواع آلرژيها وجود دارد و علايم را كاملا برطرف ميكند.
فوق تخصص بيماريهاي آسم و آلرژي خاطرنشان ساخت: انتخاب نوع و مقدار داروي مناسب براي بيمار تنها در تخصص پزشك است.
وي همچنين كهير را يكي از آزاردهنده ترين واكنشهاي بهاري اين بيماري ذكر كرد و گفت:اين نشانه معمولا به دنبال مسافرت به منطقهاي جديد با آب و هواي متفاوت خود را نشان ميدهد و بيمار در اولين روزهاي مسافرت متوجه واكنشهاي پوستي درقالب كهير در روي پوست خود ميشود كه مهمترين وجه تشخيص آنها خارش بسيار زياد آنها است.
وي افزود: مصرف آنتي هيستامينها چند روز قبل از مسافرت و همچنين مصرف آن در طول مسافرت به بيمار كمك بسيار زيادي در برطرف كردن اين عوارض ميكند.
اناركي ادامه داد: اين داروها عموما به صورت خوراكي مصرف ميشوند و مقادير آنها بايد كاملا زيرنظر پزشك متخصص صورت گيرد.
وي گفت: در هر صورت پس از خوردن اين داروها، به خوبي از مجراي گوارش جذب ميشوند و پس از جذب وارد خون ميشوند،يك ساعت پس ازمصرف اين داروها، اثرات ضدحساسيتي آنها شروع ميشود و بيمار به وضوح اين را حس ميكند.
وي افزود: پس از ۴ - ۶ساعت از مصرف يك قرص، اثرات دارو كم كم محو ميشود و اين مستلزم اين است كه پزشك معالج با توجه به ويژگيهاي بيمار چه دستوري را براي بيمار تجويز كند تا چگونه آن را مصرف كند.
فوق تخصص بيماري آسم و آلرژي تاكيد كرد: بيماران چشمي، زنان باردار و يا شيرده، بيماران تشنجي، بيماران تيروئيدي، بيماران قلبي عروقي، فشارخون بالا، ديابت و آسم بايد به دقت مراقب مصرف اين داروها باشند و بدون تجويز پزشك معالج هرگز اقدام به مصرف آن نكنند.
به نظر ميرسد درمان عوارضي كه براثر آلرژي ايجاد ميشود، به هزينه و وقت زيادي نياز دارد و چه بسا كه هيچ وقت هم درمان نشود، پس با مشاهده علايم آلرژي به آن بيتفاوت نباشيم و آن را به حال خود نگذاريم تا دورهاش بگذرد و خوب شود، زيرا بهبود موقت به معناي ريشهكن شدن بيماري نيست و سال بعد هم ممكن است عوامل آلرژي زا دوباره سبب بروز اختلال شود.
شنا بهترين درمان براي آرتروز است
شنا بهترين درمان براي آرتروز است
"شنا" يكي از مفرح ترين و مفيد ترين ورزش ها به حساب مي آيد كه براي سلامت هر فردي مفيد است و براي پيشگيري و درمان بسياري از بيماري ها كاربرد دارد.
دكتر هولي ساژ، متخصص طب فيزيكي و توانبخشي، به باشگاه خبرنگاران گفت: شنا يكي از ورزش هاي مفرح و مفيد است كه در دين اسلام هم به آن سفارش شده و براي سلامتي هر فردي مفيد است و براي درمان و پيشگيري از بساري از بيماري ها كاربرد دارد. شنا باعث بهبود و عملكرد سيستم قلبي و عروقي، بهبود دوران پس از جراحي، كاهش استرس و تنش و عملكرد بهتر فيولوژيك دستگاه هاي مخلتف بدن مثل تنفس و گوارش مي شود.
وي افزود: داخل آب بودن به خودي خود باعث مي شود كه فرد ورزش كند، زيرا هر حركت فرد در واقع عملي براي غلبه بر مقاومت آب بر يدن فرد است. ورزش در آب اگر به طور صحيح انجام شود، همانطور كه انجام اين حركت بر روي زمينم موثرند، براي بدن مفيد هستند و اين ورزش قدرت عضلاني، استقامت، نرمش و انعطاف پذيري را براي افراد به ارمغان مي آورد.
فشار عمق آب بر روي بدن مفاصل و ماهيچه ها و اندام هاي داخلي در حين انجام شنا يك ماساژ خوب به تمام بدن آرامش بخشيده و مانع كوفتگي بدن مي شود.
دكتر هولي ساژ، در پاسخ به اين سوال كه شنا براي چه افرادي مناسب است، گفت: افرادي كه مبتلا به آرتروز يا هر مشكلي ديگر اضافه وزن هستند، مي توانند با شنا كردن مشكلات خود را تا حدي زيادي بهبود ببخشند.
بهار که میاد،دماغ من سرخ و بزرگ میشه!
بهار که میاد،دماغ من سرخ و بزرگ میشه!
با نزدیک شدن بهار ایا فکری برای ایمنی بدنتان در مقابل آلرژی بهاره کرده اید؟درست است !!روزها شروع به بلند شدن و گرمتر شدن کرده اند و باد بهاری با ملایمت میوزد و بیشتر پرندگان دور هم جمع شده اند. درختان شکوفه داده اند و چمن ها شروع به رشد کرده اند.این زمانیست که ممکن است شما شروع به خاراندن چشمانتان کنید تا جائی که متورم و قرمز شوند.
اگر آب ریزش پیدا کرده اید و احساس خفگی میکنید...
اگر مدام عطسه میکنید و در تمام طول روز چرت میزنین و شبها هم با دهان نفس میکشید
ممکن است که شما به رایج ترین نوع آلرژی که اغلب به ان تب یونجه میگویند دچار شده باشید و علت ان اصولا گرد و خاک و گرده افشانی گیاهان میباشد .
به هر حال تب یونجه فقط یکی از فعل و انفعالاتی است که توسط فاکتور شرایط محیطی یا غذا مردمی را که سیستم ایمنی حساسی دارند مبتلا میکندو ممکن است که برای فرد مبتلا سوزش های شدید و دردناک به بار بیاورد .
این آلرژی در درجه نخست میتواند از شرایط محیطی باشد که در آن زندگی میکنید به طوری که شما در یک مکان دیگر این احساس را ندارید.
دلیل حدود 40 درصد از آسم ها آلرژیست و عوامل اصلی تحریک آن عبارتند از : غذا ، گرد و خاک و گرده افشانی گیاهان بعلاوه نیش و یا گزیدن حشرات و اثرات به جا مانده از آن و فضولاتی که از سوسکها در حمام باقی میماند.
غذاهای آلرژی زا عبارتند از :
شیر گاو،تخم مرغ،بادام زمینی،گندم ،سبوس،میگو،خرچنگ،صدف
که در افراد مختلف ممکن است متفاوت باشدو فرد به یک دو یا همه این غذاها حساسیت نشان دهد
مواد حساسیت زا برای سیستم ایمنی بدن بسیار خطرناکند و ممکن است به صورت تورم و خارش و یا ممکن است به صورت گرفتگی و دل درد شدید بروز کند که این درد به حد زیادی میتواند وحشتناک و دردناک باشد.
بسیاری از مردم در درمان آلرژی ناموفق هستند و درد و رنج زیادی را متحمل میشوند تا جائی که در موارد اورژانسی حتی مرگ هم دیده شده است در صورتیکه میتوانستند با یک تزریق ساده از تمام این عوارض جلوگیری کنند.
مواردی که در آلرژی باید مد نظر داشت این است که
1. آلرژی میتواند تغییر کند
2. آلرژی میتواند به بقیه موادی هم که حساس نبودیم نفوذ کند و بدن حساسیت نشان بدهد مثل عطر ، سیگار کشیدن و یا حتی ممکن است همین مواد باعث کمتر شدنشان بشود .
3. آلرژی ممکن است که موروثی باشد.
4. هیچ دونفری راههای درمان یکسانی ندارند چرا؟ چون پیدایش آلرژی نیاز به دوعامل زمینه ژنتیکی و در معرض عوامل محیطی آلرژی زا به طور مکرر قرار گرفتن است.
علائمی که آلرژی از خودشان به شما نشان میدهند خود یه دکتر واقعی هستند که سه ابزار مهم به ما نشا میدهند :
جلوگیری ،پرهیز و در نهایت دارو درمانی
جلوگیری از الرژی واقعا سخت است و کار میبرد و حتی ممکن است شما نتوانید آلرژی و حساسیت خود را به طور کامل تحت کنترل در آورید.
اما راههایی وجود دارند که به شما کمک می کنند تا با آنها کنار بیایید و با آن زندگی کنید. از هر چیزی که موجب بروز حساسیت در شما می شود ،دوری کنید به عنوان مثال اگر نسبت به موی حیوانات حساسیت دارید، از ورود حیوانات به اتاق خوابتان جلوگیری کنید. همچنین می توانید از رو تختی ها مخصوص ضد حساسیت استفاده کرده، ملحفه ها و پتو را در آب داغ شستشو بدهید تا مواد حساسیت زا از بین بروند.
همچنین می توانید از یک دستگاه تصفیه هوا در داخل اتاق استفاده کنید . پاکیزه نگه داشتن اتاق کودک و کل منزل، قراردادن اسباب بازی ها و عروسک های پشمالو در جعبه و تمیز کردن و گردگیری مستمر اتاق نیز می توانند مواد حساسیت زا را از کودک مبتلا به آلرژی دور نگه دارند. اگر شما یا فرزندتان نسبت به یک ماده غذایی حساسیت دارید، همیشه برچسب مواد غذایی را چک کنید تا از مواد و اجزای تشکیل دهنده آن ماده غذایی آگاه باشید. به خاطر داشته باشید که علائم آلرژی نباید موجب عجز و درماندگی شما بشود. پزشک معالج به شما خواهد آموخت تا با آلرژی ها ارتباط برقرار کرده، از بروز آن ها جلوگیری کنید. ممکن است نوزادانی با زمینه مساعد ژنتیکی برای ابتلا به آلرژِی به دنیا بیایند. بسیاری از آلرژی ها،به صورت ارثی، توسط ژن ها از پدر و مادر به کودک انتقال یابد. علائم آلرژی می توانند در سنین خرد سالی،کودکی،نوجوانی یا بزرگسالی بروز کنند و این در حالیست که اغلب آلرژی ها در سنین بزرگسالی بهتر شده و کاهش پیدا می کنند. بسیاری از افراد آلرژی های غذایی را پشت سر می گذارند، اماآلرژی های دیگر می توانند در تمام عمر انسان را همراهی کنند.
بسیاری از اوقات تشخیص سرماخوردگی از آلرژی بسیار سخت است، زیرا علائم هردو می توانند شبیه به هم باشند. اگر علائم سرما خوردگی شما بیش از دو هفته طول کشید به احتمال زیاد شما دچار آلرژی شدید.
بین سرماخوردگی و آلرژی تفاوت هایی وجود دارد که شما می توانید در هنگام بروز علائم به دنبال آن ها باشید. در هنگام بروز علائم حساسیتی بینی و چشمان شما دچار خارش می شود. در صورتی که در سرماخوردگی چنین حالتی بوجود نمی آید. همچنین خلط فرد در هنگام بروز آلرژی مانند آب شفاف است، اما در سرما خوردگی مایل به زرد بوده، غلیظ و تیره تر است. اگر شما عطسه می کنید،خارش دارید و به خس خس سینه دچار شده اید یا اغلب بعد از خوردن یک ماده غذایی خاص دچار بیماری می شوید، به احتمال زیاد دچار آلرژی هستید و باید از مصرف آن ماده غذایی خودداری کنید.
گروه ترجمه سلامت نیوز-مترجم:زهرا السادات خوشحالی
حساسیت بیشتر آشنا شویم
با حساسیت بیشتر آشنا شویم
آلرژی ها چه چیز هستند؟
گرده های گل ها، گرد و غبارهای درون منزل، کرم های کوچکی که از مدفوع حیوانات شکل می گیرند، موی حیوانات، شیره برخی گیاهان، غذاها و ... همه و همه مواد بی ضرری هستند که در بیشتر مواقع عکس العمل های آلرژیک را موجب می شوند. حساسیت ([Only registered and activated users can see links]) های ساده شامل تب یونجه، اگزما یا حساسیت های پوستی ([Only registered and activated users can see links])، آسم ([Only registered and activated users can see links])و حساسیت های غذایی می شوند. در برخی افراد این عکس العمل ها به صورت دانه های قرمز پوستی، خارش و تورم بروز می کند. تب یونجه یا آسم نیز ممکن است در برخی دیگر از افراد بروز کند و به این وسیله نشان دهد که آنها به آلرژی مبتلا شده اند.
آلرژی یا همان حساسیت ها نوعی اختلال در عکس العمل های سیستم ایمنی بدن هستند که در اکثر موارد بی ضرر بوده و بعد از مدتی درمان می شوند.
چه کسانی مبتلا می شوند؟
هر روزه بر تعداد افرادی که به آلرژی و یا همان حساسیت ها مبتلا می شوند افزوده می شود. این طور که تخمین زده شده است، از هر 4 نفری که در جهان زندگی می کنند یک نفر به نوعی آلرژی مبتلا می شود. در بریتانیا، بیش از 40 درصد مردم به نوعی از آلرژی مبتلا هستند که البته با مراقبت های ویژه پزشکان،در مدت بسیار کوتاهی درمان می شوند. آلرژی ممکن است در یک خانواده و بین اعضای خانواده شیوع پیدا کند.
اگر یک فرد به نوعی از آلرژی نظیر تب یونجه مبتلا است، ممکن است در معرض ابتلا به اگزما یا آسم نیز قرار بگیرد. بیشتر افراد در سنین کودکی به انواع مختلف آلرژی مبتلا می شوند. به هر حال باید توجه داشت که این بیماری مربوط به سن خاصی نمی شود و ممکن است در هر سنی بروز کند.
نشانه ها
در آلرژی های بسیار شدید و سخت، مثلاً زمانی که فرد مورد گزیدگی حشرات قرار می گیرد، صورت و گردن وی متورم می گردد، فشارخون ([Only registered and activated users can see links])وی کاهش می یابد و برای تنفس با مشکلات فراوانی مواجه می شود. این عارضه به گونه ای بروز می کند که ممکن است در هر فرد نشانه هایی متفاوت داشته باشد و به همین خاطر نمی توان از پیش نشانه ای واحد را برای آن در نظر گرفت.
روش های شناخت و درمان
زمانی که یک حساسیت آلرژیک بروز می کند، فرد باید خیلی سریع از ماده ای که باعث بروز حساسیت شده دوری کند
اگر هنوز به درستی معلوم نیست که چه عاملی باعث بروز آلرژی و نشانه های آن می شود، بیمار باید هرچه سریع تر تحت آزمایش های مخصوص آلرژی قرار بگیرد. این امر بهترین کاری است که فرد بیمار می تواند انجام دهد.
زمانی که فرد از عامل بروز حساسیت دوری می کند و نشانه های این عارضه همچنان باقی مانده اند، قرص های ضدحساسیت، کرم های مخصوص، اسپری های بینی و قطره های چشمی که در تمام داروخانه ها یافت می شوند به سادگی می توانند این عوارض را از بین ببرند. در این میان تزریق آدرنالین می تواند ظرف مدت زمانی کوتاه این عارضه را از میان بردارد. اگرچه این داروها برای درمان آلرژی بسیار کارآمد هستند، اما تمامی آنها باید تحت نظر پزشک متخصص تجویز شوند.
تشویش ها و نگرانی های طولانی مدت نیز می توانند به عنوان نشانه هایی از یک آلرژی محسوب شوند. مثلاً دردهای شکمی و ... که به دنبال این استرس ([Only registered and activated users can see links]) ها به وجود می آیند از نشانه های جدی آلرژی به حساب می آیند که در صورت بی توجهی می توانند مشکلات قابل ملاحظه ای را به دنبال داشته باشند.
منبع ([Only registered and activated users can see links])
چه عواملی باعث آلرژی می شوند؟
آبریزش بینی، ریزش اشك ، سرفه و عطسه از جمله علایم آلرژی هستند. داروها، مواد شیمیایی و حتی شرایط فیزیكی خاصی می توانند چنین علایمی را ایجاد كنند.
متخصصان معتقدند كه 20تا 25 درصد افراد از نظر ژنتیكی در معرض آلرژی قرار دارند كه این رقم در مورد افرادی كه به حساسیت های فصلی دچار می شوند، 35 میلیون نفراست . بیش از یك قرن است كه پزشكان به درمان ناراحتی های آلرژی می پردازند، اما علت ریشه ای كه رو به افزایش است در پرده ای از ابهام است. تاریخچه خانوادگی ، كلید مسئله است . بر طبق یافته های آكادمی آلرژی، آسم و ایمونولوژی ، اگر یكی از والدین دچار آلرژی باشد، احتمال ابتلای كودك به آلرژی 48 درصد است واگر پدر و مادر هر دو به آلرژی دچار باشند این رقم به 70 درصد می رسد.
یكی از تئوریهای جدید بحث انگیز در مورد آلرژی، فرضیه بهداشت است. بدن ما طوری طراحی شده تا مهاجمان خارجی و دشمنان را دفع كند و این كار از طریق مبارزه با آنها انجام می شود. مطالعات نشان داده اند كودكان روستایی كه در میان حیوانات اهلی و باكتریهای مربوط به آنها زندگی می كنند ، بسیار كمتر از كودكان شهری دچار آلرژی می شوند. شاید آلرژی یك سیستم دفاعی قدیمی باشد. ما تصور می كنیم كه آنتی بادی آلرژی برای مبارزه با انگلها طراحی شده است. مواد آلرژی زای این سیستم دفاعی شامل سلول های نگهبانی است كه در بینی، چشم ها، ریه و مسیر روده تكثیر می شوند و وقتی مشكل ایجاد می شود آنها هیستامین و مواد شیمیایی دیگری تولید می كنند كه موجب بروز علائمی مشابه آلرژی می شود. اكثر افراد نمی دانند كه فقط پروتئین ها می توانند موجب عكس العمل های آلرژیك شوند.
متخصصان آلرژی فكر می كنند مردم ترشح ناگهانی هیستامین را با واكنش ناگهانی بینی، گوشها و گلو در ترشح اشتباه می گیرند. هیستامین با مواد آلرژی زا ترشح می شود ، اما ممكن است عوامل دیگری نیز در ترشح آن دخالت داشته باشند.
مثلاً فلفل از طریق برخی مكانیسم ها موجب تحریك هیستامین شده و هنوز ماهیت واقعی این مكانیسم معلوم نشده است.
برخی خانمها در زمان بارداری علائمی شبیه آلرژی دارند. داروهایی مانند داروی خاص فشار خون بالا یا مصرف بیش از حد اسپری های بینی بدون تجویز پزشك باعث این علائم می شوند. مشكلات عفونی مثل عفونت سینوس یا بیماریهای مزمن كه در سنین میانسالی ایجاد می شوند ، می توانند علائمی شبیه به آلرژی داشته باشند.
توصیه می شود اسپری آب و نمك برای شستشوی بینی را فراموش نكنید.
اخیراً پژوهشگران روش جدیدی برای پیشگیری و درمان حساسیتهای فصلی ابداع كرده اند.
به گزارش پایگاه خبری بی بی سی در اینترنت ، در این روش كه توسط محققان یك موسسه تحقیقات پزشكی در سیدنی استرالیا ابداع شده است ، از نوعی دماغ گیر ویژه برای جلوگیری از ورود گرده گیاهان به داخل بینی و شروع علائم حساسیت استفاده می شود.
این دماغ گیر ویژه در ساختارخود دارای فیلترهای خاصی است كه گرده گیاهان را به خود جذب كرده و از ورود آنها به مخاط بینی جلوگیری می كند. بدین ترتیب از بروز آبریزش بینی و عطسه جلوگیری می شود.
ساختار این دماغ گیر به گونه ای است كه راه را برای تنفس از بینی باز نگاه می دارد و اختلالی در فرآیند تنفس ایجاد نمی شود.
كشف آنزيم كليدي آغازگر زنجيره واكنشهاي آلرژيك
كشف آنزيم كليدي آغازگر زنجيره واكنشهاي آلرژيك
يك تيم تحقيقاتي در دانشگاه ويرجينيا و دانشكده پزشكي ويل كورنل در نيويورك توانستند با كشف آنزيم كليدي كه آغازگر زنجيره واكنشهاي آلرژيك است راه حل و هدف درماني جديدي براي كنترل بيماريهاي آلرژيك ارائه كنند.
موسسه اطلاع رساني توسعه و فناوري زيستي طي نمابري به گروه علمي ايرنا گزارش داد بيماري آلرژي مانند آسم و تب يونجه در ميان بيماريهاي مزمن رتبه ششم را در آمريكا دارند و تقريبا ۳۰درصد جمعيت كشورهاي پيشرفته را درگير خود كردهاند. هر چند تاكنون روشهاي متعددي جهت كنترل آنها پيشنهاد شده ولي هيچگاه درمان قطعي براي آنها پيدا نشده است.
پادتن lgEنقش مهمي در واكنشهاي آلرژيك lدارد ، پروتئينهاي سطحي CD۲۳به عنوان گيرنده اين پادتنها در سطح سلولها شناخته شده است. نتايج اين تحقيق نشان داد آنزيم پرتئوليتيكي كه به نام ADAM۱۰ خوانده ميشود باآزادسازي CD۲۳از سطح سلول سبب افزايش شديد سطح پاسخهاي آلرژيك igEميشود. اين محققان بر اين عقيدهاند كه ساخت مهاركننده هاي آنزيم فوق ميتواند فرايند درمان آسم و بيمارهاي آلرژيك را دچار تحولي شگرف كند.
علاوه بر آن كم و بيش نقش ساير پروتئينهاي خانواده ADAMدر بيمارهاي سرطان و آرتريت روماتوئيد كشف شده و به نظر ميرسد اين پروتئينها در فعال سازي گيرندههاي فاكتور رشد اپيدرمال نقش موثري داشته باشند.
بنابراين ميتوان آنها را به عنوان هدفي در درمان سرطان روده بزرگ در نظر گرفت ،همچنين اين پروتئينها با آزادسازي TNF-aبه عنوان هدفي جدي در درمان آرتريت روماتوييد شناخته شدهاند.
توصیههای پزشكان برای بیماران مبتلا به آلرژی
بهار هر سال با هشدار كارشناسان نسبت به افزایش شیوع آلرژیهای فصلی بخصوص هنگام مواجهه با گرده گیاهان و درختان شروع میشود.
در این فصل ناراحتیهای تنفسی و حملات آسم بیشتر خودشان را نشان میدهند.
به گفته كارشناسان هماكنون ۲۰ درصد مردم كشور از آلرژی فصلی رنج میبرند. همچنین آمارها نشان میدهد كه از هر ۱۰فرد مبتلا به آسم ۸ نفر مبتلا به آلرژی فصلی هستند.
التهاب بینی ناشی از آلرژی یكی از شایعترین انواع آلرژیها است. به گفته كارشناسان این بیماری ناشی از استنشاق گردههای گیاهی و نیز وارد شدن آنها به چشم است.
البته متخصصان میگویند زمان بروز علائم این بیماری ممكن است از اوایل بهار تا اواخر تابستان بر حسب گرده گیاهی كه به آن حساسیت وجود دارد و زمان معین گرده افشانی آن گیاه متفاوت باشد.
دكتر مصطفی قانعی، فوق تخصص ریه و معاون پژوهشی دانشكده علوم پزشكی بقیهالله در مورد علت حساسیت نسبت به گرده این گیاهان توضیح میدهد: این گیاهان از جنس مواد زنده و آلی هستند و وقتی فرد با این مواد آلی تماس پیدا میكند، سیستم ایمنی بدن نسبت به آنها واكنش نشان میدهد. به عقیده این متخصص، این واكنش در افراد سالم طبیعی است ولی در مبتلایان به آلرژی فصلی بیش از حد است.
دكتر قانعی ضمن اشاره به علائم این بیماری میگوید: علایم اصلی این بیماری حملات مكرر عطسه، آبریزش بینی، خارش و آب ریزش چشمها، احساس خارش در گلو، سقف دهان و گوشها، كاهش تمركز و احساس ناخوشی كلی است .
● با سرماخوردگی اشتباه نگیرید!
دكتر قانعی با تاكید بر این كه افراد مبتلا به این بیماری برای جلوگیری از شروع علائم آن باید در تمام شرایط درها و پنجرههای خانه و اتومبیل خود را ببندند، میگوید: همچنین اگر افراد در محیطی باشند كه احتمال نفوذ گردهها در لابهلای موها و لباسها وجود دارد، قبل از رفتن به رختخواب حمام كرده، لباسهای خود را عوض كنند و از حیوانات كوچك اهلی نیز دوری كنند. هرچند با وجود تمام این مراقبتها شاید باز هم دوری كامل از مواد آلرژیزا غیرممكن باشد.
در عین حال به عقیده معاون پژوهشی دانشكده علوم پزشكی بقیهالله مهمترین نكته در مورد این بیماری تمایز آن با سرماخوردگی است: افراد مبتلا به آلرژی باید كلا این بیماری را از سرماخوردگی افتراق دهند و سعی نكنند با آنتیبیوتیك یا دیگر داروهای سرماخوردگی علائم آلرژی را از بین ببرند.
دكتر حمید سهرابپور، متخصص بیماریهای داخلی، فوق تخصص بیماریهای ریوی و رئیس بیمارستان لبافینژاد نیز در توضیح نحوه پیشگیری و درمان آلرژی فصلی هشدار میدهد: افراد مبتلا برای كنترل بیماری خود باید از داروهای استنشاقی داخل بینی و آنتیهیستامینها و گشادكنندههای برونش استفاده كنند.
وی ادامه میدهد: استفاده از كورتیزون استنشاقی (بكلومتازون) نیز میتواند التهاب مجاری بینی و برونشیتها را كاهش دهد و درمان موثری باشد .
دكتر سهراب پور تاكید میكند: بهتر است برای جلوگیری از حساسیت، داخل بینی را با سرم نمكی (نرمال سالین) شستشو دهیم و یا با اندكی وازلین داخل بینی را چرب كنیم .
وی با اشاره به این كه اسپریها یا قطرههای بینی ضد آلرژی مانع اثر عامل آلرژیزا میشوند، توضیح میدهد: همچنین در موارد مقاوم از اسپریهای بینی كرومولین سدیم استفاده میشود كه با جلوگیری از آزاد شدن هیستامین در بدن از بروز علایم آلرژی ممانعت میكند؛ ولی اگر گرفتگی بینی باعث ناراحتی چندانی نشود، قرص یا اسپریها خیلی مفید نیستند.
توصیه این متخصص به كسانی كه علاوه بر آلرژی از بیماریهای دیگری نیز رنج میبرند، این است: بیماران چشمی، زنان باردار و یا شیرده، بیماران تشنجی، بیماران تیروئیدی، بیماران قلبی-عروقی و بیماران دچار فشارخون بالا، دیابت و آسم باید به دقت مراقب مصرف این داروها باشند و بدون تجویز پزشك معالج هرگز اقدام به مصرف آن نكنند. اما افراد مبتلا به آسم باید همیشه این داروها را به همراه داشته باشند تا هنگام شروع علائم دچار تنگی نفس شدید نشوند. كسانی هم كه سابقه بیماری را دارند، باید در محلهای سربسته از دستگاه تهویه استفاده كنند چون این دستگاهها از طریق صافی ذرات معلق هوا را جذب میكنند.
● ماسكها بیفایدهاند
استفاده از ماسك هیچ تاثیری در بهبود علائم آلرژی ندارد. در حالیكه تصور اغلب مبتلایان به آلرژی فصلی این است كه با استفاده از ماسك میتوانند جلوی بروز علائم این بیماری را بگیرند، دكتر قانعی استفاده از این وسیله را در بهبود علائم كاملا بیتاثیر میداند و معتقد است كه نقش ماسك در این خصوص به هیچ وجه پایه علمی ندارد.
به گفته دكتر سهرابپور نیز ماسكهای معمولی كه در بازار و یا داروخانهها هستند، در پیشگیری از علائم آلرژی تاثیر زیادی ندارند. وی توضیح میدهد: الان در بازارهای جهانی ماسكهای مخصوص گرده گیاهان به فروش میروند كه به صورت كلاه موتورسواران تمام سر و گردن را میپوشانند، داخل این ماسكها هم موتورهایی تعبیه شده كه هوای داخل ماسك را عوض میكند، این ماسكها هنوز به ایران نیامدهاند.
● درگیری سالانه
اما آیا مبتلایان به آلرژی فصلی فقط در بهار و تابستان باید منتظر این بیماری باشند؟
به عقیده دكتر سهرابپور آلرژی فصلی در تمام فصول وجود دارد چون در هر منطقهای با توجه به شرایط جغرافیایی ذرات آلرژن همیشه هستند منتها مقدار این ذرات بر حسب فصول مختلف فرق میكند.
در بعضی از افراد هم این حساسیتها دائمی است بخصوص در فصل زمستان و درگیر شدن با ویروس سرماخوردگی علائم آلرژی هم تشدید میشوند. در این میان تحقیقات نشان میدهد التهاب مخاط بینی ناشی از آلرژیهای فصلی میتواند در طول همه ماههای سال ایجاد شود و افراد را با مشكل مواجه كند.
اما به غیر از گرده گلها و گیاهان كه شایعترین علت ایجاد آلرژی فصلی هستند، دود سیگار و آلایندههای زیست محیطی نیز از عواملی هستند كه به عقیده متخصصان در بروز علائم آلرژی بیتاثیر نیستند؛ حتی مصرف مواد خوراكی مثل ادویههای تند و رنگهای مصنوعی و حتی غذاهای كنسروشده نیز در بزرگسالانی كه سابقه این بیماری را دارند، توصیه نمیشود.
البته به عقیده دكتر سهرابپور آلرژی فصلی همیشه علائم خود را به صورت حملات تنفسی و عطسههای مكرر نشان نمیدهد بلكه بخصوص در كودكان به صورت حساسیتهای پوستی و اگزما نیز خود را نشان خواهد داد.
● بهبود فقط تا ۲۰ درصد!
با این وجود تا به حال برای رفع علائم آلرژی به غیر از روشهای پیشگیری و دارودرمانی سعی شده از روش حساسیتزدایی (Allergy Shot) هم استفاده شود.
به عقیده متخصصان این كار از نظر تئوری قابل انجام است ولی در عمل مشكلاتی را به همراه دارد چون گیاهان انواع مختلف دارند كه شناسایی آنها كار آسانی نیست و میزان حساسیتزداییشان هم در افراد مختلف متفاوت است.
پس روش حساسیتزدایی در این شرایط برای هر فردی متفاوت خواهد بود و تنها در ۱۰تا۲۰درصد موارد موفقیتآمیز است. دكتر سهرابپور ضمن توضیح این روش میگوید: با انجام روش درمانی Allergy Shot سیستم ایمنی بدن را در مسیر صحیح قرار می دهند.
در این روش مقادیر کمی از ماده آلرژن را به طور هفتگی به بدن تزریق میکنند. کمکم سیستم ایمنی بدن فرد با این ماده خاص سازش پیدا میکند و به طور تدریجی پاسخ دفاعی نسبت به آن متوقف میشود.
به گفته سهرابپور پس از ۳ سال یا بیشتر فرد با انجام این روش بهبود مییابد البته همه کسانی که از آلرژی فصلی رنج میبرند، نیاز به انجام این روش ندارند.
با این حال كارشناسان معتقدند درمان عوارضی كه بر اثر آلرژی ایجاد میشود، به هزینه و وقت زیادی نیاز دارد و چه بسا كه هیچ وقت هم درمان نشود، پس بهبود موقت به معنای ریشهكن شدن بیماری نیست و سال بعد هم ممكن است عوامل آلرژیزا دوباره سبب بروز اختلال شود
اسپونديلوآرتروپاتيهاي جوانان
اين بيماري چيست؟
اسپونديلوآرتروپاتيهاي جوانان شامل گروهي از بيماريهاي مزمن التهابي مفاصل (آرتريت) و تاندونهاي متصل به استخوانها (انتزيت) ميشود كه غالباً اندامهاي تحتاني و در برخي موارد مفاصل لگن (ساكروايلئيت كه موجب درد در ناحيه باسن ميشود) و ستون فقرات (اسپونديليت كه موجب كمر درد ميشود) را درگير ميسازد.
در برخي موارد آغاز علايم به دنبال يك عفونت باكتريايي رودهاي (معدهاي – رودهاي) يا عفونت دستگاه ادراري-تناسلي روي ميدهد (آرتريت واكنشي). اسپونديلوآرتروپاتيهاي جوانان در بيماراني كه يك شاخص ژنتيكي مستعدكننده به بيماري به نام Hla-b27 دارند شايعتر است؛ مكانيسم اثر اين شاخص ژنتيكي هنوز شناخته نشده است.
ميزان شيوع تظاهرات باليني در هنگام آغاز بيماري و شدت بيماري در طول سير بيماري در كودكان و بزگسالان فرق دارد. با اين حال، اسپونديلوآرتروپاتيهاي جوانان مشابهتهايي با اسپونديلوارتروپاتيهاي بزرگسالان دارد.
بيماران مبتلا به آرتريت ايديوپاتيك جوانان از نوع انتزيت وابسته به آرتريت را در گروه اسپونديلوآرتروپاتيهاي جوانان طبقهبندي ميكنند .
چه بيماريهايي را اسپونديلوآرتروپاتيهاي جوانان مي نامند؟
با وجود اين كه اختلاف نظرهايي وجود دارد، اما اسپونديلوآرتروپاتيهاي جوانان در برگيرنده بيماريهايي مشابه اسپونديلوآرتروپاتيهاي بزرگسالان است كه عبارتند از: اسپونديليت انكيلوزان، آرتريت واكنشي (و سندروم رايتر)، آرتريت پسوريازيسي (از نوع اسپونديلوآرتروپاتي)، و آرتريت همراه با بيماري التهابي رودهاي (از نوع اسپونديلوآرتروپاتي). برخي كودكان كه معيارهاي لازم براي بيماريهاي ذكر شده را ندارند، اسپونديلوآرتروپاتي تمايزنيافته خوانده ميشوند.
حالاتي ديگري نظير سندروم انتزوپاتي و آرتروپاتي سرونگاتيو (sea) و انتزيت وابسته به آرتريت را به اسپونديلوآرتروپاتيهاي جوانان نسبت ميدهند.
شيوع اين بيماري چقدر است؟
اسپونديلوآرتروپاتيها يكي از شايعترين انواع آرتريتها در كودكان هستند. آنها مسؤول حدود 30% از آرتريتهاي مزمن در كودكان هستند.
اسپونديلوآرتروپاتي بيشتر در پسرها و در گروه سني 10 تا 15 سال ديده ميشود. از آنجايي كه تعداد زيادي از بيماران مبتلا به اسپونديلوآرتروپاتيهاي جوانان و بزرگسالان حامل يك عامل ژنتيكي مستعدكننده به نام Hla-b27 هستند، ميزان بروز بيماري در اجتماع و خانوادهها (با توجه به سابقه خانوادگي) به ميزان شيوع اين شاخص ژنتيكي در جامعه بستگي دارد.
علل ايجاد بيماري چيست؟
علت و مكانيسمهاي ايجادكننده اسپونديلوآرتروپاتيهاي جوانان ناشناخته است. اما ممكن است همانند ساير انواع آرتريتهاي مزمن كودكان، چندين بخش سيستم ايمني مسؤول ايجاد بيماري باشند. اسپونديلوآرتروپاتيها با التهاب مزمن ساير اعضا نظير رودهها، دستگاه ادراري-تناسلي يا پوست همراه هستند. عفونت ناشي از برخي ميكروارگانيسم ها (مانند سالمونلا، شيگلا، يرسينيا، كمپيلوباكتر و كلاميديا) ممكن است در ايجاد بيماري در بعضي كودكان نقش داسته باشند (نظير آرتريت واكنشي).
آيا بيماري ارثي است؟
بخش عمده اي از مبتلايان به اسپونديلوآرتروپاتي جوانان حامل شاخص ژنتيكي Hla-27 هستند. اما اين بدان معنا نيست كه هركس حامل چنين عاملي باشد، حتماً به اسپونديلوآرتروپاتي مبتلا ميشود. به عنوان مثال، اگر شيوع Hla-b27 در جامعه 10% باشد تنها 1% جامعه به بيماري مبتلا خواهند شد. اگر يكي از افراد نزديك خانواده به اسپونديلوآرتروپاتي مبتلا باشد، احتمال ابتلا به بيماري در فردي كه Hla-b27 مثبت دارد به 25% افزايش مي يابد. در واقع احتمال بروزاسپونديلوآرتروپاتيهؠ ? در اعضاي خانواده كودك مبتلا بيش از اعضاي خانواده كودك سالم است.
بنابراين، عوامل ژنتيكي و خصوصاً Hla-b27 موجب افزايش استعداد ابتلا به بيماري مي شوند اما براثي ابتلا به بيماري كافي نيستند. اجماع نظر دانشمندان بر اينست كه در اين بيماري چندين عامل نقش دارند كه معناي آن شركت مجموعه عوامل ژنتيكي مستعدكننده و مواجهه با عوامل محيطي (احتمالاً عفونتها) در ابتلا به بيماري است.
آيا ميشود از ايجاد بيماري جلوگيري كرد؟
پيشگيري از بيماري تا زماني كه علتش ناشناخته باشد امكانپذير نيست. ارزيابي وجود Hla-b27 در خواهر و برادران فرد بيمار تا زماني كه علايمي از اسپونديلوآرتروپاتي در آنان وجود ندارد، ضرورتي ندارد.
آيا اين بيماري مسري است؟
اسپونديلوآرتروپاتيها مسري نيستند.
علايم اصلي بيماري كدامها هستند؟
علامت مشخصههاي باليني اسپونديلوآرتروپاتي جوانان عبارتند از:
آرتريت:
1) شايعترين علايم درد و تورم مفصلي و محدوديت حركتي مفاصل است.
2) بسياري از كودكان به اوليگوآرتريت اندامهاي تحتاني مبتلا ميشوند. اوليگوارتريت بدين معناست كه تعداد مفاصل درگير 4 مفصل يا كمتر است. كودكاني كه به انواع مزمن مبتلا هستند ممكن است به پليآرتريت مبتلا گردند. منظور از پليآرتريت درگيري مفصلي گستردهتر و درگيري 5 يا بيش از 5 مفصل است.
3) آرتريت غالباً مفاصل اندامهاي تحتاني را درگير ميسازد كه عبارتند از: زانوها، مچهاي پا، مفاصل مياني پاها، و مفاصل لگن. بيماري با شيوع كمتر مفاصل كوچك پا را درگير مي سازد.
4) بعضي كودكان ممكن است به التهاب مفاصل اندامهاي فوقاني – خصوصاً شانه – مبتلا گردند.
انتزيت:
انتزيت التهاب محل اتصال تاندون يا ليگامانهاي متصلشونده به استخوان است كه در كودكان مبتلا به اسپونديلوآرتروپاتي بسيار شايع است. مكانهايي كه بيشتر درگير ميشوند پاشنه پا، ناحيه مياني پا و اطراف زانو است. شايعترين علايم عبارتند از: درد پاشنه پا، درد و تورم وسط پا، و درد زانو.
التهاب مزمن چنين مكانهايي به تشكيل خارهاي استخواني (افزايش استخوانسازي) ميانجامد. اين خارهاي استخواني خصوصاً در ناحيه پاشنه پا باعث ايجاد درد ميشوند.
ساكروايلئيت:
عبارتست از التهاب مفصل خاجي – لگني كه در ناحيه لگن قرار دارد. شيوع آن در اوايل بيماري اندك است؛ اما پس از 5 تا 10 سال بعد از شروع بيماري شيوع بيشتري مييابد. علايم شايع ناشي از آن وجود درد متناوب در ناحيه باسن ميباشد.
كمر درد؛ اسپونديليت
درگيري ستون مهرهها در آغاز بيماري بسيار نادر است؛ در صورتي كه ممكن است بعدها در طول سير بيماري ايجاد شود. علايم شايع شامل كمر درد، خشكي صبحگاهي مفاصل، و كاهش محدوده حركتي مهرهها ميشود. كمر درد گاهياوقات با درد قفسهسينه و گردن همراه است.
در ابتلاي درازمدت ستون مهرهها، بين استخوانهاي مهرهاي پلهايي تشكيل ميشود كه ظاهري شبيه ني بامبو به آنها ميدهد (”ستونمهرهاي بامبو شكل“). اين حالت در تعداد اندكي از بيماران و پس از سپري شدن مدتهاي طولاني رخ ميدهد؛ لذا هيچگاه در كودكان ديده نميشود.
درگيري چشمي
به التهاب عنبيه چشم، يووئيت حاد قدامي گفته ميشود. چنين چشمهايي به طور حاد قرمز و دردناك ميشوند. كنترل سريع بيماري توسط متخصص چشمپزشك ضروري است.
درگيري پوستی
گروه كوچكي از كودكان مبتلا به اسپونديلوآرتروپاتي ممكن است به پسوريازيس دچار شوند. پسوريازيس يك بيماري مزمن پوستي است كه در آن لكههاي پوستهريزيكننده در نواحي آرنج و زانو ايجاد ميشود. اين بيماري پوستي ميتواند چندين سال پيش از آرتريت رخ دهد. در برخي از بيماران نيز ممكن است آرتريت سالها قبل از ايجاد نشانههاي پوستي پسوريازيس بروز كند.
درگيري رودهاي
برخي كودكان مبتلا به اختلالات التهابي رودهاي ممكن است دچار اسپونديلوآرتروپاتي شوند.
بيماري التهابي روده (ibd[Only registered and activated users can see links] براي تعريف التهاب مزمن روده كه علتش ناشناخته باشد، به كار ميرود. اين بيماريها به دو بيماري به نامهاي ”بيماري كرون“ و ”كوليت اولسراتيو“ تقسيم ميشوند.
تا از مشکلات پا که نباید نادیده گرفت
خیلی از مردان برای رفع مشکلات پا، به رفتن نزد پزشک اهمیت نمیدهند. اما 5 تا از مشکلات پا هست که نباید نادیده گرفت:...
خیلی از مردان برای رفع مشکلات پا، به رفتن نزد پزشک اهمیت نمیدهند. اما 5 تا از مشکلات پا هست که نباید نادیده گرفت:
*
درد پاشنه پا. این مورد به التهاب بافت مربوط ایجاد میشود یا در اثر شکستگی استخوان، تاندون آشیل ران، عصب فشرده یا دیگر مشکلات.
*
رگ به رگ شدن قوزک پا. که نیاز به مراقبتهای پزشکی دارد. حذف این داروها یا مراقبتهای پزشکی باعث تکرار این حالت میشوند که حتی منجر به بی ثباتی مزمن قوزک پا میشود.
*
سختی و درد انگشت بزرگ پا. این مورد معمولا در طی زمان ایجاد میشود، زمانی که غضروف مفصل انگشت بزرگ پا فرسوده میشود و سرانجام منجر به آرتروز میشود. هر چه زودتر تشخیص داده شود، آسانتر درمان میشود.
*
آماس زردپی آشیل. این مورد سبب درد و حساسیت پشت پا یا پاشنه پا میشود. و معمولا در نتیجه فعالیت بدنی ناگهانی ایجاد میشود. خطر پاره شدگی زرد پی آشیل با درمان علائم آماس زردپی آشیل، کاهش مییابد.
*
ناخنهای در گوشت فرو رفته. این مورد پوست را میشکافد و به باکتری اجازه ورود به بدن را میدهد. پزشک میتواند روش خاصی را به کار ببرد و درد را برطرف کند و در نهایت این مورد را درمان کند.
کندرومالاسی ( Chondromalacia )
کندرومالاسی ( Chondromalacia )
علایم و نشانه های شایع
علل و مکانیسم ایجاد این آسیب
نرمی غضروف زانو از اعمال نیروها و استفاده بیش از حد از زانو در ورزش ها و بدنبال انجام حرکات زیاد ورزشی مثل دویدن، پریدن، پیاده روی طولانی و دوچرخه سواری طولانی ایجاد می گردد.
کشکک زانو در واقع یک استخوان سزاموئید است که بر روی مفصل زانو قرار دارد و از بالا به تاندون عضله چهار سررانی و از پائین توسط رباط زیر کشککی به استخوان درشت نی اتصال دارد. این استخوان سزاموئید متحرک بوده و روی مفصل زانو جابجا می گردد. سطح زیرین کشکک مفصلی بوده و با انتهای قوامی تحتانی استخوان ران که همان کوئدیلهای ران است یک سطح مفصلی ایجاد می کند. در اثر خم و راست شدنهای مکرر زانو طی حرکات ورزشی سطح مفصلی بین کشکک و انتهای ران ملتهب شده و خراشهای ریز در این سطح مفصلی ایجاد می شود که منجر به بروز درد در پشت کشکک زانو می شود.
علائم و نشانه ها
• درد در پشت کشکک
• درد در هنگام راه رفتن، دویدن و یا نشستن طولانی تشدید می شود.
• درد بخصوص در هنگام راه رفتن در سرازیری یا پائین آمدن از پله ها تشدید می گردد.
• امکان دارد در زانو تورم وجود داشته باشد .
• امکان دارد حرکات زانو صدا دار باشد صدای پوپ یا تق تق در زیر کشکک حس شود.
درمان کندرومالاشی
درمان اولیه:
• استفاده از یخ درمانی به مدت 20 دقیقه هر 3 – 4 ساعت به مدت 3 – 2 روز تا درد کاهش یابد.
• بالا نگه داشتن زانو با قرار دادن زانو روی بالش
• استفاده ازداروهای ضدالتهابی غیر استروئدی مثل ایبوپروفن
• استراحت
درمان طبی :
• استفاده از کفش های طبی طراحی شده که به آن اورتوز می گویند.
• استفده از زانوبندهای کشکک باز برای کاهش فشار روی کشکک
• مادامیکه فرد در فاز بهبودی قرار دارد باید سطح فعالیت خود را کاهش دهد تا آسیب وارده تشدید نشود. همچنین لازم است برخی کارها را انجام ندهد مثلا می تواند بجای دویدن، به شنا یا دوچرخه سواری بپردازد. درموارد شدید بیماری شاید جراحی لازم باشد. امکان دارد پزشک ورزش های لازم برای تقویت عضله جلو ران و به تبع آن کاهش درد را تجویز کند .
آسیب های ورزشی زانو
صفحه آسیبهای ورزشی
علائم چقدر طول می کشد تا رفع گردد
کندرومالاسی زانو اغلب شکل مزمن و راجعه است. درمان کامل نیاز به تقویت مداوم عضلات جلو ران و پرهیز از عوامل تشدید کننده آسیب دارد.
زمان بازگشت به فعالیت نرمال کی می باشد
سرعت بهبود در افراد متفاوت است . به طور کلی هرچه میان شروع علائم و شروع درمان فاصله بیشتر باشد سرعت بهبودی هم کندتر است یعنی هرچه فرد زودتر اقدام به درمان کند زودتر به فعالیت نرمال باز می گردد. بازگشت به فعالیت های قبل از درمان کامل سبب تشدید شدیدتر آسیب اولیه می گردد.
زمان بازگشت زمانی است که :
• زانو بدون درد بتواند باز و بسته گردد.
• پای صدمه دیده قدرت قبل از آسیب را بدست آورده باشد.
• فرد قادر باشد بدون درد راه برود، بدود و چمباتمه بزند.
پیشگیری
کندرومالاسی را به بهترین نحو با تقویت قدرت عضلانی عضله چهار سر رانی می توان پیشگیری نمود، بخصوص تقویت سمت داخل این عضله در این امر موثر است. همچنین پوشیدن کفش مناسب اندازه پا و با قوس کافی کف کفش درپیشگیری از این آسیب موثر است.
:
مشکلات و ناهنجاريهاي پا موجب بروز کمردرد مي شود
مشكلات و ناهنجاري هاي پا و مچ پا به دليل تاثيراتي كه بر روي تعادل و راه رفتن افراد مي گذارند، در طولاني مدت مي توانند باعث ايجاد كمردرد شوند.
غلامرضا بابايي و جمعي از همکارانش در دانشگاه علوم پزشکي سمنان در پژوهشي به بررسي ارتباط كمر درد مزمن با ناهنجاري هاي پا در دو گروه افراد سالم و مبتلا به كمر درد مكانيكي پرداخته اند.
درد ناحيه ستون فقرات يا كمردرد از درد هاي شايع در تمام جوامع است. اگرچه ارتباط كمردرد با مشكلات پا دور از ذهن به نظر مي رسد، ولي با علم به اين مطلب كه هر كدام از اجزاي پا، در تعادل بدن نقش دارند و تعادل بدن با همكاري عضلات، ارتباط مستقيم دارد، هرگونه خلل در اجزاي پا مي تواند به نحوي بر نيروهاي وارده بر عضلات اثر گذاشته، باعث تغيير در آن ها شود.
اين پژوهش به صورت مورد-شاهدي با بررسي ارتباط بين كمر درد با مشكلات پا (هالوكس والگوس، هالوكس رژيدوس، كف پاي صاف، كوتاهي عضلات پشت ساق پا) و ابعاد پا، در دو گروه افراد سالم و مبتلا به كمردرد مزمن مكانيكي انجام شده است.
يافته هاي حاصل از اين پژوهش نشان مي دهد كه ارتباط معني داري بين افزايش زاويه و الگوي شست پا، سفتي شست پا، صافي قوس كف پا و كوتاهي عضله سولئوس با كمردرد مزمن وجود دارد؛ اما ارتباطي بين ابعاد پا (پهناي پاي راست) و كوتاهي گاستروكنميوس با كمردرد مشاهده نشد.
به نظر مي رسد با توجه به اين يافتهها مي توان نتيجه گرفت كه مشكلات و ناهنجاري هاي پا و مچ پا به دليل تاثيراتي كه بر روي پوسچر، تعادل و راه رفتن فرد مي گذارند، ميتوانند در طولاني مدت باعث ايجاد كمردرد شوند.
خلاصه اين مقاله در مجله علمي دانشگاه علوم پزشکي سمنان به چاپ رسيده است.
سلامت نيوز
كمر درد با كفش پاشنه بلند
كمر درد با كفش پاشنه بلند
[Only registered and activated users can see links]
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشكی ایران گفت: ارتفاع پاشنه كفش در ایجاد كمردرد بسیار موثر است و استفاده طولانیمدت از كفشهایی با پاشنههای بلندتر از ۲سانتیمتر موجب بیماریهای دیسكی كمر شود.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشكی ایران گفت: ارتفاع پاشنه كفش در ایجاد كمردرد بسیار موثر است و استفاده طولانیمدت از كفشهایی با پاشنههای بلندتر از ۲سانتیمتر موجب بیماریهای دیسكی كمر شود.
مجتبی كامیاب در گفتگو با فارس اظهار كرد: ستون فقرات به ۴قسمت گردنی، پشتی، كمری و دنبالچه تقسیم میشود و دردهای ستون فقرات بیشتر در ناحیه كمری اتفاق میافتد كه قوس به سمت جلو دارد و ارتفاع پاشنه كفش میتواند بر این قوس اثر بگذارد.
وی با بیان اینكه اگر كفشی پاشنه نداشته باشد موجب كاهش قوس كمر میشود، تصریح كرد: پاشنه كفش باید برای افراد میانسال ۲ سانتیمتر باشد و اگر بیشتر از آن باشد موجب افزیش قوس كمر شده و احتمال سرخوردن مهرهها روی هم را افزایش میدهد.
این عضو مركز تحقیقات توانبخشی دانشگاه علوم پزشكی ایران ادامه داد: در انتخاب یك كفش خوب نباید فقط پاشنه را در نظر گرفت، بلكه باید توجه داشت هر قدمی كه برداشته میشود یك ضربه به پاشنه پا وارد میشود. لذا باید كفشی را انتخاب كرد كه پاشنه آن قابلیت جذب ضربه را داشته باشد و اگر این قابلیت در كفش نباشد با هر قدم یك ضربه به ستون فقرات وارد میشود كه میتواند خطر بیماریهای دیسكی را افزایش دهد.وی گفت: انعطاف كفش نیز بسیار مهم ست و باید پا اجازه حركت داشته باشد و اگر این قابلیت را نداشته باشد و كفش خشك باشد بخش زیادی از حركات پا كه توسط مفاصل آن انجام میشود از بین میرود.
كامیاب با اشاره به وزن كفش خاطرنشان كرد: وزن كفش در راه رفتنهای طولانی بسیار اهمیت دارد، چرا كه اگر وزن آن زیاد باشد عضلات پا زودتر خسته میشود و در این صورت احتمال آسیب عضلات بیشتر میشود.عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشكی ایران ادامه داد: مردم برای رهایی از درد كمر به ۲راه، استفاده از كمربندهای طبی و مصرف داروهای مسكن پناه میبرند كه باید در هر ۲ راه احتیاط شود.
وی افزود: استفاده از كمربندهای طبی نباید بیش از ۲ هفته به طول بینجامد، چراكه این كمربندها جایگزین عملكرد عضلات میشوند و استفاده درازمدت از آنها موجب تضعیف و تنبلی عضلات شده و آسیبهای جدی به كمر وارد میكند.
جامجم
چه چیزی باعث درد گردن ميشود؟
گردن درد یکی از دردهای ناراحتکننده است که افراد را دچار میکند.
گردن درد را اغلب میتوان با مصرف مسکن، انجام تمرینهای کششی، و کمپرس گرم و سرد درمان کرد. اما هنوز مهم است که بدانید چه عاملی زمینهساز گردن درد شما شده است.
از جمله محرکهای رایج برای گردن درد اینها هستند:
فشار آمدن بر روی عضلات گردن.
نشستن طولانی مدت.
قرار داشتن در وضعیت بد در هنگام فعالیتهایی مانند خواندن، کار کردن یا تماشا کردن تلویزیون.
فشار آوردن بر روی گردن برای دیدن مونیتور کامپیوتری که بد قرار داده شده است.
خوابیدن در وضعیتی نامعمول.
آسیبدیدن عضلات گردن در حین ورزش.
دچار بودن بیماریهایی مانند فیبرومیالژی، فتق دیسک بینمهرهای، یا در موارد نادرتری مننژیت
[Only registered and activated users can see links] ([Only registered and activated users can see links])
__________________
قولنج شکستن، قدغن!!!!
قولنج شکستن، قدغن!!!!
[Only registered and activated users can see links]
آنچه امروز بهعنوان قولنج میشناسیم بیشتر از آنکه نام بیماری خاصی باشد، یک شکایت مبهم است.
آنچه امروز بهعنوان قولنج میشناسیم بیشتر از آنکه نام بیماری خاصی باشد، یک شکایت مبهم است. قدیمترها به درد و کشیدگی در هر قسمت از بدن قولنج میگفتند اما چیزی که امروزه بیشتر به کار میرود قولنج عضلانی است. قولنج عضلانی هم البته نشانه یک بیماری مشخص نیست، به طوری که گاهی علت آن کشیدگی و اسپاسم ناگهانی و دردناک گروهی از عضلات بدن است. عضلاتی که بیشتر دچار این حالت میشوند، عضلات اطراف ستون مهرهها و عضلات گردن هستند. در این حالت عضله نسبت به لمس دردناک و حساس میشود و به همین خاطر فرد نمیتواند مثل گذشته بدن خود را حرکت دهد...
تقریبا همه آدمها در طول زندگی خود کشیدگی عضلانی را تجربه میکنند. اسپاسمهای عضلانی میتوانند به علت کمآبی پس از ورزشهای سنگین، استفاده زیاد و طولانی از عضلات، آسیبهای فیزیکی و همچنین کمبود بعضی مواد معدنی مثل منیزیم و کلسیم رخ دهند. علاوه بر این اسپاسم عضلانی میتواند نشانهای از بیماریهای اعصاب و روان باشد. مخصوصا اگر به طور متناوب و در شرایط خاص تکرار شود. هرچند اسپاسم عضلانی در اغلب اوقات ناشی از علل چندان خطرناکی نیست اما در صورت تکرار باید آسیبهای مغزی، فشار به روی نخاع در ستون فقرات و حتی بیماریهایی چون ام.اس را از نظر دور نداشت.
● این صدا از کجا میآید؟
تمام آنچه ما از قولنج به یاد داریم به گرفتگیهای عضلانی ختم نمیشود. در حقیقت بیشتر اوقات قولنج را با صدای قولنج شکستن میشناسیم و اما این صدا از کجا میآید؟ و چرا ما از شنیدن آن احساس لذت و راحتی میکنیم؟
اولین بار در سال ۱۹۷۱ دو دانشمند آلمانی پس از وارد آوردن یک نیروی کششی به مفصل بین انگشت و کف دست شکلگیری حبابهای گازی را در مفصل اثبات کردند. مفاصل بدن ما به وسیله یک بافت پوششی فراگرفته شده است که به آن کپسول مفصلی میگوییم. در داخل این کپسول مایعی وجود دارد که با ایجاد حالت لغزندگی باعث حرکت آسانتر استخوانها کنار هم میشود.
مواد معدنی و گازهای گوناگونی در این مایع محلول هستند. حرکات مفصلی در طی فعالیتهای معمول، موجب افزایش حجم مفصل و کاهش فشار مایع مفصلی میشود. کاهش فشار باعث یک حالت مکش در داخل فضای مفصل شده و گازهای محلول در مایع به صورت حباب درمیآیند.
ایجاد این حبابها باعث تحریک گیرندههای عصبی داخل مفصل میشود و به این ترتیب مغز از پیدایش یک حالت غیرطبیعی در مفصل اطلاع پیدا میکند. حال میتوان فهمید که چرا ما پس از مدتی فعالیت دوست داریم قولنج مفاصل خود را بشکنیم. در حقیقت ما به طور ناخودآگاه تلاش میکنیم پیام ناراحتکنندهای را که از مفصلها به مغزمان مخابره شده است، رفع کنیم. به این ترتیب با ایجاد کشش مفاصل خود در حداکثر دامنه حرکت آنها، سعی میکنیم که این حباب گازی را بترکانیم و وقتی حباب گازی میترکد، همان صدای معروف و خوشایند شنیده میشود. به خاطر همین فرآیند تشکیل حباب است که پس از قولنج شکستن و یا همان ترکاندن حباب تا مدتی با هر حرکتی هم هیچ صدایی از مفصل ما بیرون نمیآید چون تشکیل دوباره حباب نیازمند گذشت زمان است. و اما ماجرا برای برخی افراد به همین جا ختم نمیشود. آرام آرام با تکرار این کار برخی از ما نه به خاطر روانتر شدن حرکت مفصلهای خود که تنها برای لذت بردن از صدای ترکیدن به جان مفاصل خود میافتیم، به طوری که تا صدای تازهای از مفاصل خود نشنویم، دستبردار نیستیم.
● از این صدا بترسیم؟
یافتههای اثبات شده چندانی وجود ندارند که نشان دهند شکستن عادتی مفاصل نهایتا موجب آرتریت آنها میشود اما در عوض ثابت شده است که با تحت کشش قرار دادن مفاصل بافتهای اطراف مفصل همچون عضلات، رباطها و تاندونها آسیب میبینند و در نتیجه در طولانیمدت امکان حرکات ظریف برای فرد سلب میشود. از طرف دیگر آسیب بافتهای حمایتی اطراف مفصل دامنه حرکت آن را بهطور غیرطبیعی افزایش میدهد و احتمال در رفتگی آن را بالا میبرد. با تمام این تفاصیل، حرکت دادن ناگهانی گردن یا ستون فقرات برای بیرون کشیدن صدا از آنها به هیچ عنوان منطقی به نظر نمیرسد. حرکت سریع گردن میتواند به آسیب شریانهای تغذیهکننده مغز و سایش تدریجی مهرهها منجر شود. آسیب دیدن مهرههای گردنی میتواند آنقدر خطرناک و فاجعهبار باشد که هر انسان عاقلی را از خیر این صدای خوشایند منصرف کند. شاید نتوان با قطعیت از عوارض طولانیمدت شکستن قولنج مفاصل سخن گفت اما یک توصیه را باید بیتردید پذیرفت: «لطفا برای شکستن قولنج خود از فرد دیگری استفاده نکنید!» اگر تا امروز هنگام گرفتن عضلات پشت شما از کسی تقاضا میکردید که روی ستون فقراتتان راه برود و حالا سالم هستید، فقط باید گفت که آدم خوششانسی بودهاید!
● با قولنج خود چه کنیم؟
همانطور که طیف گستردهای از علل باعث ایجاد قولنج میشوند، درمان و پیشگیری از آن هم راههای گوناگونی دارد. اگر گرفتگی، درد و محدویت حرکت شما ناشی از اسپاسم و کرامپ عضلانی باشد، باید به شناخت علت و درمان آن پرداخت. برای مثال برخی داروهای پایینآورنده کلسترول خون، داروهای پرفشاری خون و داروهای ضد آلزایمر و پارکینسون میتوانند موجب گرفتگیهای عضلانی شوند. اگر داروی خاصی را بهطور مرتب مصرف میکنید و دچار گرفتگی عضلانی شدهاید، شاید عاقلانهترین کار ممکن مراجعه به پزشکتان باشد. در هر حال فارغ از دلایل زمینهای مهم، اغلب گرفتگیهای عضلانی با انجام مانورها و حرکات کششی برطرف میشوند و نیازی به مصرف دارو نیست.
اگر بهطور مکرر دچار گرفتگی عضلانی میشوید و پس از بررسیهای لازم علت خطرناکی یافت نشده است، میتوانید با مشاوره با یک کارشناس فیزیوتراپی نرمشها و حرکتهای کششی مفید را یاد بگیرید. بهتر آن است که این مانورها را هنگامی که دچار مشکل نیستید، تمرین کنید و در موقع گرفتگی عضلانی تازه به فکر یاد گرفتن و امتحان کردن آنها نیفتید! اگر پس از انجام حرکات ورزش سنگین و طولانیمدت دچار گرفتگی عضلانی شدهاید، محتملترین علت به هم ریختن تنظیم آب و الکترولیتهای بدن شماست. بهتر است فورا مایعات و املاح بدن خود را با نوشیدنیهای مفید جایگزین نمایید و در نوبتهای بعدی پیش از شروع فعالیت ورزشی نیز به میزان کافی مایعات استفاده کنید. همچنین ماساژ ناحیهای که دچار اسپاسم شده است یا گذاشتن کیسه یخ نیز میتواند موثر باشد.
استفاده از داروهای ضدالتهاب و شلکنندههای موضعی عضلانی معمولا آخرین اقدامی است که میتوان در خانه انجام داد. هر چند که بهتر آن است لااقل برای اولین بار به وسیله پزشک توصیه شده باشند. به هر ترتیب استفاده از پمادهای سالسیلات و پیروکسیکام میتوانند در این شرایط موثر واقع شوند اما اگر قولنج شما به علت تشکیل همان حبابهای عجیب هم باشد، راه درمان و پیشگیری مسابقه برای شکستن قولنج نیست. بهترین کار این است که با تنظیم یک برنامه منظم ورزشهای کششی تدریجا قدرت و انعطافپذیری عضلات و مفاصل بدن خود را بالا ببرید و حداکثر دامنه حرکت آنها را افزایش دهید.
● وقتی قولنج آدم میکشد
باور کردنش خیلی ساده نیست اما اگر به فهرستها مراجعه کنیم، متوجه میشویم که بوعلی سینا و محمدبنزکریای رازی هر کدام یک کتاب مستقل و مفصل در مورد قولنج نوشتهاند. البته در آن زمان کارشان چندان هم عجیب نبود. قولنج یکی از مهمترین بیماریهای روزگار آنها به حساب میآمد. بسیاری از بیماریهایی که امروز میشناسیم در آن زمان همه با هم قولنج نامیده میشدند. کلمه قولنج از ریشه قولون یا همان colon یونانی گرفته شده است. در علم پزشکی قدیم به دردهای پیچشی و ناراحتکننده شکم و اعضای مجاورش بدون آنکه دلیل واقعی آن را بدانند، قولنج میگفتند. با این حساب هر عضوی در کنار بیماریها یک قولنج هم داشت. مثل قولنج کلیه، قولنج کبد، قولنج روده، قولنج نوزادی و... هر چند بسیاری از این قولنجها در دنیای جدید به عنوان یک بیماری خطرناک و تمام عیار شناخته میشوند اما جالب این است که برخی هم درست مثل قولنجهای عضلانی روزگار ما به دلیل انقباضات عضلانی رخ میدهند. البته این بار انقباض عضلات صاف مثلا قولنج نوزادان به دلیل پاسخ نارس مغز نوزاد به فرآیندهای گوارشی پدید میآید و فرمان مغز موجب انقباض بیش از اندازه عضلات شکم و احساس درد شدید نوزاد و گریههای پایانناپذیر او میشود و یا اینکه قولنج روده کم و بیش همان سندرم روده تحریکپذیر است که به دلیل اسپاسمهای گاه و بیگاه عضلات صاف روده ایجاد میشود.
در روزگار ما دیگر کسی از شنیدن نام قولنج وحشت نمیکند اما اگر واقعا میخواهید به ابهت و جایگاه قولنج در قرنهای پیش از این پی ببرید، کافی است بدانید که ابوعلی سینا، یعقوب لیث و دکتر سعید نفیسی همگی به علت قولنج از دنیا رفتهاند.
دکتر یاشا نهرینی
روزنامه سلامت
===
جدی خیلی سخته نمیشه نشکست [Only registered and activated users can see links]
دنیا آمدن با پاهای كج
دنیا آمدن با پاهای كج
[Only registered and activated users can see links]
پاچنبری (Clubfoot) یكی از شایعترین و قدیمیترین بیماریهایی است كه بشر آن را شناخته است. این بیماری از بدو تولد نمود پیدا میكند. در این بدشكلی پا، قسمت جلوی پا به سمت داخل و پایین چرخیده و پاشنه نیز به سمت داخل میچرخد.
پاچنبری (Clubfoot) یكی از شایعترین و قدیمیترین بیماریهایی است كه بشر آن را شناخته است. این بیماری از بدو تولد نمود پیدا میكند. در این بدشكلی پا، قسمت جلوی پا به سمت داخل و پایین چرخیده و پاشنه نیز به سمت داخل میچرخد.
در دوران بسیار دور بروز این بیماری در نوزاد را به مادر ربط داده و از وی خرده میگرفتند، ولی امروزه با تحقیقات گستردهای كه در خصوص این بیماری شده است، مشخص شده است به صرف این كه بیماری از هنگام تولد با نوزاد است، هیچ ارتباطی به مادر ندارد.
دكتر سعید توكلی، فلوشیپ ارتوپدی اطفال دراینباره در گفتگو با «جامجم» میگوید: هنوز برای پاچنبری علت مشخصی پیدا نشده است و نمیتوان آن را تقصیر رحم تنگ مادران یا بد خوابیدن آنها گذاشت و گفتنی است از هر هزار تولد نوزاد زنده، یك تا ۳ نفر از آنها به این عارضه مبتلا میشوند كه علت آن تاكنون نامشخص است.
ارتوپدی اطفال با اشاره به این مطلب میافزاید: در ۵۰ درصد مواقع این بیماری به صورت دوطرفه است و هر دو پای نوزاد درگیر است كه علت آن به تغییر و جابهجایی استخوانهای مچ پا برمیگردد، ولی در واقع تمام عروق، عصب، شریان، استخوان، عضله و... (هرچه بعد از زانو وجود دارد) در این بیماری گرفتار میشوند و نمیتوان گفت این عارضه فقط یك انحراف پای ساده است. بنابراین این پاها معمولا كمی لاغرتر از پاهای معمولیاند و در افرادی كه این عارضه یك طرفه است (یك پا درگیر است) سایز پا بدون آن كه قد پا كوتاه باشد از سایز پای دیگر كوچكتر است (به عنوان مثال سایز یك پا ۴۰ و سایز پای دیگری ۴۱ است).
گاهی پاچنبری تظاهراتی از یك بیماری است كه تمامی بدن را درگیر میكند همانند بیماری آرترو گرپیوزیس كه در ماههای آخر بارداری به علت حركت كم جنین در رحم، عضلات وی خشك (چوب) میشوند و به هنگام تولد، تمامی عضلاتش منقبض است.
دكتر توكلی با بیان این مطلب یادآور میشود: در این بیماری بایستی بیمار از ناحیه لگن و ستون فقرات معاینه شود؛ چراكه ممكن است بیماری با ضایعات دیگری همراه باشد.
وی میگوید: در پاچنبری، مچ پا خم میشود و جلوی پا به طرف داخل میچرخد كه برای تایید آن احتیاج به رادیوگرافی است و هرچه درمان زودتر شروع شود، بهتر است. پس بهتر است پس از تولد برای درمان سریعا به پزشك مراجعه كرد.
این ارتوپد اطفال خاطرنشان میكند: مراحل درمان در ابتدا با گچگیری انجام میشود كه در روش (ponseti) (طرز خاصی از گچگیری) حدود ۸۰ درصد از انحراف اصلاح میشود و آنچه اصلاح نشد، تحت عملیات جراحی قرار میگیرد و این در شرایطی است كه كودك بلافاصله پس از مشاهده بیماری به پزشك متخصص رسانده شود والا در سنین بالا كه مفاصل خشك میشوند، احتمال جراحی بسیار بالاتر میرود.
دكتر توكلی عنوان میكند: افرادی كه با عملیات گچگیری بهبود مییابند، از آن پس نیاز به كفش و بریس دارند (نوعی آتل پلاستیكی).
معمولا جراحی در سنین ۳، ۴ تا ۶ ماهگی صورت میگیرد و پس از آن گچگیری و كفش مخصوص به بیمار داده میشود و پس از آن كودك تا سن بلوغ تحت نظر پزشك است؛ چرا كه با رشد كودك ممكن است این استخوان كه از ابتدا با كجی به وجود آمده است، مجددا دچار كجی شود.
وی با بیان این مطلب میافزاید: اصولا كفش ۲ تا ۳ سال بعد از عمل یا گچ به بیمار تجویز میشود كه میزان سال آن در میان پزشكان متخصص، اختلاف نظر به وجود آورده است كه پس از گذشت این سالها، اگر برگشتی در كار نباشد به بیمار كفش عادی تجویز میشود.
گفتنی است، این بیماری ارثی نیست ولی آنچه مهم است این است كه قنداق كردن نوزاد در این شرایط باعث دررفتگی لگن میشود كه با وجود بیماری پاچنبری، مزید بر علت میشود.
جامجم
__________________
چگونه از گردندرد پیشگیری کنیم؟
چگونه از گردندرد پیشگیری کنیم؟
[Only registered and activated users can see links]
پرسشی از دکتر علی ترکمان جراح و متخصص بیماریهای استخوان و مفاصل
مهرههای گردن بعد از مهرههای کمر، بیشتر از بقیه مهرهها به اختلالات استخوانی و عضلانی دچار میشوند. آرتروز، ساییدگی، کاهش فاصله بین مهرهها و فتق دیسک بین مهرهای مهمترین مشکلات گردن هستند. مهرههای گردن، نخاع و ریشههای عصبی بسیار مهمی را در برگرفتهاند و بسیار حساستر از مهرههای کمری هستند. برای آشنایی بیشتر با مشکلات گردن و طرز پیشگیری از این مشکلات، توصیه میکنم این گفتگو را با دکتر علی ترکمان، جراح و متخصص بیماریهای استخوان و مفاصل و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران، بخوانید...
▪ آقای دکتر! گردن از نظر ساختار و عملکرد چه اهمیتی دارد؟
ـ ما در ناحیه گردن، هفت مهره گردنی داریم که این مهرهها علاوه بر آنکه نخاع و ریشههای عصبی را در برگرفتهاند، عروقی را که از سمت قلب به مغز میروند نیز احاطه کردهاند و همچنین نقش حمایتی از اعصاب و عروقی را دارند که از جمجمه به سمت اندامها میروند. مشکلاتی هم که در این ناحیه ایجاد میشود معمولا به دلیل حرکات زیادی است که گردن دارد. از طرفی، دردهای گردن به دلیل خستگی عضلاتی است که در اطراف گردن وجود دارد چون عضلات باید گردن را در موقعیتهای خاص به شکلهای خاصی نگه دارد که همین عامل موجب ایجاد خستگی و یا فشار روی اعصاب و عروق این منطقه شده و در نتیجه ایجاد درد میکند.
▪ برای اینکه به این دردها مبتلا نشویم، چهکار باید بکنیم؟
ـ درد گردن در افرادی که پشتمیزنشین هستند (کارمندها، تایپسیتها، افرادی که بافتنی میبافند و به طور کلی تمام افرادی که با دست، کار دقیقی را انجام میدهند و باید سر را خم کرده و به آن نگاه کنند) شایعتر است؛ چون عضلات گردنشان مدام در حال انقباض است و سبب خستگی آنها میشود و وقتی عضلهای خسته شود جریان خونش کاهش پیدا میکند. هر عضله پس از مدتی انقباض باید استراحت کند تا خون به آن برگردد، در غیر این صورت در اثر کاهش جریان خون دردناک میشود. ما همیشه به افراد توصیه میکنیم که سعی کنند به مدت طولانی در یک وضعیت ثابت پشت میز قرار نگیرند و بسته به توانایی عضلات و بدن بلند شده و برخی حرکات دینامیک به اندامشان بدهند بهخصوص حرکاتی در اندام فوقانی مانند دست، شانه و گردن داشته باشند تا رفع خستگی شده و دوباره به کار خود ادامه دهند. بهتر است صفحه کارشان کمی حالت مورب داشته باشد تا خیلی مجبور نشوند سر و گردنشان را به سمت پایین خم کنند و ضمنا توصیه میشود بیشتر از ۲۵ درجه سر و گردن خودشان را به سمت پایین خم نکنند.
▪ از کجا این ۲۵ درجه را تشخیص بدهیم؟
ـ راهی وجود دارد و آن اینکه اگر فرد مستقیما به جلو نگاه کند و یک خودکار را بین دندانهایش قرار دهد، به این صورت با خم کردن سرش و در نظر گرفتن خودکار میتواند این زاویه را تنظیم کند و تصور کند ۲۵ درجهای که میگوییم در چه حدی است. مطلبی که همه افراد بهخصوص پشت میزنشینها باید بدانند، این است که صندلی باید در حدی ارتفاع داشته باشد که وقتی فرد پشت میز مینشیند آرنجهایش به راحتی در سطح میز قرار بگیرد. صندلی باید دستههای کناری داشته باشد تا فرد آرنج و ساعد خود را به راحتی روی آن بگذارد و بتواند رفع خستگی از عضلات ناحیه شانه و کتف بکند. از طرفی، صندلی باید طوری باشد که فرد بتواند سر و گردن خود را به آن تکیه بدهد. در ناحیه ستون فقرات کمری هم باید قوسی داشته باشد که گودی کمر در موقع نشستن حفظ شود.
▪ در مورد تکیهگاه گردن صندلی که گفتید، آیا باید قوس گردن روی آن قرار بگیرد یا پشت سر کافی است؟
ـ نه، صندلی باید طوری باشد که خود قوس گردن روی آن قرار بگیرد.
▪ ولی صندلی خیلی از اتومبیلها اینطور نیست.
ـ بله. متاسفانه تکیهگاه صندلی برخی اتومبیلها مناسب و استاندارد نیست ولی جدیدا گردنبندهای مخصوص اتومبیل در بازار به شکل C و از جنس فوم ویسکوالاستیک هست که افراد میتوانند آن را بین تکیهگاه صندلی و گردن خود قرار دهند، بهخصوص در مسافرتهای طولانی برای افرادی که گردندرد دارند مناسب است.
▪ اگر ممکن است درباره نحوه صحیح استقرار گردن هنگام مطالعه هم بگویید.
ـ یکی از عادتهای غلطی که افراد برای مطالعه کردن دارند، این است که سرشان را خیلی زیاد و به مدت طولانی به سمت پایین خم میکنند یا بعضیها عادت دارند که به صورت طاقباز دراز بکشند و چند عدد بالش زیر گردنشان بگذارند و بعد کتاب را روی قفسه سینهشان بگذارند و مطالعه کنند. بعضیها برعکس این کار را انجام میدهند؛یعنی به شکم میخوابند و بعد کتاب را جلویشان میگذارند و مجبورند سر و گردن را به سمت عقب خم کنند تا بتوانند کتاب را بهتر ببینید. این عادتها در طولانی مدت میتواند در سنین بالاتر به گردن درد منجر شود. بهترین روش برای مطالعه استفاده از میزهای شیبدار یا مهندسی است تا گردن زیاد خم نشود.
▪ یکی از سوالات مهم دیگر این است که هنگام خواب، زیر گردن چهقدر باید بلند باشد تا مشکلی پیش نیاید؟
ـ بلندی بالش باید در حدی باشد که سر و گردن در امتداد بقیه بدن قرار بگیرد، چه فرد به پشت بخوابد و چه به پهلو. بنابراین استفاده از بالشهای بلند که سبب بالا رفتن گردن از امتداد ستون فقرات میشود مناسب نیست.
محمدمهدی فخاری
روزنامه سلامت
توکه نوشم نئی نیشم چرایی؟
[Only registered and activated users can see links]
پیشگیری و درمان استئوپوروز ناشی از گلوکوکورتیکویید
درمان با گلوکوکورتیکوییدها با خطر تحلیل استخوانی قابلتوجهی همراه است که بیشترین شدت آن در اولین ماههای تجویز رخ میدهد. در واقع گلوکوکورتیکوییدها خطر شکستگی را افزایش میدهند که در چگالی معدنی استخوانی بالاتری نسبت به استئوپوروز یائسگی رخ میدهند. تحلیل استخوانی ناشی از گلوکوکورتیکوییدها باید در آنهایی که از قبل در خطر بالای شکستگی هستند (سن بالا، شکستگی قبلی ناشی از شکنندگی استخوانی) به طور جدی درمان شود. در بقیه افراد ارزیابی چگالی استخوان درمان را هدایت میکند...
موارد کلی درمان استئوپوروز، شامل برگرداندن گلوکوکورتیکویید اضافی با کاهش گلوکوکورتیکویید برونزاد یا درمان علت تولید زیاد کورتیزول درونزاد، مکملیاری با کلسیم و ویتامین D و درمان فارماکولوژیک برای به حداقل رساندن تحلیل استخوانی یا افزایش چگالی استخوانی است.
● اصول کلی برای تمام بیماران
۱) دوز و مدت درمان باید کمترین میزان ممکن باشد، زیرا حتی دوزهای جایگزینی میتوانند موجب تحلیل استخوانی شوند. هر وقت ممکن باشد، باید درمانهای دیگر استفاده گردند.
۲) هنگام تجویز گلوکوکورتیکوییدها درمان موضعی (مانند اشکال استنشاقی برای آسم و تنقیهای برای بیماری رودهای) ارجح است.
۳) به جای درمانهای مداوم هفتگی یا ماهیانه، درمان ضربانی با دوز بالا و کوتاهمدت را در نظر بگیرید.
۴) به منظور محافظت و پیشگیری از تحلیل عضلانی ناشی از گلوکوکورتیکویید، بیمارانتان را تشویق به ورزشهای تحملکننده وزن به مدت حداقل ۳۰ دقیقه در روز نمایید.
۵) بیماران باید از کشیدن سیگار و مصرف زیاد الکل پرهیز کرده و احتیاطاتی در جهت پیشگیری از زمین خوردن انجام دهند.
بیماران دریافت کننده گلوکوکورتیکویید باید روزانه ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ میلیگرم کلسیم و ۸۰۰ واحد بینالمللی در روز ویتامین D از راه غذا یا مکمل دریافت کنند. با وجود اینکه مکملیاری با کلسیم و ویتامین D ضروری است، برای جلوگیری از تحلیل استخوانی و شکستگی در دوزهای بالای گلوکوکورتیکوییدها، کافی نیستند و اغلب به درمان فارماکولوژیک نیاز است. در بیماران دریافتکننده گلوکوکورتیکویید، کلسیتریول بهعلاوه کلسیم، نسبت به کلسیم تنها، حفاظت بیشتری در مقابل تحلیل استخوان ستون مهرهای ایجاد میکند، ولی متابولیتهای ویتامینD به علت خطر هیپرکلسیمی و هیپرکلسیوری در بیمارانی که خود دچار افزایش دفع ادراری کلسیم باشند و همچنین به خاطر در دسترس بودن درمانهای ایمنتر و مؤثرتر، به ندرت استفاده میشوند.
● بیفسفوناتها
دادههای قابلتوجهی از استفاده از عوامل ضد جذب مانند بیفسفوناتها، برای پیشگیری و درمان تحلیل استخوانی ناشی از گلوکوکورتیکویید حمایت میکنند. تصور میشده که تأثیر درمانی بیفسفوناتها در بیماران مبتلا به استئوپوروز ناشی از گلوکوکورتیکویید مربوط به توانایی آنها در تسریع آپوپتوز استئوکلاستی باشد، ولی گلوکوکورتیکوییدها میتوانند اثر pro-apoptotic بیفسفوناتها را خنثی کنند که نشان میدهد این داروها میتوانند با افزایش طول عمر استئوبلاستها، از تحلیل استخوانی ناشی از گلوکوکورتیکوییدها جلوگیری نمایند. به این منظور، برای پیشگیری و درمان تحلیل استخوانی ناشی از گلوکوکورتیکویید، بیفسفوناتها و به ویژه آلندرونات یا ریزدرونات ترجیح داده میشود. در مورد بقیه بیفسفوناتها:
▪ پامیدرونات: نشان داده شده که پامیدرونات خوراکی و وریدی از تحلیل استخوانی ناشی از گلوکوکورتیکویید پیشگیری میکند.
▪ اتیدرونات: یک بیفسفونات ضعیفتر از پامیدرونات، از تحلیل استخوانی پیشگیری کرده و استئوپوروز مستقرشده را بر میگرداند. البته استفاده بالینی آن امروزه کمتر شده و آلندرونات و ریزدرونات جایگزین آن شدهاند.
▪ کلودرونات: چگالی استخوان را در بیماران مبتلا به آسم تحت درمان با گلوکوکورتیکویید افزایش میدهد.
● جایگزینی هورمونی
گلوکوکورتیکوییدها تولید استروییدهای جنسی را کاهش میدهند. در نتیجه، اگر بیمار دچار کمبود آنها باشد (علایمی مانند آمنوره در زنان پیش یائسه یا کاهش میل جنسی در مردان) جایگزین کردن این هورمونها منطقی است.
یک مطالعه گذشتهنگر میزان تحلیل استخوانی را در زنان بعد از یائسگی دریافتکننده گلوکوکورتیکویید مورد ارزیابی قرار داد. در زنان درمان شده با استروژن افزایش قابلتوجهی در چگالی معدنی استخوان وجود داشت، اما در آنهایی که استروژن نگرفتند، تحلیل استخوان ادامه پیدا کرد. این یافته به علاوه یافتههای بسیار در حمایت از ارزش استروژن در پیشگیری از استئوپوروز بعد از یائسگی این احتمال را مطرح میسازد که درمان با استروژن به کاهش یا برگرداندن روند تحلیل استخوانی کمک کند، اما به علت خطرات ناشی از درمان ترکیبی استروژن و پروژسترون مانند افزایش خطر سرطان پستان، سکته و ترومبو آمبولی وریدی، استروژن دیگر یک داروی خط اول برای پیشگیری از استئوپوروز بعد از یائسگی در نظر گرفته نمیشود. به علاوه دلیلی برای سودمندی استروژن در زنان جوان دارای سیکلهای خونریزی طبیعی وجود ندارد. با این وجود ACR Task Force برای زنان پیشیائسگی که سیکلهای نامنظم (مانند الیگومنوره یا آمنوره) دارند و گلوکوکورتیکویید دریافت میکنند، ضد بارداریهای خوراکی را (در صورتی که منع مصرف نداشته باشند) توصیه نموده است. به شکلی مشابه، مردان دچار هیپو گونادیسم ناشی از گلوکوکورتیکویید باید از جایگزینی توسط تستوسترون سود ببرند. افزایش چگالی معدنی استخوان، توده چربی و قدرت عضلانی توسط تستوسترون در مطالعات نشان داده شده ولیکن با وجود امیدوار کننده بودن نتایج، برای پیشگیری و درمان GIO بیفسفوناتها ترجیح داده میشود، زیرا کاهش خطر شکستگی توسط آنها شناخته شده است. البته در مردانی که دوزهای بالای گلوکوکورتیکویید دریافت میکنند و هیپوگونادال میشوند، میتوان درمان با تستوسترون را به خاطر اثرات سودمند آن بر عضلات، انرژی و میل جنسی در نظر گرفت.
● کلسیتونین
تحلیل استخوانی ستون مهرهای کمری با تجویز کلسیتونین زیر جلدی و داخل بینی نیز کاهش مییابد.
البته نشان داده نشده که کلسیتونین بتواند خطر شکستگیها را در بیماران تحت درمان با گلوکوکورتیکویید کاهش دهد. در نتیجه، کلسیتونین درمان خط اول برای پیشگیری یا درمان GIO در نظر گرفته نمیشود، اما در بیمارانی که نمیتوانند بیفسفوناتهای خوراکی یا داخل وریدی را تحمل کنند، کلسیتونین را میتوان در نظر گرفت.
● دیورتیکهای تیازیدی و محدودیت نمک
هم دیورتیکهای تیازیدی و هم محدودیت نمک میتوانند دفع ادراری کلسیم را کاهش دهند، در نتیجه ممکن است تحلیل استخوانی ناشی از گلوکوکورتیکویید را کم کنند. دیورتیک تیازیدی و محدودیت نمک احتمالا در بیماران دریافتکننده گلوکوکورتیکویید، به ویژه آنهایی که دارای هیپرکلسیوری هستند، تأثیری سودمند بر تعادل کلسیم دارد، ولی به علت فقدان مدرک دال بر افزایش چگالی معدنی استخوان در دریافتکنندگان گلوکوکورتیکویید، اشتیاق استفاده از این رژیم درمانی کاهش یافته است. البته در بیماران دریافت کننده گلوکوکورتیکویید دارای فشار خون بالا، یک تیازید میتواند انتخاب خوبی برای کنترل فشار خون باشد.
● توقف درمان با گلوکوکورتیکویید
پس از توقف درمان با گلوکوکورتیکویید اگزوژن یا برگرداندن سندرم کوشینگ
● توصیههای کالج روماتولوژی آمریکا (ACR)
توصیههای کالج روماتولوژی آمریکا (ACR) در مورد پیشگیری از تحلیل استخوان و شکستگیها در بیمارانی که برای آنها پردنیزون با دوز ۵ میلیگرم یا بیشتر در روز برای بیش از سه ماه شروع میشود و بیمارانی که گلوکوکورتیکوییدهای طولانیمدت دریافت میکنند و در آنها BMD T-score (ستون مهرهای یا هیپ) زیر ۱- است:
▪ مکملیاری: کلسیم ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ میلیگرم در روز، ویتامین D ۸۰۰ واحد بینالمللی در روز.
▪ بیفسفوناتها: آلندرونات ۳۵ میلی گرم در هفته برای پیشگیری و ۷۰ میلیگرم در هفته برای درمان، ریزدرونات ۳۵ میلیگرم در هفته برای پیشگیری یا درمان.
جایگزین نمودن استروییدهای گونادال در مردان، در صورتی که کمبود داشته باشند.
در نظر گرفتن درمان با کلسیتونین هنگام منع مصرف یا عدم تحمل بیفسفوناتها. اگر بیمار شکستگیهایی داشته باشد که درد ایجاد کنند، کلسیتونین داخل بینی در دوز ۲۰۰ بینالمللی در روز (پس از دوزهای آزمایشی مناسب) میتواند کمککننده باشد. این رژیم درمانی، تحلیل استخوان و درد را کاهش میدهد.
باید یک برنامه ورزشی نیز آغاز گردد.
به منظور تعیین اینکه آیا تحلیل استخوان ادامه دارد، بیمار باید سالیانه پیگیری شود.
دکتر محسن پرورش
هفته نامه سپید ( [Only registered and activated users can see links] ([Only registered and activated users can see links]) )
درمان گياهي روماتيسم
درمقاله قبل با بيماريروماتيسم مفاصل، عوامل ايجاد كننده و علائم آن و نيز برخي راهكارهاي مناسب در جهت كاهش اين بيماري آشنا شده و خوانديم كه زندگي شهرنشيني، رژيم غذايي نامناسب، عدم تحرك كافي، چاقي و آلرژي از مهمترين عوامل افزاينده بيماري روماتيسم ميباشد كه با اندكي تغيير در روند زندگي، رژيم غذايي فاقد چربي و مصرف روغن زيتون و روغن ماهي و نيز جايگزيني غذاهاي حاوي ويتامينe و c نظير سبزيجات برگي، غلات و آجيل به جاي مصرف گوشت، قند، تخم مرغ، كنسرو و ... ميتوان موجب كاهش اين بيماري گرديد. همچنين به نقش گياهان دارويي از قبيل فلفل در درمان اين بيماري اشاره نموديم. اينك قصد داريم به نقش گياهان دارويي ديگري از قبيل زردچوبه، كندر، زنجبيل، گزنه و رزماري در كاهش بيماري رماتيسم مفاصل بپردازيم:
زردچوبه
زردچوبه داراي طبع گرم و خشك بوده و اندام مورد استفاده آن ريشه است. اين گياه در كاهش التهابات و درد ناشي از بيماري رماتيسم مفاصل، جلوگيري از بروز بيماريهاي مزمن و حفظ بدن در برابر تركيبات سمّي و مسموميّتها، جلوگيري از رسوب چربي در رگها، درمان و كاهش احتمال وقوع بيماري تصلب شرائين، بهبود كار سيستم تنفسي (حفظ ششها از آلودگي و سموم)، كاهش قند خون، كاهش اختلالات سيستم گوارش، كاهش تومورهاي رَحِمي و تنظيم قاعدگي، كاهش دردهاي مربوط به عدة ماهيانه در خانمها، جلوگيري از بروز سرطان پوست و يرقان، تصفيه و تسهيل جريان خون، تحريك ترشح صفرا و جلوگيري از تشكيل سنگ كيسه صفرا، ضد ويروس، باكتري، قارچ و انگل، كاهش تب، افزايش توليد شير در زنان شيرده و رفع ضعف بينايي مؤثر است.
مصرف خوراكي
يك قاشق چايخوري از پودر زردچوبه را در يك فنجان آبجوش دم كرده و سپس از عصارة آن 3 نوبت و در هر نوبت يك قاشق غذاخوري ميل شود.
نكته
براي كاهش درد مفاصل ميتوان با استفاده از پودر زردچوبه، مقدار كمي نمك و آب، خميري تهيه و در محل درد بانداژ نمود. همچنين توصيه ميشود كه خانمهاي باردار در طي دوران بارداري و نيز افرادي كه داراي سنگ كيسه صفرا ميباشند از مصرف زردچوبه اجتناب نمايند.
كُندُر
كندر داراي طبيعت گرم و خشك بوده و اندام مورد استفادهاش رزين خشك شده است.
از دم كرده و عصاره بدست آمده كندر ميتوان به مقدار مشخص براي درمان برخي بيماريها و نيز افزايش قدرت حافظه و ... به روش زير استفاده نمود:
ـ دم كردن 10 گرم كندر در يك ليتر آبجوش و استفاده از آن 3 مرتبه در هر روز جهت كاهش التهاب و درد ناشي از رماتيسم و آماس خورنده مفاصل با
ـ مصرف 550 ميليگرم عصاره كندر 3 مرتبه در روز تا زمان درمان كامل جهت درمان اسهال معمولي، اسهال خوني، عفونتهاي قارچي و عفونتهاي رودهاي
ـ دم كردن 2 گرم پودر كندر در يك فنجان آبجوش جهت بيماريهاي ريوي
ـ مصرف 2 گرم از رزين خشك در هر روز جهت تقويت حافظه
رزماري
داراي طبعي گرم و خشك ميباشد كه از سرشاخههاي گلدار، برگه و اسانس آن براي مصرف استفاده ميشود.
اين گياه در كاهش التهابات و درد ناشي از رماتيسم مفاصل و دردهاي عصبي و نقرس كاربرد فراوان داشته و افزايشدهندة فشار خون، ضد سرفه (آسم، برونشيت، سياه سرفه) ضد نفخ، ضد قارچ (كچلي) و صفرا آور ميباشد كه در دفع سنگ و كاهش التهاب كيسه صفرا، درمان سيروز كبدي و يرقان ناشي از التهاب كبد و انسداد مجاري صفراوي، درمان سر درد و ميگرن و كاهش كلسترول خون تأثير زيادي دارد. براي مصرف اين گياه ميتوان به صورت ذيل عمل نمود:
ـ دم كرده يك قاشق مرباخوري (4-6 گرم) برگ خشك رزماري
ـ جوشانده 100 گرم شاخه و برگ و گذاشتن آن در محل درد و شستشوي مكانهاي دچار عفونت
ـ كاهش درد مفاصل با استفاده از مخلوط رزماري و روغن زيتون در محل درد
ـ دم كرده برگ و شاخه گلدار در سركه جهت ضد عفوني جراحات و رفع شپش
عوارض جانبي
مصرف زياد اسانس رزماري ميتواند باعث صرع و مصرف عصاره (دم كرده) آن موجب كمبود آهن در خانمها شود. اين مواد و به خصوص اسانس رزماري در خانمهاي باردار نيز موجب سقط جنين ميشود.
زنجبيل
زنجبيل داراي طبع گرم و خشك بوده كه از ريشه پودر شده آن استفاده ميشود.
از زنجبيل ميتوان در درمان موارد زير استفاده نمود:
ـ التهاب و درد ناشي از رماتيسم با بانداژ كردن خمير زنجبيل در محل درد
ـ نفخ شكم و سرفه با دم كردن يك قاشق چايخوري پودر زنجبيل در يك ليوان
ـ تهوع ناشي از مسافرت با ماشين و كشتي با مصرف 500 ميلي گرم پودر خشك زنجبيل يك ساعت قبل از حركت و تكرار آن هر 2 ساعت در صورت لزوم
ـ تهوع دوران بارداري در خانمها، تهوع بعد از بيهوشي و تقويت سيستم گوارش و عضلات معده و روده و حفظ آنها از آسيبهاي ناشي از مصرف الكل با دم كردن يك گرم زنجبيل در يك ليوان آبجوش و مصرف يك يا دو مرتبه در روز
ـ جلوگيري از لخته شدن خون و تجمع پلاكتهاي خوني
عوارض جانبي
افرادي كه داراي سوزش قلب ميباشند، خانمهاي باردار و افرادي كه از داروهاي هپارين و وارفارين و احتمالاً تيكلوپيدين استفاده مينمايند بايستي از مصرف (زياد و طولاني مدت) زنجبيل اجتناب نمايند.
گزنه
گزنه داراي طبع گرم و خشك و اندام مورد استفاده آن برگ و ريشه ميباشد. براي درمان برخي از بيماريهاي زير ميتوان از اين گياه استفاده كرد:
ـ كاهش التهاب و درد ناشي از روماتيسم مفاصل
ـ افزايش قواي جنسي مرد و كاهش تورم پروستات با جوشاندن 20 گرم ريشه گزنه
ـ تحريك رويش مو
ـ كاهش تب با بانداژ كردن 20 گرم دم كردة برگ گزنه در محل مورد نظر
- درمان سل با مصرف خوراكي دم كرده يك قاشق چايخوري در يك فنجان آبجوش و بخور20 گرم در ليتر برگ خشك گزنه
- پيچش مفاصل با تهيه ضماد گزنه و نمك و بانداژ كردن محل درد
عوارض جانبي
مصرف گزنه در بعضي افراد ممكن است سيستم گوارشي را بهم بزند. همچنين وجود كركهاي گزنده بر روي برگ و ساقه گزنه ممكن است در برخورد و تماس با پوست بدن ايجاد سوزش و خارش نمايد.
vBulletin® v4.2.0, Copyright ©2000-2013, Jelsoft Enterprises Ltd.